Opening the text

Sukta 10.99
Indra (implied through vajra and Vṛtra-slaying mythic frame)
ഈ സൂക്തം വൃത്രവധത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത പുരാണചട്ടക്കൂടിലൂടെ ഇന്ദ്രനെ സ്തുതിക്കുന്നു: വജ്രത്തിന്റെ നിർമ്മാണവും പ്രയോഗവും, തടസ്സപ്പെടുത്തുന്ന ശക്തികളുടെ തകർച്ചയും, യജമാനനു സമൃദ്ധിയുടെ വഴികൾ തുറക്കലും. വീരപുരാണം നൈതിക–സാമൂഹിക സൂചനകളുമായി ലയിക്കുന്നു—ഇന്ദ്രൻ സത്യവാന്മാരെ സംരക്ഷിക്കുന്നു, ശത്രുക്കളുടെ കോട്ടകൾ തകർക്കുന്നു, കൂടാതെ ഇഷ (പ്രേരണ), ഊർജ് (ജീവശക്തി), സുക്ഷിതി (സുരക്ഷിത വാസസ്ഥലം) എന്നിവ നൽകുന്നു. അവസാനം ‘ചീമുട്ട’ ഇന്ദ്രനിലേക്കു സമീപിക്കുന്ന ദൃശ്യം, വിനയപൂർവവും സ്ഥിരതയുള്ളതുമായ ഭക്തി ദൈവിക വർധനയ്ക്കും സർവ്വവ്യാപക പ്രകാശത്തിനും മാർഗമാണെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 1
कं नश्चित्रमिषण्यसि चिकित्वान्पृथुग्मानं वाश्रं वावृधध्यै । कत्तस्य दातु शवसो व्युष्टौ तक्षद्वज्रं वृत्रतुरमपिन्वत् ॥
ഹേ ചികിത്വാൻ (ജ്ഞാനി), ഞങ്ങൾക്കായി ഏതു ദീപ്തമായ അത്ഭുതമാണ് നീ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നത്—പൃഥുഗ്മാൻ (വിശാലഗാമി), വാശ്ര (പരാക്രമശാലി) വർധിക്കേണ്ടതിന്? ഉഷസ്സിന്റെ വ്യുഷ്ടൗ (പ്രഭാത-വിച്ഛേദ) സമയത്ത് ഏതു ശവസ് (ബലം)ദാതാവാണ് വജ്രം തക്ഷിച്ച് അതിനെ മുന്നോട്ട് തള്ളിയത്—വൃത്രതുര (വൃത്ര-വിനാശകൻ) ആ മറയ്ക്കുന്നവനെ തകർക്കേണ്ടതിന്?
Mantra 2
स हि द्युता विद्युता वेति साम पृथुं योनिमसुरत्वा ससाद । स सनीळेभिः प्रसहानो अस्य भ्रातुर्न ऋते सप्तथस्य मायाः ॥
കാരണം അവൻ ദ്യുതി, വിദ്യുതി എന്നിവയോടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു; സാമ (സ്തുതിഗാനം) സഹിതം വരുന്നു; അസുരത്വം—പ്രഭുത്വശക്തി—കൊണ്ട് അവൻ വിശാല യോനിയിൽ ആസനം ഏറ്റെടുത്തു. ഒരേ നീഡത്തിലുള്ള കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം അവൻ പ്രബലമായി മേലിടുന്നു; ഏഴാമതായി ജനിച്ച സഹോദരന്റെ മായകൾ കൂടാതെ അല്ല.
Mantra 3
स वाजं यातापदुष्पदा यन्त्स्वर्षाता परि षदत्सनिष्यन् । अनर्वा यच्छतदुरस्य वेदो घ्नञ्छिश्नदेवाँ अभि वर्पसा भूत् ॥
അവൻ വാജ (വിജയ-ബലം)ത്തിലേക്ക് പോകുന്നു, ദുഷ്കര പാദങ്ങളെ കടന്ന്; സ്വർ-ലോകം (സൂര്യലോകം) ജയിച്ച്, ലാഭം തേടി അവൻ ആസനം എടുക്കുന്നു. ശതദുര—നൂറുവാതിലുള്ള ദുർഗ്ഗം—എന്ന ശക്തികോട്ടയുടെ അചഞ്ചല ജ്ഞാനി (വേദ) ശിശ്നദേവ (കുദേവന്മാർ)യെ ഘാതിച്ച് വീഴ്ത്തിയപ്പോൾ, അവൻ പ്രബലമായ ദീപ്തരൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷനായി.
Mantra 4
स यह्व्योऽवनीर्गोष्वर्वा जुहोति प्रधन्यासु सस्रिः । अपादो यत्र युज्यासोऽरथा द्रोण्यश्वास ईरते घृतं वाः ॥
സ യഹ്വ്യ (വേഗവാൻ) ഗോവുകളിൽ ചലിക്കുന്ന ധാരകളെ ഒഴുക്കുന്നു; പ്രധന്യ (യുദ്ധ)ങ്ങളിൽ സസ്രി (ഓടുന്നവൻ) മുന്നോട്ട് പാഞ്ഞുചെല്ലുന്നു. എവിടെ പാദമില്ലാത്ത, യോജിപ്പാൻ യോഗ്യമായ രഥങ്ങളുണ്ടോ, ദ്രോണിയിൽ അശ്വങ്ങളുണ്ടോ, അവിടെ ഘൃതസമൃദ്ധമായ പ്രവാഹങ്ങൾ പ്രേരിതമാകുന്നു.
Mantra 5
स रुद्रेभिरशस्तवार ऋभ्वा हित्वी गयमारेअवद्य आगात् । वम्रस्य मन्ये मिथुना विवव्री अन्नमभीत्यारोदयन्मुषायन् ॥
സ റുദ്രന്മാരോടുകൂടെ വന്നു—അശസ്തവ (നിന്ദ്യമായതല്ലാത്തത്) തിരഞ്ഞെടുത്ത്—ഋഭ്വാ (കൗശലവാൻ) ഗയയെ പിന്നിൽ വിട്ട്. വമ്ര (ചീണ്ടുകുന്ന്)യിലെ ഇരട്ടയെ അവൻ വേർതിരിച്ച് തുറന്നുവെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു; ആഹാരത്തോട് അടുത്തുചെന്ന്, അതിനെ കരയിപ്പിച്ചു—മോഷ്ടിച്ച് എടുത്തുകൊണ്ടുപോയി.
Mantra 6
स इद्दासं तुवीरवं पतिर्दन्षळक्षं त्रिशीर्षाणं दमन्यत् । अस्य त्रितो न्वोजसा वृधानो विपा वराहमयोअग्रया हन् ॥
സ അവൻ തന്നേ ദാസനെ—തുവീരവ (ഉച്ചഗർജ്ജനമുള്ളവൻ)—ഷഡക്ഷ (ആറുകണ്ണുള്ളവന്റെ) പതി, ത്രിശീർഷാണ (മൂന്നുതലകളുള്ളവൻ)—വശപ്പെടുത്തി. പിന്നെ ത്രിതൻ ബലത്തിൽ വർദ്ധിച്ചു, വിപാ (ഇരുമ്പ്-അഗ്രമുള്ള) അഗ്രയാ ആയുധംകൊണ്ട് വരാഹത്തെ വീഴ്ത്തി.
Mantra 7
स द्रुह्वणे मनुष ऊर्ध्वसान आ साविषदर्शसानाय शरुम् । स नृतमो नहुषोऽस्मत्सुजातः पुरोऽभिनदर्हन्दस्युहत्ये ॥
അവൻ മേലോട്ടുയർന്ന്, ദ്രോഹിയായ മനുഷ്യനോടും ആക്രമകനോടും നേരെ അമ്പെറിഞ്ഞു. അവൻ ഏറ്റവും പുരുഷോചിതനായ നഹുഷൻ, ഞങ്ങളിൽ നിന്നു സുസജാതൻ; ദസ്യുഹത്യയ്ക്ക് അർഹനായി, ദൃഢമായ കോട്ടകൾ (പുരഃ) പൊളിച്ചു തുറന്നു.
Mantra 8
सो अभ्रियो न यवस उदन्यन्क्षयाय गातुं विदन्नो अस्मे । उप यत्सीददिन्दुं शरीरैः श्येनोऽयोपाष्टिर्हन्ति दस्यून् ॥
മേച്ചൽപ്പുല്ലിനായി ദാഹിക്കുന്ന മഴമേഘംപോലെ, അവൻ ഞങ്ങൾക്ക് വാസസ്ഥലത്തിലേക്കുള്ള (ക്ഷയ) പാത കണ്ടെത്തുന്നു. അവൻ ദേഹധാരിയായ ശക്തികളോടെ സോമത്തിനരികെ ഇരിക്കുമ്പോൾ, ഇരുമ്പുനഖങ്ങളുള്ള ശ്യേനനെപ്പോലെ ദസ്യുക്കളെ അടിച്ചു വീഴ്ത്തുന്നു.
Mantra 9
स व्राधतः शवसानेभिरस्य कुत्साय शुष्णं कृपणे परादात् । अयं कविमनयच्छस्यमानमत्कं यो अस्य सनितोत नृणाम् ॥
ഈ പൊങ്ങുന്ന ശക്തികളാൽ ബലത്തിൽ വർദ്ധിച്ച അവൻ, കുത്സനുവേണ്ടി ശുഷ്ണനെ ദാരിദ്ര്യത്തിലേക്ക് തള്ളിവിട്ടു. ഈ സ്വാമി, പുകഴ്ത്തപ്പെടുന്ന കവിയെ മുന്നോട്ട് നയിച്ചു—അത്കനെ—അവൻ അവനിക്കും മനുഷ്യർക്കും വിജയം (സനിത) നേടിക്കൊടുക്കുന്നവൻ.
Mantra 10
अयं दशस्यन्नर्येभिरस्य दस्मो देवेभिर्वरुणो न मायी । अयं कनीन ऋतुपा अवेद्यमिमीताररुं यश्चतुष्पात् ॥
പുരുഷസമാന ശക്തികളിൽ നിന്ന് സേവനം ജയിക്കുന്ന ഈവൻ—ദേവന്മാരിൽ അത്ഭുതൻ, വരുൺനുപോലെ മായാവാൻ (കാര്യസാധക) അധിപതി. ഈ യുവ ഋതുപാ (ഋതുക്കളുടെ രക്ഷകൻ) അറിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; നാലുകാലിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്ന ദൃഢാധാരത്തെ അവൻ അളന്ന് ക്രമപ്പെടുത്തി.
Mantra 11
अस्य स्तोमेभिरौशिज ऋजिश्वा व्रजं दरयद्वृषभेण पिप्रोः । सुत्वा यद्यजतो दीदयद्गीः पुर इयानो अभि वर्पसा भूत् ॥
ഇവന്റെ സ്തോത്രങ്ങളാൽ ഔശിജ ഋജിശ്വൻ പിപ്രുവിനായി വൃഷഭത്തിന്റെ ബലത്തോടെ വ്രജം (വേലി/ആവരണം) പൊളിച്ചു തുറന്നു. യജ്യൻ സോമം പിഴിഞ്ഞപ്പോൾ (സുത്വാ), അവൻ ധീ/ഗീഃ (പ്രേരിത വാക്ക്)യെ ദീപ്തമാക്കി; പുരഃ (കോട്ടകൾ) നേരെ മുൻപോട്ട് നീങ്ങി, രൂപത്തിൽ പ്രകാശവാനായി.
Mantra 12
एवा महो असुर वक्षथाय वम्रकः पड्भिरुप सर्पदिन्द्रम् । स इयानः करति स्वस्तिमस्मा इषमूर्जं सुक्षितिं विश्वमाभाः ॥
ഇങ്ങനെ, ഹേ മഹാ അസുര, നിന്റെ ധാരണക്കും വർധനക്കും വേണ്ടി വമ്രക (ചീന്തി) തന്റെ കാലുകളാൽ ഇന്ദ്രനിലേക്കു ഇഴഞ്ഞുയരുന്നു. അവൻ (ഇന്ദ്രൻ), മുന്നേറിക്കൊണ്ട്, അവനു സ്വസ്തി വരുത്തുന്നു—ഇഷ് (പ്രേരണ), ഊർജ് (ശക്തിസമൃദ്ധി), സുക്ഷിതി (സുഖവാസം), കൂടാതെ സർവ്വ പ്രകാശങ്ങളെയും പ്രഭാസിപ്പിക്കുന്നു.
It praises Indra’s power to break obstruction (Vṛtra) with the vajra, defeat hostile forces, and restore flow—strength, prosperity, and well-being for the worshipper.
They are symbolic of Indra’s decisive victory over what ‘covers’ or blocks life: the thunderbolt represents focused force, and Vṛtra represents obstruction that must be shattered for waters/light to emerge.
It teaches that even small, steady effort and humble devotion can approach divine power; Indra then grants svasti (well-being), energy, good dwelling, and radiance.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.