Sukta 118
Sukta 10.118
Agni
Gāyatrī (probable; compact 3-pāda structure typical of gāyatrī-style address)
ഈ ചെറു അഗ്നി-സ്തോത്രം ശരിയായി കൊളുത്തുമ്പോൾ യാഗാഗ്നി ഉയർന്നു ജ്വലിക്കുന്നതും, ഘൃതത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നതും, വൈരിയായ ‘ഭക്ഷകൻ’ (അത്രിണ)നെ അടിച്ചമർത്തി ഹവിയെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നതും ചിത്രീകരിക്കുന്നു. അമരനായ ഗൃഹപതി (വസതിയുടെ അധിപൻ)യായ അഗ്നിയെ ഇത് സ്തുതിക്കുന്നു; മർത്ത്യരിടയിൽ ആഹ്വാനിക്കപ്പെടുന്ന അവൻ സംരക്ഷിക്കാനും, ശുദ്ധീകരിക്കാനും, കർമത്തെ ശരിയായ ക്രമത്തിൽ സ്ഥാപിക്കാനും വിളിക്കപ്പെടുന്നു.
Mantras
Mantra 1
अग्ने हंसि न्यत्रिणं दीद्यन्मर्त्येष्वा । स्वे क्षये शुचिव्रत ॥
ഹേ അഗ്നേ, മർത്ത്യരിൽ ദീപ്തനായി, നീ അത്രിണ്‍—ഭക്ഷകൻ, ഹവിസ്സ് കവർന്നെടുക്കുന്നവനെ—സംഹരിക്കുന്നു; നിന്റെ സ്വക്ഷയത്തിൽ, നിന്റെ ശക്തിയുടെ ഗൃഹത്തിൽ, ശുചിവ്രതനായി നീ നിലകൊള്ളുന്നു.
Mantra 2
उत्तिष्ठसि स्वाहुतो घृतानि प्रति मोदसे । यत्त्वा स्रुचः समस्थिरन् ॥
നീ എഴുന്നേൽക്കുന്നു—സ്വാഹുത (സു-ആഹുത, യഥാവിധി ആഹ്വാനിതൻ)—ഘൃത (നെയ്യ്/ഘൃത-തേജസ്)ധാരകളിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു; കാരണം സ്രുചകൾ (യജ്ഞ-കരണ്ടികൾ) നിന്നെ നിന്റെ സ്ഥാനത്ത് ദൃഢമായി സ്ഥാപിച്ചു—അർപ്പണത്തിന്റെ യുക്ത സമസ്ഥിതിയിൽ സ്ഥിരമായി.
Mantra 3
स आहुतो वि रोचतेऽग्निरीळेन्यो गिरा । स्रुचा प्रतीकमज्यते ॥
അവൻ ആഹ്വാനിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അഗ്നി വിശാലമായി പ്രകാശിക്കുന്നു—ഇളേന്യൻ ഗിരാ (മന്ത്രവാണി)യാൽ; സ്രുചാ (കരണ്ടി)കൊണ്ട് അവന്റെ പ്രതീകം (മുൻഭാഗം) അഭ്യഞ്ജിതമാകുന്നു—അവന്റെ പ്രകടമുഖം കർമത്തിനായി സജ്ജമാകുന്നു.
Mantra 4
घृतेनाग्निः समज्यते मधुप्रतीक आहुतः । रोचमानो विभावसुः ॥
ഘൃതംകൊണ്ട് അഗ്നിയെ പൂർണ്ണമായി അഭ്യഞ്ജനം ചെയ്യുന്നു; ആഹുതിയാൽ ആഹ്വാനിക്കപ്പെട്ട അവന്റെ മുഖം മധുവിന്റെ മാധുര്യമേറിയത്. പ്രകാശിക്കുന്ന വിഭാവസു എല്ലാടവും ജ്യോതി പരത്തി, പ്രകാശസമ്പത്ത് വിതറുന്നു.
Mantra 5
जरमाणः समिध्यसे देवेभ्यो हव्यवाहन । तं त्वा हवन्त मर्त्याः ॥
ജ്വാലയിൽ വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ട് നീ ദേവന്മാർക്കായി പ്രജ്വലിക്കുന്നു, ഹവ്യവാഹനാ! മർത്ത്യർ നിന്നെ ആഹ്വാനിക്കുന്നു—നിന്നിലൂടെയാണ് അവരുടെ ഉർദ്ധ്വഗതിക്ക് പാത ലഭിക്കുന്നത്.
Mantra 6
तं मर्ता अमर्त्यं घृतेनाग्निं सपर्यत । अदाभ्यं गृहपतिम् ॥
മർത്ത്യർ ഘൃതംകൊണ്ട് ആ അമർത്ത്യ അഗ്നിയെ സേവിക്കുന്നു—അദാഭ്യൻ, ഗൃഹപതി; ആത്മാവിന്റെ ഗൃഹത്തിന്റെ അധിപൻ.
Mantra 7
अदाभ्येन शोचिषाग्ने रक्षस्त्वं दह । गोपा ऋतस्य दीदिहि ॥
ഹേ അഗ്നേ, അദാഭ്യമായ ശോചിഷാൽ നീ രക്ഷസ്സിനെ ദഹിപ്പിക്ക; ഋതത്തിന്റെ ഗോപനായി ദീപ്തനാകുക—ഞങ്ങളിലെ ധർമ്മ-ക്രമത്തെ കാത്തുകൊൾക.
Mantra 8
स त्वमग्ने प्रतीकेन प्रत्योष यातुधान्यः । उरुक्षयेषु दीद्यत् ॥
ഹേ അഗ്നേ, നിന്റെ പ്രതീകമായ (പ്രത്യക്ഷരൂപമായ) മുഖേന യാതുധാന്യ—മാന്ത്രിക ഭക്ഷകരെ പിന്തള്ളിപ്പൊള്ളിക്ക; ഉരുക്ഷയങ്ങളിൽ ദീപ്തനായി, യാത്രയ്ക്ക് വിശാലക്ഷേമം സ്ഥാപിക്ക.
Mantra 9
तं त्वा गीर्भिरुरुक्षया हव्यवाहं समीधिरे । यजिष्ठं मानुषे जने ॥
ഉരുക്ഷയ, ഹവ്യവാഹ—ഗീർഭിഃ (സ്തുതികളാൽ) അവർ നിന്നെ സമിധിച്ചു; മാനുഷജനത്തിൽ യജിഷ്ഠ—യജ്ഞകർമ്മത്തിൽ ഏറ്റവും സമർത്ഥൻ നീ.
Frequently Asked Questions
It praises Agni as the sacred fire who becomes strong when properly invoked, enjoys ghee offerings, and protects the sacrifice by driving away harmful forces.
Atriṇa is a harmful ‘devourer’—a figure for anything that steals, spoils, or obstructs the offering (ritual error, hostility, or negative influence).
Gṛhapati means “lord of the house.” Agni is the household fire who guards the home and the rite, making the dwelling a stable place for sacred order and purity.
Ask anything about Sukta 118 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
