
Sukta 10.58
Manas (to be recalled) with Yama as the deathward attractor in the imagery
ഈ സൂക്തം അലഞ്ഞുതിരിയുന്ന മനസ്സിനെ (മനസ്) വീണ്ടും വിളിച്ചു ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ശരീരത്തിലും ‘ജീവന്റെ ഭവനം’ (ക്ഷയ) എന്നിടത്തിലും പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്ന ചികിത്സാത്മക ആഹ്വാനമാണ്. ചിത്രീകരണത്തിൽ യമനിലേക്കുള്ള—മരണത്തോട്ടുള്ള വലിച്ചിഴച്ചുപോകൽ—ദിശയിലേക്ക് മനസ് വഴുതുമ്പോൾ പ്രത്യേകിച്ച് അതിനെ തിരികെ തിരിക്കുന്നു. പുനരാവർത്തനഭാവമുള്ള മന്ത്രങ്ങൾ മനസ് പോയിരിക്കാവുന്ന പല ഇടങ്ങളും (മരണം, ജലങ്ങൾ, സസ്യങ്ങൾ, ഭൂതവും ഭാവിയും) എണ്ണിപ്പറഞ്ഞ്, ഗായകർ ആചാരപരമായി അതിനെ ‘തിരികെ തിരിച്ച്’ തുടർന്നുള്ള ജീവൻ, ഏകോപനം/സുസ്ഥിരത, ക്ഷേമം എന്നിവയ്ക്കായി ഉറപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 1
यत्ते यमं वैवस्वतं मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
നിന്റെ മനസ് യമ വൈവസ്വതന്റെ അടുക്കൽ ദൂരെയായി പോയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അതേ മനസ്സിനെ ഞങ്ങൾ ഇവിടെ നിന്റെ അടുക്കൽ തിരികെ തിരിക്കുന്നു—ജീവന്റെ ഗൃഹത്തിൽ സ്ഥിരവാസത്തിനായി, ജീവിക്കാനായി.
Mantra 2
यत्ते दिवं यत्पृथिवीं मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
നിന്റെ മനസ് ദ്യൗ (സ്വർഗ്ഗം) വശത്തേക്കോ, പൃഥിവി വശത്തേക്കോ ദൂരെയായി പോയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അതേ മനസ്സിനെ ഞങ്ങൾ ഇവിടെ നിന്റെ അടുക്കൽ തിരികെ തിരിക്കുന്നു—സ്ഥിരവാസത്തിനായി, ജീവിക്കാനായി.
Mantra 3
यत्ते भूमिं चतुर्भृष्टिं मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
നിന്റെ മനസ് നാലു ദിക്കുകളുള്ള ഭൂമിയിലേക്കു ദൂരെയായി പോയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അതേ മനസ്സിനെ ഞങ്ങൾ ഇവിടെ നിനക്കു തിരികെ തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്നു—സ്ഥിരവാസത്തിനായി, ജീവിക്കാനായി.
Mantra 4
यत्ते चतस्रः प्रदिशो मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
നിന്റെ മനസ് നാലു പ്രദിശകളിലേക്കു ദൂരെയായി പോയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അതേ മനസ്സിനെ ഞങ്ങൾ ഇവിടെ നിനക്കു തിരികെ തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്നു—സ്ഥിരവാസത്തിനായി, ജീവിക്കാനായി.
Mantra 5
यत्ते समुद्रमर्णवं मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
നിന്റെ മനസ് സമുദ്രസദൃശമായ അർണവത്തിലേക്ക്—അപരിമിതമായ തരംഗജലത്തിലേക്ക്—ദൂരെയായി പോയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അതേ മനസ്സിനെ ഞങ്ങൾ ഇവിടെ നിനക്കു തിരികെ തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്നു—സ്ഥിരവാസത്തിനായി, ജീവിക്കാനായി.
Mantra 6
यत्ते मरीचीः प्रवतो मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
നിനക്കുള്ളിൽ—മരീചികൾ, പ്രവഹിക്കുന്ന കിരണങ്ങൾ, ചലനത്തിന്റെ ചരിവുകളായ പാതകൾ—വഴി നിന്റെ മനസ് ദൂരത്തേക്ക് പോയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അതെല്ലാം ഞങ്ങൾ ഇവിടെ നിനക്കു തിരികെ മടക്കിക്കൊണ്ടുവരുന്നു; നിന്റെ ക്ഷയ (സ്ഥിരവാസം)ക്കും നിന്റെ ജീവസേ (ജീവൻ)ക്കും വേണ്ടി।
Mantra 7
यत्ते अपो यदोषधीर्मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
നിനക്കുള്ളിൽ—നിന്റെ മനസ് അപഃ (ജലങ്ങൾ)ലേക്കും ഓഷധീഃ (ഔഷധികൾ/സസ്യങ്ങൾ)ലേക്കും ദൂരത്തേക്ക് പോയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അതെല്ലാം ഞങ്ങൾ ഇവിടെ നിനക്കു തിരികെ മടക്കിക്കൊണ്ടുവരുന്നു; നിന്റെ ക്ഷയ (സ്ഥിരവാസം)ക്കും നിന്റെ ജീവസേ (ജീവൻ)ക്കും വേണ്ടി।
Mantra 8
यत्ते सूर्यं यदुषसं मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
നിനക്കുള്ളിൽ—നിന്റെ മനസ് സൂര്യത്തേക്കും ഉഷസ് (ഉഷാ/പ്രഭാതം)തേക്കും ദൂരത്തേക്ക് പോയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അതെല്ലാം ഞങ്ങൾ ഇവിടെ നിനക്കു തിരികെ മടക്കിക്കൊണ്ടുവരുന്നു; നിന്റെ ക്ഷയ (സ്ഥിരവാസം)ക്കും നിന്റെ ജീവസേ (ജീവൻ)ക്കും വേണ്ടി।
Mantra 9
यत्ते पर्वतान्बृहतो मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
ഹേ (പുരുഷ), നിനക്കുള്ളിലെ ഏത് മനസ്സാണ് മഹത്തായ പർവതങ്ങളിലേക്കു ദൂരെയായി പോയതോ—അതിനെ ഞങ്ങൾ ഇവിടെ നിന്റെ അടുക്കൽ തിരിച്ചു കൊണ്ടുവരുന്നു, സ്ഥിരവാസം (ക്ഷയ)ക്കും ജീവൻ (ജീവസേ)ക്കും വേണ്ടി.
Mantra 10
यत्ते विश्वमिदं जगन्मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
ഹേ (പുരുഷ), നിനക്കുള്ളിലെ ഏത് മനസ്സാണ് ഈ സമസ്ത ചലിക്കുന്ന ലോകത്തിലേക്കു ദൂരെയായി പോയതോ—അതിനെ ഞങ്ങൾ ഇവിടെ നിന്റെ അടുക്കൽ തിരിച്ചു കൊണ്ടുവരുന്നു, സ്ഥിരവാസം (ക്ഷയ)ക്കും ജീവൻ (ജീവസേ)ക്കും വേണ്ടി.
Mantra 11
यत्ते पराः परावतो मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
ഹേ (പുരുഷ), നിനക്കുള്ളിലെ ഏത് മനസ്സാണ് അപ്പുറത്തേക്കും അപ്പുറമായ പരാവത് പ്രദേശങ്ങളിലേക്കു ദൂരെയായി പോയതോ—അതിനെ ഞങ്ങൾ ഇവിടെ നിന്റെ അടുക്കൽ തിരിച്ചു കൊണ്ടുവരുന്നു, സ്ഥിരവാസം (ക്ഷയ)ക്കും ജീവൻ (ജീവസേ)ക്കും വേണ്ടി.
Mantra 12
यत्ते भूतं च भव्यं च मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
ഹേ (പുരുഷ), നിനക്കുള്ളിലെ—നിന്റെ മനസ്—ഭൂതത്തിലേക്കും ഭവ്യത്തിലേക്കും ദൂരെയായി പോയിരിക്കുന്നതിനെ, ഞങ്ങൾ ഇവിടെ നിന്റെ അടുക്കലേക്ക് തിരികെ തിരിക്കുന്നു—നിന്റെ സ്ഥിരവാസത്തിനും നിന്റെ ജീവൻ നിലനില്ക്കുന്നതിനും വേണ്ടി.
It is a healing hymn that ‘calls back’ a person’s mind when it feels lost, scattered, or drawn toward death or unconsciousness. The refrain turns the mind back “here” for stable dwelling and living.
Yama represents the deathward direction—the realm the mind may drift toward in severe illness, shock, or despair. The hymn does not worship Yama here; it uses him as the image of danger from which the mind is recalled.
Traditionally it can be recited as a supportive recovery prayer for someone who has fainted, is very ill, frightened, or mentally unsettled. The recitation is paired with calming actions like water-sprinkling, herbal support, or a simple fire offering, to help the person feel present and grounded.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.