Sukta 183
Sukta 10.183
A generative tapas-born power (often read in context with fertility/progeny rites; addressed as a presence to be born)
ഈ സംക്ഷിപ്തമായ, വൈകിയ ഋഗ്വേദീയ സ്തുതിഗാനം തപസ്സിൽ നിന്നുജനിച്ച സൃഷ്ടിജനക ശക്തിയെ “ജനിക്ക” എന്നു ആഹ്വാനിച്ച്, സന്താനത്തെ—പ്രത്യേകിച്ച് ആഗ്രഹിക്കുന്ന പുത്രനെ—കൂടാതെ സമൃദ്ധിയും നൽകണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. ദർശകൻ ഈ ശക്തിയെ ബോധസ്വരൂപമായും, ঋതുക്കളുടെ ചക്രത്തിൽ അധ്വാനിക്കുന്നതായും, ദേഹധാരിയായും ഉള്ളന്തരദർശനത്തിൽ കണ്ടതായി പറയുന്നു; അവസാനം, സസ്യങ്ങളിൽ ഭ്രൂണത്തെ സ്ഥാപിക്കുകയും ലോകങ്ങളിലുടനീളം പ്രസവത്തെ പോഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അന്തർനിവാസിനിയായ സൃഷ്ട്രിയെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രഥമപുരുഷ വെളിപ്പെടുത്തലിലേക്കാണ് ഇത് എത്തുന്നത്.
Mantras
Mantra 1
अपश्यं त्वा मनसा चेकितानं तपसो जातं तपसो विभूतम् । इह प्रजामिह रयिं रराणः प्र जायस्व प्रजया पुत्रकाम ॥
മനസ്സുകൊണ്ട് ഞാൻ നിന്നെ കണ്ടു—ചേതനയും വിവേകിയും ആയവനെ—തപസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ചവനെ, തപസ്സാൽ പ്രകാശിതനായവനെ. ഇവിടെ പ്രജാശക്തിയിലും ഇവിടെ റയി (സമൃദ്ധി)യിലും ആനന്ദിച്ച്, ഹേ പുത്രകാമ (പുത്രാഭിലാഷം), പ്രജയാൽ പ്രസവിക്ക—ജനിക്ക, ജനിപ്പിക്ക.
Mantra 2
अपश्यं त्वा मनसा दीध्यानां स्वायां तनू ऋत्व्ये नाधमानाम् । उप मामुच्चा युवतिर्बभूयाः प्र जायस्व प्रजया पुत्रकामे ॥
മനസ്സിന്റെ ദീപ്തധ്യാനത്തോടെ ഞാൻ നിന്നെ കണ്ടു—നിന്റെ സ്വന്തം തനുവിൽ, ഋതുവിന്റെ യുക്തകാലത്ത് പ്രസവവേദനയിൽ നിൽക്കുന്നവളായി. എന്റെ മീതെ ഉയർന്നു വരിക; ശക്തിയുള്ള യുവതിയായി ഭവിക്ക; പ്രജയാൽ പ്രസവിക്ക—പുത്രകാമേ, പുത്രാർത്ഥിനീ—പുതിയ ജന്മം ധരിക്ക.
Mantra 3
अहं गर्भमदधामोषधीष्वहं विश्वेषु भुवनेष्वन्तः । अहं प्रजा अजनयं पृथिव्यामहं जनिभ्यो अपरीषु पुत्रान् ॥
ഞാൻ ഔഷധികളിൽ ഗർഭം സ്ഥാപിക്കുന്നു; ഞാൻ എല്ലാ ഭുവനങ്ങളുടെയും ഉള്ളിൽ അന്തർവ്യാപിയായി നിലകൊള്ളുന്നു. ഞാൻ പൃഥിവിയിൽ പ്രജയെ ജനിപ്പിക്കുന്നു; ഞാൻ ജന്മങ്ങൾക്കു ദൂരദൂരത്തേക്കും പുത്രന്മാരെ നൽകുന്നു.
Frequently Asked Questions
It primarily prays for successful progeny (prajā), especially the blessing of a son in a putrakāma context, along with prosperity (rayi) and life-continuity.
Rather than a single named god like Indra or Agni, the hymn addresses a tapas-born generative Power—an immanent creative presence that brings conception and birth and is described as present within all worlds.
It portrays fertility as a cosmic, life-pervading process: the creative Power ‘places the embryo in the plants,’ linking healing, vitality, and reproduction as one continuous force in nature.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.