Sukta 9
Sukta 10.9
Sindhudvīpa Āmbara (traditional Anukramaṇī attribution for RV 10.9, Āpaḥ-sūkta)
Āpaḥ (Waters)
Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables)
ഋഗ്വേദം 10.9 ജലങ്ങളെ (ആപഃ) അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന സ്തുതിഗീതമാണ്. ആനന്ദം, പോഷണം, ശക്തി, വ്യക്തമായ ദൃഷ്ടി, ചികിത്സ എന്നിവയുടെ ഉറവിടങ്ങളായി കവി അവയെ പുകഴ്ത്തുന്നു. ജീവശക്തിയും ഔഷധംപോലെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന പാവനതയും നൽകണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു; അവസാനം അവയുടെ രസ (സാരം)വുമായി അടുക്കമുള്ള ഐക്യാനുഭവത്തിലേക്ക് എത്തി, ആ പുതുക്കപ്പെട്ട ദീപ്താവസ്ഥയിലേക്കു അഗ്നിയെ ആകർഷിക്കുന്നു.
Mantras
Mantra 1
आपो हि ष्ठा मयोभुवस्ता न ऊर्जे दधातन । महे रणाय चक्षसे ॥
ഹേ ആപഃ (ജലങ്ങളേ), നിങ്ങൾ സത്യമായും ആനന്ദദായകരാണ്; ഞങ്ങളിലേക്കു പോഷക ഊർജ്ജം നിക്ഷേപിക്കുവിൻ—മഹാ രണത്തിനും ദർശനത്തിനും (ചക്ഷുസ്സിനും).
Mantra 2
यो वः शिवतमो रसस्तस्य भाजयतेह नः । उशतीरिव मातरः ॥
നിങ്ങളിലെ അത്യന്തം ശിവ (മംഗള) രസം—ഇവിടെ ഞങ്ങളോടു പങ്കുവെക്കുവിൻ; ഹേ മാതാക്കളേ, ഉത്സുക മാതാക്കൾ തങ്ങളെത്തന്നെ നൽകുന്നതുപോലെ.
Mantra 3
तस्मा अरं गमाम वो यस्य क्षयाय जिन्वथ । आपो जनयथा च नः ॥
അവന്റെ അടുക്കൽ ഞങ്ങൾ യുക്തമായി ചെന്നെത്തട്ടെ—ആരുടെ സ്ഥിരവാസത്തിനായി നിങ്ങൾ ഉണർത്തുന്നുവോ; ഹേ ആപഃ, ഞങ്ങളിലേക്കു ജനനവും നിങ്ങൾ തന്നെ ഉല്പാദിപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 4
शं नो देवीरभिष्टय आपो भवन्तु पीतये । शं योरभि स्रवन्तु नः ॥
ദേവീ ആപഃ ഞങ്ങൾക്ക് മംഗളകരവും അഭീഷ്ടസഹായവുമായിരിക്കട്ടെ—പാനത്തിനായി; ശാന്തിയും യോഗക്ഷേമം നൽകുന്ന ആനന്ദധാരയുമായി ഞങ്ങളിലേക്കു ഒഴുകട്ടെ.
Mantra 5
ईशाना वार्याणां क्षयन्तीश्चर्षणीनाम् । अपो याचामि भेषजम् ॥
ഹേ ആപഃ, നിധികളുടെ അധിപതികളേ, ജനങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നവരേ; നിങ്ങളിൽ നിന്നു ഭേഷജം—ചികിത്സയും ആരോഗ്യദായകശക്തിയും—ഞാൻ യാചിക്കുന്നു.
Mantra 6
अप्सु मे सोमो अब्रवीदन्तर्विश्वानि भेषजा । अग्निं च विश्वशम्भुवम् ॥
ആപസ്സിനുള്ളിൽ സോമൻ എന്നോടു പറഞ്ഞു: “അന്തരത്തിൽ സർവ ഭേഷജങ്ങളും ഉണ്ട്; അഗ്നിയും കൂടെ—വിശ്വശംഭു, സർവർക്കും മംഗളം വരുത്തുന്നവൻ.”
Mantra 7
आपः पृणीत भेषजं वरूथं तन्वे मम । ज्योक्च सूर्यं दृशे ॥
ഹേ ആപഃ (ജലദേവിമാരേ), എന്റെ തനുവിന്നായി ഭേഷജം—ചികിത്സാശക്തി—കൊണ്ട് എന്നെ നിറയ്ക്കുവിൻ; എനിക്ക് ദൃഢമായ വറൂഥം—രക്ഷ—ആകുവിൻ. കൂടാതെ ഞാൻ ദീർഘകാലം സൂര്യനെ ദർശിക്കുവാൻ (സ്പഷ്ടദൃഷ്ടി ലഭിക്കുവാൻ) അനുഗ്രഹിക്കുവിൻ.
Mantra 8
इदमापः प्र वहत यत्किं च दुरितं मयि । यद्वाहमभिदुद्रोह यद्वा शेप उतानृतम् ॥
ഹേ ആപഃ, ഇതിനെ ഒഴുക്കിക്കൊണ്ടുപോകുവിൻ—എന്നിൽ ഉള്ള ഏതു ദുരിതവും ദുഃഖവും വക്രതയും. അല്ലെങ്കിൽ ഞാൻ അഭിദ്രോഹത്തോടെ ഹിംസ ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അല്ലെങ്കിൽ വാക്കിൽ ശേപവും അനൃതം—അസത്യം—ഉം ആയി വീണിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ.
Mantra 9
आपो अद्यान्वचारिषं रसेन समगस्महि । पयस्वानग्न आ गहि तं मा सं सृज वर्चसा ॥
ഹേ ആപഃ, ഇന്ന് ഞാൻ നിങ്ങളോടൊപ്പം സഞ്ചരിച്ചു; രസത്തിൽ ഞങ്ങൾ സമഗ്—സൗഹൃദസമന്വയം—ആയിരിക്കുന്നു. ഹേ പയസ്വാൻ അഗ്നേ, ഇവിടെ വരിക; നിന്റെ വർചസ്—തേജസ്—കൊണ്ട് എന്നെ പൂർണ്ണമായി സംയോജിപ്പിക്ക.
Inside Sukta 9
How it unfolds
- Where it opens
The hymn opens by acclaiming the Waters as joy-giving powers and asks them to place nourishing energy within the worshipper (10.9.1).
- Development
Petitions broaden from vigor and clear sight to protection, prosperity, and especially healing—waters as sovereign ‘medicine’ dwelling among peoples (e.g., 10.9.5).
- Climax
A moment of communion: the speaker moves with the Waters and becomes harmonized with their rasa, the living essence that restores wholeness (10.9.9).
- Where it settles
The hymn resolves by drawing Agni into the renewed condition—requesting varcas (radiant potency) so purification becomes enduring strength and clarity.
The deity: Āpaḥ
- In the VedaThe Waters are addressed as mayobhuvaḥ—makers of joy and well-being—bestowers of ūrj (nourishing vigor) and as a bheṣajam (healing remedy). They are treated as living, sovereign powers that cleanse, sustain, and carry rasa, the vital essence.
- Cosmic functionTo sustain life through moisture and fertility, to purify and renew beings, and to serve as a medium of vitality (rasa) through which health, strength, and clarity circulate in the world-order (ṛta).
- Inner significanceSymbol of inner cleansing and emotional-spiritual renewal: the washing away of fatigue, impurity, and disorder, restoring clarity of perception (cakṣas) and the steady energy needed for life’s ‘battle’ (raṇa).
The seer
- Sindhudvīpa ĀmbaraTraditional Anukramaṇī seer of the celebrated Āpaḥ-sūkta (RV 10.9), frequently invoked for purification, health, and auspiciousness through water.
Famous verses
āpo hi ṣṭhā mayobhuvaḥ
apo yācāmi bheṣajam
आपो अद्यान्वचारिषं रसेन समगस्महि । पयस्वानग्न आ गहि तं मा सं सृज वर्चसा ॥Attributes of the deity
- Purifying and cleansing
- Life-giving nourishment (ūrj)
- Healing/medicinal power (bheṣaja)
- Bearer of rasa (vital essence)
- Auspicious, joy-bestowing (mayo-bhu)
- Associated with fertility, refreshment, and renewal
Also by this seer
- Traditional attribution to RV 10.9 (Āpaḥ-sūkta); beyond this, the rishi is largely known through Anukramaṇī notice rather than extensive biographical detail.
The rite, step by step
- Prepare clean water in a vessel; seat and recollect intention (health, purification, clarity).
- Recite RV 10.9 verses while touching/sprinkling water (prokṣaṇa) on self or ritual space.
- Sip water (ācamana) with the sense of taking in ūrj (nourishing vigor).
- Offer a small libation to the Waters (or to a flowing source) with a request for bheṣaja (healing).
- Conclude by invoking Agni’s varcas (luminous strength) to ‘join’ the purified state (as echoed in 10.9.9).
Offerings
- Clean water/libation
- Optional ghee offering into Agni (when paired with fire-rite)
- Simple oblation such as milk or soma-symbolic offering where customary
Frequently Asked Questions
It praises the Waters as living divine powers that bring joy, nourishment, and purification, and it asks them for strength, clear perception, and healing.
Because water is seen not only as physically cleansing but also as restoring wholeness—washing away impurity and imbalance and returning health and vitality.
It is commonly recited during purification (ācamana/prokṣaṇa), before worship or fire-rituals, and in prayers for health—using clean water as the ritual support for the mantra’s intent.
Ask anything about Sukta 9 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
