Opening the text

Sukta 10.110
Agni Jātavedas
ഈ സ്തുതിഗാനം ജ്വലിപ്പിച്ച ഗൃഹാഗ്നിയായ അഗ്നി ജാതവേദസിനെ കേന്ദ്രമാക്കുന്നു. അവൻ ഹോതൃവുമായും ദിവ്യദൂതനായും മനുഷ്യരുടെ അർപ്പണവും ഉദ്ദേശ്യവും ദേവന്മാരിലേക്കു കൊണ്ടുപോകുന്നു. യജ്ഞത്തെ ഋതത്തിനുള്ളിലെ ക്രമബദ്ധമായ ചലനമായി ഇത് അവതരിപ്പിക്കുന്നു; ഉഷസ്സും രാത്രിയും പോലുള്ള പരസ്പരപൂരക ശക്തികൾ കർമത്തിന്റെ താളം പിന്തുണയ്ക്കുന്നു. അവസാനം ദേവന്മാർ പങ്കുചേരുന്നതിനായി സ്വാഹാ-സന്നദ്ധമായ ഹവിസ്സ് അർപ്പിക്കുന്നതിൽ ഇത് സമാപിക്കുന്നു.
Mantra 1
समिद्धो अद्य मनुषो दुरोणे देवो देवान्यजसि जातवेदः । आ च वह मित्रमहश्चिकित्वान्त्वं दूतः कविरसि प्रचेताः ॥
ഹേ ജാതവേദസ് അഗ്നേ! ഇന്ന് മനുഷ്യന്റെ വസതിയിൽ നീ സമിദ്ധനായി; ദൈവസ്വരൂപനായ നീ ദേവന്മാർക്കു യജ്ഞം അർപ്പിക്കുന്നു. മഹിമയുടെ മിത്രനെയും ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക; കാരണം നീ ദൂതൻ, കവി-ഋഷി, പ്രചേതാഃ—വിശാലമായി ജാഗരൂകനായ ജ്ഞാനി—ഞങ്ങളുടെ ഇച്ഛയെ മേലോട്ടു വഹിക്കുന്നവൻ.
Mantra 2
तनूनपात्पथ ऋतस्य यानान्मध्वा समञ्जन्त्स्वदया सुजिह्व । मन्मानि धीभिरुत यज्ञमृन्धन्देवत्रा च कृणुह्यध्वरं नः ॥
ഹേ തനൂനപാത്! ഋതത്തിന്റെ പഥങ്ങളിൽ, മുന്നോട്ടു പോകുന്ന യാത്രകളിൽ, മധുവാൽ അഭിഷേകം ചെയ്ത് അവയെ മധുരമാക്കുക—ഹേ സുജിഹ്വ! ധീശക്തികളാൽ ഞങ്ങളുടെ മൻമാനങ്ങളെ ബലപ്പെടുത്തുകയും, ഞങ്ങളുടെ യജ്ഞത്തെ ദേവത്രാ ഗതിയായി രൂപപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുക; ഞങ്ങളുടെ അധ്വരം അവിഘ്നവും ഋതസമ്മതവും ആകട്ടെ.
Mantra 3
आजुह्वान ईड्यो वन्द्यश्चा याह्यग्ने वसुभिः सजोषाः । त्वं देवानामसि यह्व होता स एनान्यक्षीषितो यजीयान् ॥
ഹേ അഗ്നേ! ആജുഹ്വാന—കരണ്ടിയാൽ ആഹ്വാനിക്കപ്പെട്ടവനായി—ഈഡ്യനും വന്ദ്യനും ആയി, വസുക്കളോടൊപ്പം ഏകമനസ്സോടെ ഇവിടെ വരിക. നീ ദേവന്മാരുടെ യഹ്വ ഹോതൃ ആകുന്നു; അതിനാൽ നിന്റെ ഇച്ഛയാൽ പ്രേരിതനായി ഇവർക്കു യജിക്കുക—ഹേ യജീയാൻ, അർപ്പണം ചെയ്യാൻ ഏറ്റവും യോഗ്യനായവനേ.
Mantra 4
प्राचीनं बर्हिः प्रदिशा पृथिव्या वस्तोरस्या वृज्यते अग्रे अह्नाम् । व्यु प्रथते वितरं वरीयो देवेभ्यो अदितये स्योनम् ॥
പൂർവദിശയിലേക്കു ബർഹിസ് (പവിത്രാസനം) ഭൂമിയുടെ ദിശയനുസരിച്ച്—ദിനങ്ങളുടെ പ്രഭാത-അഗ്രഭാഗത്ത്—വിരിച്ചിടപ്പെടുന്നു. അത് കൂടുതൽ കൂടുതൽ വിശാലമായി പടരുന്നു, കൂടുതൽ മംഗളകരമായ വ്യാപ്തിയായി; ദേവന്മാർക്കും, അതിതി (അനന്ത)ക്കും, സുഖകരമായ അധിഷ്ഠാനമായി ഇരിക്കട്ടെ.
Mantra 5
व्यचस्वतीरुर्विया वि श्रयन्तां पतिभ्यो न जनयः शुम्भमानाः । देवीर्द्वारो बृहतीर्विश्वमिन्वा देवेभ्यो भवत सुप्रायणाः ॥
വിശാലവും ദീപ്തവുമായ ദ്വാരങ്ങൾ വ്യാപകമായി തുറക്കപ്പെടട്ടെ—ഭർത്താക്കന്മാർക്കായി അലങ്കരിച്ച സ്ത്രീകളെപ്പോലെ. ദിവ്യദ്വാരങ്ങളേ, മഹത്തായവയും സർവ്വത്തെ മുന്നോട്ടു നയിക്കുന്നവയും ആയ നിങ്ങള്, ദേവന്മാർക്കു ‘സുപ്രായണ’—സുഖകരമായ പ്രവേശനവും സമ്പൂർണ്ണ ഗമനവും—ആകുവിൻ.
Mantra 6
आ सुष्वयन्ती यजते उपाके उषासानक्ता सदतां नि योनौ । दिव्ये योषणे बृहती सुरुक्मे अधि श्रियं शुक्रपिशं दधाने ॥
യജ്ഞത്തെ സമീപത്തുനിന്നു ജാഗ്രതപ്പെടുത്തുന്ന ഉഷസ്സും രാത്രിയും തങ്ങളുടെ ഐക്യത്തിന്റെ യോനിയിൽ വന്നു ഇരിക്കട്ടെ. ദിവ്യ യോഷണ-ക്ഷേത്രത്തിൽ—വിശാലവും സ്വർണാഭരണസമൃദ്ധവുമായ—അവർ നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ ദീപ്തമായ ശ്രീയും, ശുക്രപിശം (ഉജ്ജ്വലരൂപമുള്ള) കാന്തിയും സ്ഥാപിക്കട്ടെ.
Mantra 7
दैव्या होतारा प्रथमा सुवाचा मिमाना यज्ञं मनुषो यजध्यै । प्रचोदयन्ता विदथेषु कारू प्राचीनं ज्योतिः प्रदिशा दिशन्ता ॥
ദൈവ്യ ഹോതാരന്മാർ—സുവാചയിൽ ആദ്യം—മനുഷ്യൻ യജിക്കേണ്ടതിന് യജ്ഞത്തെ അളന്ന് ക്രമപ്പെടുത്തുന്നു. വിദഥങ്ങളിൽ അവർ കവി-കാരുവിനെ പ്രചോദിപ്പിക്കുന്നു; മുന്നിലെ ജ്യോതി കാണിച്ച് അതിന്റെ ദിശകൾ അന്തസ്സിൽ നിയോഗിക്കുന്നു.
Mantra 8
आ नो यज्ञं भारती तूयमेत्विळा मनुष्वदिह चेतयन्ती । तिस्रो देवीर्बर्हिरेदं स्योनं सरस्वती स्वपसः सदन्तु ॥
ഞങ്ങളുടെ യജ്ഞത്തിലേക്ക് ഭാരതി വേഗത്തിൽ വരട്ടെ; മനുഷ്യന്മാരിലേക്കു തിരിഞ്ഞ ഇളാ ഇവിടെ ഞങ്ങളെ ജാഗ്രതപ്പെടുത്തട്ടെ. ബർഹിസിന്റെ ഈ സുഖാസനത്തിൽ മൂന്ന് ദേവിമാർ—സരസ്വതിയും മറ്റുള്ളവരും—സ്വപസ് (സുനിഷ്പാദനം) സഹിതം ഇരുന്ന് വിധിയെ സ്ഥാപിക്കട്ടെ.
Mantra 9
य इमे द्यावापृथिवी जनित्री रूपैरपिंशद्भुवनानि विश्वा । तमद्य होतरिषितो यजीयान्देवं त्वष्टारमिह यक्षि विद्वान् ॥
ജനിത്രിയായ ദ്യാവാ-പൃഥിവിയോടുകൂടെ രൂപങ്ങളാൽ സർവ്വ ഭുവനങ്ങളെയും പണിതവൻ—ആ ദൈവ ത്വഷ്ടാവിനെ ഇന്ന്, ഹോതരേ, ഋഷിപ്രേരിതനും വിജ്ഞാനവാനും ആയി, ഇവിടെ യജിക്ക; പൂർണ്ണ ബോധത്തോടെ അവനു അർപ്പിക്ക.
Mantra 10
उपावसृज त्मन्या समञ्जन्देवानां पाथ ऋतुथा हवींषि । वनस्पतिः शमिता देवो अग्निः स्वदन्तु हव्यं मधुना घृतेन ॥
അന്തരാത്മാവാൽ വിട്ടയക്കുക, വിടുക; യുക്തമായ സംയോജനത്തോടെ ദേവന്മാർക്കുള്ള പാത ക്രമപ്പെടുത്തുക—ഋതുവിനനുസരിച്ച് ഹവിഷുകൾ അർപ്പിക്കുക. വനസ്പതി—ക്രമീകരകൻ—ഉം ദിവ്യനായ അഗ്നിയും, മധുവും ഘൃതവും ചേർത്ത് ഹവ്യം രുചിമധുരമാക്കട്ടെ.
Mantra 11
सद्यो जातो व्यमिमीत यज्ञमग्निर्देवानामभवत्पुरोगाः । अस्य होतुः प्रदिश्यृतस्य वाचि स्वाहाकृतं हविरदन्तु देवाः ॥
ഉടൻ ജനിച്ച അഗ്നി യജ്ഞത്തെ അളന്നു ക്രമപ്പെടുത്തി, ദേവന്മാരുടെ പുരോഗാമിയായി. ഈ ഹോതാവിന്റെ നിർദ്ദേശവചനത്തിൽ, ഋതത്തിന്റെ വാണിയിൽ, സ്വാഹാ-കൃതമായ ഹവിഷിനെ ദേവന്മാർ അനുഭവിക്കട്ടെ.
Agni Jātavedas is the main deity—fire as the divine priest and messenger who carries offerings and prayers from humans to the gods.
They represent the sacrificial rhythm of time—dawn and twilight—supporting the rite’s proper order and helping ‘awaken’ and seat the sacrifice in harmony.
Svāhā is the consecrating exclamation that completes an offering; it marks the oblation as properly prepared so the gods may accept and partake of it.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.