Opening the text

Sukta 10.12
Agni (as Hotṛ) with cosmic frame Dyāvā-Pṛthivī (Heaven and Earth)
Triṣṭubh (probable)
ഈ സൂക്തം ദ്യാവാ–പൃഥിവീ (ആകാശവും ഭൂമിയും) എന്ന വിശാല ചട്ടക്കൂടിനുള്ളിൽ ഹോതൃ (ആഹ്വാന പുരോഹിതൻ) രൂപത്തിലുള്ള അഗ്നിയെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; യാഗം തന്നെയാണ് മർത്ത്യരെ ദേവന്മാരെ സമീപിക്കാൻ യോഗ്യരാക്കുന്ന മാർഗമെന്ന് ചിത്രീകരിക്കുന്നു. ഇത് ഋത (ബ്രഹ്മാണ്ഡീയ സത്യം/ക്രമം)യും സത്യവാക്യവും സംബന്ധിച്ച ആദിമ ദർശനത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച്, ദൈവനിയമം ലംഘിച്ചോ എന്ന സ്വയംപരിശോധനയിലേക്കു നീങ്ങുന്നു; ഒടുവിൽ അഗ്നി കേൾക്കണമേ, ധനം വഹിക്കുന്ന തന്റെ രഥം യോജിപ്പിക്കണമേ, ആ രണ്ടു ലോകങ്ങളെയും യാഗകർമ്മത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരണമേ എന്ന നേരിട്ടുള്ള അപേക്ഷയോടെ സമാപിക്കുന്നു.
Mantra 1
द्यावा ह क्षामा प्रथमे ऋतेनाभिश्रावे भवतः सत्यवाचा । देवो यन्मर्तान्यजथाय कृण्वन्त्सीदद्धोता प्रत्यङ्स्वमसुं यन् ॥
ദ്യാവാ-പൃഥിവീ—ആദിയിൽ—ഋതം മൂലം സത്യവാക്യങ്ങളാൽ പ്രസിദ്ധരായി. ദേവൻ മർത്ത്യരെ യജ്ഞയോഗ്യരാക്കി, ഹോതൃരൂപത്തിൽ ഇരുന്നപ്പോൾ, അവൻ തന്റെ തന്നെ പ്രാണത്തിലേക്ക് പ്രത്യങ് ആയി—അന്തർമുഖനായി നീങ്ങി.
Mantra 2
देवो देवान्परिभूॠतेन वहा नो हव्यं प्रथमश्चिकित्वान् । धूमकेतुः समिधा भाऋजीको मन्द्रो होता नित्यो वाचा यजीयान् ॥
ഋതം (സത്യക്രമം) കൊണ്ടു ദേവന്മാരെയും അതിക്രമിക്കുന്ന ദേവൻ, ആദ്യം തന്നേ, ജ്ഞാനവാനായി, ഞങ്ങളുടെ ഹവ്യം (അർപ്പണം) വഹിച്ചു വരിക. ധൂമധ്വജൻ, സമിധാൽ ജ്വലിച്ചു തേജസ്സുള്ളവൻ, ആനന്ദമയ ഹോതൃ—നിത്യൻ—വാചയാൽ കൂടുതൽ യജ്യൻ, യജ്ഞം വഹിക്കുന്നു.
Mantra 3
स्वावृग्देवस्यामृतं यदी गोरतो जातासो धारयन्त उर्वी । विश्वे देवा अनु तत्ते यजुर्गुर्दुहे यदेनी दिव्यं घृतं वाः ॥
ഗോ-മൂലത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച വിശാലങ്ങൾ (ഉർവീ) ദേവന്റെ അമൃതത്വം ധരിക്കുമ്പോൾ, അപ്പോൾ എല്ലാ ദേവന്മാരും നിന്റെ യജുഃ (യജുർമന്ത്രം) പിന്തുടരുന്നു. രണ്ടു പ്രകാശമുള്ളവയിൽ നിന്ന് (ഏനീ), പാൽ കറക്കുന്നതുപോലെ, ദിവ്യഘൃതം അവർ ദോഹിക്കുന്നു.
Mantra 4
अर्चामि वां वर्धायापो घृतस्नू द्यावाभूमी शृणुतं रोदसी मे । अहा यद्द्यावोऽसुनीतिमयन्मध्वा नो अत्र पितरा शिशीताम् ॥
നിങ്ങളുടെ വർധനയ്ക്കായി ഞാൻ സ്തുതിക്കുന്നു—ഓ ഘൃതസ്നൂ ആപഃ (ഘൃതംപോലെ പ്രകാശം ഒഴുക്കുന്ന ജലശക്തികളേ), ഓ ദ്യാവാ-ഭൂമീ, ഓ രോദസീ (ഇരുലോകങ്ങളേ), എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കുവിൻ. പ്രകാശമുള്ള ദ്യൗഃ പ്രാണനേതൃത്വം (അസുനീതി) കൊണ്ടുവരുമ്പോൾ, ഇവിടെ രണ്ടു പിതാക്കന്മാർ ഞങ്ങൾക്ക് മധുരത്വം മൂർച്ചപ്പെടുത്തട്ടെ—ഞങ്ങളുടെ അന്തർഹവ്യം ശക്തവും ഫലപ്രദവും ആക്കട്ടെ.
Mantra 5
किं स्विन्नो राजा जगृहे कदस्याति व्रतं चकृमा को वि वेद । मित्रश्चिद्धि ष्मा जुहुराणो देवाञ्छ्लोको न यातामपि वाजो अस्ति ॥
നമ്മിൽ നിന്നു രാജാവ് വാസ്തവത്തിൽ എന്താണ് എടുത്തത്? അവന്റെ വ്രതത്തിൽ നിന്ന് നാം ഏതാണ് ലംഘിച്ചത്? ആരാണ് സത്യമായി അറിയുന്നത്? മിത്രനും പോലും—ഹവനം അർപ്പിച്ച് ദേവന്മാരെ വിളിച്ചാലും—അവരുടെ വരവിന് ശ്ലോകംപോലെ വ്യക്തമായ പാത കണ്ടെത്തുന്നില്ല; എങ്കിലും ‘വാജ’ (ബല-സമൃദ്ധി) നിലനിൽക്കുന്നു.
Mantra 6
दुर्मन्त्वत्रामृतस्य नाम सलक्ष्मा यद्विषुरूपा भवाति । यमस्य यो मनवते सुमन्त्वग्ने तमृष्व पाह्यप्रयुच्छन् ॥
ഇവിടെ അമൃത (അമര)ത്തിന്റെ നാമം പിടിച്ചുനിർത്തുക ദുർമന്ത്വ—കഠിനമാകുന്നു; ലക്ഷണം ഒന്ന് തന്നെയെങ്കിലും അത് പല രൂപങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. ഹേ അഗ്നേ, ബലവാനേ, അപ്രയുച്ഛൻ (അവിരത) ആയി യമത്തിന്റെയും മനുഷ്യനുവേണ്ടിയുമുള്ള ആ സുമന്ത്വ—ശുഭമനോഭാവം—കാത്തുകൊൾക; ധർമ്മപഥത്തിൽ നിലനിർത്തുക.
Mantra 7
यस्मिन्देवा विदथे मादयन्ते विवस्वतः सदने धारयन्ते । सूर्ये ज्योतिरदधुर्मास्यक्तून्परि द्योतनिं चरतो अजस्रा ॥
ദേവന്മാർ വിദഥ (പ്രേരിത സഭ)യിൽ ആനന്ദിക്കുന്ന ആ സദനത്തിൽ അവർ വിവസ്വത്തിന്റെ വാസസ്ഥലം നിലനിർത്തുന്നു. സൂര്യനിൽ അവർ ജ്യോതി സ്ഥാപിച്ചു; മാസങ്ങളിലൂടെ രാത്രികളെ ക്രമപ്പെടുത്തി; അജസ്രമായി സഞ്ചരിക്കുന്ന ആ അവിരത യുഗലം ദീപ്തിമയ പഥത്തെ ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുന്നു—കാലത്തിന്റെ ഋതത്തെ സ്ഥാപിക്കുന്നു.
Mantra 8
यस्मिन्देवा मन्मनि संचरन्त्यपीच्ये न वयमस्य विद्म । मित्रो नो अत्रादितिरनागान्त्सविता देवो वरुणाय वोचत् ॥
ദേവന്മാർ ഒരുമിച്ച് സഞ്ചരിക്കുന്ന ആ രഹസ്യമായ മനോ-ആകാശത്തെ—ഞങ്ങൾ അറിയുന്നില്ല. ഇവിടെ മിത്രനും അദിതിയും ഞങ്ങളെ കുറ്റരഹിതരാക്കട്ടെ; സവിതൃ ദേവൻ വരുൺനോട് ഞങ്ങളുടെ വേണ്ടി വാക്ക് പറയട്ടെ—അന്തരത്തിലെ ഋതം വീണ്ടും സ്ഥാപിതമായി പാത വീണ്ടും തുറക്കട്ടെ.
Mantra 9
श्रुधी नो अग्ने सदने सधस्थे युक्ष्वा रथममृतस्य द्रवित्नुम् । आ नो वह रोदसी देवपुत्रे माकिर्देवानामप भूरिह स्याः ॥
അഗ്നേ, സദനത്തിൽ, സധസ്ഥത്തിൽ ഞങ്ങളെ കേൾക്കേണമേ; അമൃതത്തിന്റെ സമ്പത്ത് വഹിക്കുന്ന രഥം യോജിപ്പിക്ക. ദേവപുത്രനേ, രണ്ടു രോദസീ (ദ്യാവാ-പൃഥിവി) ഞങ്ങളിലേക്കു കൊണ്ടുവരിക; ദേവന്മാരിൽ നിന്ന് ഒരിക്കലും അകന്നുപോകരുത്—ഇവിടെ ഞങ്ങളോടൊപ്പം സന്നിഹിതനായി പ്രവർത്തനശീലനായിരിക്ക.
Agni is the main deity, especially as Hotṛ (the priest who invokes the gods). Heaven and Earth (Dyāvā-Pṛthivī/Rodasī) form the cosmic setting that Agni is asked to bring near to the ritual.
It reflects anxiety about having crossed a divine rule (vrata) and not knowing the exact fault. The “King” sounds like the sovereign power of ṛta (often associated with Varuṇa-like authority), before the hymn returns to seeking restoration through Agni and the rite.
It is a direct ritual prayer: ‘Hear us, Agni; yoke your chariot of immortal riches; bring Heaven and Earth to us; stay present.’ In simple terms, it asks for divine attention, successful invocation, and a stable, fruitful ceremony.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.