
Sukta 10.23
Vimada (Vaimada) (traditional attribution for RV 10.23)
Indra
Trishtubh (likely; requires metrical verification)
ഋഗ്വേദം 10.23 ഒരു സംക്ഷിപ്ത ഇന്ദ്രസ്തുതിയാണ്. ഇവിടെ കവി-യജമാനൻ വജ്രധാരിയായ രഥയോദ്ധാവായി ഇന്ദ്രനെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു—അവൻ പരിധികളെ ഭേദിച്ച് തന്റെ കൂട്ടുകാർക്ക് സമ്പത്തും ശക്തിയും വിഭജിച്ച് നൽകുന്നവൻ. ദൃശ്യങ്ങൾ സജീവവും ദേഹാത്മകവുമാണ്: ഇന്ദ്രന്റെ താടി കുലുങ്ങുന്നു, അവന്റെ സൈന്യങ്ങൾ നീങ്ങുന്നു, മഴയും കാറ്റും പ്രതികരിക്കുന്നു—ഇതിലൂടെ യുദ്ധശക്തി ഫലഭൂയിഷ്ഠതയോടും സോമജന്യമായ ഉന്മാദാനന്ദത്തോടും ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. അവസാനം, ദർശി വിമദനോടുള്ള ഇന്ദ്രന്റെ സൗഹൃദം അഖണ്ഡമായി നിലനില്ക്കുകയും ആരാധകർക്ക് മംഗളകരമാകുകയും ചെയ്യണമെന്ന അപേക്ഷയോടെ സ്തുതി സമാപിക്കുന്നു.
Mantra 1
यजामह इन्द्रं वज्रदक्षिणं हरीणां रथ्यं विव्रतानाम् । प्र श्मश्रु दोधुवदूर्ध्वथा भूद्वि सेनाभिर्दयमानो वि राधसा ॥
വജ്രം വലങ്കയ്യായ ഇന്ദ്രനേ ഞങ്ങൾ യജിക്കുന്നു—ഹരികളുടെ രഥിയൻ, പരിധികളെ ഭേദിച്ച് മുന്നേറുന്നവൻ. അവന്റെ താടി കുലുങ്ങുന്നു; അവൻ ഊർധ്വമായി ഉയരുന്നു, തന്റെ സേനകളോടുകൂടെ വിതരണം ചെയ്തു, രാധസ് (സമൃദ്ധി/ദാനം) വിഭജിച്ചു നൽകുന്നു.
Mantra 2
हरी न्वस्य या वने विदे वस्विन्द्रो मघैर्मघवा वृत्रहा भुवत् । ऋभुर्वाज ऋभुक्षाः पत्यते शवोऽव क्ष्णौमि दासस्य नाम चित् ॥
ഇപ്പോൾ അവന്റെ രണ്ടു ഹരി ശക്തികൾ, വനത്തിൽ കണ്ടെത്തപ്പെട്ടവയായി, നിധിയെ കണ്ടെത്തുന്നു; ഇന്ദ്രൻ ദാനങ്ങളാൽ ദാതാവാകുന്നു, വൃത്രഹാ—ആവരണം സംഹരിക്കുന്നവൻ. ഋഭു, വാജ, ഋഭുക്ഷാൻ—ശവ (ബലം) ആധിപത്യം ചെയ്യുന്നു; ഞാൻ വൈരിയായ ദാസന്റെ പേരുപോലും അരച്ച് മായ്ക്കുന്നു.
Mantra 3
यदा वज्रं हिरण्यमिदथा रथं हरी यमस्य वहतो वि सूरिभिः । आ तिष्ठति मघवा सनश्रुत इन्द्रो वाजस्य दीर्घश्रवसस्पतिः ॥
സ്വർണ്ണ വജ്രവും, പിന്നെ അവന്റെ രണ്ടു ഹരി ശക്തികൾ വഹിക്കുന്ന രഥവും, സൂരിഭിഃ (പ്രകാശിത ഋഷിമാർ) ഇടയിൽ സജ്ജമാകുമ്പോൾ, അപ്പോൾ പുരാതനപ്രസിദ്ധനായ മഘവാ ഇന്ദ്രൻ ആസനം ഏറുന്നു—വാജത്തിന്റെ പതി, ദീർഘ-ശ്രവസ് (ദൂരവ്യാപക കീർത്തി)യുടെ സ്വാമി.
Mantra 4
सो चिन्नु वृष्टिर्यूथ्या स्वा सचाँ इन्द्रः श्मश्रूणि हरिताभि प्रुष्णुते । अव वेति सुक्षयं सुते मधूदिद्धूनोति वातो यथा वनम् ॥
അവൻ തന്നേ ഇപ്പോൾ—വൃഷ്ടി (മഴ) തന്റെ കൂട്ടത്തോടുകൂടെ, ഇന്ദ്രനെ സ്വന്തം സഹചാരിയായി കൂട്ടിക്കൊണ്ട് വരുന്നു; ഹരിത (താമ്രവർണ്ണ) ശക്തികളാൽ അവൻ തന്റെ താടിയെ തളിക്കുന്നു. അവൻ മനോഹര വാസസ്ഥലത്തിലേക്ക് താഴെയിറങ്ങുന്നു; സുത മധു (സോമ)യിൽ അവൻ സത്തയെ കുലുക്കുന്നു—കാറ്റ് വനത്തെ കുലുക്കുന്നതുപോലെ.
Mantra 5
यो वाचा विवाचो मृध्रवाचः पुरू सहस्राशिवा जघान । तत्तदिदस्य पौंस्यं गृणीमसि पितेव यस्तविषीं वावृधे शवः ॥
വാക്കുകൊണ്ട് അനേകരെ—വികൃതവാക്യമുള്ളവരെ, ആയിരം ഹാനികര തന്ത്രങ്ങളുള്ളവരെ—അവൻ വീഴ്ത്തുന്നു; അതേ, അതേ അവന്റെ പൗംസ്യം (പുരുഷാർത്ഥം) ഞങ്ങൾ പാടിപ്പുകഴ്ത്തുന്നു. പിതാവുപോലെ, തന്റെ ബലത്താൽ ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് തവിഷീയും ശവസും (ശക്തി) വർദ്ധിപ്പിച്ചവൻ.
Mantra 6
स्तोमं त इन्द्र विमदा अजीजनन्नपूर्व्यं पुरुतमं सुदानवे । विद्मा ह्यस्य भोजनमिनस्य यदा पशुं न गोपाः करामहे ॥
ഹേ ഇന്ദ്ര, വിമദന്മാർ നിനക്കായി സ്തോമം (സ്തുതിഗാനം) ജനിപ്പിച്ചു—അപൂർവം, അത്യന്തം സമൃദ്ധം—സുദാനവൻ (നല്ല ദാതാവ്) നിമിത്തം. കാരണം ഈ അധിപത്യശക്തിയുടെ ഭോജന (ആനന്ദം/പോഷണം) ഞങ്ങൾ അറിയുന്നു: ഞങ്ങൾ അതിനെ സ്വന്തമാക്കുമ്പോൾ, ഗോപന്മാർ പശുവിനെ സുരക്ഷിതമാക്കുന്നതുപോലെ (കിരണങ്ങൾ/ജ്ഞാനംപോലെ).
Mantra 7
माकिर्न एना सख्या वि यौषुस्तव चेन्द्र विमदस्य च ऋषेः । विद्मा हि ते प्रमतिं देव जामिवदस्मे ते सन्तु सख्या शिवानि ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, നിന്റെയും ഋഷി വിമദന്റെയും ഈ സഖ്യതയെ ആരും ഒരുവിധത്തിലും പിരിച്ചുകളയരുതേ. ഹേ ദേവാ, ഞങ്ങൾ നിന്റെ മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്ന പ്രമതി—മാർഗ്ഗദർശനം—അറിയുന്നു; ഒരേ വീട്ടിലെ സ്വജനത്തെപ്പോലെ ആത്മീയമായത്. ആ സഖ്യതകൾ ഞങ്ങൾക്ക് കല്യാണകരവും ശിവ (മംഗളകര)വുമായിരിക്കട്ടെ.
It is a hymn to Indra praising his thunderbolt power, his ability to break obstacles, and his generosity in giving strength and wealth. It also links Indra with rain, wind, and Soma-inspired energy.
The beard imagery is a vivid way to show Indra’s vigorous, storm-like presence—sprinkling, shaking, and stirring the world. It connects bodily power with cosmic effects like rain and wind.
It asks that no one break the bond of friendship between Indra and the seer Vimadá. The worshippers affirm they know Indra’s guiding help and pray that this friendship remains auspicious for them.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.