
Sukta 10.81
Traditionally associated with the Viśvakarman hymns (exact ascription varies by Anukramaṇī; requires confirmation for 10.81.1).
Viśvakarman (cosmic artisan/creator)
Trishtubh (standard for 10.81; needs verification)
ഈ സൂക്തം എല്ലാം രൂപപ്പെടുത്തുന്ന ബ്രഹ്മാണ്ഡ ശില്പിയായ വിശ്വകർമ്മനെ, ലോകങ്ങളെ ‘അർപ്പിച്ച്’ ഗൂഢ ആഴങ്ങളിൽ നിന്ന് സൃഷ്ടിയെ സ്ഥാപിക്കുന്ന യാജക ദർശിയായി സ്തുതിക്കുന്നു. ആകാശവും ഭൂമിയും എങ്ങനെ രൂപം കൊണ്ടുവെന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള അത്ഭുതഭരിതമായ സൃഷ്ടിവിചാര ചോദ്യങ്ങളിലൂടെ ഇത് മുന്നേറുന്നു; അവസാനം വാചസ്പതി (വാണിയുടെ അധിപതി) എന്ന നിലയിൽ വിശ്വകർമ്മനെ നേരിട്ട് ആഹ്വാനിച്ച്, ആരാധന സ്വീകരിച്ച് ക്ഷേമവും സംരക്ഷണവും അഭയവും നൽകണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.
Mantra 1
य इमा विश्वा भुवनानि जुह्वदृषिर्होता न्यसीदत्पिता नः । स आशिषा द्रविणमिच्छमानः प्रथमच्छदवराँ आ विवेश ॥
ഈ സർവ്വ ഭുവനങ്ങളെയും യജ്ഞത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്നവൻ—ഋഷി, ഹോതാ—അവൻ നമ്മുടെ പിതാവായി നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ ഇരുന്നിരിക്കുന്നു. ആശീർവാദശക്തിയാൽ ദ്രവിണം—സമൃദ്ധി—ആഗ്രഹിച്ച്, അവൻ ആദ്യം താഴ്ന്ന ലോകങ്ങളിലേക്കു പ്രവേശിച്ചു; അവയെ മറച്ച്, ആഴങ്ങളിൽ സൃഷ്ടികർമ്മത്തിന്റെ അടിത്തറ സ്ഥാപിച്ചു.
Mantra 2
किं स्विदासीदधिष्ठानमारम्भणं कतमत्स्वित्कथासीत् । यतो भूमिं जनयन्विश्वकर्मा वि द्यामौर्णोन्महिना विश्वचक्षाः ॥
സത്യത്തിൽ ആധാരം എന്തായിരുന്നു, താങ്ങ് എന്തായിരുന്നു, അത് എങ്ങനെയായിരുന്നു? ഭൂമിയെ ജനിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന വിശ്വകർമ്മാ—എല്ലായിടത്തും കാണുന്നവൻ—തന്റെ മഹിമാശക്തിയാൽ ദ്യൗ (ആകാശം) നെ ചുറ്റും പൊതിഞ്ഞത് എവിടെ നിന്നാണ്?
Mantra 3
विश्वतश्चक्षुरुत विश्वतोमुखो विश्वतोबाहुरुत विश्वतस्पात् । सं बाहुभ्यां धमति सं पतत्रैर्द्यावाभूमी जनयन्देव एकः ॥
എല്ലാ ദിക്കുകളിലും കണ്ണുകളുള്ളവൻ, എല്ലാ ദിക്കുകളിലും മുഖമുള്ളവൻ, എല്ലാ ദിക്കുകളിലും ഭുജങ്ങളുള്ളവൻ, എല്ലാ ദിക്കുകളിലും പാദങ്ങളുള്ളവൻ—ആ ഏകദേവൻ, ദ്യാവാ-ഭൂമിയെ ജനിപ്പിച്ച്, തന്റെ ഭുജങ്ങളാൽ എല്ലാം ഒരുമിച്ച് ശ്വാസമായി നിറയ്ക്കുകയും, തന്റെ പതത്രങ്ങൾ (ശക്തിയുടെ ചിറകുകൾ) കൊണ്ടു ലോകങ്ങളെ ചലനത്തിലാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
Mantra 4
किं स्विद्वनं क उ स वृक्ष आस यतो द्यावापृथिवी निष्टतक्षुः । मनीषिणो मनसा पृच्छतेदु तद्यदध्यतिष्ठद्भुवनानि धारयन् ॥
ഏതു വനം (മരദ്രവ്യം) ആയിരുന്നു? ഏതു വൃക്ഷമായിരുന്നു—അതിൽ നിന്നാണ് ദ്യാവാ-പൃഥിവിയെ കൊത്തി രൂപപ്പെടുത്തിയത്? മനീഷികൾ മനസ്സിൽ ആ രഹസ്യം ചോദിക്കുന്നു—എല്ലാ ഭുവനങ്ങൾക്കും മീതെ നിലകൊണ്ട് അവയെ ധരിച്ചിരുന്നതെന്ത്?
Mantra 5
या ते धामानि परमाणि यावमा या मध्यमा विश्वकर्मन्नुतेमा । शिक्षा सखिभ्यो हविषि स्वधावः स्वयं यजस्व तन्वं वृधानः ॥
ഹേ വിശ്വകർമ്മൻ, നിന്റെ പരമ ധാമങ്ങൾ—ഏറ്റവും ഉയർന്നതും, ഏറ്റവും താഴ്ന്നതും, മദ്ധ്യമവും—എന്തൊക്കെയോ, അവയെ സ്വധാവൻ (സ്വയം-ശക്തിയുള്ളവനേ) നീ ഹവിഷിൽ സഹചാരികൾക്ക് പഠിപ്പിക്ക. നീ തന്നേ യജ്ഞം ചെയ്വിൻ; നിന്റെ തനു (പ്രകട സ്വരൂപം) വർദ്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, ഞങ്ങളിലേ പ്രവർത്തി സിദ്ധിക്കട്ടെ.
Mantra 6
विश्वकर्मन्हविषा वावृधानः स्वयं यजस्व पृथिवीमुत द्याम् । मुह्यन्त्वन्ये अभितो जनास इहास्माकं मघवा सूरिरस्तु ॥
ഹേ വിശ്വകർമൻ! ഹവിഷാൽ വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന നീ സ്വയം പൃഥിവിയെയും ദ്യൗവിനെയും (ആകാശത്തെയും) യജിക്ക. ചുറ്റുമുള്ള മറ്റു ജനങ്ങൾ മോഹത്തിൽ അലഞ്ഞുതിരിയട്ടെ; ഇവിടെ നമ്മുടെ മഘവാ—സമൃദ്ധി നൽകുന്ന ദാതാവ്—സൂരി (പ്രകാശിത നേതാവ്) ആയി സ്ഥിരനാകട്ടെ.
Mantra 7
वाचस्पतिं विश्वकर्माणमूतये मनोजुवं वाजे अद्या हुवेम । स नो विश्वानि हवनानि जोषद्विश्वशम्भूरवसे साधुकर्मा ॥
ഇന്ന് ബലത്തിന്റെ സമൃദ്ധി (വാജ)യിൽ സഹായത്തിനായി, വാചസ്പതി വിശ്വകർമനെ—മനസ്സാൽ വേഗം പ്രേരിതനായവനെ—ഞങ്ങൾ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. വിശ്വശംഭൂ—സർവ്വമംഗളകാരി—സാധുകർമാ, നമ്മുടെ രക്ഷയ്ക്കായി, നമ്മുടെ എല്ലാ ഹവനങ്ങളെയും/ആഹ്വാനങ്ങളെയും പ്രസാദത്തോടെ സ്വീകരിക്കട്ടെ.
Viśvakarman is the “all-maker,” a divine artisan who fashions and upholds the worlds. In this hymn he is also invoked as Vācaspati, the Lord of Speech, who perfects works and grants well-being.
It is a poetic way to ask about the ultimate cause of creation. The verse suggests that ordinary material explanations are inadequate, pointing to a deeper, mysterious creative intelligence behind the cosmos.
It can be recited in fire offerings or at the start of important work to pray for ordered creation, skillful accomplishment, effective speech, and protection—asking Viśvakarman to accept the worship and bring universal welfare.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.