Rig Veda Sukta 149
Mandala 10Sukta 1495 Mantras

Sukta 149

Sukta 10.149

Devata

Savitṛ

സവിതൃ (ദൈവിക പ്രേരകൻ)നെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന ഈ ചെറു സൂക്തം, അവന്റെ സർവ്വലോക “യോജിപ്പിക്കൽ/കെട്ടിപ്പിടിപ്പിക്കൽ” ശക്തിയെ സ്തുതിക്കുന്നു—അതിലൂടെ ഭൂമിയും ദ്യൗസും തങ്ങളുടെ യഥാക്രമത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നു; അന്തരീക്ഷവും സമുദ്രവും അജയ്യമായ ധർമ്മ-നിയമത്തിന്റെ പരിധികളിൽ ബന്ധിതമാകുന്നു. തുടർന്ന് ധർമ്മാനുസൃതമായി സഞ്ചരിക്കുന്ന സവിതൃയുടെ പക്ഷി-ചിഹ്നമായ ഗരുത്മാനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അവസാനം, കവി ജാഗരൂകമായ ഭക്തിജാഗ്രതയിൽ നിലകൊണ്ട്, സോമത്തിന്റെ ദീപ്ത കിരണം കാത്തിരിക്കുന്നവനെപ്പോലെ സവിതൃയുടെ പ്രേരക സ്പന്ദനം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.

Mantras

Mantra 1

सविता यन्त्रैः पृथिवीमरम्णादस्कम्भने सविता द्यामदृंहत् । अश्वमिवाधुक्षद्धुनिमन्तरिक्षमतूर्ते बद्धं सविता समुद्रम् ॥

സവിതാവ് തന്റെ യന്ത്രൈഃ (നിയന്ത്രണശക്തികളാൽ) പൃഥിവിയെ ശരിയായ പഥത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചു; ആധാരത്തിൽ സവിതാവ് ദ്യൗവിനെ ദൃഢമാക്കി. കുതിരയെപ്പോലെ അവൻ ധൂനിമയമായി കുലുങ്ങുന്ന അന്തരിക്ഷത്തെ ദോഹിച്ചു; അതൂർതേ—അജേയത്തിൽ—സവിതാവ് സമുദ്രത്തെ ബന്ധിച്ചു, ഋതത്തിന്റെ ക്രമ-ലയം സ്ഥാപിച്ചു.

Mantra 2

यत्रा समुद्रः स्कभितो व्यौनदपां नपात्सविता तस्य वेद । अतो भूरत आ उत्थितं रजोऽतो द्यावापृथिवी अप्रथेताम् ॥

എവിടെ സമുദ്രം ആധാരത്താൽ താങ്ങപ്പെട്ടു വ്യാപിച്ചു—അത് അപാം നപാത് സവിതാവ് അറിയുന്നു. അതിൽ നിന്നു ഭൂമി ഉദിച്ചു; അതിൽ നിന്നു രജഃ (വ്യാപ്തി) ഉയർത്തപ്പെട്ടു; അതിൽ നിന്നു ദ്യാവാ-പൃഥിവീ വിശാലമായി—ഇങ്ങനെ ക്രമബദ്ധമായ ലോകങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷമായി.

Mantra 3

पश्चेदमन्यदभवद्यजत्रममर्त्यस्य भुवनस्य भूना । सुपर्णो अङ्ग सवितुर्गरुत्मान्पूर्वो जातः स उ अस्यानु धर्म ॥

പിന്നീട് ഈ മറ്റൊരു (ലോക-ക്രമം) ഉണ്ടായി—യജത്രം, അമർത്ത്യമായ ഭുവനത്തിന്റെ വിശാലതയിൽ. സവിതാവിന്റെ സുപർണനായ ഗരുത്മാൻ ആദ്യം ജനിച്ചു; അവൻ ആ (ശാശ്വത) ധർമ്മപ്രകാരം സഞ്ചരിക്കുന്നു—സത്യത്തിന്റെ പ്രേരണയെ തന്റെ പറക്കലിൽ വഹിച്ചുകൊണ്ട്.

Mantra 4

गाव इव ग्रामं यूयुधिरिवाश्वान्वाश्रेव वत्सं सुमना दुहाना । पतिरिव जायामभि नो न्येतु धर्ता दिवः सविता विश्ववारः ॥

പശുക്കൾ തങ്ങളുടെ വീട്ടുവളപ്പിലേക്കു പായുന്നതുപോലെ, ഉത്സുകമായ കുതിരകൾ മുന്നോട്ടു തള്ളുന്നതുപോലെ, മുഴങ്ങുന്ന പശു സുമനസ്സോടെ തന്റെ കിടാവിന് പാലു കറക്കുന്നതുപോലെ—അങ്ങനെ സർവ്വവാഞ്ഛിത വരങ്ങളാൽ സമൃദ്ധനും ദ്യൗവിന്റെ ധാരകനുമായ സവിതൃ ദേവൻ, ഭർത്താവ് ഭാര്യയിലേക്കു വരുന്നതുപോലെ, ഞങ്ങളിലേക്കു ഇറങ്ങി വരിക; ഞങ്ങളിലകത്ത് യുക്തമായ ഗതിയും പൂർണ്ണതയും സ്ഥാപിക്കട്ടെ.

Mantra 5

हिरण्यस्तूपः सवितर्यथा त्वाङ्गिरसो जुह्वे वाजे अस्मिन् । एवा त्वार्चन्नवसे वन्दमानः सोमस्येवांशुं प्रति जागराहम् ॥

ഹേ സ്വർണശിഖരനായ സവിതൃ! ഈ ബലസമ്പൂർണ്ണതയിൽ അങ്ഗിരസർ യജ്ഞത്തിൽ നിന്നെ ആഹ്വാനിച്ചതുപോലെ, അങ്ങനെ ഞാനും സഹായത്തിനായി നിന്നെ അർച്ചിച്ചു വന്ദിച്ചു, നിനക്കു നേരെ ജാഗരൂകനായി നില്ക്കുന്നു—സോമത്തിന്റെ ദീപ്തമായ അംശുവിനെ കാത്തിരിക്കുന്നവനെപ്പോലെ—നിന്റെ പ്രേരണം ഞങ്ങളിലകത്ത് പ്രവർത്തനക്ഷമമാകുന്നതുവരെ.

Frequently Asked Questions

Savitṛ is the divine Impeller—identified with the sun’s awakening power—who sets beings in motion and keeps the worlds moving in right order.

It says Savitṛ ‘harnesses’ the cosmos: he makes Earth steady, Heaven firm, energizes the midspace, and bounds the ocean within an unbreakable law of order (ṛta/dharma).

Garutmān symbolizes swift movement that still follows dharma, while the Soma-ray simile expresses the worshipper’s alert, expectant devotion—waiting for Savitṛ’s activating impulse within.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App