
Sukta 10.122
Vasiṣṭha (as indicated by later verse 10.122.8 mentioning Vasiṣṭhas; traditional attribution of the hymn to Vasiṣṭha-lineage)
Agni
Jagatī (likely; 10.122 commonly in Jagatī—needs manuscript confirmation)
ഈ സൂക്തം അഗ്നിയെ മംഗളകരനായ, വൈരമില്ലാത്ത വീട്ടിലെ “അതിഥി”യായും മനുഷ്യരും ദേവന്മാരും തമ്മിൽ ഹവിസും അനുഗ്രഹങ്ങളും കൈമാറുന്ന അനിവാര്യ ഹോതൃയായും സ്തുതിക്കുന്നു. സമ്പത്തും ജീവശക്തിയും നിറഞ്ഞ സമൃദ്ധമായ “ധാരകൾ” അഗ്നി വിടുവിക്കട്ടെ, യജമാനന്റെ ഗൃഹത്തിൽ ജ്വലിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യട്ടെ, യജമാനന്മാർക്ക് ദീർഘകാല ക്ഷേമവും വർധനവും ഉറപ്പാക്കട്ടെ എന്നും പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. വസിഷ്ഠ വംശം ഈ ആഹ്വാനം വ്യക്തമായി തങ്ങളുടെതെന്ന് അവകാശപ്പെടുത്തി, ഈ സൂക്തത്തെ യാഗസ്തുതിയുടെയും സംരക്ഷണത്തിന്റെയും ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന കുടുംബപരമ്പരയിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു.
Mantra 1
वसुं न चित्रमहसं गृणीषे वामं शेवमतिथिमद्विषेण्यम् । स रासते शुरुधो विश्वधायसोऽग्निर्होता गृहपतिः सुवीर्यम् ॥
ഞാൻ അഗ്നിയെ സ്തുതിക്കുന്നു—വസുവിനെപ്പോലെ ധനസമ്പന്നൻ, നാനാവിധ തേജസ്സോടെ ദീപ്തൻ; ശുഭകരൻ, ഇഷ്ടനീയൻ, ദ്വേഷമില്ലാത്ത അതിഥി. അവൻ സർവ്വവിധത്തിലും ശൂരമായി ഒഴുകുന്ന ധാരകളെപ്പോലെ സമൃദ്ധികൾ നൽകുന്നു—അഗ്നി, ഹോതാ, ഗൃഹപതി, സുവീര്യ (ഉത്തമ വീരശക്തി) ദാതാവ്.
Mantra 2
जुषाणो अग्ने प्रति हर्य मे वचो विश्वानि विद्वान्वयुनानि सुक्रतो । घृतनिर्णिग्ब्रह्मणे गातुमेरय तव देवा अजनयन्ननु व्रतम् ॥
ഹേ അഗ്നേ, ആനന്ദത്തോടെ എന്റെ വചനം സ്വീകരിക്കണമേ; ഹേ ശുദ്ധസങ്കൽപവാനേ, നീ എല്ലാ ഉപായങ്ങളെയും (വയുനാനി) അറിയുന്നവൻ. ഘൃതത്തിന്റെ ദീപ്തി ധരിച്ച് ബ്രഹ്മ (പവിത്രസ്തുതി)ക്കായി ഒരു പാത പ്രേരിപ്പിക്ക; കാരണം ദേവന്മാർ നിന്റെ കർമ-വ്രതത്തെ അനുഗമിച്ചാണ് ജനിച്ചത്.
Mantra 3
सप्त धामानि परियन्नमर्त्यो दाशद्दाशुषे सुकृते मामहस्व । सुवीरेण रयिणाग्ने स्वाभुवा यस्त आनट् समिधा तं जुषस्व ॥
ഏഴു ധാമങ്ങളെ ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുന്ന അമരനായ അഗ്നേ, സുകൃതം ചെയ്ത ദാതാവിന് ദാനം നല്കുക; ഞങ്ങളെ മഹിമപ്പെടുത്തുക. ഹേ സ്വാഭൂ, സുവീര രയി (വീരബലമുള്ള സമ്പത്ത്)കൊണ്ട്, സമിധയുമായി നിന്നിലേക്കെത്തിയവനെ സ്വീകരിക്കണമേ.
Mantra 4
यज्ञस्य केतुं प्रथमं पुरोहितं हविष्मन्त ईळते सप्त वाजिनम् । शृण्वन्तमग्निं घृतपृष्ठमुक्षणं पृणन्तं देवं पृणते सुवीर्यम् ॥
യജ്ഞത്തിന്റെ ആദ്യ കേതുവും പുരോഹിതനും ആയി—മുന്നിൽ സ്ഥാപിതനായി—അഗ്നിയെ ഹവിഷ്മന്തരായ അർപ്പകർ ആരാധിക്കുന്നു; അവൻ സപ്ത വാജിൻ (ഏഴുമടങ്ങ് ജയശാലി) ആകുന്നു. ഞങ്ങളെ കേൾക്കുന്ന, ഘൃതപൃഷ്ഠൻ, ശക്തനായ വൃഷഭനായ അഗ്നി—പൂരക ദേവൻ—പൂരകനെ സുവീര്യം (ഉന്നത വീരബലം) കൊണ്ട് നിറയ്ക്കുന്നു.
Mantra 5
त्वं दूतः प्रथमो वरेण्यः स हूयमानो अमृताय मत्स्व । त्वां मर्जयन्मरुतो दाशुषो गृहे त्वां स्तोमेभिर्भृगवो वि रुरुचुः ॥
നീ ആദ്യ ദൂതൻ, വരണീയനും ശ്രേഷ്ഠനും; വിളിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അമൃതത്വത്തിനായി ആനന്ദിക്ക. ദാനശീലന്റെ ഗൃഹത്തിൽ മരുതുകൾ നിന്നെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു; ഭൃഗുക്കൾ സ്തോത്രങ്ങളാൽ നിന്നെ ജ്വലിപ്പിച്ച് പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 6
इषं दुहन्त्सुदुघां विश्वधायसं यज्ञप्रिये यजमानाय सुक्रतो । अग्ने घृतस्नुस्त्रिॠतानि दीद्यद्वर्तिर्यज्ञं परियन्त्सुक्रतूयसे ॥
യജ്ഞപ്രിയനേ, സുക്രതുവേ! യജമാനനുവേണ്ടി സർവ്വത്ര പോഷണം നൽകുന്ന, സുദുഘമായ സമൃദ്ധിയെ നീ ദോഹിക്കുന്നു. അഗ്നേ, ഘൃതസ്നു—നെയ്യാൽ തുളുമ്പുന്നവനേ—ത്രിഋതങ്ങളെ ദീപ്തമാക്കി, യജ്ഞത്തെ ചുറ്റി മാർഗ്ഗദർശകമായ വർത്തിയായി നീ പര്യടനം ചെയ്യുന്നു; കർമ്മം പൂർണ്ണഫലപ്രദമാകുവാൻ.
Mantra 7
त्वामिदस्या उषसो व्युष्टिषु दूतं कृण्वाना अयजन्त मानुषाः । त्वां देवा महयाय्याय वावृधुराज्यमग्ने निमृजन्तो अध्वरे ॥
ഈ ലോകത്തിന്റെ ഉഷസ്സുകളുടെ വ്യുഷ്ടികളിൽ മനുഷ്യർ നിന്നെ ദൂതനാക്കി യജന ചെയ്തു. ദേവന്മാർ നിന്നെ മഹത്തായ അഗ്രഗതിക്കായി വർദ്ധിപ്പിച്ചു, അഗ്നേ; അധ്വരത്തിൽ നെയ്യാൽ നിന്നെ അഭിഷേകിച്ച് (നിമൃജന ചെയ്ത്) രാജ്യത്വത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചു.
Mantra 8
नि त्वा वसिष्ठा अह्वन्त वाजिनं गृणन्तो अग्ने विदथेषु वेधसः । रायस्पोषं यजमानेषु धारय यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ഹേ അഗ്നേ, വാജിൻ (സമൃദ്ധി-വിജേതാവേ), വിദഥങ്ങളിൽ വേധസ് (ഋഷിമാർ) ആയി സ്തുതിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്ന വസിഷ്ഠർ നിന്നെ ഇവിടെ ആഹ്വാനം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. യജമാനന്മാരിൽ റായി (ധന-സമൃദ്ധി)യുടെ പോഷണം നിലനിർത്തി വർധിപ്പിക്ക; നിങ്ങളോ സ്വസ്തിഭിഃ (ക്ഷേമശക്തികളാൽ) എപ്പോഴും ഞങ്ങളെ കാത്തുകൊള്ളുക.
It praises Agni as the household fire and sacrificial priest who carries offerings to the gods and brings back prosperity, strength, and protection for the worshippers.
Because Agni is ritually welcomed into the home as the sacred fire; once kindled, he presides over the household rite like an honored guest and guardian of the family’s welfare.
It asks Agni to maintain growth of wealth among the sacrificers and to guard them continually with svasti—steady well-being and safety.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.