
Sukta 10.41
Uṣas (Dawn) (with chariot imagery possibly linked to a divine vehicle; devata explicitly uṣasaḥ in the verse)
ഈ ചെറു സൂക്തം പ്രഭാതകാലത്തെ ദൈവിക ഗതിയെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു: തന്റെ പ്രതീകാത്മക രഥത്തോടുകൂടി ഉഷസ്സിന്റെ ദീപ്തമായ വരവും, രാവിലെ നടക്കുന്ന സോമപീഡനങ്ങളിലേക്കുള്ള അശ്വിന്മാരുടെ അതിവേഗ സമീപനവും. പ്രഭാതത്തെ ഇത് യാഗത്തിന്റെ അതിര്കാലമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു—പ്രചോദിത വാക്ക്, ക്രമബദ്ധ യജ്ഞം, ദേവന്മാരുടെ വരവ് എന്നിവ ഒരുമിച്ച് സംഗമിക്കുന്ന വേളയായി. ദേവതകൾ ഉണർന്ന് യാഗത്തെയും അതിന്റെ ഗായകരെയും ഉണർത്തി ശക്തിപ്പെടുത്തണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.
Mantra 1
समानमु त्यं पुरुहूतमुक्थ्यं रथं त्रिचक्रं सवना गनिग्मतम् । परिज्मानं विदथ्यं सुवृक्तिभिर्वयं व्युष्टा उषसो हवामहे ॥
അതേ ബഹു-ആഹ്വാനിതവും സ്തുതി-യോഗ്യവും ആയ ത്രിചക്ര രഥം—സവന (സോമപീഡനം)കളിലേക്കു നീങ്ങുന്നതായി—ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു. ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുന്നതും വിദഥ (സഭ)യ്ക്ക് യോജിച്ചതുമായ അതിനെ, സുവൃക്തി (നന്നായി നെയ്ത വചനങ്ങൾ)കൊണ്ട്, വ്യൂഷ്ടാ (പ്രഭാതത്തിൽ) ഉഷസ്സുകളെ—ജാഗരണത്തിനായി—ഞങ്ങൾ ആഹ്വാനിക്കുന്നു.
Mantra 2
प्रातर्युजं नासत्याधि तिष्ठथः प्रातर्यावाणं मधुवाहनं रथम् । विशो येन गच्छथो यज्वरीर्नरा कीरेश्चिद्यज्ञं होतृमन्तमश्विना ॥
ഹേ നാസത്യരേ, പ്രാതഃയുജ് (പ്രഭാതത്തിൽ ചേർക്കാൻ സജ്ജമായ) യുഗത്തിൽ കയറുവിൻ; പ്രാതഃ വരുന്ന മധുവാഹന (മധു വഹിക്കുന്ന) രഥത്തിൽ കയറുവിൻ. ആ രഥംകൊണ്ട്, ഹേ നരൗ (വീരന്മാരേ), നിങ്ങൾ വിശഃ (ജനങ്ങൾ)ക്കും യജ്വരീഃ (ഉത്സാഹമുള്ള യജ്ഞകർതാക്കൾ)ക്കും ഇടയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു; ഹേ അശ്വിനൗ, ഗായകനുവേണ്ടിയും നിങ്ങൾ യജ്ഞത്തെ ഹോതൃമന്ത (ഹോതൃ-ശക്തിയാൽ സമൃദ്ധം) ആക്കുന്നു.
Mantra 3
अध्वर्युं वा मधुपाणिं सुहस्त्यमग्निधं वा धृतदक्षं दमूनसम् । विप्रस्य वा यत्सवनानि गच्छथोऽत आ यातं मधुपेयमश्विना ॥
മധുപാണിയുമായും സുഹസ്ത്യമായും ഉള്ള അധ്വര്യുവായാലും, അല്ലെങ്കിൽ ദൃഢദക്ഷനുമായും ഗൃഹത്തിൽ സ്ഥിരവാസിയായും ഉള്ള അഗ്നീധനായാലും—വിപ്രന്റെ സവന-പീഡനങ്ങളിലേക്കു നിങ്ങൾ പോകുമ്പോൾ, അപ്പോൾ ഇവിടെ വരുവിൻ, ഹേ അശ്വിനൗ, മധുപേയമായ മധുരരസം പാനം ചെയ്യാൻ.
It touches both. The first verse explicitly calls the Dawns (Uṣasaḥ), while the next two verses directly invoke the Aśvins to arrive at dawn for the Soma-pressings.
It is a poetic way to say the Aśvins bring sweetness, delight, and quick help at dawn—especially the joy and potency of Soma offered in the morning rite.
They are key Vedic ritual priests. Naming them ties the prayer to the actual sacrificial setting, emphasizing that the gods should come whenever the pressings and offerings are properly underway.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.