
Sukta 10.103
Indra
Trishtubh (probable for RV 10.103)
ഈ സൂക്തം വേഗശാലിയും കണ്ണിമയ്ക്കാത്തവനും ഏക വീരചാമ്പ്യനുമായ ഇന്ദ്രനോടുള്ള യുദ്ധാവാഹനമാണ്. ശത്രുസൈന്യങ്ങളെ തകർത്തു, ആര്യസമൂഹത്തിന് തടസ്സമായ ഇടങ്ങൾ തുറക്കുന്നവനായി അവനെ വിളിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ യുദ്ധവിജയം, സ്വന്തം സൈന്യത്തിന്റെ സംരക്ഷണം, മുന്നേറാനും ജയിക്കാനും ആവശ്യമായ ധൈര്യവും ഐക്യവും ലഭിക്കണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.
Mantra 1
आशुः शिशानो वृषभो न भीमो घनाघनः क्षोभणश्चर्षणीनाम् । संक्रन्दनोऽनिमिष एकवीरः शतं सेना अजयत्साकमिन्द्रः ॥
ആശു, സ്വയം ജ്വലിക്കുന്നവൻ, ഭയങ്കര വൃഷഭനെപ്പോലെ—ഘനഘനമായി പ്രഹരിക്കുന്നവൻ, മനുഷ്യരുടെ കര്മക്ഷേത്രങ്ങളെ കുലുക്കുന്നവൻ; സംക്രന്ദനൻ, അനിമേഷൻ, ഏകവീരൻ—ഇന്ദ്രൻ ഒരുമിച്ച് നൂറു സേനകളെ ജയിച്ചു.
Mantra 2
संक्रन्दनेनानिमिषेण जिष्णुना युत्कारेण दुश्च्यवनेन धृष्णुना । तदिन्द्रेण जयत तत्सहध्वं युधो नर इषुहस्तेन वृष्णा ॥
സംക്രന്ദനത്താൽ, അനിമേഷ ജാഗ്രതയാൽ, ജിഷ്ണു ജയശക്തിയാൽ, യുത്കാര യുദ്ധഘോഷത്താൽ, ദുശ്ച്യവന അചല പ്രേരണയാൽ, ധൃഷ്ണു ധീരബലത്താൽ—ആ ഇന്ദ്രനാൽ ജയിക്കുവിൻ; അതിൽ ഒന്നായി ചേരുവിൻ, ഹേ യോദ്ധാക്കളേ, ഇഷുഹസ്ത വൃഷ്ണനോടൊപ്പം (അമ്പധാരി വൃഷഭസമൻ).
Mantra 3
स इषुहस्तैः स निषङ्गिभिर्वशी संस्रष्टा स युध इन्द्रो गणेन । संसृष्टजित्सोमपा बाहुशर्ध्युग्रधन्वा प्रतिहिताभिरस्ता ॥
അവൻ ഇഷുഹസ്തന്മാരോടൊപ്പം, അവൻ നിഷങ്ഗിഭിഃ (ഖഡ്ഗധാരികളോടൊപ്പം)—വശീ, സംസ്രഷ്ടാ; യുദ്ധത്തിൽ ഗണത്തോടൊപ്പം അവൻ തന്നേ ഇന്ദ്രൻ. സംസൃഷ്ടജിത്, സോമപാ, ബാഹുശർധി, ഉഗ്രധന്വാ—പ്രതിഹിതാഭിഃ അസ്താ, ലക്ഷ്യം തെറ്റാത്ത പ്രഹാരങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന ധനുർധരൻ.
Mantra 4
बृहस्पते परि दीया रथेन रक्षोहामित्राँ अपबाधमानः । प्रभञ्जन्त्सेनाः प्रमृणो युधा जयन्नस्माकमेध्यविता रथानाम् ॥
ഹേ ബൃഹസ്പതേ, നീ രഥത്തോടെ ചുറ്റി സഞ്ചരിക്ക; രക്ഷോഹാ (രക്ഷസ്സുകളുടെ സംഹാരകൻ) ആയി വൈരശക്തികളെ അകറ്റിത്തള്ളിക്കൊണ്ട്. സേനകളെ തകർത്തും, യുദ്ധത്തിൽ ബലത്തോടെ അവരെ ചതച്ചും, ജയിച്ചവനായി—ഞങ്ങൾക്ക് രഥങ്ങളുടെ/ഗതികളുടെ വർദ്ധകനും രക്ഷകനും ആകേണമേ.
Mantra 5
बलविज्ञायः स्थविरः प्रवीरः सहस्वान्वाजी सहमान उग्रः । अभिवीरो अभिसत्वा सहोजा जैत्रमिन्द्र रथमा तिष्ठ गोवित् ॥
ബലവിജ്ഞാതാവേ, ദൃഢനും സ്ഥിരനും, വീരസമ്പന്നൻ; മഹാബലവാൻ, വാജീ (വിജയശക്തി) ധാരകൻ, സഹിഷ്ണുവും ഉഗ്രനും. വീര്യത്തിൽ പ്രബലൻ, സത്ത്വത്തിൽ പ്രബലൻ, സഹോജാ (ബലത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവൻ)—ഹേ ഇന്ദ്ര, ജയരഥത്തിൽ ആരോഹണം ചെയ്ക; ഗോവിത് (കിരണങ്ങൾ/പ്രകാശ-ഗോവുകളുടെ കണ്ടെത്തുന്നവൻ).
Mantra 6
गोत्रभिदं गोविदं वज्रबाहुं जयन्तमज्म प्रमृणन्तमोजसा । इमं सजाता अनु वीरयध्वमिन्द्रं सखायो अनु सं रभध्वम् ॥
ഗോത്രഭിദ് (ആവരണങ്ങളുടെ ഭേദകൻ), ഗോവിത് (കിരണങ്ങളുടെ കണ്ടെത്തുന്നവൻ), വജ്രബാഹു—വിജയി, ആക്രമണത്തിൽ ബലത്തോടെ ചതയ്ക്കുന്നവൻ. ഹേ സജാതരേ, അവനെ അനുഗമിക്കുവിൻ; അവന്റെ പിന്നാലെ വീര്യവാന്മാരാകുവിൻ; ഹേ സഖാക്കളേ, ഇന്ദ്രനെ ഒരുമിച്ച് ദൃഢമായി പിടിച്ചുനിൽക്കുവിൻ.
Mantra 7
अभि गोत्राणि सहसा गाहमानोऽदयो वीरः शतमन्युरिन्द्रः । दुश्च्यवनः पृतनाषाळयुध्योऽस्माकं सेना अवतु प्र युत्सु ॥
ബലത്തോടെ ഗോത്രങ്ങളുടെ വേലിക്കെട്ടുകളിലേക്കു കയറിച്ചെല്ലുന്ന, കരുണയില്ലാത്ത വീരൻ—നൂറുമന്യു (ക്രോധ-ഊർജ്ജം) ഉള്ള ഇന്ദ്രൻ; നീക്കാൻ ദുഷ്കരം, യുദ്ധവിജയി, അജേയൻ—മുന്നേറ്റ സമരമുട്ടലുകളിൽ നമ്മുടെ സേനകളെ അവൻ രക്ഷിക്കട്ടെ, സഹായിക്കട്ടെ.
Mantra 8
इन्द्र आसां नेता बृहस्पतिर्दक्षिणा यज्ञः पुर एतु सोमः । देवसेनानामभिभञ्जतीनां जयन्तीनां मरुतो यन्त्वग्रम् ॥
ഇന്ദ്രൻ അവരുടെ നേതാവാകട്ടെ; ബൃഹസ്പതി അവരുടെ മാർഗ്ഗദർശകശക്തിയാകട്ടെ. ദക്ഷിണാ—യജ്ഞം—മുന്നിൽ പോകട്ടെ; സോമൻ മുന്നേറട്ടെ. എതിരാളിയെ തകർക്കുന്ന, ജയശാലിയായ ദേവസേനകളിൽ മരുത്തുകൾ അഗ്രസ്ഥാനത്ത് പോകട്ടെ.
Mantra 9
इन्द्रस्य वृष्णो वरुणस्य राज्ञ आदित्यानां मरुतां शर्ध उग्रम् । महामनसां भुवनच्यवानां घोषो देवानां जयतामुदस्थात् ॥
വൃഷഭനായ ഇന്ദ്രന്റെ, രാജാവായ വരുണന്റെ, ആദിത്യരുടെ, മരുത്തുകളുടെ—ഉഗ്ര ശർധ (സംഘം); മഹാമനസ്സുള്ള, ഭുവനച്യവന (ലോകങ്ങളെ കുലുക്കുന്ന) ദേവന്മാരുടെ—വിജയഘോഷം ഉയർന്നു നിന്നിരിക്കുന്നു.
Mantra 10
उद्धर्षय मघवन्नायुधान्युत्सत्वनां मामकानां मनांसि । उद्वृत्रहन्वाजिनां वाजिनान्युद्रथानां जयतां यन्तु घोषाः ॥
ഹേ മഘവൻ (ഇന്ദ്ര), ആയുധങ്ങളെ ഉണർത്തുക; എന്റെ യോദ്ധാക്കളുടെ മനസ്സുകളെ ജാഗ്രതപ്പെടുത്തുക. ഹേ വൃത്രഹൻ, ശക്തന്മാരുടെ വാജിനങ്ങളെ—വിജയശക്തികളെ—ഉയർത്തുക; രഥങ്ങളെ ഉയർത്തുക—വിജയികളുടെ ജയഘോഷങ്ങൾ പുറപ്പെടട്ടെ.
Mantra 11
अस्माकमिन्द्रः समृतेषु ध्वजेष्वस्माकं या इषवस्ता जयन्तु । अस्माकं वीरा उत्तरे भवन्त्वस्माँ उ देवा अवता हवेषु ॥
സംഘർഷത്തിൽ, ഉയർത്തിയ ധ്വജങ്ങളുടെ കീഴിൽ, ഇന്ദ്രൻ ഞങ്ങളുടേതായിരിക്കട്ടെ. ഞങ്ങളിൽ നിന്നുയരുന്ന ഇഷുക്കൾ (അമ്പുകൾ) ജയിക്കട്ടെ. നമ്മുടെ വീരശക്തികൾ ഉയർന്നതും ശക്തമായതുമായിരിക്കട്ടെ; ഹേ ദേവന്മാരേ, ഹവേഷു—ഞങ്ങളുടെ ആഹ്വാനങ്ങളിൽ—ഞങ്ങളെ കാത്തുകൊള്ളുക.
Mantra 12
अमीषां चित्तं प्रतिलोभयन्ती गृहाणाङ्गान्यप्वे परेहि । अभि प्रेहि निर्दह हृत्सु शोकैरन्धेनामित्रास्तमसा सचन्ताम् ॥
പ്രതിലോഭംകൊണ്ട് അവരുടെ ചിത്തത്തെ പിടിച്ചു വഴിതിരിപ്പിക്കുന്നവളേ, ഹേ വേഗശക്തിയേ, അവരുടെ അവയവങ്ങളെ പിടിച്ചെടുത്തു അവരെ മറികടന്ന് അപ്പുറം കടക്കുക. അവരിലേക്കു മുന്നേറുക; അവരുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ ശോകങ്ങളാൽ അവരെ ദഹിപ്പിക്കുക. അന്ധകാരത്താൽ അന്ധരായ അമിത്രർ തമസ്സിൽ ബന്ധിക്കപ്പെടട്ടെ—അന്തരത്തിലെ വൈരികൾ രാത്രിയിലേക്കു പിന്മാറട്ടെ.
Mantra 13
प्रेता जयता नर इन्द्रो वः शर्म यच्छतु । उग्रा वः सन्तु बाहवोऽनाधृष्या यथासथ ॥
മുന്നോട്ട് പോവുക, ജയിക്കുവിൻ, ഹേ പുരുഷന്മാരേ; ഇന്ദ്രൻ നിങ്ങള്ക്ക് സംരക്ഷിതമായ വിശാല ശാന്തി (ശർമ) നല്കട്ടെ. നിങ്ങളുടെ ഭുജങ്ങൾ ഉഗ്രബലത്തോടെ ഇരിക്കട്ടെ, അജേയങ്ങളായിരിക്കട്ടെ, നിങ്ങൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉള്ളതുപോലെ—ആത്മധൈര്യത്തിന്റെ ശരിയായ വീര്യത്തിൽ—ദൃഢമായി നിലകൊള്ളുവാൻ.
It is a call to move forward with courage and unity, invoking Indra to break obstacles, defeat opposing forces, and grant protective peace after victory.
Because the hymn portrays Indra as the force that enters and breaks ‘enclosures’ (blocked spaces/resources) and as the pṛtanāṣāṭ—one who wins battles and protects the host.
Yes. Traditionally it can be applied to any struggle requiring strength and obstacle-removal—such as overcoming fear, conflict, or major challenges—by focusing on Indra as inner resolve and victorious energy.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.