
Sukta 10.89
Indra
Trishtubh (probable)
ഈ സൂക്തം പ്രകാശമുള്ള ലോകങ്ങളെ തുറക്കുന്ന, “നദികൾ” എന്ന പരിധിയെ കവിച്ചൊഴുകുന്ന, തന്റെ ആരാധകർക്ക് വിജയം, സമ്പത്ത്, ക്ഷേമം ഉറപ്പാക്കുന്ന—എല്ലാറ്റിനും മീതെയുള്ള ശക്തിയായി ഇന്ദ്രനെ വിപുലമായി സ്തുതിക്കുന്നു. സ്വർഗ്ഗം, ഭൂമി, ജലങ്ങൾ, പർവതങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കുമേൽ ഇന്ദ്രന്റെ പരമാധികാരം ഇത് ആവർത്തിച്ച് ഉറപ്പാക്കുകയും, സംഘർഷത്തിലും ശാന്തമായ യാഗകർമ്മങ്ങളിലും വിളി കേട്ട് വൃത്രസദൃശ തടസ്സങ്ങളെ തകർക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഉദ്ദേശം ആഘോഷപരവും പ്രായോഗികവുമാണ്: ജീവിതത്തിന്റെ “ഭാരം” (ഭര) വഹിക്കുന്നതിലും സമൃദ്ധിയുടെ വിജയം (വാജസാതി) നേടുന്നതിലും ഇന്ദ്രന്റെ സംരക്ഷണം, ശക്തി, സമ്പൽസമൃദ്ധി എന്നിവയെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുക.
Mantra 1
इन्द्रं स्तवा नृतमं यस्य मह्ना विबबाधे रोचना वि ज्मो अन्तान् । आ यः पप्रौ चर्षणीधृद्वरोभिः प्र सिन्धुभ्यो रिरिचानो महित्वा ॥
ഇന്ദ്രനെ സ്തുതിക്കുവിൻ—അത്യന്തം പുരുഷാർത്ഥവാനെ; അവന്റെ മഹിമയാൽ പ്രകാശമയ ലോകങ്ങളും അവയുടെ അന്ത്യപരിധികളും വരെ വിശാലമായി തുറന്നു. തന്റെ വ്യാപ്തികളാൽ അവൻ എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളെയും നിറയ്ക്കുന്നു; മഹത്ത്വത്താൽ നദികളുടെ അപ്പുറത്തേക്കും—നമ്മുടെ സ്വഭാവത്തിന്റെ പതിവ് പ്രവാഹങ്ങളുടെ അപ്പുറത്തേക്കും—തന്നെ ഒഴുക്കി വിടുന്നു.
Mantra 2
स सूर्यः पर्युरू वरांस्येन्द्रो ववृत्याद्रथ्येव चक्रा । अतिष्ठन्तमपस्यं न सर्गं कृष्णा तमांसि त्विष्या जघान ॥
അവൻ സൂര്യസ്വരൂപൻ; ഇന്ദ്രൻ വിശാലമായ അന്തരീക്ഷങ്ങളെ രഥപഥത്തിലെ ചക്രങ്ങൾപോലെ ചലിപ്പിച്ചു. നിശ്ചലമായി തടഞ്ഞുനിന്ന പ്രവാഹത്തെ അവൻ കണ്ടു; തന്റെ ജ്വലിക്കുന്ന തേജസ്സാൽ കറുത്ത അന്ധകാരങ്ങളെ അവൻ തകർത്തു.
Mantra 3
समानमस्मा अनपावृदर्च क्ष्मया दिवो असमं ब्रह्म नव्यम् । वि यः पृष्ठेव जनिमान्यर्य इन्द्रश्चिकाय न सखायमीषे ॥
അവനു സമമായ, വഴിതെറ്റാത്ത സ്തുതി അർപ്പിക്കുവിൻ—പൃഥ്വിയിലും ദ്യൗവിലും അസമമായ, ശക്തിയിൽ നവീനമായ ബ്രഹ്മം. പിൻഭാഗം തുറന്നുവെച്ചതുപോലെ ജന്മങ്ങളുടെ രഹസ്യങ്ങളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞവൻ—ആ ഇന്ദ്രൻ തനിക്കു തുല്യനായൊരു സഖാവിനെ തേടുന്നില്ല.
Mantra 4
इन्द्राय गिरो अनिशितसर्गा अपः प्रेरयं सगरस्य बुध्नात् । यो अक्षेणेव चक्रिया शचीभिर्विष्वक्तस्तम्भ पृथिवीमुत द्याम् ॥
ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി വാക്കുകൾ നന്നായി വിട്ടയച്ച അമ്പുകളാകട്ടെ; ഞാൻ സാഗരത്തിന്റെ ബുധ്നത്തിൽ നിന്നു ജലങ്ങളെ പ്രേരിപ്പിച്ചു. ശചീശക്തികളാൽ, അക്ഷത്തിൽ ചക്രംപോലെ, വിശാലമായ നിലയിൽ പൃഥ്വിയെയും ദ്യൗവിനെയും ഉറപ്പിച്ചവൻ അവൻ തന്നേ.
Mantra 5
आपान्तमन्युस्तृपलप्रभर्मा धुनिः शिमीवाञ्छरुमाँ ऋजीषी । सोमो विश्वान्यतसा वनानि नार्वागिन्द्रं प्रतिमानानि देभुः ॥
അവസാനംവരെ എത്തുന്ന മന്യു (ക്രോധം) ഉള്ളവൻ, ബലത്തിന്റെ ത്രിവിധ കവചം ധരിച്ചവൻ—ധുനിപോലെ കൊടുങ്കാറ്റ്, ശിമീവാൻ അതിവേഗൻ, ശരു (കുന്തം) ധാരി, ഋജീഷീ (ചുവന്ന പൊടി)യുള്ളവൻ. ഇന്ദ്രനെ നേരിടാൻ കഴിയുന്ന യാതൊരു പ്രമാണങ്ങളും സോമൻ നിർമ്മിച്ചിട്ടില്ല; ആ തള്ളിപ്പായുന്ന ശക്തിയിൽ സത്തയുടെ എല്ലാ വനങ്ങളും നടുങ്ങുന്നു.
Mantra 6
न यस्य द्यावापृथिवी न धन्व नान्तरिक्षं नाद्रयः सोमो अक्षाः । यदस्य मन्युरधिनीयमानः शृणाति वीळु रुजति स्थिराणि ॥
അവനെ ദ്യാവാ-പൃഥിവിയും, വിശാല ധന്വം (വ്യാപ്തി)യും, അന്തരിക്ഷവും, അദ്രി (സോമപിഷണക്കല്ലുകൾ)യും, സോമവും, അക്ഷ (പാശങ്ങൾ)യും തടയാൻ കഴിയില്ല—അവന്റെ മന്യു (ഉഗ്രതേജസ്/ക്രോധം) പ്രേരിതമായി മുന്നേറുമ്പോൾ. അപ്പോൾ അത് തകർക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളതും തകർത്തുകളയും; സ്ഥിരവും അചലവുമെന്നു തോന്നുന്നതും കീറിത്തുറക്കും.
Mantra 7
जघान वृत्रं स्वधितिर्वनेव रुरोज पुरो अरदन्न सिन्धून् । बिभेद गिरिं नवमिन्न कुम्भमा गा इन्द्रो अकृणुत स्वयुग्भिः ॥
ഇന്ദ്രൻ വൃത്രനെ (ആവരണകർത്താവിനെ) വധിച്ചു; വനത്തിൽ കോടാലിപോലെ അവൻ തടസ്സമായ മുൻഭാഗങ്ങളെ പിളർത്തിത്തുറന്ന് സിന്ധുക്കളെ (പ്രവാഹങ്ങളെ) മോചിപ്പിച്ചു. അവൻ പർവ്വതത്തെ പിളർത്തി—പുതിയ കുംഭം പൊട്ടിക്കുന്നതുപോലെ—തന്റെ സ്വയുഗ്ഭിഃ (സ്വയം യോജിതമായ ശക്തികളാൽ) ഗാഃ (പ്രകാശകിരണങ്ങളുടെ ഗോവുകൾ) പ്രത്യക്ഷമാക്കി.
Mantra 8
त्वं ह त्यदृणया इन्द्र धीरोऽसिर्न पर्व वृजिना शृणासि । प्र ये मित्रस्य वरुणस्य धाम युजं न जना मिनन्ति मित्रम् ॥
നീ തന്നേ, ഹേ ഇന്ദ്രാ, ഋണയാ (ഋതത്തിന്റെ മാർഗത്തിൽ) ധീരനാകുന്നു; അവയവത്തിലെ സന്ധിപോലെ നീ വൃജിന (വക്രത/കുടിലത)യെ തകർക്കുന്നു. മിത്ര-വരുൺമാരുടെ ധാമം (ആസനം/നിവാസം) ലംഘിക്കുന്നവർ, നുകസഹചാരിയെ വേർപെടുത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന മനുഷ്യരെപ്പോലെ—മിത്രം (സൗഹൃദ-സമന്വയം) തന്നെ ഹിംസിക്കുന്നു.
Mantra 9
प्र ये मित्रं प्रार्यमणं दुरेवाः प्र संगिरः प्र वरुणं मिनन्ति । न्यमित्रेषु वधमिन्द्र तुम्रं वृषन्वृषाणमरुषं शिशीहि ॥
മിത്രനെയും ആര്യമണനെയും ദുഷ്ടചിത്തത്തോടെ ആക്രമിക്കുന്നവർ, സംഗിര (സന്ധി/സംഘം)യെയും വരുണനെയും ഹാനിപ്പെടുത്തുന്നവർ—അത്തരം വൈരികളിൽ, ഹേ ഇന്ദ്രാ, നിന്റെ തുമ്ര (ഉഗ്ര) വധായുധം സ്ഥാപിച്ച് മൂർച്ചപ്പെടുത്തുക; വൃഷഭന്റെ വൃഷ-ബലമായി, അരുഷ (ചുവപ്പ്)വും മഹാശക്തിയുമുള്ളത്, വൈരത്തെ തകർക്കാൻ.
Mantra 10
इन्द्रो दिव इन्द्र ईशे पृथिव्या इन्द्रो अपामिन्द्र इत्पर्वतानाम् । इन्द्रो वृधामिन्द्र इन्मेधिराणामिन्द्रः क्षेमे योगे हव्य इन्द्रः ॥
ഇന്ദ്രൻ ദിവത്തിന്റെ അധിപൻ; ഇന്ദ്രൻ ഭൂമിയെ ഭരിക്കുന്നു; ഇന്ദ്രൻ ജലങ്ങളുടെ സ്വാമി, ഇന്ദ്രൻ തന്നേ പർവ്വതങ്ങളുടെയും. ഇന്ദ്രൻ വളരുന്ന ശക്തികളുടേതു; ഇന്ദ്രൻ തന്നേ ജ്ഞാനികളുടെ വിവേകങ്ങളുടേതു. ക്ഷേമത്തിലും യോഗത്തിൽ (കർമ്മസംയോജനത്തിൽ) ഹവ്യത്തോടെ ആഹ്വാനിക്കപ്പെടേണ്ടവൻ—അവൻ ഇന്ദ്രൻ, ഇന്ദ്രൻ.
Mantra 11
प्राक्तुभ्य इन्द्रः प्र वृधो अहभ्यः प्रान्तरिक्षात्प्र समुद्रस्य धासेः । प्र वातस्य प्रथसः प्र ज्मो अन्तात्प्र सिन्धुभ्यो रिरिचे प्र क्षितिभ्यः ॥
രാത്രികളിൽ നിന്നു ഇന്ദ്രൻ ഒഴുക്കുന്നു, വർദ്ധിയുടെ ദിവസങ്ങളിൽ നിന്നുമെ; അന്തരിക്ഷത്തിൽ നിന്നു, സമുദ്രത്തിന്റെ ധാസേ (സമൃദ്ധിയുടെ ആസനം)യിൽ നിന്നു; വായുവിന്റെ വിശാല പ്രഥസയിൽ നിന്നു, ഭൂമിയുടെ അതിദൂര അറ്റത്തിൽ നിന്നു—നദികളിൽ നിന്നു അവൻ ഒഴിച്ചു, ക്ഷിതികളിൽ (ലോക-നിവാസങ്ങളിൽ) നിന്നുമെ ഒഴിച്ചു: തന്റെ ദാനത്തിന്റെ സമൃദ്ധി.
Mantra 12
प्र शोशुचत्या उषसो न केतुरसिन्वा ते वर्ततामिन्द्र हेतिः । अश्मेव विध्य दिव आ सृजानस्तपिष्ठेन हेषसा द्रोघमित्रान् ॥
ജ്വലിക്കുന്ന ഉഷസ്സിന്റെ കേതു (സൂചന) പോലെ പ്രകാശിക്ക; ഹേ ഇന്ദ്രാ, നിന്റെ അക്ഷയ ഹേതി (ആയുധം) തന്റെ വൃത്തത്തിൽ സഞ്ചരിക്കട്ടെ. കല്ലുപോലെ അവരെ തുളച്ചിടുക—ദ്യൗവിൽ നിന്ന് നിന്റെ ബലം പ്രക്ഷേപിക്കുന്നവനേ; അതിതപ്തമായ ഹേഷാ (ഉഗ്രവേഗം) കൊണ്ട് മിത്രദ്രോഹികളെയും ഋത-സൗഹൃദം വികൃതമാക്കുന്നവരെയും ദഹിപ്പിക്ക.
Mantra 13
अन्वह मासा अन्विद्वनान्यन्वोषधीरनु पर्वतासः । अन्विन्द्रं रोदसी वावशाने अन्वापो अजिहत जायमानम् ॥
മാസംതോറും അവനെ അനുഗമിച്ചു; വനങ്ങൾ അനുഗമിച്ചു, ഔഷധികൾ അനുഗമിച്ചു, പർവ്വതങ്ങൾ അനുഗമിച്ചു. ഘോഷിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന രോദസി—ഇരുലോകങ്ങൾ—ഇന്ദ്രനെ അനുഗമിച്ചു; ജന്മംകൊള്ളുന്ന അവന്റെ പിന്നാലെ ജലങ്ങളും വേഗിച്ചു—വിജയശക്തിയുടെ അവതാരം അനിവാര്യമായിരുന്നു.
Mantra 14
कर्हि स्वित्सा त इन्द्र चेत्यासदघस्य यद्भिनदो रक्ष एषत् । मित्रक्रुवो यच्छसने न गावः पृथिव्या आपृगमुया शयन्ते ॥
എപ്പോൾ തന്നെയാകും, ഹേ ഇന്ദ്രാ, നിന്റെ ആ ചേത്യാ (ഗ്രഹണശക്തി/ജാഗ്രതി) ഉദിക്കുക—നീ ദുഷ്ടതയെയും ഞങ്ങളിലേക്കു പാഞ്ഞുവരുന്ന രക്ഷസ്സിനെയും ഭേദിക്കുമ്പോൾ? കാരണം മിത്രക്രു (മിത്രദ്രോഹികൾ), വധസ്ഥാനത്തിലെ പശുക്കളെപ്പോലെ, പൃഥിവിയിൽ നീണ്ടുകിടക്കുന്നു—ആ (ബലം) കൊണ്ടു വീഴ്ത്തപ്പെട്ടവർ.
Mantra 15
शत्रूयन्तो अभि ये नस्ततस्रे महि व्राधन्त ओगणास इन्द्र । अन्धेनामित्रास्तमसा सचन्तां सुज्योतिषो अक्तवस्ताँ अभि ष्युः ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ! ശത്രുതാഭാവത്തോടെ ഞങ്ങളോടു വിരോധമായി പടർന്നുവന്ന്, തങ്ങളുടെ സംഘങ്ങളാൽ ഞങ്ങളെ മഹത്തായി പീഡിപ്പിക്കുന്നവർ—അത്തരം അമിത്രന്മാർ അന്ധകാരമായ തമസ്സിനോടു ചേർന്നിരിക്കട്ടെ. നമ്മുടെ സുജ്യോതിഷികൾ, ദീപ്തശക്തികൾ അവരുടെ നേരെ നിലകൊണ്ട് അവരെ കീഴടക്കി പ്രബലരാകട്ടെ.
Mantra 16
पुरूणि हि त्वा सवना जनानां ब्रह्माणि मन्दन्गृणतामृषीणाम् । इमामाघोषन्नवसा सहूतिं तिरो विश्वाँ अर्चतो याह्यर्वाङ् ॥
കാരണം മനുഷ്യരുടെ അനേകം സോമ-സവനങ്ങൾ നിന്നെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്നു; പാടുന്ന ഋഷിമാരുടെ അനേകം ബ്രഹ്മാണികൾ (പ്രേരിത സ്തുതിവചനങ്ങൾ) നിന്നെ പ്രസാദിപ്പിക്കുന്നു. ഈ ആഘോഷം കേട്ട്, സഹായത്തോടെ ഈ സംയുക്ത സഹൂതിയിലേക്കു വരിക; മറ്റു സ്തോതാക്കളെയെല്ലാം അതിക്രമിച്ച് ഞങ്ങളിലേക്കു ഇവിടെ വരിക.
Mantra 17
एवा ते वयमिन्द्र भुञ्जतीनां विद्याम सुमतीनां नवानाम् । विद्याम वस्तोरवसा गृणन्तो विश्वामित्रा उत त इन्द्र नूनम् ॥
അങ്ങനെ, ഹേ ഇന്ദ്രാ! നിന്റെ സദാ പുതുമയുള്ള സുഖഭോഗങ്ങളെ—സുമതിയുടെ ആനന്ദദാനങ്ങളെ—ഞങ്ങൾ അറിയുകയും അവയിൽ പങ്കുചേരുകയും ചെയ്യട്ടെ. നിന്നെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട്, ഉഷസ്സിന്റെ (പ്രഭാതത്തിന്റെ) രക്ഷാ-സഹായത്താൽ ഞങ്ങൾ അറിയട്ടെ; ഞങ്ങൾ വിശ്വാമിത്രർ—ഹേ ഇന്ദ്രാ, ഇപ്പോഴും—നിന്റെ കൃപയാൽ.
Mantra 18
शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ । शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम् ॥
ശുഭഫലത്തിനായി ഞങ്ങൾ മഘവാൻ ഇന്ദ്രനെ ഈ യജ്ഞഭാരത്തിൽ, വാജസാതി—സമൃദ്ധി-വിജയത്തിൽ, ഏറ്റവും പുരുഷാർത്ഥവാനെ വിളിക്കുന്നു. സമരങ്ങളിൽ നമ്മുടെ സഹായത്തിനായി ശ്രവിക്കുന്ന ഉഗ്രനെ ഞങ്ങൾ പ്രാപിക്കട്ടെ; വൃത്രങ്ങളെ സംഹരിക്കുന്ന, ധനങ്ങളുടെ സംജിത്—വിജയി അവൻ.
It praises Indra as the supreme power who rules the cosmic regions and breaks obstacles, and it asks him for protection, success, victory, and prosperity in life’s struggles and works.
This is a Vedic way of saying Indra’s power is total and comprehensive—he governs all domains of existence, so he can support both outer order (nature and society) and inner strength (mind and will).
Traditionally it supports Indra-invocation in offerings (often soma or ghee) for strength and success; in a personal recitation, it can be used as a prayer to overcome inner blocks and to gain courage, clarity, and steady progress.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.