Sukta 55
Sukta 10.55
Indra (Maghavan)
Trishtubh (probable)
ഇന്ദ്രൻ (മഘവൻ)നെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന ഈ സൂക്തം, സോമബലത്തോടെ ശക്തനായ വീരയോദ്ധാവിനെ പുകഴ്ത്തുന്നതും, മറഞ്ഞ നാമങ്ങൾ, കാലം, മറിച്ചിടലുകൾ (ചാരനിറമുള്ള വൃദ്ധൻ യൗവനം “വിഴുങ്ങുന്നു” എന്നപോലെ) എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാഡോക്സുകളാൽ നിറഞ്ഞ രഹസ്യചിന്തനങ്ങളും ചേർത്തിണക്കുന്നതുമാണ്. ദ്യാവാപൃഥിവിയെ താങ്ങിനിർത്തുന്ന ഇന്ദ്രന്റെ കോസ്മിക പിന്തുണയും, ദുർബലരെ സംരക്ഷിക്കുന്ന അവന്റെ കാവലും ഇത് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു; അവസാനം അവന്റെ യുദ്ധോത്സാഹം ദസ്യുക്കളെ പുറത്താക്കുകയും ഋതത്തെ പുനഃസ്ഥാപിച്ച് ക്രമം തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരികയും ചെയ്യുന്നു. ആകെക്കുറിച്ച് ഇത് ഒരു സ്തോത്രവും, സാധാരണ പ്രതീക്ഷകളെ മറിച്ചിടുന്ന ഇന്ദ്രന്റെ ഗൂഢശക്തിയെക്കുറിച്ചുള്ള ധ്യാനവും ആകുന്നു.
Mantras
Mantra 1
दूरे तन्नाम गुह्यं पराचैर्यत्त्वा भीते अह्वयेतां वयोधै । उदस्तभ्नाः पृथिवीं द्यामभीके भ्रातुः पुत्रान्मघवन्तित्विषाणः ॥
ദൂരെയുണ്ട് ആ ഗുഹ്യ നാമം—ബാഹ്യമുഖമായി പോകുന്നവരിൽ നിന്ന് പരാവർത്തിതം; എങ്കിലും ഭീതരായ ആ രണ്ടുപേരും നിന്നെ വിളിക്കുന്നു, ഹേ വയോധാ (സമൃദ്ധി-വിധാതാവേ). ഹേ മഘവൻ, ദീപ്തനായവനേ, നീ ഭൂമിയെയും ദ്യാവിനെയും സമീപത്തുതന്നെ താങ്ങി നിർത്തി, സഹോദരന്റെ പുത്രന്മാരെ (രക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്).
Mantra 2
महत्तन्नाम गुह्यं पुरुस्पृग्येन भूतं जनयो येन भव्यम् । प्रत्नं जातं ज्योतिर्यदस्य प्रियं प्रियाः समविशन्त पञ्च ॥
മഹത്താണ് ആ ഗുഹ്യ നാമം—അനേകത്തെ സ്പർശിക്കുന്നതു; അതിനാൽ നീ ഭൂതമായതിനെ ജനിപ്പിക്കുന്നു, അതിനാൽ ഭവ്യമായതെയും (വരാനിരിക്കുന്നതെയും). അവന്റെ പ്രാചീനമായി ജനിച്ച ജ്യോതി—അവന്റെ പ്രിയ ധാമത്തിൽ—അഞ്ചു പ്രിയർ ഒരുമിച്ച് പ്രവേശിക്കുന്നു.
Mantra 3
आ रोदसी अपृणादोत मध्यं पञ्च देवाँ ऋतुशः सप्तसप्त । चतुस्त्रिंशता पुरुधा वि चष्टे सरूपेण ज्योतिषा विव्रतेन ॥
അവൻ ദ്യാവാ-പൃഥിവി രണ്ടും, മധ്യലോകവും നിറച്ചു; ഋതുക്ക്രമത്തിൽ അഞ്ചു ദേവന്മാരെ (സ്ഥാപിച്ചു), ഏഴ്-ഏഴിനെ. മുപ്പത്തിരണ്ടിനാൽ അവൻ പലവിധമായി ദർശിക്കുന്നു—ഏകരൂപമായ ജ്യോതിസ്സോടെ, എങ്കിലും വിശാലമായ ഋത (വിശ്വനിയമ)ത്തോടെ.
Mantra 4
यदुष औच्छः प्रथमा विभानामजनयो येन पुष्टस्य पुष्टम् । यत्ते जामित्वमवरं परस्या महन्महत्या असुरत्वमेकम् ॥
ഹേ ഉഷാ, പ്രകാശങ്ങളിൽ ആദ്യം നീ തെളിഞ്ഞപ്പോൾ, ‘പോഷണത്തിന്റെ പോഷണം’ നീ ജനിപ്പിച്ചു. നിന്റെ ജാമി-ത്വം (ബന്ധുത്വം) താഴെയായിരിക്കുമ്പോഴും മറ്റൊന്ന് മേലായിരിക്കുമ്പോഴും—മഹാന്റെ മഹാനായ ‘അസുരത്വം’ (സാർവഭൗമാധികാരം) ഒന്നുതന്നെ.
Mantra 5
विधुं दद्राणं समने बहूनां युवानं सन्तं पलितो जगार । देवस्य पश्य काव्यं महित्वाद्या ममार स ह्यः समान ॥
അനേകരുടെ സംഗമത്തിൽ വേഗവാനെ ചാരനിറമുള്ളവൻ വിഴുങ്ങി—യൗവനവാനായിരുന്നിട്ടും. ദേവന്റെ മഹത്വംകൊണ്ട് അവന്റെ കാവ്യകൗശലം കാണുക: ഇന്ന് അവൻ മരിച്ചു—എന്നാൽ ഇന്നലെ അവൻ അതേപോലെ തന്നെയായിരുന്നു.
Mantra 6
शाक्मना शाको अरुणः सुपर्ण आ यो महः शूरः सनादनीळः । यच्चिकेत सत्यमित्तन्न मोघं वसु स्पार्हमुत जेतोत दाता ॥
ശാക്മനമായ പ്രബലശക്തിയോടെ പ്രകാശമുള്ള അരുൺ, സുപർണൻ മഹാവിശാലത്തിൽ ശൂരനായി വരുന്നു—സനാതനകാലം മുതൽ യാത്രയിൽ അശ്രാന്തൻ. അവൻ ചികേതിക്കുന്ന (ഗ്രഹിക്കുന്ന) ഏതു കാര്യവും സത്യമാണ്; അത് ഒരിക്കലും വ്യർത്ഥമല്ല: അവൻ സ്പൃഹണീയമായ വസു-സമൃദ്ധി ജയിക്കുന്നു, അതേ ദാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.
Mantra 7
ऐभिर्ददे वृष्ण्या पौंस्यानि येभिरौक्षद्वृत्रहत्याय वज्री । ये कर्मणः क्रियमाणस्य मह्न ऋतेकर्ममुदजायन्त देवाः ॥
ഈ ശക്തികളാൽ അവൻ വൃഷ്ണ്യ പൗംസ്യ (വീര്യശക്തികൾ) ദാനം ചെയ്തു; അവയാൽ തന്നെയാണ് വജ്രീ (വജ്രധാരി) വൃത്രഹത്യയ്ക്കായി ബലവാനായത്. നടന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്ന കര്‍മ്മത്തിന്റെ മഹത്വത്താൽ ദേവന്മാർ ഋതകർമ്മം (ഋതത്തിന്റെ കര്‍മ്മം) എന്ന സത്യക്രിയയിലേക്കു ഉയർന്നു ജനിച്ചു.
Mantra 8
युजा कर्माणि जनयन्विश्वौजा अशस्तिहा विश्वमनास्तुराषाट् । पीत्वी सोमस्य दिव आ वृधानः शूरो निर्युधाधमद्दस्यून् ॥
കര്‍മ്മത്തോട് യുക്തനായി, വിശ്വൗജാ (സർവ്വശക്തൻ) കര്‍മ്മങ്ങളെ ജനിപ്പിക്കുന്നു—അശസ്തിഹാ (അപകീർത്തിയുടെ സംഹാരകൻ), വിശ്വമനാ, ആക്രമണത്തിൽ അതുരാഷാട് (അജേയൻ). ദിവ്യസോമം പാനം ചെയ്ത് ആ ഉയരത്തിൽ വർദ്ധിച്ച ശൂരൻ യുദ്ധത്തിലൂടെ ദസ്യുക്കളെ പുറത്താക്കി.
Frequently Asked Questions
The hymn primarily addresses Indra, especially as Maghavan (“the bountiful”), the Soma-strengthened hero who protects and grants victory.
It suggests that Indra’s true power is not grasped by ordinary, outward-looking perception; yet he can still be invoked and becomes near and effective for those in fear or need.
On the outer level it is victory over hostile forces; on the inner level it symbolizes removing obstructive, chaotic tendencies so order, clarity, and strength can prevail.
Ask anything about Sukta 55 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.