
Sukta 10.25
Vimadá (traditional for RV 10.25)
Soma (explicit in 10.25.2-3; here andhasa and made link to Soma; deity-focus likely Soma)
Triṣṭubh (probable; unverified)
ഈ സൂക്തം സോമനെ (അന്ധസ്) സ്തുതിക്കുന്നു—ആരാധകനിൽ മംഗളത്വം ശ്വസിപ്പിക്കുന്ന പ്രചോദകനായി; മനസ്സിന്റെ വ്യക്തത (മനസ്), കഴിവ്/ദക്ഷത (ദക്ഷ), ശരിയായ ഇച്ഛാശക്തിയുള്ള ഉദ്ദേശം (ക്രതു) എന്നിവ ഉണർത്തുന്നവനായി. സോമത്തിന്റെ ഉന്മാദകരമായ ‘മദ’ ചിന്തയെ വിശാലമാക്കി, ദർശകനെയും ദാനിയെയും ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു; അശക്തതയെ (‘കുരുടനും മുടന്തനും’) അതിജീവിച്ച് വർധനയിലേക്കും പ്രാപ്തിയിലേക്കും നയിക്കുന്നു.
Mantra 1
भद्रं नो अपि वातय मनो दक्षमुत क्रतुम् । अधा ते सख्ये अन्धसो वि वो मदे रणन्गावो न यवसे विवक्षसे ॥
ഞങ്ങളിലേക്കു ഭദ്രത ശ്വസിപ്പിക്കണമേ—മനം, ദക്ഷതാശക്തി, സത്സങ്കൽപ്പത്തിന്റെ ക്രതു. പിന്നെ, ഹേ സോമ, നിന്റെ സഖ്യതയിലും അന്ധസ് (സോമരസ-സാരം) എന്ന മദത്തിലും, ഞങ്ങളുടെ ഊർജങ്ങൾ മേയൽഭൂമിയിലേക്കു പശുക്കളെപ്പോലെ ആനന്ദത്തോടെ മുഴങ്ങിക്കൊണ്ട് ചലിക്കുന്നു; നീ ഞങ്ങളുടെ വർദ്ധനയെ ഇച്ഛിക്കുന്നതിനാൽ.
Mantra 2
हृदिस्पृशस्त आसते विश्वेषु सोम धामसु । अधा कामा इमे मम वि वो मदे वि तिष्ठन्ते वसूयवो विवक्षसे ॥
ഹേ സോമ, ഹൃദയത്തെ സ്പർശിക്കുന്ന നിന്റെ സ്പർശങ്ങൾ എല്ലാ ധാമങ്ങളിലും വസിക്കുന്നു. പിന്നെ, നിന്റെ മദത്തിൽ, എന്റെ ഈ കാമങ്ങൾ വിശാലമായി ജാഗ്രതയോടെ നിലകൊള്ളുന്നു—വസു എന്ന സത്യസമ്പത്ത് തേടുന്നവയായി—നീ അവയുടെ വർദ്ധനയെ ഇച്ഛിക്കുന്നതിനാൽ.
Mantra 3
उत व्रतानि सोम ते प्राहं मिनामि पाक्या । अधा पितेव सूनवे वि वो मदे मृळा नो अभि चिद्वधाद्विवक्षसे ॥
ഹേ സോമ, നിന്റെ വ്രതങ്ങളെയും ഞാൻ—ബാലസഹജമായ അജ്ഞാനത്താൽ—ലംഘിക്കുന്നു. പിന്നെ, പിതാവ് പുത്രനോടു കരുണ കാണിക്കുന്നതുപോലെ, നിന്റെ മദത്തിൽ ഞങ്ങളോടു പ്രസാദിക്കേണമേ; ശിക്ഷയുടെ പ്രഹാരത്തിൽ നിന്നുപോലും ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കേണമേ; ഞങ്ങളുടെ വളർച്ച നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ വരുത്തേണമേ.
Mantra 4
समु प्र यन्ति धीतयः सर्गासोऽवताँ इव । क्रतुं नः सोम जीवसे वि वो मदे धारया चमसाँ इव विवक्षसे ॥
ഒരുമിച്ചുചേർന്ന ധീതികൾ മുന്നോട്ടു നീങ്ങുന്നു—ഉയരങ്ങളിൽ നിന്നിറങ്ങുന്ന വേഗധാരകളെപ്പോലെ. ഹേ സോമ, ഞങ്ങളുടെ ജീവിക്കലിനായി ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് ക്രതു (സചേതന സംकल्पശക്തി) സ്ഥാപിക്കേണമേ; നിന്റെ മദത്തിൽ അതിനെ ഒഴുക്കി ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് വളർത്തേണമേ, യജ്ഞത്തിൽ ചമസങ്ങളിൽ പാനം ഒഴിക്കുന്നതുപോലെ.
Mantra 5
तव त्ये सोम शक्तिभिर्निकामासो व्यृण्विरे । गृत्सस्य धीरास्तवसो वि वो मदे व्रजं गोमन्तमश्विनं विवक्षसे ॥
ഹേ സോമ, നിന്റെ ശക്തികളാൽ സത്യാനന്ദത്തെ അന്വേഷിക്കുന്നവർ സ്വയം വിശാലമായി തുറക്കുന്നു. ബലവാന്റെ സ്ഥിരധീര ഋഷികൾ—നിന്റെ മദത്തിൽ—ഞങ്ങൾക്കായി ഗോമന്തവും അശ്വിനവും ആയ തേജോമയ വ്രജം (ഗോവാടം/ആശ്രയം) വളർത്തുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു: കിരണങ്ങളാലും അശ്വങ്ങളാലും സമൃദ്ധമായ, ക്രമബദ്ധ ഊർജങ്ങളുടെ പൂർണ്ണത.
Mantra 6
पशुं नः सोम रक्षसि पुरुत्रा विष्ठितं जगत् । समाकृणोषि जीवसे वि वो मदे विश्वा सम्पश्यन्भुवना विवक्षसे ॥
ഒരു ഗോപാലൻ പശുവിനെ കാക്കുന്നതുപോലെ, ഹേ സോമ, പലവിധമായി വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ലോകത്തിനിടയിൽ നീ ഞങ്ങളെ എല്ലായിടത്തും കാക്കുന്നു. ഞങ്ങളുടെ ജീവിക്കലിനായി നീ ഞങ്ങളെ സമാകൃത—സമ്പൂർണ്ണ—മാക്കുന്നു; നിന്റെ മദത്തിൽ എല്ലാ ഭുവനങ്ങളെയും കണ്ടുകൊണ്ട്, ഞങ്ങളുടെ അസ്തിത്വത്തെ അവയുടെ പൂർണ്ണതയിലേക്കു നീ വിപുലീകരിക്കുന്നു.
Mantra 7
त्वं नः सोम विश्वतो गोपा अदाभ्यो भव । सेध राजन्नप स्रिधो वि वो मदे मा नो दुःशंस ईशता विवक्षसे ॥
ഹേ സോമ, നീ ഞങ്ങൾക്ക് വിശ്വതഃ ഗോപാ—അജേയ രക്ഷകൻ—ആകുക. ഹേ രാജൻ, പരാജയത്തിന്റെയും ഹാനിയുടെയും ശക്തികളെ അകറ്റുക; നിന്റെ മദത്തിൽ ദുഃശംസ—ദുഷ്ടവാക്കുള്ള ശത്രുബലം—ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് അധിപത്യം നേടാതിരിക്കട്ടെ; പകരം ഞങ്ങളുടെ ശക്തി നീ വിപുലപ്പെടുത്തി വർദ്ധിപ്പിക്കട്ടെ.
Mantra 8
त्वं नः सोम सुक्रतुर्वयोधेयाय जागृहि । क्षेत्रवित्तरो मनुषो वि वो मदे द्रुहो नः पाह्यंहसो विवक्षसे ॥
ഹേ സോമ, ശുക്രതു (ശുദ്ധവും ഫലപ്രദവുമായ സംकल्पമുള്ളവനേ), ജീവന്റെ പോഷകവൃദ്ധിക്കായി ഞങ്ങളിലുണരുക. മനുഷ്യനേക്കാൾ അധികം ക്ഷേത്രവിത്, നിന്റെ മദത്തിൽ ഞങ്ങളെ ദ്രുഹ് (വഞ്ചകൻ) എന്നതിൽ നിന്നും അംഹസ് (ക്ലേശം/പാപം) എന്നതിൽ നിന്നും കാത്തുകൊൾക; ഞങ്ങളുടെ സത്ത യഥാർത്ഥ അവകാശപ്രാപ്തിയിലേക്കു വളരാൻ ഇടയാക്കുക.
Mantra 9
त्वं नो वृत्रहन्तमेन्द्रस्येन्दो शिवः सखा । यत्सीं हवन्ते समिथे वि वो मदे युध्यमानास्तोकसातौ विवक्षसे ॥
ഹേ ഇന്ദോ, നീ ഞങ്ങൾക്ക് ഇന്ദ്രന്റെ അതിവൃത്രഹന്തമ സുഹൃത്ത്—ശിവ (കല്യാണകാരി) സഖാവ്. യുദ്ധത്തിൽ മനുഷ്യർ നിന്നെ വിളിക്കുമ്പോൾ, നിന്റെ മദത്തിൽ നീ അവരെ തോകസാതൗ—സന്തതി-വിജയത്തിൽ—വളർത്തുന്നു; ആത്മാവിന്റെ പ്രവർത്തിയുടെ തുടർച്ച നിലനിൽക്കാൻ.
Mantra 10
अयं घ स तुरो मद इन्द्रस्य वर्धत प्रियः । अयं कक्षीवतो महो वि वो मदे मतिं विप्रस्य वर्धयद्विवक्षसे ॥
ഇതുതന്നെ ആ തുര (വേഗമുള്ള/തീക്ഷ്ണ) മദം—ഇന്ദ്രനു പ്രിയം—വളർന്ന് വർധിക്കുന്നു. ഇതുതന്നെ, കക്ഷീവാന്റെ മഹത്തായ പ്രവർത്തിക്കായി, നിന്റെ ആനന്ദത്തിൽ നീ വിപ്ര (ഋഷി)യുടെ മതിയെ വളർത്തി, അതിനെ പൂർണ്ണശക്തിയിലേക്കു വിപുലമാക്കുന്നു.
Mantra 11
अयं विप्राय दाशुषे वाजाँ इयर्ति गोमतः । अयं सप्तभ्य आ वरं वि वो मदे प्रान्धं श्रोणं च तारिषद्विवक्षसे ॥
ഈ സോമൻ ദാനശീലനായ ഋഷിക്കായി—ഗോമത്, കിരണസമ്പന്നനായവനായി—വാജ (ബല-സമൃദ്ധി)ങ്ങളെ ഉണർത്തുന്നു. ഇത് സപ്തശക്തികൾക്കായി പരമ വരം (ശ്രേഷ്ഠ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്) കൊണ്ടുവരുന്നു; നിന്റെ മദത്തിൽ നീ അന്ധനെയും മുടന്തനെയും—അശക്തികളെ—കടത്തിവിട്ട്, ഞങ്ങളെ വിശാലമായ പ്രാപ്തിയിലേക്കു വളർത്തുന്നു.
It praises Soma as the sacred essence whose delight (mada) brings a good mind, effective skill, and right intention, and helps the worshipper grow into greater capacity and attainment.
Andhas is the Soma-juice/essence, and mada is the inspired exhilaration it brings. The hymn treats this ecstasy as a real power that expands thought and energizes action.
It is a symbolic way of saying Soma helps one cross over inner and outer incapacities—confusion, weakness, or inability—into clearer vision, stronger movement, and wider success.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.