Sukta 15
Sukta 10.15
As RV 10.15 (Pitṛ hymn); specific rishi attribution uncertain without Anukramaṇī citation
Pitṛs (Fathers/ancestors)
Triṣṭubh
ഋഗ്വേദം 10.15 പിതൃ (പൂർവിക) സൂക്തമാണ്. താഴ്ന്ന, മദ്ധ്യ, ഉയർന്ന പിതാക്കളെ ആചാരപരമായി ആഹ്വാനിച്ച് അവർ എഴുന്നേറ്റ് ജീവിക്കുന്നവരുടെ അടുക്കൽ വരികയും, അവരുടെ വിളി കേൾക്കുകയും, അർപ്പണങ്ങൾ സ്വീകരിക്കയും ചെയ്യണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. പിതൃലോകത്തെ സോമത്തോടും ഋതം (ബ്രഹ്മാണ്ഡക്രമം) യമന്റെ ഭരണത്തോടും ബന്ധിപ്പിച്ച്, ദേഹധാരിയായ ജീവിക്ക് സംരക്ഷണവും അനുഗ്രഹവും, നന്നായി നയിക്കപ്പെടുന്ന ‘പ്രാണപഥം’ (ജീവശ്വാസത്തിന്റെ പാത)യും നൽകണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.
Mantras
Mantra 1
उदीरतामवर उत्परास उन्मध्यमाः पितरः सोम्यासः । असुं य ईयुरवृका ऋतज्ञास्ते नोऽवन्तु पितरो हवेषु ॥
താഴെയുള്ള പിതാക്കന്മാർ എഴുന്നേറട്ടെ, ഉയർന്നവർ എഴുന്നേറട്ടെ, മദ്ധ്യമ പിതാക്കന്മാരും എഴുന്നേറട്ടെ—സോമ്യാനന്ദമുള്ളവർ. പ്രാണനോടുകൂടെ പോയവർ, അവൃക (ഹാനിരഹിതർ), ഋതജ്ഞർ—ആ പിതാക്കന്മാർ ഞങ്ങളുടെ ഹവേഷു (ആഹ്വാനങ്ങളിൽ) ഞങ്ങളെ സഹായിക്കട്ടെ.
Mantra 2
इदं पितृभ्यो नमो अस्त्वद्य ये पूर्वासो य उपरास ईयुः । ये पार्थिवे रजस्या निषत्ता ये वा नूनं सुवृजनासु विक्षु ॥
ഇന്ന് പിതൃകൾക്കു ഈ നമസ്കാരം അർപ്പിതമാകട്ടെ—ആദിമരായവരും ഉയർന്ന ലോകങ്ങളിലേക്കു പോയവരും; പാർത്ഥിവമായ രജസ്സിൽ നിഷണ്ണരായവരും, ഇപ്പോൾ സുസംവിധിത ജനസമൂഹങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നവരും—അവരെല്ലാം നമ്മുടെ പ്രണാമം സ്വീകരിക്കട്ടെ.
Mantra 3
आहं पितॄन्त्सुविदत्राँ अवित्सि नपातं च विक्रमणं च विष्णोः । बर्हिषदो ये स्वधया सुतस्य भजन्त पित्वस्त इहागमिष्ठाः ॥
ഞാൻ പിതൃകളെ—സുവിദത്രർ, സുമാർഗദർശകർ—കണ്ടെത്തി; നപാതനെയും, വിഷ്ണുവിന്റെ വിശാലപാദ-വിക്രമശക്തിയെയും കൂടി. ബർഹിഷിൽ ഇരുന്ന് സ്വധയാൽ പിഷിത സോമപാനം പങ്കിടുന്ന പിതൃകൾ—അവർ ഇവിടെ അത്യന്തം സന്നദ്ധമായി വരിക.
Mantra 4
बर्हिषदः पितर ऊत्यर्वागिमा वो हव्या चकृमा जुषध्वम् । त आ गतावसा शंतमेनाथा नः शं योररपो दधात ॥
ഹേ ബർഹിഷാസന പിതൃകളേ, നിങ്ങളുടെ രക്ഷാകര സഹായത്തോടെ ഇവിടെ അടുത്തുവരിക; ഈ ഹവ്യങ്ങൾ ഞങ്ങൾ നിങ്ങള്ക്കായി ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു—അവയിൽ ആനന്ദിക്കുവിൻ. അത്യന്തം ശാന്തിദായകമായ സഹായവുമായി വരിക; പിന്നെ ഞങ്ങളിൽ ക്ഷേമവും സുഖവും, വിശാലവും അഹതവുമായ അഖണ്ഡ പൂർണ്ണതയും സ്ഥാപിക്കുവിൻ.
Mantra 5
उपहूताः पितरः सोम्यासो बर्हिष्येषु निधिषु प्रियेषु । त आ गमन्तु त इह श्रुवन्त्वधि ब्रुवन्तु तेऽवन्त्वस्मान् ॥
സമീപത്തേക്ക് ആഹ്വാനിക്കപ്പെട്ട പിതൃകൾ—സോമ്യർ, സോമത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നവർ—യജ്ഞത്തിന്റെ ബർഹിഷിൽ വെച്ചിരിക്കുന്ന ഈ പ്രിയ നിധികളിലേക്കു വരിക. അവർ വരട്ടെ; അവർ ഇവിടെ ശ്രവിക്കട്ടെ; അവർ അധിഷ്ഠാതൃവചനം പ്രസ്താവിക്കട്ടെ; അവർ ഞങ്ങളെ കാത്തുരക്ഷിക്കട്ടെ.
Mantra 6
आच्या जानु दक्षिणतो निषद्येमं यज्ञमभि गृणीत विश्वे । मा हिंसिष्ट पितरः केन चिन्नो यद्व आगः पुरुषता कराम ॥
മുട്ട് വളച്ച്, വലതുവശത്ത് ഇരുന്ന് ഈ യജ്ഞത്തെ അഭിഗാനിക്കുവിൻ—എല്ലാ പിതൃകളേ. പിതൃകളേ, ഏതുവിധേനയും ഞങ്ങളെ വേദനിപ്പിക്കരുത്; മനുഷ്യപരിമിതിയാൽ ഞങ്ങൾ ചെയ്ത ഏതൊരു അപരാധവും ഉണ്ടായിരുന്നാലും അതുകൊണ്ടല്ല.
Mantra 7
आसीनासो अरुणीनामुपस्थे रयिं धत्त दाशुषे मर्त्याय । पुत्रेभ्यः पितरस्तस्य वस्वः प्र यच्छत त इहोर्जं दधात ॥
ഉഷസ്സിന്റെ പ്രകാശങ്ങളുടെ മടിയിൽ ഇരുന്ന്, ദാനം ചെയ്യുന്ന മർത്ത്യനിൽ റയി—സമൃദ്ധി/പൂർണ്ണത—സ്ഥാപിക്കുവിൻ. പിതൃകളേ, ആ വസുവിനെ അവന്റെ പുത്രന്മാർക്കു വ്യാപിപ്പിക്കുവിൻ; ഇവിടെ അവരിൽ പോഷകശക്തി സ്ഥാപിക്കുവിൻ.
Mantra 8
ये नः पूर्वे पितरः सोम्यासोऽनूहिरे सोमपीथं वसिष्ठाः । तेभिर्यमः संरराणो हवींष्युशन्नुशद्भिः प्रतिकाममत्तु ॥
ഹേ വസിഷ്ഠന്മാരേ, നമ്മുടെ മുൻപത്തെ പിതാക്കന്മാർ സോമപാനത്തെ അനുഗമിച്ച് സോമപീഠത്തെ പിന്തുടർന്നവർ—അവരോടൊപ്പം യമൻ ആനന്ദത്തോടെ ഹവിഷ്യങ്ങൾ ഭുജിക്കട്ടെ; ആഗ്രഹിക്കുന്നവരോടൊപ്പം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനായി, ഓരോ സത്യകാമനയ്ക്കും അനുസരിച്ച് തൃപ്തനാകട്ടെ.
Mantra 9
ये तातृषुर्देवत्रा जेहमाना होत्राविदः स्तोमतष्टासो अर्कैः । आग्ने याहि सुविदत्रेभिरर्वाङ्सत्यैः कव्यैः पितृभिर्घर्मसद्भिः ॥
ദേവത്രയിലേക്കു ബലവാന്മാരായവർ, ചലനത്തിൽ ഉത്സുകർ, ഹോത്രാവിദ്—യജ്ഞവാണി അറിയുന്നവർ—അർക്കങ്ങളാൽ സ്തോമങ്ങളെ രൂപപ്പെടുത്തിയവർ; ഹേ അഗ്നേ, സുവിദത്ര—സുപ്രാപ്തി നല്കുന്നവൻ—സത്യമായ കാവ്യ പിതൃകളോടും, ഘർമത്തിനരികിൽ ഇരിക്കുന്നവരോടും കൂടി ഇവിടെ വരിക.
Mantra 10
ये सत्यासो हविरदो हविष्पा इन्द्रेण देवैः सरथं दधानाः । आग्ने याहि सहस्रं देववन्दैः परैः पूर्वैः पितृभिर्घर्मसद्भिः ॥
സത്യവാന്മാരായവർ, ഹവിരദ—ഹവിഷ്യം ഭുജിക്കുന്നവർ—ഹവിഷ്പാ—ആഹുതി പാനം ചെയ്യുന്നവർ—ഇന്ദ്രനോടും ദേവന്മാരോടും കൂടി ഒരേ രഥം ധരിച്ചവർ; ഹേ അഗ്നേ, ദേവവന്ദികളായ ആയിരത്തോടും, ദൂരസ്ഥരും പുരാതനരുമായ പിതൃകളോടും—ഘർമത്തിനരികിൽ ഇരിക്കുന്നവരോടും കൂടി—ഇവിടെ വരിക.
Mantra 11
अग्निष्वात्ताः पितर एह गच्छत सदःसदः सदत सुप्रणीतयः । अत्ता हवींषि प्रयतानि बर्हिष्यथा रयिं सर्ववीरं दधातन ॥
അഗ്നിഷ്വാത്തരായ പിതൃകളേ, ഇവിടെ വരുവിൻ; സൂപ്രണീതയഃ, ആസനത്തിന്മേൽ ആസനം ഇരിക്കുവിൻ. ബർഹിഷിൽ യത്നപൂർവ്വം വെച്ചിരിക്കുന്ന ഹവിഷ്യങ്ങൾ ഭുജിക്കുവിൻ; പിന്നെ ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് സർവ്വവീര (വീരശക്തിയാൽ സമ്പൂർണ്ണ) റയി സ്ഥാപിക്കുവിൻ.
Mantra 12
त्वमग्न ईळितो जातवेदोऽवाड्ढव्यानि सुरभीणि कृत्वी । प्रादाः पितृभ्यः स्वधया ते अक्षन्नद्धि त्वं देव प्रयता हवींषि ॥
ഹേ അഗ്നേ, ജാതവേദസായി സ്തുതിക്കപ്പെടുന്ന നീ ഹവിഷ്യങ്ങളെ താഴേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു—അവയെ സുഗന്ധിതവും യോഗ്യവും ആക്കി. സ്വധയുടെ ശക്തിയാൽ നീ അവ പിതൃകൾക്ക് നൽകി; അവർ ഭുജിച്ചു—ഇപ്പോൾ, ഹേ ദേവാ, നീയും യത്നപൂർവ്വം വെച്ചിരിക്കുന്ന ഹവിഷ്യങ്ങൾ ഭുജിക്ക.
Mantra 13
ये चेह पितरो ये च नेह याँश्च विद्म याँ उ च न प्रविद्म । त्वं वेत्थ यति ते जातवेदः स्वधाभिर्यज्ञं सुकृतं जुषस्व ॥
ഇവിടെ ഉള്ള പിതൃകളായാലും, ഇവിടെ ഇല്ലാത്തവരായാലും—ഞങ്ങൾ അറിയുന്നവരായാലും, വ്യക്തമായി അറിയാത്തവരായാലും—ഹേ ജാതവേദാ, നീ അവരെ യഥാർത്ഥമായി അറിയുന്നു. സ്വധകളാൽ ഈ സുകൃത യജ്ഞം സ്വീകരിച്ച് അതിൽ ആനന്ദിക്ക.
Mantra 14
ये अग्निदग्धा ये अनग्निदग्धा मध्ये दिवः स्वधया मादयन्ते । तेभिः स्वराळसुनीतिमेतां यथावशं तन्वं कल्पयस्व ॥
അഗ്നിയിൽ ദഗ്ധരായവരും അഗ്നിയിൽ അദഗ്ധരായവരും—സ്വധാ (സ്വധാ-ശക്തി) കൊണ്ട് ദ്യൗവിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നവർ—അവരോടൊപ്പം, ഹേ സ്വരാട്, ഈ ജീവന് അසුനീതി (പ്രാണന്റെ മുന്നോട്ടുനയിക്കുന്ന പഥം) യഥാവശം ക്രമപ്പെടുത്തുക; അതിന്റെ തനു (ദേഹരൂപം)യും യഥാവശം രൂപപ്പെടുത്തുക.
Inside Sukta 15
How it unfolds
- Where it opens
A formal summons: the Fathers of all stations (lower, higher, middle) are called to rise and assist the living in their invocations.
- Development
The hymn identifies the Pitṛs as Soma-enjoyers and ṛta-knowers, worthy recipients of offerings; it expands the rite into a communion across generations, with Yama as associated authority.
- Climax
The request that Yama, together with the ancient Fathers, joyfully partake of the offerings “according to each true need,” aligning desire with right order.
- Where it settles
A comprehensive closing prayer: whether fire-purified or not, all Fathers who rejoice by svadhā are asked to aid the soul’s onward-leading life-path and to shape embodiment according to its own lawful becoming.
The deity: Pitṛs
- In the VedaThe Pitṛs are the departed forefathers who have “gone with the life-breath,” are harm-less and ṛta-knowers, and who enjoy Soma and svadhā in their own realm. They are invited to rise, sit on the ritual grass, and partake of offerings, often in Yama’s company.
- Cosmic functionThey form the ancestral order that bridges generations, maintaining continuity between the living community and the post-mortem world; they also model the righteous path (ṛta) and transmit blessing, protection, and fertility/fortune to descendants.
- Inner significanceRepresents memory, gratitude, lineage, and the inner ‘root’ of identity; psychologically, the Pitṛs signify inherited wisdom and ethical continuity, and spiritually they point to the ordered transition of life-breath and embodiment beyond death.
The seer
- Anukramaṇī attribution uncertain (Pitṛ-yajña / Yama–Pitṛ cycle; often connected with Vasiṣṭha tradition)Likely Vasiṣṭha-related (Vasiṣṭha-gotra) in later tradition; exact rishi varies by Anukramaṇī recension · Associated with the Pitṛ (ancestor) liturgy in Mandala 10, articulating a structured invocation of the departed across cosmic levels and integrating Soma, ṛta, and Yama into funerary/ancestor-rite theology.
Famous verses
ud īratām avara ut parāsaḥ ("let the lower and the higher rise")
yamaḥ saṃrarāṇo havīṃṣy attu ("may Yama, rejoicing, partake of the offerings")
ye agnidagdhā ye anagnidagdhā ("those burned by fire and those not burned")
Attributes of the deity
- Threefold grouping (lower/middle/higher)
- Soma-delighting (somyāsaḥ)
- Knowers of ṛta (ṛtajñāḥ)
- Recipients of svadhā
- Protective and beneficent toward descendants
- Connected with Yama as ruler/guide of the departed
Also by this seer
- Related Pitṛ/Yama-themed hymns in RV Mandala 10 (traditionally grouped in the funerary-ritual sphere)
- Vasiṣṭha-family corpus broadly (RV 7) is famed for hymns to Agni, Indra, Varuṇa, and the moral-cosmic vision of ṛta (family attribution; not a strict claim for every verse here)
The rite, step by step
- Purify and light the ritual fire (Agni) as the carrier of offerings and the boundary-marker between worlds.
- Prepare a Pitṛ-seat (barhis/kuśa) and ritually invite the Fathers to ‘rise’ and arrive—lower, middle, and higher.
- Offer oblations with svadhā-formulae, requesting the Pitṛs to hear the calls and grant help.
- Invoke the earlier Fathers who followed Soma; acknowledge Yama’s presence as the orderly governor of the departed.
- Conclude by requesting well-being for the living: protection, right ordering of life-breath (asu), and proper formation/continuity of embodied life according to ṛta.
Offerings
- Piṇḍa/food portions (in later continuity)
- Ghee and cooked offering (caru)
- Soma/pressing symbolism or Soma-related libation where applicable
- Water/refreshment offerings
- Svadhā-invoked oblations to the Pitṛs
Frequently Asked Questions
It is a hymn inviting the ancestors (Pitṛs) to come, receive offerings, and protect the living. It also connects the ancestor-world with Soma, ṛta (cosmic order), and Yama.
It poetically organizes the departed into levels or groups, implying a complete ancestral host across realms. The point is to invite all ancestors—near and far, recent and ancient—without omission.
It refers to those who were cremated (“burned by fire”) and those who were not. The verse widens the prayer so that all departed ancestors, regardless of funerary circumstance, are included in the rite and blessing.
Ask anything about Sukta 15 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
