Opening the text

Sukta 10.104
Indra (with Soma as offering-substance)
Trishtubh (common for Indra-Soma hymns; likely here)
ഈ സൂക്തം ‘അനവധി പ്രാവശ്യം ആഹ്വാനിക്കപ്പെടുന്ന’തും കപിലവർണ്ണ കുതിരകൾ വഹിക്കുന്നതുമായ ഇന്ദ്രനോട്, യജ്ഞത്തിലേക്ക് വേഗത്തിൽ വരികയും പുതുതായി പിഴിഞ്ഞ സോമം പാനം ചെയ്യികയും ചെയ്യണമെന്ന അടിയന്തര ക്ഷണമാണ്. പ്രാർത്ഥന കേൾക്കുന്നവൻ, ക്രിയയുടെ പഥം അറിയുന്നവൻ, വൃത്രസദൃശമായ തടസ്സശക്തികളെ ജയിച്ച് സംഹരിക്കുന്ന വിജയിയായവൻ എന്ന നിലയിൽ ഇന്ദ്രനെ ഇത് സ്തുതിക്കുന്നു; സംഘർഷത്തിൽ സഹായത്തിനും, ധനം, ബലം, പൂർണ്ണസമൃദ്ധി എന്നിവ നേടുന്നതിനുമായി അവനെ അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു.
Mantra 1
असावि सोमः पुरुहूत तुभ्यं हरिभ्यां यज्ञमुप याहि तूयम् । तुभ्यं गिरो विप्रवीरा इयाना दधन्विर इन्द्र पिबा सुतस्य ॥
നിനക്കായി സോമം പിഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു, ഹേ പുരുഹൂത ഇന്ദ്ര; ഹരികളോടുകൂടെ യജ്ഞത്തിലേക്ക് വേഗത്തിൽ വരിക. നിനക്കായി വിപ്രവീര ഗിരഃ—ഋഷിബലത്തിൽ സമൃദ്ധമായ പ്രചോദിത വാക്കുകൾ—മുന്നേറുകയും സ്ഥാപിതമാകുകയും ചെയ്യുന്നു; ഹേ ഇന്ദ്ര, സുത സോമം പാനം ചെയ്ക.
Mantra 2
अप्सु धूतस्य हरिवः पिबेह नृभिः सुतस्य जठरं पृणस्व । मिमिक्षुर्यमद्रय इन्द्र तुभ्यं तेभिर्वर्धस्व मदमुक्थवाहः ॥
ഹേ ഹരിവഃ (ഹരികളുടെ അധിപനേ), അപ്സു ധൂത—ജലങ്ങളിൽ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട—സുത സോമം ഇവിടെ പാനം ചെയ്ക; നൃഭിഃ (പിഴിയുന്നവരോടൊപ്പം) ആ ആനന്ദത്തോടെ നിന്റെ ജഠരം നിറയ്ക്കുക. അദ്രയഃ (പിഴിയുന്ന കല്ലുകൾ) നിനക്കായി അതിനെ കലർത്തിയിരിക്കുന്നു; അവരാൽ നിന്റെ മദം വർധിപ്പിക്ക, ഹേ ഉക്തവാഹഃ—സ്തുതിവാണിയുടെ വാഹകനേ.
Mantra 3
प्रोग्रां पीतिं वृष्ण इयर्मि सत्यां प्रयै सुतस्य हर्यश्व तुभ्यम् । इन्द्र धेनाभिरिह मादयस्व धीभिर्विश्वाभिः शच्या गृणानः ॥
ഹേ വൃഷണൻ (ബലവാൻ) ഇന്ദ്രാ! നിനക്കായി ഞാൻ സത്യമായും പ്രബലമായും ഉള്ള സോമപാനം പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു—ഹേ ഹര്യശ്വ (മഞ്ഞ അശ്വങ്ങളുള്ള) ഇന്ദ്രാ, പിഴിഞ്ഞ സോമരസത്തിന്റെ അഗ്രഗാമിയായ ഗതിക്കായി. ഹേ ഇന്ദ്രാ, ഇവിടെ ധേനകളെപ്പോലെ ഒഴുകുന്ന സമൃദ്ധിയുടെ ധാരകളോടും എല്ലാ ധീഭികളോടും (പ്രേരിത ചിന്തകളോടും) കൂടി ആനന്ദിക്ക; നിന്റെ ശചീ (ഫലപ്രദ ശക്തി)യാൽ സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നവനായി, പ്രകാശമുള്ള കര്മ്മവും ജയവും ഉദിക്കട്ടെ.
Mantra 4
ऊती शचीवस्तव वीर्येण वयो दधाना उशिज ऋतज्ञाः । प्रजावदिन्द्र मनुषो दुरोणे तस्थुर्गृणन्तः सधमाद्यासः ॥
ഹേ ശചീവസ് (ഫലപ്രദ ശക്തിയുടെ അധിപൻ) ഇന്ദ്രാ! നിന്റെ ഊതി (സഹായം) കൊണ്ടും നിന്റെ വീര്യത്താലും ബലം ധരിച്ചു, ഉശിജർ (ഉത്സുകർ) ആയ ഋതജ്ഞർ (ഋതം അറിയുന്നവർ) മനുഷ്യന്റെ ദുരോണത്തിൽ—പ്രജാസമ്പന്നമായ വസതിയിൽ—സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളുന്നു. അവർ സ്തുതിച്ചു കൊണ്ട്, സധമാദ്യർ (പങ്കിട്ട ആനന്ദത്തിന്റെ സഹചാരികൾ) ആയി അവിടെ നിലയുറപ്പിച്ചു—ഋതത്തിന്റെ ക്രമബദ്ധ സത്യം സ്ഥാപിതമാകുവാൻ.
Mantra 5
प्रणीतिभिष्टे हर्यश्व सुष्टोः सुषुम्नस्य पुरुरुचो जनासः । मंहिष्ठामूतिं वितिरे दधाना स्तोतार इन्द्र तव सूनृताभिः ॥
ഹേ ഹര്യശ്വ ഇന്ദ്രാ! നിന്റെ പ്രണീതികൾ (മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ) നയിക്കുന്നതുപോലെ, നല്ല സ്തുതി ചെയ്യുന്ന, പുരുരുച (ബഹു പ്രകാശമുള്ള) ജനങ്ങൾ നിന്റെ സുസുമ്ന (കല്യാണകരമായ അനുഗ്രഹം) ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അവർ മംഹിഷ്ഠ ഊതി (അത്യധിക സമൃദ്ധമായ സഹായം) വ്യാപിപ്പിച്ച് സ്ഥാപിക്കുന്നു; ഹേ ഇന്ദ്രാ, നിന്റെ സൂനൃതാ (സത്യ-മധുര വാക്ക്) കൊണ്ടു സ്തോതാക്കൾക്ക് ആധാരം ലഭിക്കുന്നു—വാക്ക് നേരായും ഫലപ്രദമായും വളരുവാൻ.
Mantra 6
उप ब्रह्माणि हरिवो हरिभ्यां सोमस्य याहि पीतये सुतस्य । इन्द्र त्वा यज्ञः क्षममाणमानड्दाश्वाँ अस्यध्वरस्य प्रकेतः ॥
ഹേ ഹരിവോ (ഹരികളുടെ അധിപതേ), നിന്റെ ഹരികൾ (ചുവപ്പുനിറമുള്ള അശ്വങ്ങൾ) കൂടെ ബ്രഹ്മാണി—പവിത്രസ്തുതികൾ—സമീപിക്ക; പിഴിഞ്ഞെടുത്ത (സുത) സോമം പാനം ചെയ്യാൻ വരിക. ഹേ ഇന്ദ്ര, യജ്ഞം നിന്നെ സഹിഷ്ണുവായ സഹായി എന്നപോലെ വിളിക്കുന്നു; നീ ദാതാവാണ്, ഈ അധ്വര—അർപ്പണയാത്രയുടെ—പ്രകേത (വ്യക്തജ്ഞാനി) ആകുന്നു; ഈ അന്തർവിധിയെ പ്രകാശമുള്ളതും ഉറപ്പുള്ളതുമാക്കുക.
Mantra 7
सहस्रवाजमभिमातिषाहं सुतेरणं मघवानं सुवृक्तिम् । उप भूषन्ति गिरो अप्रतीतमिन्द्रं नमस्या जरितुः पनन्त ॥
സഹസ്രവാജ (ആയിരം സമൃദ്ധികളുടെ ജയി), അഭിമാതിഷാഹ (വൈരാക്രമണങ്ങളെ ജയിക്കുന്നവൻ), സുതേരണ (പിഴിഞ്ഞ സോമത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നവൻ), മഘവാൻ (ഉദാരദാതാവ്) ആയ ഇന്ദ്രനെ, സുവൃക്തി (സുനിർമ്മിത വാക്ക്) സഹിതം ഗിരഃ (സ്തുതികൾ) അലങ്കരിച്ച് സമീപിക്കുന്നു. ആ അപ്രതീത (അപ്രതിരോധ്യ) ഇന്ദ്രനിലേക്കു ജരിതു (ഗായകൻ)യുടെ നമസ്യാ—വന്ദനകർമ്മങ്ങൾ—പുറപ്പെടുന്നു; അതിനാൽ അന്തർവാക്ക് സുന്ദരമാകുന്നു, വിരോധികൾ ക്ഷീണിക്കുന്നു.
Mantra 8
सप्तापो देवीः सुरणा अमृक्ता याभिः सिन्धुमतर इन्द्र पूर्भित् । नवतिं स्रोत्या नव च स्रवन्तीर्देवेभ्यो गातुं मनुषे च विन्दः ॥
ഹേ ഇന്ദ്ര, പൂർഭിത് (അടഞ്ഞ കോട്ടകളെ ഭേദിക്കുന്നവനേ), ആ ഏഴ് ദേവീ ആപഃ—ശ്രേഷ്ഠപ്രവാഹമുള്ള, അമൃക്ത (മിശ്രണമില്ലാത്ത, നിർമല)—അവയാൽ നീ സിന്ധുമത് (സമുദ്രസദൃശ) പ്രളയപ്രവാഹം കടന്നു. ദേവർക്കും മനുഷ്യർക്കും ഗാതു (പാത/ഗതിപഥം) നീ കണ്ടെത്തി: തൊണ്ണൂറ് സ്രോത്യാഃയും ഒമ്പതും—ധാരയായി ഒഴുകി പായുന്നവ.
Mantra 9
अपो महीरभिशस्तेरमुञ्चोऽजागरास्वधि देव एकः । इन्द्र यास्त्वं वृत्रतूर्ये चकर्थ ताभिर्विश्वायुस्तन्वं पुपुष्याः ॥
നീ മഹത്തായ ജലങ്ങളെ അഭിശസ്തി (പീഡനം/അടിച്ചമർത്തൽ)യിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ചു; ഏകദേവൻ സ്വധയിൽ ജാഗരിതനായി അവയുടെ മേൽ നിലകൊണ്ടു. ഹേ ഇന്ദ്ര, വൃത്ര-യുദ്ധത്തിൽ നീ ഏതു ജലശക്തികളാൽ പ്രവർത്തിച്ചുവോ—അവയാൽ തന്നെ സർവായു (വിശ്വ-ജീവൻ) നിറഞ്ഞ നിന്റെ തനുവിനെ പോഷിപ്പിക്കുമാറാകട്ടെ.
Mantra 10
वीरेण्यः क्रतुरिन्द्रः सुशस्तिरुतापि धेना पुरुहूतमीट्टे । आर्दयद्वृत्रमकृणोदु लोकं ससाहे शक्रः पृतना अभिष्टिः ॥
വീര്യസമ്പന്നമായ ക്രതു (ഇച്ഛാശക്തി) ഉള്ള ഇന്ദ്രൻ—സുശസ്തി, സ്തുത്യർഹൻ—ആഹ്വാനിക്കപ്പെടുന്നു; ധേന (പോഷക ഗാവ്, സമൃദ്ധിയുടെ ധാര) പോലും പുരുഹൂത (പലവട്ടം വിളിക്കപ്പെടുന്ന)നെ സ്തുതിക്കുന്നു. അവൻ വൃത്രനെ തകർത്തു, വിശാലമായ ലോക-സ്ഥാനം സൃഷ്ടിച്ചു; ശക്തൻ, അഭിഷ്ടി (വിജയകരമായ മുന്നേറ്റം)യായി, യുദ്ധങ്ങളെ ജയിച്ചു.
Mantra 11
शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ । शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम् ॥
നമ്മുടെ ശുഭഭാഗ്യത്തിനായി ഞങ്ങൾ മഘവാൻ ഇന്ദ്രനെ ഹുവേമേ—ഈ ഭാരവഹനത്തിൽ, വാജസാതി (സമൃദ്ധി-വിജയം)യിൽ, നൃതമ (ഏറ്റവും പുരുഷാർത്ഥി)നെ. ഞങ്ങളെ കേൾക്കുന്നവൻ, സമത്സു (സംഘർഷങ്ങളിൽ) സഹായത്തിനായി ഉഗ്രൻ, തടസ്സങ്ങളെ (വൃത്രാണി) വധിക്കുന്നവൻ, ധനങ്ങളുടെ സംജിത് (സംഗ്രാഹക-വിജേതാവ്) അവൻ.
It calls Indra to come quickly to the sacrifice, drink the freshly pressed Soma, and use that power to remove obstacles and bring victory, strength, and prosperity.
Soma is the ritual offering that “feeds” Indra’s heroic energy. The hymn links the pressed Soma, the sacred words, and Indra’s action as one process that produces protection and success.
Indra can be read as courageous will and clear force, while Soma is uplifting delight and inspiration. The hymn then becomes a prayer to energize inner strength, break resistance, and move toward abundance and right action.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.