
Sukta 10.107
Dakṣiṇā (personified sacred giving) / Pūrtí (completed offering) theme
ഈ സൂക്തം ദക്ഷിണയെ സ്തുതിക്കുന്നു—യജ്ഞത്തെ പൂർണ്ണമാക്കുന്ന (പൂർതി)യും ആരാധകനെ അന്ധകാരത്തിൽ നിന്ന് വിശാലമായ പ്രകാശപഥത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നതുമായ പവിത്രവും ശരിയായി ദിശാബദ്ധവുമായ ദാനം. ഇവിടെ ദാനം വെറും ദാനധർമ്മമല്ല; യാജകകർമ്മങ്ങളെ പരിപൂർണമാക്കുകയും സാമൂഹികക്രമത്തെ നിലനിർത്തുകയും ചെയ്ത് സംരക്ഷണം, സമൃദ്ധി, വിജയം എന്നിവ നൽകുന്ന അഭിഷിക്തശക്തിയായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 1
आविरभून्महि माघोनमेषां विश्वं जीवं तमसो निरमोचि । महि ज्योतिः पितृभिर्दत्तमागादुरुः पन्था दक्षिणाया अदर्शि ॥
ഈ ദാതാക്കൾക്കായി മഹത്തായ, പ്രത്യക്ഷമായ ശക്തി ഉദിച്ചിരിക്കുന്നു; സർവ്വ ജീവനും തമസ്സിൽ നിന്ന് മോചിതമായി. പിതൃകൾ നൽകിയ മഹാ ജ്യോതി വന്നിരിക്കുന്നു; ദക്ഷിണാ (യുക്തമായ അർപ്പണം, യുക്തമായ ദാനം) യുടെ വിശാല പാത വെളിപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
Mantra 2
उच्चा दिवि दक्षिणावन्तो अस्थुर्ये अश्वदाः सह ते सूर्येण । हिरण्यदा अमृतत्वं भजन्ते वासोदाः सोम प्र तिरन्त आयुः ॥
ഉയർന്ന ദ്യൗവിൽ ദക്ഷിണാവന്തർ നിലകൊള്ളുന്നു—അശ്വദാഃ (ബലത്തിന്റെ അശ്വം ദാനം ചെയ്യുന്നവർ); അവർ സൂര്യനോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുന്നു. ഹിരണ്യദാഃ അമൃതത്വത്തിൽ പങ്കുചേരുന്നു; വാസോദാഃ, ഹേ സോമ, ആയുസ്സിനെ മുന്നോട്ടു നീട്ടുന്നു.
Mantra 3
दैवी पूर्तिर्दक्षिणा देवयज्या न कवारिभ्यो नहि ते पृणन्ति । अथा नरः प्रयतदक्षिणासोऽवद्यभिया बहवः पृणन्ति ॥
ദൈവീ പൂർത്തി—ദക്ഷിണാ—ദേവയജ്ഞസ്വരൂപമാണ്; കഞ്ഞുസ്വഭാവമുള്ളവർ അവളെ നിറയ്ക്കുന്നില്ല, അവർക്കത് കഴിയുകയുമില്ല. എന്നാൽ യഥാവിധി ദാനത്തിന് തയ്യാറായ പുരുഷന്മാർ, അസത്യത്തിലേക്കു വീഴുമെന്ന ഭയത്തോടെ, അനേകർ ദക്ഷിണയെ പൂർണ്ണമാക്കുന്നു.
Mantra 4
शतधारं वायुमर्कं स्वर्विदं नृचक्षसस्ते अभि चक्षते हविः । ये पृणन्ति प्र च यच्छन्ति संगमे ते दक्षिणां दुहते सप्तमातरम् ॥
മാനുഷദൃഷ്ടിയാൽ അവർ ഹവിഷിനെ ദർശിക്കുന്നു—ശതധാരനായ വായുവിനെ, സ്വർവിദമായ അർക്കത്തെ, പ്രകാശലോകം കണ്ടെത്തുന്ന സൂര്യസ്തുതിയെ. യാർ പൃണന്തി (പൂർണ്ണമാക്കുന്നു) എന്നും സംഗമത്തിൽ പ്ര യച്ഛന്തി (മുന്നോട്ട് നൽകി വിടുന്നു) എന്നും, അവർ സപ്തമാതൃകയായ ദക്ഷിണയെ ദോഹിക്കുന്നു.
Mantra 5
दक्षिणावान्प्रथमो हूत एति दक्षिणावान्ग्रामणीरग्रमेति । तमेव मन्ये नृपतिं जनानां यः प्रथमो दक्षिणामाविवाय ॥
ദക്ഷിണാവാൻ ആദ്യം ഹൂതനായി വിളിക്കപ്പെടുമ്പോൾ മുന്നോട്ട് നീങ്ങുന്നു; ദക്ഷിണാവാൻ ഗ്രാമണീ അഗ്രത്തിൽ പ്രസ്ഥാനമെടുക്കുന്നു. ജനങ്ങളുടെ നൃപതിയായി അവനെയേ ഞാൻ കരുതുന്നു—ആദ്യമായി ദക്ഷിണയെ ചലനത്തിലാക്കി, അവളുടെ പ്രവർത്തിയെ സ്ഥാപിച്ചവനെ.
Mantra 6
तमेव ऋषिं तमु ब्रह्माणमाहुर्यज्ञन्यं सामगामुक्थशासम् । स शुक्रस्य तन्वो वेद तिस्रो यः प्रथमो दक्षिणया रराध ॥
അവനെയേ ഋഷി എന്നു വിളിക്കുന്നു; അവനെയേ ബ്രാഹ്മണൻ—യജ്ഞയോഗ്യൻ—എന്നു പറയുന്നു; സാമഗാനം ചെയ്യുന്നവൻ, ഉക്ത-ശാസകൻ (പ്രേരിത സ്തുതിയുടെ അധിപൻ) എന്നും അവനെയേ പറയുന്നു. ശുക്ര (തേജസ്സുള്ള) ശക്തിയുടെ തനുവിന്റെ മൂന്നു രൂപങ്ങളെ അവൻ അറിയുന്നു—ദക്ഷിണയാൽ ആദ്യം പരിപൂർത്തി നേടിയവൻ അവൻ തന്നേ.
Mantra 7
दक्षिणाश्वं दक्षिणा गां ददाति दक्षिणा चन्द्रमुत यद्धिरण्यम् । दक्षिणान्नं वनुते यो न आत्मा दक्षिणां वर्म कृणुते विजानन् ॥
ദക്ഷിണാ ബലത്തിന്റെ അശ്വത്തെ നൽകുന്നു; ദക്ഷിണാ പ്രകാശത്തിന്റെ ഗാവിനെ നൽകുന്നു; ദക്ഷിണാ ദീപ്തമായ ചന്ദ്രനെയും, യത് ഹിരണ്യം—എന്തെല്ലാം സ്വർണം—അതിനെയും നൽകുന്നു. ദക്ഷിണാ സമൃദ്ധിയുടെ അന്നത്തെ നേടിത്തരുന്നു; അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് ഒരാൾ ദക്ഷിണയെ സത്തയുടെ ചുറ്റും രക്ഷാകവചമാക്കി തീർക്കുമ്പോൾ, അവളേ നമ്മുടെ ആത്മാവാകുന്നു.
Mantra 8
न भोजा मम्रुर्न न्यर्थमीयुर्न रिष्यन्ति न व्यथन्ते ह भोजाः । इदं यद्विश्वं भुवनं स्वश्चैतत्सर्वं दक्षिणैभ्यो ददाति ॥
ഭോജന്മാർ നശിക്കുകയില്ല; അവർ വ്യർത്ഥതയിലേക്കു പോകുകയില്ല; അവർക്കു ഹാനിയുമില്ല, അവർ കുലുങ്ങുകയുമില്ല—ഈ ഭോജന്മാർ. ഈ സർവ്വ ലോകം—ഭുവനവും—സ്വർഗ്ഗവും കൂടി—ഇതെല്ലാം ദക്ഷിണാ അവർക്കു നൽകുന്നു.
Mantra 9
भोजा जिग्युः सुरभिं योनिमग्रे भोजा जिग्युर्वध्वं या सुवासाः । भोजा जिग्युरन्तःपेयं सुराया भोजा जिग्युर्ये अहूताः प्रयन्ति ॥
ആദ്യത്തിൽ ഭോജന്മാർ സുഗന്ധമുള്ള യോനി—ഉദ്ഭവസ്ഥാനത്തെ—ജയിച്ചു; ഭോജന്മാർ സുവാസാ വധുവിനെയും (നന്നായി വസ്ത്രധാരിണിയായ വധു) ജയിച്ചു. ഭോജന്മാർ സുരായുടെ അന്തഃപേയം—അകത്തേക്ക് ഇറങ്ങുന്ന പാനം—ജയിച്ചു; ഭോജന്മാർ അഹൂതർ (വിളിക്കപ്പെടാത്തവരായിട്ടും) പുറപ്പെടുന്നവരെയും ജയിച്ചു.
Mantra 10
भोजायाश्वं सं मृजन्त्याशुं भोजायास्ते कन्या शुम्भमाना । भोजस्येदं पुष्करिणीव वेश्म परिष्कृतं देवमानेव चित्रम् ॥
ഭോജനുവേണ്ടി അവർ വേഗമുള്ള അശ്വത്തെ നന്നായി മിനുക്കി ഒരുക്കുന്നു; ഭോജനുവേണ്ടി കന്യക അലങ്കരിച്ച് ഇരിക്കുന്നു. ഭോജന്റെ ഈ ഗൃഹം പുഷ്കരിണിപോലെ (താമരക്കുളത്തെപ്പോലെ)—സുനിയമിതമായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടത്, ദേവമാന (ദൈവാനന്ദം) പോലെ ദീപ്തം, നാനാവിധ വൈഭവങ്ങളാൽ ചിത്രിതം.
Mantra 11
भोजमश्वाः सुष्ठुवाहो वहन्ति सुवृद्रथो वर्तते दक्षिणायाः । भोजं देवासोऽवता भरेषु भोजः शत्रून्त्समनीकेषु जेता ॥
സുഷ്ഠുവാഹ (നന്നായി വലിക്കുന്ന) അശ്വങ്ങൾ ഭോജനെ ഭംഗിയായി വഹിക്കുന്നു; ദക്ഷിണയുടെ രഥം സുവൃത (നല്ല തിരിവോടെ) ഗതിക്കുന്നു. ദേവന്മാർ ഭോജനെ യുദ്ധങ്ങളിൽ കാത്തുരക്ഷിക്കുന്നു; ഭോജൻ സമനീകേഷു (ഒരുമിച്ച മുഖാമുഖി ഏറ്റുമുട്ടലുകളിൽ) ശത്രുക്കളുടെ ജേതാവാകുന്നു.
Here Dakṣiṇā is more than a payment or charity. It is a sacred, rightly offered gift that ‘completes’ the sacrifice (pūrtí) and brings auspicious results—light, prosperity, protection, and social harmony.
The hymn says a great light ‘given by the Fathers’ comes through Dakṣiṇā. This means sacred giving aligns the sacrificer with ancestral tradition and releases one from darkness into a sanctioned, luminous path of right action.
The verse teaches that generosity, when ritually correct, perfects the sacrificer/priestly function: it stabilizes knowledge, speech, and competence. In other words, giving is presented as an accomplishing power that makes spiritual and ritual mastery whole.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.