Opening the text

Sukta 10.18
RV 10.18 is the well-known funeral hymn sequence; r̥ṣi attribution varies by Anukramaṇī but belongs to the late ritual corpus.
Mṛtyu (Death) addressed/apotropaically; protective intent for the living community.
Triṣṭubh.
ഋഗ്വേദം 10.18 ഒരു വൈകിയ ഋഗ്വേദീയ ശവസംസ്കാര സൂക്തപരമ്പരയാണ്; മരിച്ചവരും ജീവിച്ചവരും തമ്മിലുള്ള അതിരിനെ ആചാരവിധികളിലൂടെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. ഇത് മരണത്തെ സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് അകറ്റി അയക്കുകയും, ശവത്തിന്റെയും കല്ലറയുടെയും ശരിയായ കൈകാര്യം നിർദ്ദേശിക്കുകയും, ശേഷിക്കുന്നവരുടെ—പ്രത്യേകിച്ച് ഗൃഹസ്ഥരുടെയും അവരുടെ വരാനിരിക്കുന്ന തലമുറകളുടെയും—സാമൂഹികവും ജീവശക്തിയുമായ തുടർച്ച വീണ്ടും സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
Mantra 1
परं मृत्यो अनु परेहि पन्थां यस्ते स्व इतरो देवयानात् । चक्षुष्मते शृण्वते ते ब्रवीमि मा नः प्रजां रीरिषो मोत वीरान् ॥
ഹേ മരണമേ, വളരെ ദൂരേ—പരം—പോകുക; ദേവയാന (ദേവമാർഗം) അല്ലാത്ത, നിനക്കേതായ ആ പഥത്തിലൂടെ മുന്നേറുക. കാണുന്നവനും കേൾക്കുന്നവനും ആയ നിന്നോടു ഞാൻ പറയുന്നു: നമ്മുടെ പ്രജയെ ഹാനിക്കരുത്; നമ്മുടെ വീരാൻ—വീരശക്തികളെ—തൊടരുത്.
Mantra 2
मृत्योः पदं योपयन्तो यदैत द्राघीय आयुः प्रतरं दधानाः । आप्यायमानाः प्रजया धनेन शुद्धाः पूता भवत यज्ञियासः ॥
മൃത്യുവിന്റെ പാദചിഹ്നം മറച്ചുവെച്ച്, അതിനെ അതിക്രമിച്ച ശേഷം, ദീർഘായുസ്സും കൂടുതൽ അഗ്രഗാമിയായ ഗതിയും ധരിച്ചു—പ്രജയാലും ധനത്താലും—പോഷിതരായി പൂർണ്ണതയിലേക്കു വളരുവിൻ. ഹേ യജ്ഞിയരേ, ശുദ്ധരും പവിത്രരും ആകുവിൻ.
Mantra 3
इमे जीवा वि मृतैराववृत्रन्नभूद्भद्रा देवहूतिर्नो अद्य । प्राञ्चो अगाम नृतये हसाय द्राघीय आयुः प्रतरं दधानाः ॥
ഈ ജീവന്മാർ മരിച്ചവരിൽ നിന്ന് മാറി തിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഇന്ന് ദേവന്മാരിലേക്കുള്ള നമ്മുടെ ഹൂതി ശുഭമായി. നാം മുന്നോട്ടു പോകുന്നു—നൃത്തത്തിലേക്കും ഹർഷത്തിലേക്കും—ദീർഘായുസ്സും കൂടുതൽ അഗ്രഗാമിയായ ഗതിയും ധരിച്ചു.
Mantra 4
इमं जीवेभ्यः परिधिं दधामि मैषां नु गादपरो अर्थमेतम् । शतं जीवन्तु शरदः पुरूचीरन्तर्मृत्युं दधतां पर्वतेन ॥
ജീവന്മാർക്കായി ഞാൻ ഈ പരിധിവൃത്തം സ്ഥാപിക്കുന്നു; ആരും ഈ പരിധി കടന്ന് ആ പരത്തെയുള്ള ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് (മൃതരുടെ പാതയിലേക്ക്) പോകാതിരിക്കട്ടെ. അവർ അനേകവും പൂർണ്ണവുമായ നൂറു ശരത്തുകൾ ജീവിക്കട്ടെ; പർവ്വതംപോലെ അടച്ചു മരണത്തെ അകത്തു തന്നെ വെക്കട്ടെ.
Mantra 5
यथाहान्यनुपूर्वं भवन्ति यथ ऋतव ऋतुभिर्यन्ति साधु । यथा न पूर्वमपरो जहात्येवा धातरायूंषि कल्पयैषाम् ॥
ദിവസങ്ങൾ യഥാക്രമം പിന്തുടർന്ന് വരുന്നതുപോലെ, ഋതുക്കൾ ഋതുക്കളോടൊപ്പം ശരിയായി നീങ്ങുന്നതുപോലെ, പിന്നിലുള്ളത് മുൻപിലുള്ളതിനെ ഉപേക്ഷിക്കാത്തതുപോലെ—ഹേ ധാതൃ (വിധാതാവ്/സൃഷ്ടികർത്താവ്), ഇവരുടെ ആയുസ്സിന്റെ പാതകൾ ക്രമബദ്ധമായ തുടർച്ചയായി നീ ക്രമീകരിക്കണമേ.
Mantra 6
आ रोहतायुर्जरसं वृणाना अनुपूर्वं यतमाना यति ष्ठ । इह त्वष्टा सुजनिमा सजोषा दीर्घमायुः करति जीवसे वः ॥
ആയുസ്സിനെയും അതിന്റെ പാകമായ ജരയെയും തിരഞ്ഞെടുത്ത് എഴുന്നേൽക്കുവിൻ; യഥാക്രമം പരിശ്രമിച്ച് മുന്നോട്ട് നീങ്ങി നിലകൊള്ളുവിൻ. ഇവിടെ ത്വഷ്ടൃ, സുജനിമാ (സുസന്താന-ശക്തി)യോടെ, ഏകമനസ്സോടെ, നിങ്ങളെ ജീവിക്കാൻ ദീർഘായുസ്സ് നൽകട്ടെ.
Mantra 7
इमा नारीरविधवाः सुपत्नीराञ्जनेन सर्पिषा सं विशन्तु । अनश्रवोऽनमीवाः सुरत्ना आ रोहन्तु जनयो योनिमग्रे ॥
ഈ സ്ത്രീകൾ—അവിധവകൾ, സുപത്നികൾ (ശുഭസംഗമമുള്ളവർ)—അഞ്ജനവും സർപിഷാ (ഘൃത-സമൃദ്ധി)യും കൊണ്ടു അഭിഷിക്തരായി, ഒരുമിച്ച് പ്രവേശിക്കട്ടെ. ദുഷ്പ്രശസ്തിയില്ലാതെ, രോഗമില്ലാതെ, സുരത്നാ (സത്യനിധിയുള്ളവർ) ആയി, മാതാക്കൾ ആദ്യം യോനി (സൃഷ്ടി-ആസനം) കയറട്ടെ—ജീവിതത്തിന്റെ മുൻധാരയിലേക്കു മടങ്ങുവാൻ.
Mantra 8
उदीर्ष्व नार्यभि जीवलोकं गतासुमेतमुप शेष एहि । हस्तग्राभस्य दिधिषोस्तवेदं पत्युर्जनित्वमभि सं बभूथ ॥
ഹേ നാരീ, എഴുന്നേൽക്കുക; ജീവലോകത്തേക്കു നീങ്ങുക. പ്രാണം വിട്ടുപോയവനെ, നിന്റെ സമീപത്തു കിടക്കുന്നവനെ വിട്ട്—ഇവിടെ വരിക. ഹസ്തഗ്രാഹം (കൈപിടിത്തവിധി) കൊണ്ടും ഗൃഹസ്ഥത്വം സ്ഥാപിക്കാനുള്ള ഇച്ഛ കൊണ്ടും—നീ വീണ്ടും പൂർണ്ണമായി ഭാര്യത്വത്തിന്റെ നിലയിലേക്കു പ്രവേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
Mantra 9
धनुर्हस्तादाददानो मृतस्यास्मे क्षत्राय वर्चसे बलाय । अत्रैव त्वमिह वयं सुवीरा विश्वाः स्पृधो अभिमातीर्जयेम ॥
മൃതന്റെ കൈയിൽ നിന്നു ധനുസ്സു എടുത്തുകൊണ്ട്—ഞങ്ങളുടെ ക്ഷത്രത്വത്തിനായി, തേജസ്സിനായി, ബലത്തിനായി—നീ ഇവിടെ തന്നേ നിലകൊള്ളുക. ഇവിടെ തന്നേ ഞങ്ങൾ, സുവീരന്മാരാൽ (വീരപുത്രന്മാർ/വീരാത്മാക്കൾ) സമൃദ്ധരായി, എല്ലാ സ്പൃധകളെയും എല്ലാ അഭിമാതികളെയും (ആക്രമക വൈരശക്തികളെ) ജയിക്കട്ടെ.
Mantra 10
उप सर्प मातरं भूमिमेतामुरुव्यचसं पृथिवीं सुशेवाम् । ऊर्णम्रदा युवतिर्दक्षिणावत एषा त्वा पातु निॠतेरुपस्थात् ॥
ഈ മാതൃഭൂമിയോടു ചേർന്നു നീങ്ങുക; വിശാലമായി വ്യാപിക്കുന്ന, വിശാലമായ, സുസേവയും കരുണയും ഉള്ളവൾ. ഊനുപോലെ മൃദുവായ ഈ യുവതി, ദക്ഷിണാവതി (ദക്ഷിണാ-ശക്തിയിൽ സമൃദ്ധ); നിരൃതിയുടെ ഉപസ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന്—വിഘടനത്തിന്റെ ലോകത്തിൽ നിന്ന്—അവൾ നിന്നെ കാക്കട്ടെ.
Mantra 11
उच्छ्वञ्चस्व पृथिवि मा नि बाधथाः सूपायनास्मै भव सूपवञ्चना । माता पुत्रं यथा सिचाभ्येनं भूम ऊर्णुहि ॥
ഹേ പൃഥ്വീ, നീ ഉയർന്ന് എഴുന്നേൽക്കുക; അവനെ അമർത്തി പീഡിപ്പിക്കരുത്. അവനു സമീപിക്കുവാൻ എളുപ്പമായവളായി, മൃദുവായി വഴങ്ങുന്നവളായി ഇരിക്ക. അമ്മ തന്റെ മകനെ വസ്ത്രത്തിന്റെ അറ്റംകൊണ്ട് പൊതിയുന്നതുപോലെ, ഹേ ഭൂമിയേ, അവനെ പൊതിയുക.
Mantra 12
उच्छ्वञ्चमाना पृथिवी सु तिष्ठतु सहस्रं मित उप हि श्रयन्ताम् । ते गृहासो घृतश्चुतो भवन्तु विश्वाहास्मै शरणाः सन्त्वत्र ॥
ഉയർന്ന് എഴുന്നേൽക്കുന്ന പൃഥ്വീ ദൃഢമായി, സുസ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളട്ടെ. ആയിരം അളന്ന ആധാരങ്ങൾ സമീപിച്ച് അവനിൽ ചാരട്ടെ. ഈ വാസസ്ഥലങ്ങൾ ഘൃതധാരകളായി—പോഷകവും ദീപ്തവുമായതായി—ആകട്ടെ; ഇവിടെ എല്ലാകാലവും അവനു ശരണങ്ങളാകട്ടെ.
Mantra 13
उत्ते स्तभ्नामि पृथिवीं त्वत्परीमं लोगं निदधन्मो अहं रिषम् । एतां स्थूणां पितरो धारयन्तु तेऽत्रा यमः सादना ते मिनोतु ॥
ഞാൻ നിന്റെ ചുറ്റും പൃഥ്വിയെ മേലോട്ടു താങ്ങി നിർത്തുന്നു; ഈ ലോകക്രമം സ്ഥാപിക്കുന്നു—എനിക്കു ഹാനി വരരുത്. പിതൃകൾ ഈ തൂണിനെ ധരിക്കട്ടെ; ഇവിടെ യമൻ നിനക്കായി ഒരു ആസനം, സ്ഥിരവാസം പണിയട്ടെ.
Mantra 14
प्रतीचीने मामहनीष्वाः पर्णमिवा दधुः । प्रतीचीं जग्रभा वाचमश्वं रशनया यथा ॥
പ്രതീചീന ദിനങ്ങളിൽ അവർ എന്നെ വീണ്ടും പിന്നോട്ടു സ്ഥാപിച്ചു—ഇല വെച്ചിടുന്നതുപോലെ. ഞാൻ വാചിനെ വീണ്ടും പിടിച്ചു, രശനയാൽ കുതിരയെ പിടിക്കുന്നതുപോലെ.
It is primarily a funerary and protective hymn sequence: it ritually sends Death away from the household and helps the living regain stability, strength, and continuity after a death.
Because the hymn treats Death as a power that can be addressed and redirected. The goal is not to deny death, but to prevent its harmful ‘reach’ from extending into the lives of those who must continue.
Yes. A famous verse instructs the woman to rise toward the world of the living (jīvaloka), leaving the breathless body behind—signaling social and psychological reintegration for the survivors.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.