
Sukta 10.43
Indra
Trishtubh (probable; requires verification)
ഈ സൂക്തം ദാനശീലനും യുദ്ധവിജയം നൽകുന്ന ശക്തിയുമായ ഇന്ദ്രനെ ഏകീകൃതമായി സ്തുതിക്കുന്നു. ദർശകന്റെ പ്രചോദിതചിന്തകൾ പ്രിയനെ ആലിംഗനം ചെയ്യുന്ന സ്നേഹസുഹൃത്തുകളെപ്പോലെ അവനെ ആകാംക്ഷയോടെ തേടുന്നു. ഇന്ദ്രൻ ഗോത്രങ്ങൾക്കിടയിൽ സഞ്ചരിക്കട്ടെ, സമൃദ്ധി (പശുസമ്പത്ത്/ധനം) ദൃശ്യമാക്കട്ടെ, ശക്തമായ സോമാർപ്പണങ്ങളിലൂടെ ആരാധകൻ വൈരത്തെയും ശത്രുതയെയും ജയിക്കാൻ സഹായിക്കട്ടെ എന്ന് ഇത് അപേക്ഷിക്കുന്നു. അവസാനം സമഗ്ര സംരക്ഷണത്തിലേക്ക് തിരിയുന്നു—ബൃഹസ്പതി എല്ലാ ദിക്കുകളിൽ നിന്നും കാക്കട്ടെ; ഇന്ദ്രൻ തന്റെ കൂട്ടുകാർക്കായി പാതയിൽ ‘വിശാല ഇടം’ (വരിവസ്) തുറക്കട്ടെ.
Mantra 1
अच्छा म इन्द्रं मतयः स्वर्विदः सध्रीचीर्विश्वा उशतीरनूषत । परि ष्वजन्ते जनयो यथा पतिं मर्यं न शुन्ध्युं मघवानमूतये ॥
ഇന്ദ്രനിലേക്കു എന്റെ മതികൾ—സ്വർവിദ് (സൂര്യലോകം കണ്ടെത്തുന്നവർ)—എല്ലാം ഒരുമിച്ചു, ആഗ്രഹത്തോടെ, വിളിച്ചുയർന്നു. സ്ത്രീകൾ പ്രിയപ്പെട്ട ഭർത്താവിനെ ചേർത്തുപിടിക്കുന്നതുപോലെ അവ അവനെ ചുറ്റിപ്പിടിക്കുന്നു; ദീപ്തനായ വരനെപ്പോലെ—മഘവാൻ (ദാനവീരൻ)നെ—ആത്മയാത്രയുടെ സഹായത്തിനായി.
Mantra 2
न घा त्वद्रिगप वेति मे मनस्त्वे इत्कामं पुरुहूत शिश्रय । राजेव दस्म नि षदोऽधि बर्हिष्यस्मिन्त्सु सोमेऽवपानमस्तु ते ॥
എന്റെ മനസ് ഒരിക്കലും നിന്നിൽ നിന്ന് തിരിയുന്നില്ല; ഹേ പുരുഹൂത (അനേകർ വിളിക്കുന്നവനേ), നിന്നിലേയ്ക്കു മാത്രമാണ് അത് തന്റെ ആഗ്രഹമായി ആശ്രയം പിടിച്ചത്. ഹേ ദസ്മ (അത്ഭുതനായവനേ), രാജാവുപോലെ പവിത്ര ബർഹിഷ് (യജ്ഞാസനം) മേൽ ഇരിക്ക; ഈ സോമത്തിൽ നിനക്കു പൂർണ്ണ പാനവും സ്വീകരണവും ഉണ്ടാകട്ടെ.
Mantra 3
विषूवृदिन्द्रो अमतेरुत क्षुधः स इद्रायो मघवा वस्व ईशते । तस्येदिमे प्रवणे सप्त सिन्धवो वयो वर्धन्ति वृषभस्य शुष्मिणः ॥
ഇന്ദ്രൻ അമതി (കുബുദ്ധി) യിൽ നിന്നും ക്ഷുധ (വിശപ്പ്) യിൽ നിന്നും ഞങ്ങളെ വിശാലമാക്കി വിടുവിക്കുന്നു; അവൻ തന്നെയാണ് മഘവാ (ദാനശൂരൻ) — റായോ (സമ്പത്ത്)യും വസു (ധനം)യും മേൽ യഥാർത്ഥ അധിപത്യം വഹിക്കുന്നത്. അവനുവേണ്ടി, മുന്നോട്ടൊഴുകുന്ന ചരിവിൽ, സപ്ത സിന്ധുക്കൾ അവരുടെ പ്രവാഹങ്ങൾ—ചലനശക്തികൾ—വർധിപ്പിക്കുന്നു; ബലവാനായ വൃഷഭൻ, ശൂഷ്മിൻ (പ്രേരകശക്തിയുള്ളവൻ) നുവേണ്ടി.
Mantra 4
वयो न वृक्षं सुपलाशमासदन्त्सोमास इन्द्रं मन्दिनश्चमूषदः । प्रैषामनीकं शवसा दविद्युतद्विदत्स्वर्मनवे ज्योतिरार्यम् ॥
സുന്ദര ഇലകളുള്ള വൃക്ഷത്തിൽ പക്ഷികൾ ഇറങ്ങി ഇരിക്കുന്നതുപോലെ, ആനന്ദകരമായ സോമപാനങ്ങൾ ചമൂഷദ് (പിഷണപാത്രം) ൽ ആസീനനായ ഇന്ദ്രനിൽ വന്നു പതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അവരുടെ മുൻനിര ശക്തിയാൽ മിന്നിത്തിളങ്ങുന്നു; അവർ മനു (മാനവ-സാധകൻ) നുവേണ്ടി സ്വർ-ലോകം (സൂര്യലോകം)യും ആര്യ ജ്യോതി (ഉന്നത പ്രകാശം)യും കണ്ടെത്തുന്നു.
Mantra 5
कृतं न श्वघ्नी वि चिनोति देवने संवर्गं यन्मघवा सूर्यं जयत् । न तत्ते अन्यो अनु वीर्यं शकन्न पुराणो मघवन्नोत नूतनः ॥
ഭാഗ്യവാൻ കളിക്കാരൻ ജയിച്ച പാശത്തിൽ നിന്നുള്ള ജയഫലം (സംവർഗം) എങ്ങനെ ശേഖരിക്കുമോ, അതുപോലെ ദാനശീലനായ മഘവൻ സൂര്യനെ ജയിക്കുമ്പോൾ മുഴുവൻ പണവും ജയിക്കപ്പെടുന്നു. ഹേ മഘവൻ! നിന്റെ ആ വീര്യം മറ്റാരും പിന്തുടരാൻ കഴിയില്ല—പുരാതനനും അല്ല, പുതുതനും അല്ല.
Mantra 6
विशंविशं मघवा पर्यशायत जनानां धेना अवचाकशद्वृषा । यस्याह शक्रः सवनेषु रण्यति स तीव्रैः सोमैः सहते पृतन्यतः ॥
കുലംതോറും മഘവൻ പര്യടനം ചെയ്യുന്നു; വൃഷഭനായി അവൻ ജനങ്ങളുടെ ധേനുക്കളെ (ഗോവൃന്ദങ്ങളെ) പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു. ആരുടെ സവനങ്ങളിൽ ശക്രൻ ആനന്ദിക്കുന്നുവോ—അവൻ തീക്ഷ്ണ സോമങ്ങളാൽ യുദ്ധം ചെയ്യുന്നവരെ ജയിക്കുന്നു.
Mantra 7
आपो न सिन्धुमभि यत्समक्षरन्त्सोमास इन्द्रं कुल्या इव ह्रदम् । वर्धन्ति विप्रा महो अस्य सादने यवं न वृष्टिर्दिव्येन दानुना ॥
ജലങ്ങൾ ഒഴുകി ഒഴുകി സിന്ധുവിൽ എങ്ങനെ ഒന്നിച്ചുകൂടുന്നുവോ, അതുപോലെ സോമങ്ങൾ ഇന്ദ്രനിലേക്കു ഒഴുകുന്നു—കുല്യകൾ ഹ്രദത്തിലേക്കു ഒഴുകുന്നതുപോലെ. വിപ്രർ അവന്റെ സാദനത്തിൽ അവന്റെ മഹിമ വർധിപ്പിക്കുന്നു; ദിവ്യ ദാനു നൽകുന്ന മഴ യവത്തെ വളർത്തുന്നതുപോലെ.
Mantra 8
वृषा न क्रुद्धः पतयद्रजस्स्वा यो अर्यपत्नीरकृणोदिमा अपः । स सुन्वते मघवा जीरदानवेऽविन्दज्ज्योतिर्मनवे हविष्मते ॥
ക്രുദ്ധനായ വൃഷഭനെപ്പോലെ അവൻ രജസ്—മധ്യലോകങ്ങളിലൂടെ പാഞ്ഞു; ഈ ആപഃകളെ ആര്യപത്നീ—യോഗ്യാധിപന്മാരുള്ളവയായി—ആക്കിയവൻ. ആ മഘവൻ, ജീരദാനൻ, സോമം പിഴിയുകയും ഹവിഷ് വഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന മനുവിന്നായി ജ്യോതി കണ്ടെത്തി—അടിയുറച്ച ദാതാവിന് വേഗദാനങ്ങൾ നൽകുന്നവൻ.
Mantra 9
उज्जायतां परशुर्ज्योतिषा सह भूया ऋतस्य सुदुघा पुराणवत् । वि रोचतामरुषो भानुना शुचिः स्वर्ण शुक्रं शुशुचीत सत्पतिः ॥
ജ്യോതിയോടുകൂടെ മേലോട്ടു ജനിക്കട്ടെ ആ പരശു—വിഛേദകശക്തി; ഋതസ്യ സുദുഘാ—സത്യത്തെ സമൃദ്ധമായി ദോഹിക്കുന്നവൾ—വീണ്ടും പുരാണവത് ആകട്ടെ. അരുഷൻ ശുചികിരണത്തോടെ പ്രകാശിക്കട്ടെ; സത്പതി അകത്തു സ്വർണ, ശുക്ര തേജസ്സിനെ പ്രജ്വലിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.
Mantra 10
गोभिष्टरेमामतिं दुरेवां यवेन क्षुधं पुरुहूत विश्वाम् । वयं राजभिः प्रथमा धनान्यस्माकेन वृजनेना जयेम ॥
ഗോഭിഃ—ജ്യോതിയുടെ പശുക്കളെപ്പോലെ കിരണങ്ങളാൽ—ദുരേവാ എന്ന വളഞ്ഞ ദുഷ്ടമതിയെ നാം കടന്നുപോകട്ടെ; യവ—പൂർണ്ണതയുടെ അന്നംകൊണ്ട്—ഹേ പുരുഹൂത, എല്ലാ വിശപ്പിനെയും ജയിക്കട്ടെ. നമ്മുടെ രാജഭിഃ—അധിപതിശക്തികളോടുകൂടെ—ആദ്യ ധനങ്ങളെ നേടട്ടെ; നമ്മുടെ തന്നെ വൃജന—സുസംഘടിത സംഘത്താൽ—വിജയികളാകട്ടെ.
Mantra 11
बृहस्पतिर्नः परि पातु पश्चादुतोत्तरस्मादधरादघायोः । इन्द्रः पुरस्तादुत मध्यतो नः सखा सखिभ्यो वरिवः कृणोतु ॥
ബൃഹസ്പതി ഞങ്ങളെ എല്ലാടും കാത്തുകൊള്ളട്ടെ—പിന്നിൽ നിന്നുമ്, മുകളിൽ നിന്നുമ്, താഴെ നിന്നുമ്—ദോഷം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ദുഷ്ടശക്തികളിൽ നിന്ന്. ഇന്ദ്രൻ മുന്നിലും മദ്ധ്യത്തിലുമ് നമ്മുടെ സഖാവായി, തന്റെ സഖാക്കൾക്കായി വിശാലാവകാശവും നിർഭയമായ വഴിയും ഒരുക്കട്ടെ.
It praises Indra as the generous, powerful protector who responds to sincere invocation and Soma offerings, granting victory over hostility and increasing prosperity. It also asks for safe passage and ‘wide space’ in life’s journey.
The image expresses closeness and trust: the worshipper’s thoughts cling to Indra with devotion and urgency, suggesting that divine help is sought with affectionate confidence, not only fear or formality.
The closing functions like a protective seal: Bṛhaspati is invoked for all-around guarding, while Indra is asked to lead from the front and create open, obstacle-free space (varivas) for the community.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.