
Sukta 10.135
Yama (with the Devāḥ; ancestral-father principle also present)
ഈ ചുരുങ്ങിയതും ഗൂഢവുമായ സ്തോത്രം യമന്റെ ലോകത്തെയും പിതൃമാർഗത്തെയും ധ്യാനിക്കുന്നു. പിതാക്കന്മാർ “സുന്ദര ഇലകളുള്ള ഒരു വൃക്ഷത്തിൽ” ദർശിക്കപ്പെടുന്നു; അവിടെ യമൻ ദേവന്മാരോടൊപ്പം സംവദിക്കുന്നു, വിടപറഞ്ഞ പിതാവ് പുരാതന പാതയിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു. ഒരു യുവാവ് രഥത്തെ ഗതിയിലാക്കുന്നതെന്ന പഹേലി-ചിത്രവും, വാഹകനായി പിന്തുടരുന്ന സാമൻ-ഗാനവും മുഖേന, ക്രമബദ്ധമായ പവിത്രവാക്യവും യഥാവിധി അർപ്പണവും ആത്മാവിന്റെ യാത്രക്കും മോചനത്തിനും വഴികാട്ടുന്നു എന്ന സൂചനയാണ് ഈ സൂക്തം നൽകുന്നത്.
Mantra 1
यस्मिन्वृक्षे सुपलाशे देवैः सम्पिबते यमः । अत्रा नो विश्पतिः पिता पुराणाँ अनु वेनति ॥
ദേവന്മാരോടൊപ്പം യമൻ ഒരുമിച്ച് പാനം ചെയ്യുന്ന, മനോഹര ഇലകളുള്ള (സുപലാശ) ആ വൃക്ഷത്തിൽ—അവിടെയേ നമ്മുടെ പിതാവ്, ജനങ്ങളുടെ അധിപതി (വിശ്പതി), പുരാതനരുടെ പാത പിന്തുടർന്ന് ആനന്ദത്തോടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു; പ്രകാശമുള്ള പിതൃപുരുഷന്മാരുടെ ശാശ്വത മാർഗങ്ങളെ തേടിക്കൊണ്ട്.
Mantra 2
पुराणाँ अनुवेनन्तं चरन्तं पापयामुया । असूयन्नभ्यचाकशं तस्मा अस्पृहयं पुनः ॥
പുരാതനരുടെ പാതയിൽ ആനന്ദിച്ച് സഞ്ചരിച്ച അവനെ ഒരു വക്രശക്തി ആക്രമിച്ചു; അസൂയയോടെ ശത്രുദൃഷ്ടി എറിഞ്ഞു. എങ്കിലും ആ (സത്യപഥം) തന്നെയിലേക്ക് ഞാൻ വീണ്ടും ആഗ്രഹിക്കുന്നു—ഇരുട്ടിന്റെ അസൂയയെ അതിക്രമിച്ച് ശരിയായ ഇച്ഛയിലേക്കു മടങ്ങി.
Mantra 3
यं कुमार नवं रथमचक्रं मनसाकृणोः । एकेषं विश्वतः प्राञ्चमपश्यन्नधि तिष्ठसि ॥
ഹേ യുവാവേ, നീ മനസ്സുകൊണ്ടു മാത്രം നിർമ്മിച്ച ആ പുതിയ രഥം—ചക്രമില്ലാത്തത്, ഒരേയൊരു ദണ്ഡം (ധുരാ) ഉള്ളത്, എല്ലാദിക്കിലും മുന്നോട്ടു മുഖം തിരിഞ്ഞത്—അതിൽ നീ നില്ക്കുന്നു, കാണുന്നു: ചിന്തയിൽ നിന്നു പിറന്ന അന്തർഗതിയുടെ വാഹനം.
Mantra 4
यं कुमार प्रावर्तयो रथं विप्रेभ्यस्परि । तं सामानु प्रावर्तत समितो नाव्याहितम् ॥
ഹേ കുമാര (യുവാവേ), വിപ്രന്മാരുടെ (ഋഷികളുടെ) ചുറ്റും നീ പ്രേരിപ്പിച്ച് ചലിപ്പിച്ച ആ രഥത്തെ—അത് അനുഗമിച്ച് സാമൻ (സാമവേദീയ ഗാനം) കൂടെ തിരിഞ്ഞു; നൗകയുടെ നാഭിയിൽ നിധിപോലെ നിഹിതമായതു പോലെ അത് സ്ഥാപിതമായി—യാത്രയെ വഹിക്കുന്ന വാഹകനായി ആ സ്തുതിഗാനം മുന്ന_toggleുന്നു.
Mantra 5
कः कुमारमजनयद्रथं को निरवर्तयत् । कः स्वित्तदद्य नो ब्रूयादनुदेयी यथाभवत् ॥
കുമാരനെ ആര് ജനിപ്പിച്ചു? രഥത്തെ ആര് പുറപ്പെടുവിച്ചു? ഇന്ന് ആര് ഞങ്ങളോട് ആ ഗുഹ്യവാക്ക് പറയും—അനുദേയീ (അനു-ദേയീ, അനുഗമിക്കുന്ന ദാനം/പരമ്പരാഗത സമ്മാനം) എങ്ങനെ ഉണ്ടായുവെന്ന്: സത്യമായ സംപ്രേഷണം നടക്കുന്നതിനുള്ള നിയമം ഏതാണ്?
Mantra 6
यथाभवदनुदेयी ततो अग्रमजायत । पुरस्ताद्बुध्न आततः पश्चान्निरयणं कृतम् ॥
അനുദേയീ (യോഗ്യ അനുദാനം/അനുഗാമി ദാനം) ഉദ്ഭവിച്ചപ്പോൾ, അപ്പോൾ ആദ്യ അഗ്ര (ആദ്യ ബിന്ദു) ജനിച്ചു. പുരസ്താത് ബുധ്ന (അടിത്തറ) നീട്ടിവിരിച്ചു; പിന്നിൽ നിരയണ (പുറപ്പെടൽ/മോചനമാർഗം) നിർമ്മിച്ചു—ഇങ്ങനെ പഥം അടിത്തറയിൽ നിന്ന് തുറവിലേക്കു ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടു.
It reflects on Yama and the realm of the Fathers, describing an ancient, established path for the departed and the role of sacred chant and right offering in guiding that passage.
The tree is a symbolic meeting-place of life and immortality: a luminous locus where Yama and the gods commune, and where the Fathers are imagined as moving in delight along timeless ancestral ways.
In context it points to an ‘outlet’ or ‘way of release’—the ordered opening that allows transition beyond death, framed as something established by cosmic order rather than random fate.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.