Sukta 136
Sukta 10.136
Keśin / Muni (the inspired ascetic power)
ഈ സൂക്തം കേശിനെയോ മുനിയെയോ—ദീർഘകേശമുള്ള, പ്രചോദിതനായ തപസ്വിയെ—സ്തുതിക്കുന്നു. അവനെ അതിരുകളിലിരിക്കുന്ന, ദീപ്തമായ ഒരു സത്തയായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു; അഗ്നിയും വിഷവും പോലുള്ള വിരുദ്ധങ്ങളെ ഒരുമിച്ച് വഹിച്ച് ലോകങ്ങളിലൂടെ സ്വതന്ത്രമായി സഞ്ചരിക്കുന്നവനായി. മുനി വാതപ്രേരിതനും ദൈവപ്രേരിതനും, “ദേവന്മാരുടെ ദേവൻ” എന്നവനോടു സഖ്യപ്പെട്ടവനുമാണെന്ന് ഇത് അവതരിപ്പിക്കുന്നു; പ്രചോദിതമായ അന്തർസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെയും ദർശനദൃഷ്ടിയുടെയും വൈദിക ആദർശം ഇതിലൂടെ വെളിപ്പെടുന്നു.
Mantras
Mantra 1
केश्यग्निं केशी विषं केशी बिभर्ति रोदसी । केशी विश्वं स्वर्दृशे केशीदं ज्योतिरुच्यते ॥
കേശീ (ദീർഘകേശൻ) അഗ്നിയെ ധരിക്കുന്നു; കേശീ വിഷത്തെ ധരിക്കുന്നു; കേശീ ദ്യാവാ-പൃഥിവീ (ആകാശവും ഭൂമിയും) താങ്ങുന്നു. കേശീ സ്വർദൃശേ (പ്രകാശദൃഷ്ടിയാൽ) സർവ്വവിശ്വത്തെയും കാണുന്നു; ഈ കേശീയെയാണ് ‘ജ്യോതി’ എന്നു വിളിക്കുന്നത്.
Mantra 2
मुनयो वातरशनाः पिशङ्गा वसते मला । वातस्यानु ध्राजिं यन्ति यद्देवासो अविक्षत ॥
മുനിമാർ വാതത്തെ തന്നേ കട്ടിബന്ധമായി ധരിക്കുന്നവർ; തേജസ്സിൽ പിശംഗവർണ്ണമുള്ളവർ; ഭൂമിയുടെ പൊടിയെ വസ്ത്രമാക്കി ധരിക്കുന്നു. വാതത്തിന്റെ പാഞ്ഞോടുന്ന ഗതിയെ അനുഗമിച്ച് അവർ സഞ്ചരിക്കുന്നു—ദേവന്മാർ അവരുടെ ദർശനത്തിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ, ദിവ്യശക്തികൾ അവരെ ദൃഷ്ടിയിലാക്കുമ്പോൾ.
Mantra 3
उन्मदिता मौनेयेन वाताँ आ तस्थिमा वयम् । शरीरेदस्माकं यूयं मर्तासो अभि पश्यथ ॥
മൗനത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ ഉന്മത്തരായി ഞങ്ങൾ വാതത്തിന്റെ പ്രവാഹങ്ങളിൽ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഹേ മർത്ത്യരേ, നിങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ ശരീരത്തെ മാത്രമേ കാണുന്നുള്ളൂ; എന്നാൽ ഞങ്ങളുടെ സത്ത ആ വിശാല ചലനത്തിൽ ചലിക്കുന്നു.
Mantra 4
अन्तरिक्षेण पतति विश्वा रूपावचाकशत् । मुनिर्देवस्यदेवस्य सौकृत्याय सखा हितः ॥
അവൻ അന്തരിക്ഷത്തിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു; സർവ്വ രൂപങ്ങളെയും അവലോകനം ചെയ്യുന്നു. ദേവങ്ങളുടെ ദേവന്റെ സൗകൃത്യത്തിനായി സുഹൃത്തായി നിയുക്തനായ മുനി, ദിവ്യത്തോടൊപ്പം സഖ്യഭാവത്തിൽ പരിശ്രമിക്കുന്നു.
Mantra 5
वातस्याश्वो वायोः सखाथो देवेषितो मुनिः । उभौ समुद्रावा क्षेति यश्च पूर्व उतापरः ॥
മുനി വാതത്തിന്റെ അശ്വമാണ്; വായുവിന്റെ സഖാവാണ്; ദേവന്മാർ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നവനാണ്. അവൻ ഇരുസമുദ്രങ്ങളിലും വസിക്കുന്നു—മുമ്പിലുള്ളതിലും അപ്പുറത്തിലുള്ളതിലും—ആ രണ്ടു മഹത്ത്വങ്ങൾക്കിടയിൽ സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ട്.
Mantra 6
अप्सरसां गन्धर्वाणां मृगाणां चरणे चरन् । केशी केतस्य विद्वान्त्सखा स्वादुर्मदिन्तमः ॥
അപ്സരസ്സുകളുടെയും ഗന്ധർവന്മാരുടെയും പാദപഥങ്ങളിൽ, മൃഗസദൃശമായി അലഞ്ഞുതിരിയുന്ന ശക്തികളുടെ സഞ്ചാരത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന—കേശി (ദീർഘകേശൻ) ‘കേത’ (ഗൂഢസൂചന) അറിയുന്നവൻ. അവൻ ആന്തരിക പ്രകാശത്തിന്റെ സഖാവാണ്—ആനന്ദോന്മാദത്തിൽ അതിമധുരൻ, അതിമദിരൻ.
Frequently Asked Questions
The Keśin is a “long-haired” Muni—an inspired ascetic figure. The hymn portrays him as luminous, wind-driven, and able to hold intense powers like fire and poison without being harmed.
It is a symbolic way to show mastery of opposites. The Muni can contain transformative energy (fire) and dangerous intensity (poison), suggesting spiritual steadiness and inner power.
It links the Muni to breath and life-force. The hymn suggests that inspired consciousness “rides” the wind—moving freely, gaining vision, and crossing the limits of ordinary experience.
Ask anything about Sukta 136 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.