
Sukta 10.28
ഈ സൂക്തം പ്രധാനമായും ഇന്ദ്രന്റെ സ്വയംപ്രഖ്യാപനമായി ഉയരുന്നു: അവൻ മഹാബലത്തോടെ ജനിച്ചവൻ, ഓരോ പ്രവർത്തിയിലും വീരകൃത്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവൻ; വൃത്രനെ വധിച്ച്, ഉദാരനായ യജമാനനുവേണ്ടി തടഞ്ഞുവെച്ചിരുന്ന സമ്പത്ത് മോചിപ്പിച്ചവനായി പുകഴ്ത്തപ്പെടുന്നു. ഈ വീരധാരയ്ക്കൊപ്പം, സൂക്തത്തിൽ ഒരു യാഗ–സാമൂഹിക സൂചനയും ഉണ്ട്—വരുന്ന വെല്ലുവിളിക്കാരൻ/അതിഥിയെ അന്നവും സോമവും നൽകി സ്വീകരിച്ച്, തൃപ്തനാക്കി വീട്ടിലേക്കയയ്ക്കുക—ഇന്ദ്രന്റെ ശക്തി ക്രമം, സമൃദ്ധി, നീതിയുള്ള വിതരണം എന്നിവയെ സംരക്ഷിക്കുന്നതായാണ് ഇതിലൂടെ ചിത്രീകരിക്കുന്നത്.
Mantra 1
विश्वो ह्यन्यो अरिराजगाम ममेदह श्वशुरो ना जगाम । जक्षीयाद्धाना उत सोमं पपीयात्स्वाशितः पुनरस्तं जगायात् ॥
മറ്റെല്ലാവരും—പ്രതിസ്പർധി—വന്നിരിക്കുന്നു; എന്നാൽ എന്റെ തന്നെ പഴയ ക്രമത്തിലെ സ്വജനമോ വന്നിട്ടില്ല. അവൻ ധാനാ (ധാന്യകണം) തിന്നുകയും സോമം കുടിക്കുകയും ചെയ്യട്ടെ; സ്വയം തൃപ്തനായിട്ട് വീണ്ടും തന്റെ അസ്ത-സ്ഥാനത്തേക്ക്, തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങട്ടെ.
Mantra 2
स रोरुवद्वृषभस्तिग्मशृङ्गो वर्ष्मन्तस्थौ वरिमन्ना पृथिव्याः । विश्वेष्वेनं वृजनेषु पामि यो मे कुक्षी सुतसोमः पृणाति ॥
ഗർജ്ജിച്ചുകൊണ്ട്, തീക്ഷ്ണശൃംഗമുള്ള വൃഷഭൻ ഭൂമിയുടെ വിശാല വിസ്താരത്തിൽ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. എല്ലാ കുലങ്ങളിലുമെൻ, പിഴിഞ്ഞ സോമംകൊണ്ട് എന്റെ കുക്ഷി (ഉദരം) നിറയ്ക്കുന്നവനെയത്രേ ഞാൻ കാക്കുന്നു.
Mantra 3
अद्रिणा ते मन्दिन इन्द्र तूयान्त्सुन्वन्ति सोमान्पिबसि त्वमेषाम् । पचन्ति ते वृषभाँ अत्सि तेषां पृक्षेण यन्मघवन्हूयमानः ॥
അദ്രി (പിഴിയുന്ന കല്ല്)കൊണ്ട്, ആനന്ദകരരായ സോമപിഴിയുന്നവർ, ഹേ ഇന്ദ്ര, നിനക്കായി വേഗത്തിൽ സോമം പിഴിയുന്നു; നീ അവരുടെ സോമം കുടിക്കുന്നു. അവർ നിനക്കായി ബലവത്തായ ആഹാരങ്ങൾ പാകം ചെയ്യുന്നു; ഹേ മഘവൻ, പൃക്ഷ (അർപ്പണ-മിശ്രണം) സഹിതം നിന്നെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുമ്പോൾ നീ അവയിൽ നിന്ന് പങ്കുചേരുന്നു.
Mantra 4
इदं सु मे जरितरा चिकिद्धि प्रतीपं शापं नद्यो वहन्ति । लोपाशः सिंहं प्रत्यञ्चमत्साः क्रोष्टा वराहं निरतक्त कक्षात् ॥
ഹേ ജരിതരേ (സ്തുതിഗായകരേ), എന്നിൽ നിന്ന് ഇത് മനസ്സിലാക്കുക: നദികൾ ശാപത്തെ ശപിക്കുന്നവന്റെ മേലേക്കുതന്നെ തിരിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നു. ലോപാശഃ (നരികൾ) സിംഹത്തെ പിന്നോട്ടോടിക്കുന്നു; ക്രോഷ്ടാ (ഹൈന) വരാഹത്തെ കക്ഷ (കാട്ടുകുടുക്ക്/കാടുകെട്ട്)യിൽ നിന്ന് വലിച്ചിറക്കി പുറത്തെടുത്തു—ഇങ്ങനെ, ഋത (സത്യ-ക്രമം) വിരുദ്ധമായി ക്രമം തിരിയുമ്പോൾ മറിച്ചുപ്രവർത്തനങ്ങൾ സംഭവിക്കുന്നു.
Mantra 5
कथा त एतदहमा चिकेतं गृत्सस्य पाकस्तवसो मनीषाम् । त्वं नो विद्वाँ ऋतुथा वि वोचो यमर्धं ते मघवन्क्षेम्या धूः ॥
ഞാൻ വെറും ശിഷ്യൻ—ഇത് എങ്ങനെ ഗ്രഹിക്കും, ഹേ ഗൃത്സന്റെ പാക (പരിപക്വൻ)യും തവസ്വിൻ (ബലവാൻ)യും, നിന്റെ മനീഷ (മഹാസങ്കൽപ്പം/ചിന്ത)യെ? നീയേ വിദ്വാൻ; ഋതുഥാ—യോഗ്യമായ ഋതു-ക്രമത്തിൽ—ഞങ്ങളോട് പ്രസ്താവിക്ക: ഹേ മഘവൻ (ദാനശീലൻ), പഥത്തിൽ ഞങ്ങളുടെ ക്ഷേമ (സുരക്ഷിത വാസം)ത്തിനായി നീ ഏത് അർധ (ഭാഗം) നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു?
Mantra 6
एवा हि मां तवसं वर्धयन्ति दिवश्चिन्मे बृहत उत्तरा धूः । पुरू सहस्रा नि शिशामि साकमशत्रंम हि मा जनिता जजान ॥
ഇങ്ങനെ അവർ എന്നെ ബലത്തിൽ വർധിപ്പിക്കുന്നു; ദ്യൗ (ആകാശം) പോലും അതിക്രമിച്ച് എന്റെ മഹത്തായ ഉയരങ്ങൾ സ്ഥാപിതമാണ്. അനേകം സഹസ്രങ്ങളെ ഞാൻ ഒരുമിച്ച് യോജിപ്പിക്കുന്നു/സജ്ജമാക്കുന്നു; കാരണം എന്റെ ജനിതാ (ജന്മദാതാവ്) എന്നെ അശത്ര (ശത്രുവില്ലാത്ത)വനായി ജനിപ്പിച്ചു—എന്നെ അപ്രതിഹത ശക്തിയായി ആക്കി.
Mantra 7
एवा हि मां तवसं जज्ञुरुग्रं कर्मन्कर्मन्वृषणमिन्द्र देवाः । वधीं वृत्रं वज्रेण मन्दसानोऽप व्रजं महिना दाशुषे वम् ॥
ഇങ്ങനെ തന്നെയാണ് ദേവന്മാർ എന്നെ തവസ്വിയും ഉഗ്രനും ബലവാനുമായി ജനിപ്പിച്ചത്—ഹേ ഇന്ദ്രാ, ഓരോ കര്മ്മത്തിലും ശക്തിയുടെ വൃഷഭനായി. മദോന്മാദാനന്ദത്തിൽ ഞാൻ വജ്രംകൊണ്ട് വൃത്രനെ വധിച്ചു; എന്റെ മഹിമയാൽ ദാനശീലനുവേണ്ടി വ്രജം (ഗോവാടം/ബന്ധനം) തുറന്നു.
Mantra 8
देवास आयन्परशूँरबिभ्रन्वना वृश्चन्तो अभि विड्भिरायन् । नि सुद्र्वं दधतो वक्षणासु यत्रा कृपीटमनु तद्दहन्ति ॥
ദേവന്മാർ പരശു (കോടാലി) കൈവഹിച്ചു വന്നു; വനങ്ങൾ വെട്ടിക്കൊണ്ട് അവർ വിഡ്ഭിഃ (കുലങ്ങൾ/ഗോത്രങ്ങൾ) സഹിതം മുന്നേറി. വക്ഷണാസു (ആധാരങ്ങളിൽ/താങ്ങുകളിൽ) അവർ സുദ്ര്വം (നല്ല മരം) സ്ഥാപിച്ചു; അവിടെ—അതിനെ അനുഗമിച്ച്—കൃപീടം (സരിസൃപം/കീടം) ദഹിപ്പിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ഉള്ളിൽ നിന്ന് കടിച്ചുതിന്നുന്നതിനെ ശക്തികൾ നീക്കുന്നു.
Mantra 9
शशः क्षुरं प्रत्यञ्चं जगाराद्रिं लोगेन व्यभेदमारात् । बृहन्तं चिदृहते रन्धयानि वयद्वत्सो वृषभं शूशुवानः ॥
ശശ (മുയൽ) പ്രത്യഞ്ച (പിന്നോട്ട് തിരിഞ്ഞ) ക്ഷുരം (ഉസ്തരം) വിഴുങ്ങി; ലോഗ (മണ്ണുകട്ട/കട്ട) കൊണ്ട് അത് ദൂരത്തുനിന്നേ അദ്രി (പാറ/പർവ്വതം) പിളർത്തി. കയറുന്നവനുവേണ്ടി ഞാൻ മഹത്തിനെപ്പോലും വഴങ്ങുമാറാക്കും—വൃഷഭത്തെ ആശ്രയിച്ച് വളർന്ന് ബലവാനാകുന്ന വത്സംപോലെ; അങ്ങനെ യഥാവിധി ശിക്ഷിതമായ ചെറുതും കഠിനത്തെ കീഴടക്കും.
Mantra 10
सुपर्ण इत्था नखमा सिषायावरुद्धः परिपदं न सिंहः । निरुद्धश्चिन्महिषस्तर्ष्यावान्गोधा तस्मा अयथं कर्षदेतत् ॥
സുപർണൻ (ഉന്നതചിറകുള്ള ശക്തി) തന്റെ നഖം മൂർച്ചപ്പെടുത്തുമ്പോഴും, അടക്കി പിടിക്കപ്പെട്ടാൽ ബന്ധിതസിംഹംപോലെ സ്വന്തം പാതയിൽ തന്നെ ചുറ്റുന്നു. തൃഷ്ണാഭരിതമായ പ്രചണ്ഡബലമുള്ള മഹിഷൻ (കാള) പോലും തടസ്സപ്പെട്ടാൽ വിടുതൽ നേടുകയില്ല; അതുകൊണ്ട് ‘ഗോധാ’ ഈ ഗതിയെ യഥാമാർഗത്തിൽ നിന്ന് തെറ്റിച്ച് വലിച്ചിഴയ്ക്കുന്നു—ഇത് തെറ്റായി നയിച്ച ചലനത്തിന്റെ അടയാളം.
Mantra 11
तेभ्यो गोधा अयथं कर्षदेतद्ये ब्रह्मणः प्रतिपीयन्त्यन्नैः । सिम उक्ष्णोऽवसृष्टाँ अदन्ति स्वयं बलानि तन्वः शृणानाः ॥
അവർക്കായിട്ടാണ് ‘ഗോധാ’ ഈ ഗതിയെ അയോഗ്യമായി വക്രമായി വലിച്ചിഴയ്ക്കുന്നത്—അന്നാർപ്പണങ്ങളാൽ ബ്രഹ്മണഃ (പവിത്ര ബ്രഹ്മശക്തി)യെ ‘പ്രതിപീയന്തി’ (തിരികെ കുടിക്കുന്നു/മറിച്ചെടുക്കുന്നു) എന്നവർക്കു. അവർ കാളയുടെ വിട്ടൊഴുക്കപ്പെട്ട പാൽ/രസം തിന്നുന്നതുപോലെ; തങ്ങളേ തന്നെ തങ്ങളുടെ ദേഹബലങ്ങളെ തകർത്തു, ദേഹധാരിയുടെ ശക്തിയെ ചിതറിക്കുന്നു.
Mantra 12
एते शमीभिः सुशमी अभूवन्ये हिन्विरे तन्वः सोम उक्थैः । नृवद्वदन्नुप नो माहि वाजान्दिवि श्रवो दधिषे नाम वीरः ॥
ഇവർ ശമി (ശാന്തികര) കർമങ്ങളാൽ സുശമി—സുസംയമിതരും സുസംഗതരുമായിത്തീർന്നു; കാരണം ഉക്ത (ഉച്ചരിതസ്തുതി)കളാൽ സോമത്തിനായി തങ്ങളുടെ തനു (ദേഹധാരിയായ സത്ത)യെ മുന്നോട്ട് പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. പുരുഷസദൃശമായ വാക്ക് ഉച്ചരിച്ച് ഞങ്ങളോടടുത്തുവരിക; ഞങ്ങൾക്ക് വാജ (ബല-സമൃദ്ധി)കളുടെ പൂർണ്ണത വർധിപ്പിക്ക. ദിവി (സ്വർഗത്തിൽ) നീ ശ്റവഃ (യശസ്)വും വീരന്റെ നാമവും സ്ഥാപിക്കുന്നു—അചഞ്ചല പ്രതിഷ്ഠ.
Indra is the primary deity, praised as the thunderbolt-bearing hero who slays Vṛtra and releases prosperity. Soma is closely involved as the empowering sacrificial drink.
It declares that Indra’s power breaks obstruction and restores flow—of waters, wealth, and strength—especially for the generous worshipper, and that well-spoken hymns and Soma offerings draw this power near.
It reflects a ritual-social pattern of receiving an arriving figure with food and Soma and dismissing him satisfied, showing that sacred power and social order are maintained through proper offering, speech, and closure.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.