Mandala 10

Sukta 1

Sukta 10.1

ঋগ্বেদ ১০.১-এ দশম মণ্ডল আৰম্ভ হয় অগ্নিক আহ্বান কৰি—অন্ধকাৰৰ পৰা প্ৰথম দীপ্ত উদ্ভাস ৰূপে, উষাসকলৰ আগত থিয় হৈ সকলো নিবাস আলোকৰে পূৰ্ণ কৰা। এই সূক্তত অগ্নিৰ বহু ৰূপৰ প্ৰশংসা কৰা হৈছে—আহুতিৰ দ্বাৰা সদায় নৱীকৃত—আৰু তেওঁক মানৱ কুলসমূহৰ হোতৃ ৰূপে স্থাপন কৰা হৈছে, যিয়ে প্ৰাৰ্থনা বহন কৰে আৰু দেৱতাসকলক যজ্ঞলৈ আনে।

7 mantras | Rishi: Traditionally: Mādhucchandas or related Angiras line is often associated with early Agni hymns; for RV 10.1, Anukramaṇī traditions typically assign the hymn to a specific rishi-family. | Devata: Agni.

Chandas: Triṣṭubh (common for RV 10.1 opening verses; metrical confirmation recommended for digital scansion).

Sukta 2

Sukta 10.2

এই সূক্তত অগ্নিক সৰ্বাধিক কনিষ্ঠ আৰু সৰ্বাধিক সক্ষম হোতৃ হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে—যি ঋতু (যথাযথ ঋত/সময়) জানে আৰু যজ্ঞত দেৱতাসকলক সঠিক ক্ৰমত “স্থাপন” কৰিব পাৰে। অগ্নিক দেৱতাসকলক পোষণ কৰিবলৈ, দিৱ্য বিধানত মানুহৰ ভুল-চ্যুতি সংশোধন কৰিবলৈ, আৰু উপাসকসকলৰ ভিতৰত জ্বলি উঠিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে—যি পিতৃযাণ (পূৰ্বপুৰুষৰ পথ)ো জানে আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানক দীপ্তিময় সফলতালৈ পথ দেখুৱায়।

7 mantras | Devata: Agni

Sukta 3

Sukta 10.3

এই সৰু অগ্নি-সূক্তত অগ্নিদেৱক ভয়ংকৰ কিন্তু মঙ্গলময়, বিচক্ষণ শক্তি হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে; তেওঁৰ বিস্তৃত দীপ্তিয়ে অন্ধকাৰ দূৰ কৰি যজমানক স্পষ্টতাৰ “উষা”ৰ দিশে লৈ যায়। সূক্তটোৱে অগ্নিক মিত্ৰ-সহচৰ ৰূপে প্ৰজ্বলিত কৰে আৰু ভালদৰে যোক্ত অশ্বসমূহসহ শীঘ্ৰ আহি, যজ্ঞাসনত বহি, দ্যাৱা-পৃথিৱীৰ মাজত আহুতি আৰু সংকল্প বহন কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে।

7 mantras | Devata: Agni

Sukta 4

Sukta 10.4

এই সূক্তত অগ্নিক প্ৰাচীন ৰজা আৰু গৃহস্বামী হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যজমানৰ বাবে তেওঁ আশ্ৰয়, যেন অনুৰ্বৰ ভূমিত জীৱনদায়িনী ঝৰ্ণা। অগ্নিৰ গোপন অথচ সক্ৰিয় স্বভাৱক বিস্ময়ে বৰ্ণনা কৰা হৈছে—তেওঁ লুকাই শুই থাকে, তাৰ পিছত হঠাৎ উজলি উঠি আহুতিক “আস্বাদন” কৰে। তেওঁক পৰিয়াল, সন্তান-সন্ততি, আৰু দেহ তথা জীৱনপথৰ অখণ্ডতা ৰক্ষা কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। সামগ্ৰিকভাৱে, ই সফল যজ্ঞৰ আহ্বান আৰু সমৃদ্ধি তথা বংশধাৰাৰ অবিচ্ছিন্নতা সুৰক্ষাৰ প্ৰাৰ্থনা।

7 mantras | Devata: Agni

Sukta 5

Sukta 10.5

এই গূঢ় সূক্তটোৱে এটা একক লুকাই থকা বিশ্ব-তত্ত্বক ধ্যান কৰে—যি অগ্নি-সূৰ্য ৰূপে, অন্তৰ্নিহিত অগ্নি আৰু সূৰ্য-দ্ৰষ্টা ৰূপে অনুভূত—যিয়ে “সমুদ্ৰ”ৰ দৰে প্ৰাচুৰ্য ধৰি ৰাখে আৰু জীৱনৰ ঝৰ্ণাৰ ভিতৰত স্থাপিত গোপন পথ উন্মোচন কৰে। সূক্তটো গোপন পোষণ, ঋত (সত্য-ব্যৱস্থা)ৰ পথসমূহ, আৰু অদিতিৰ বিশালতাত সৎ আৰু অসৎ‌ৰ সৃষ্টিমূলক আলিঙ্গনৰ চিত্ৰকল্পনাৰ মাজেৰে আগবাঢ়ি, শেষত অগ্নিক ঋতৰ প্ৰথমজ আৰু বল তথা প্ৰাচুৰ্য—উভয়ৰ উৎস হিচাপে উপসংহাৰ কৰে।

7 mantras | Rishi: Dīrghatamas Āucathya (traditional for RV 10.5) | Devata: Mystic One/Agni-Sūrya principle (hymn is enigmatic; often treated as addressing a hidden cosmic principle rather than a single named deity)

Chandas: Jagatī (probable for RV 10.5; many verses are Jagatī in indices)

Sukta 6

Sukta 10.6

এই সূক্তত অগ্নিক দীপ্তিময়, সকলোকে আলোকিত কৰা সৰ্বব্যাপী উপস্থিতি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁ গায়কক আশ্ৰয় দিয়ে আৰু যজ্ঞৰ অৰ্পণ ফলপ্ৰসূ কৰে। অগ্নিক ত্বৰিত দূত হিচাপে উদযাপন কৰা হৈছে—স্তোত্ৰত আনন্দিত হৈ তেওঁ দেবতাসকলক যজ্ঞলৈ টানি আনে আৰু নিজেই প্ৰথম ‘হব্য’, আদিম অৰ্পণ ৰূপে পৰিগণিত হয়। শ্লোকসমূহে অগ্নিৰ মহত্ত্ব, তেওঁৰ জ্যেষ্ঠ কিৰণসমূহ, আৰু আদিতম দিৱ্য শক্তিসমূহক জাগ্ৰত কৰি বৃদ্ধি কৰাত তেওঁৰ ভূমিকা উজ্জ্বল কৰি তোলে।

7 mantras | Devata: Agni

Sukta 7

Sukta 10.7

এই সৰু অগ্নি-সূক্তত দ্যৌ আৰু পৃথিৱী—উভয়ৰ পৰা স্বস্তি (কল্যাণ) প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে, আৰু অগ্নিক যজ্ঞোপযোগী আৰু ধৰ্মময় জীৱনৰ বাবে উপযুক্ত “সাৰ্বজনীন আয়ু” (viśvāyus) স্থাপন কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰা হৈছে। গৃহত অগ্নিৰ অভিভাৱকত্বৰ অধীনত তীক্ষ্ণ আৰু বিজয়ী ধী (অন্তৰ্দৃষ্টি/বুদ্ধি) লাভৰ কামনা কৰে। শেষত, সঠিক পথত সহায়ক, ৰক্ষক, জীৱনদাতা আৰু দেহ-সংৰক্ষক ৰূপে অগ্নিক প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়।

7 mantras | Devata: Agni

Sukta 8

Sukta 10.8

এই সূক্তত অগ্নিক এক বিশ্বব্যাপী শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—তেওঁৰ পোহৰ-ধ্বজ আকাশ আৰু পৃথিৱীৰ মাজেৰে পদক্ষেপ কৰে, তেওঁ জলৰ মাজত বৃদ্ধি পায় আৰু ঋত (কসমিক নিয়ম) ৰক্ষা কৰে। সূক্তখনে অগ্নিৰ বহু পৰিচয় উন্মোচন কৰে—দ্ৰষ্টা-পোহৰ, বৰুণ-সদৃশ বিধি-নিয়মৰ ধাৰক, অপাং নপাত, আৰু যজ্ঞৰ দূত যিয়ে আহুতি বহন কৰে—আৰু লগতে ইন্দ্ৰৰ বিশ্বৰূপৰ ওপৰত বিজয়ৰ এক পৌৰাণিক ঘটনাও স্মৰণ কৰাই অহংকাৰৰ ওপৰত নিয়মিত শক্তিৰ জয়ক উজ্জ্বল কৰে।

9 mantras | Devata: Agni

Chandas: Trishtubh (probable; needs verification)

Sukta 9

Sukta 10.9

ঋগ্বেদ ১০.৯ হৈছে আপঃ (জল)ক উদ্দেশ্য কৰি ৰচিত সূক্ত; ইয়াত জলক আনন্দ, পোষণ, শক্তি, স্পষ্ট দৃষ্টি আৰু আৰোগ্যৰ উৎস হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে। কবিয়ে সিহঁতৰ ওচৰত জীৱনীশক্তি আৰু ঔষধ-সদৃশ শুদ্ধিকৰণৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰে, আৰু অন্তত সিহঁতৰ ৰস (সাৰ)ৰ সৈতে অন্তৰঙ্গ সংযোগৰ অনুভৱত উপনীত হৈ, সেই পুনৰ্জীৱিত, দীপ্তিময় অৱস্থালৈ অগ্নিকো আকর্ষিত কৰে।

9 mantras | Rishi: Sindhudvīpa Āmbara (traditional Anukramaṇī attribution for RV 10.9, Āpaḥ-sūkta) | Devata: Āpaḥ (Waters)

Chandas: Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables)

Sukta 10

Sukta 10.10

এই সংলাপধর্মী সূক্তত প্ৰসিদ্ধ যম–যমী সংবাদ উপস্থাপিত হৈছে। যমী মানৱ-ধাৰাৰ অব্যাহতিতাৰ বাবে মিলনৰ অনুৰোধ কৰে, কিন্তু যম সংযম আৰু ঋত (ব্ৰহ্মাণ্ডীয় বিধি)ৰ সৈতে সঙ্গতি ৰক্ষাৰ ওপৰত অটল থাকে। সূক্তটোৱে কামনা আৰু বিধিৰ মাজৰ টানাপোড়েন নাটকীয়ভাৱে দেখুৱাই, সচেতন নিৰ্বাচন আৰু আত্ম-সংযমৰ জৰিয়তে সামাজিক আৰু ব্ৰহ্মাণ্ডীয় মানদণ্ড কেনেকৈ স্থাপিত হয় সেয়া প্ৰকাশ কৰে। শেষত যমে যমীক অন্য ঠাইত শুভ আৰু ধৰ্মসন্মত মিলনৰ দিশে ঘূৰাই দিয়ে, সীমালঙ্ঘনৰ সলনি সম্বিদ (সামঞ্জস্য)কেই অধিক গুৰুত্ব দিয়ে।

14 mantras | Devata: Dialogic hymn (Yama–Yamī tradition); powers implied include Agni (as Pituḥ Napāt) and cosmic order

Sukta 11

Sukta 10.11

মণ্ডল ১০ৰ এই পৰৱৰ্তী সূক্তই ঋত (বিশ্ব-নিয়ম) ৰ ওপৰত বৰুণৰ সৰ্বজ্ঞ ৰক্ষকত্বক অদিতিৰ জীৱনদায়িনী শক্তি আৰু যজ্ঞৰ যথাসময় (ঋতু) ৰ সৈতে সংযোগ কৰে। তাৰ পিছত ই যজ্ঞকাৰ্যৰ ক্ৰিয়াশীল পুৰোহিত-অগ্নিৰ দিশে ঘূৰি, তেওঁক আহ্বানত পুষ্ট হ’বলৈ, সমৃদ্ধিসহ ওচৰলৈ আহিবলৈ, আৰু দেৱতাসকলক তথা দুয়ো জগত (দ্যাৱা-পৃথিৱী)ক যজ্ঞলৈ আনিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে।

9 mantras | Rishi: Traditional: often attributed within RV 10.11 to a seer of the late Maṇḍala 10 corpus | Devata: Varuṇa (with Aditi as source-power; ṛtu as sacred rhythm)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 12

Sukta 10.12

এই সূক্তত দ্যাৱা-পৃথিৱী (স্বৰ্গ আৰু পৃথিৱী) নামৰ বিস্তৃত বিশ্ব-ফ্ৰেমৰ ভিতৰত হোতৃ (আহ্বানকাৰী যাজক) ৰূপে অগ্নিক আহ্বান কৰা হৈছে, আৰু যজ্ঞক সেই উপায় হিচাপে দেখুওৱা হৈছে যাৰ দ্বাৰা মৰ্ত্যসকলে দেৱতাসকলৰ ওচৰলৈ যাবলৈ যোগ্য হয়। ই ঋত (ব্ৰহ্মাণ্ডীয় সত্য/শৃঙ্খলা) আৰু সত্য বাক্যৰ আদিম দৰ্শনৰ পৰা আৰম্ভ কৰি, দেৱীয় বিধি উলংঘনৰ বিষয়ে অনুসন্ধানী আত্ম-প্ৰশ্নলৈ আগবাঢ়ে, আৰু শেষত অগ্নিক সোজাকৈ মিনতি কৰে—তেওঁ শুনক, ধন-বহনকাৰী ৰথ জোঁতক, আৰু দুই জগত (স্বৰ্গ-পৃথিৱী) ক যজ্ঞত আনক।

9 mantras | Devata: Agni (as Hotṛ) with cosmic frame Dyāvā-Pṛthivī (Heaven and Earth)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 13

Sukta 10.13

এই সংক্ষিপ্ত সূক্তত “প্ৰাচীন বাক্য” (pūrvyaṃ brahma) ক এক যুগল দিৱ্য শক্তি (vām) ৰ সৈতে যুঁজাই দিয়া হৈছে, আৰু প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে যে শুদ্ধ-কৃত স্তোত্ৰ-গীত প্ৰেৰিত ঋষিৰ বাবে নিশ্চিত পথৰ দৰে আগবাঢ়ক। তাৰ পাছত ই অন্তৰ্মুখী হৈ বাক্‌ আৰু ৰূপৰ এক প্ৰতীকধৰ্মী, প্ৰায় ছন্দ-যজ্ঞময় বিশ্লেষণ কৰে—পাঁচ পদক্ষেপ, চাৰি-পদীয়া মাপ, আৰু অবিনাশী অক্ষৰ (akṣara)—যাৰ দ্বাৰা গায়কক ঋত, সত্য-নিয়মৰ সৈতে সুৰ মিলোৱা হয়। শেষৰ চিত্ৰকল্পত সাতটা প্ৰবাহমান ধাৰা আৰু এক দীপ্ত দ্বৈততা দেখা যায়; ইয়াত এক মিলিত, পোষিত সম্পূৰ্ণতা প্ৰকাশ পায়, য’ত পৰিপূৰক শক্তিসমূহে একেলগে ঋতৰ কৰ্মক ধাৰণ কৰি ৰাখে।

5 mantras | Devata: Dual devatā (vām), broadly addressed to a paired divine power; also invokes the Viśve Devāḥ (‘all gods’) as amṛtasya putrāḥ.

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires verification).

Sukta 14

Sukta 10.14

এই সূক্তটি অন্ত্যেষ্টি-ক্ৰিয়া আৰু পিতৃ-আহ্বানমূলক স্তোত্ৰ; ইয়াত পৰলোকগামীজনক যম বৈবস্বতলৈ পথ দেখুৱাই দিয়া হয়—যি প্ৰথমে ‘আগে গৈ’ বহুজনৰ বাবে সেই পথ আৱিষ্কাৰ কৰিছিল। ই সুৰক্ষিত গমন, পিতৃসকলৰ (পিতৃগণ) মাজত স্থিৰ বিশ্ৰামস্থান, আৰু পৰলোকক ভয়জনক বিশৃঙ্খলা নহয়, বৰং ধৰ্মানুগত সু-সংগঠিত, নিয়মবদ্ধ ৰাজ্য হিচাপে স্থাপন হ’বলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে।

16 mantras | Devata: Yama Vaivasvata (often with Pitṛs as associated powers)

Chandas: Trishtubh (standard for many RV 10.14 verses; requires verification)

Sukta 15

Sukta 10.15

RV 10.15 এটা পিতৃ-সূক্ত; ইয়াত নীচ, মধ্যম আৰু উচ্চ—এই তিন শ্ৰেণীৰ পিতৃসকলক বিধিগতভাৱে আহ্বান কৰা হয় যাতে তেওঁলোকে উঠি জীৱিতসকলৰ ওচৰলৈ আহে, তেওঁলোকৰ আহ্বান শুনে আৰু নিবেদন গ্ৰহণ কৰে। সূক্তটোৱে পিতৃলোকক সোম, ঋত (বিশ্ব-নিয়ম) আৰু যমৰ শাসনৰ সৈতে সংযোগ কৰে, আৰু দেহধাৰী সত্তাৰ বাবে ৰক্ষা, আশীৰ্বাদ আৰু সুপথে চালিত ‘প্ৰাণ-শ্বাসৰ পথ’ প্ৰাৰ্থনা কৰে।

14 mantras | Rishi: As RV 10.15 (Pitṛ hymn) | Devata: Pitṛs (Fathers/ancestors)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 16

Sukta 10.16

RV 10.16 হৈছে অগ্নি জাতবেদসক উদ্দেশ্য কৰি ৰচিত এক অন্ত্যেষ্টি-সূক্ত। ইয়াত দাহাগ্নিক অনুৰোধ কৰা হৈছে যাতে তেওঁ মৃতদেহক হিংসাত্মক “ছিটাই দিয়া” নকৰাকৈ ৰূপান্তৰিত কৰে আৰু মৃত ব্যক্তিক পিতৃসকল (পূৰ্বপুৰুষ)ৰ ওচৰলৈ আগবঢ়াই নিয়ে। সূক্তটোৱে অগ্নিক এজন সাৱধান মনোপোম্প হিচাপে চিত্ৰিত কৰে—দেহক ৰান্ধি/পকাই যাত্ৰাৰ বাবে পৰিপক্ব কৰা, যি ক্ষতি হ’ব নালাগে তাক ৰক্ষা কৰা, আৰু পিতৃলোকত প্ৰৱেশৰ পথ মুকলি কৰা। ইয়াত পাত্ৰ/আহুতি সম্পৰ্কীয় যজ্ঞ-চিত্রও আছে, আৰু শেষত এক শান্তিকৰণ অংশে অগ্নিক শীতল আৰু উজ্জ্বল কৰি ক্ৰিয়াক শুভতাৰে সম্পূৰ্ণ কৰে।

14 mantras | Rishi: Funerary hymn seer of RV 10.16 (Anukramaṇī attribution varies across recensions). | Devata: Agni (especially Jātavedas) as the psychopomp-transformer in the funeral rite.

Chandas: Triṣṭubh.

Sukta 17

Sukta 10.17

এই সূক্তত ত্বষ্টৃয়ে নিজৰ কন্যা সৰণ্যূৰ বাবে কইনা-নিৰ্মাণ আৰু বিবস্বত–যম-সম্পৰ্কীয় পৌৰাণিক-যাজ্ঞিক আখ্যান বুনি তোলা হৈছে। বিবাহ আৰু সঁক্ৰমণৰ প্ৰতিমাৰ জৰিয়তে ই গমন, বংশধাৰা আৰু জগতসমূহৰ বিন্যাস/শৃঙ্খলাক প্ৰকাশ কৰে। তাৰ পিছত ই পিতৃলোক আৰু শোধনকাৰী শক্তি—সৰস্বতী, জল, আৰু দুগ্ধবাহী ঔষধি—দিশে মুখ ঘুৰাই পোষণ, নিৰ্দোষ প্ৰেৰণা, আৰু বাক্‌ৰ শুদ্ধি-সুমধুৰতা বিচাৰে। সামগ্ৰিকভাৱে, ই এক সীমান্তীয় (লিমিনাল) সূক্ত: য’ত বিশ্বীয় বংশাৱলী, যজ্ঞ-আচাৰ আৰু অন্তৰ্নৱীকৰণ একেলগে জোৰা লাগে।

14 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (often given for RV 10.17 in Anukramaṇī tradition) | Devata: Tvaṣṭṛ; also mythic figures: Vivasvat, Saraṇyū, Yama

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 18

Sukta 10.18

ঋগ্বেদ 10.18 এটা পৰৱৰ্তী ঋগ্বৈদিক অন্ত্যেষ্টি-সংলগ্ন সূক্ত-শৃংখলা, যিয়ে মৃত আৰু জীৱিতৰ মাজৰ সীমাৰেখা আচারগতভাৱে নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। ই সমাজৰ পৰা মৃত্যুক আঁতৰলৈ পঠিয়ায়, দেহ আৰু সমাধিৰ যথাযথ ব্যৱস্থা/কাৰ্যপ্ৰণালী নিৰ্দেশ কৰে, আৰু যিসকল ৰৈ যায়—বিশেষকৈ গৃহস্থ পৰিয়াল আৰু তেওঁলোকৰ আগন্তুক প্ৰজন্ম—তেওঁলোকৰ বাবে সামাজিক আৰু প্ৰাণশক্তিৰ ধাৰাবাহিকতা পুনঃস্থাপন কৰে।

14 mantras | Rishi: RV 10.18 is the well-known funeral hymn sequence; r̥ṣi attribution varies by Anukramaṇī but belongs to the late ritual corpus. | Devata: Mṛtyu (Death) addressed/apotropaically; protective intent for the living community.

Chandas: Triṣṭubh.

Sukta 19

Sukta 10.19

RV 10.19 এটা অপত্ৰাপক আৰু পুনৰুদ্ধাৰমূলক সূক্ত; ইয়াত বাৰে বাৰে ক্ষতিকাৰক শক্তি, বিভ্ৰান্তি/বিপথগামিতা আৰু এনস (অশুচিতা/পাপ) ক “উভতি যা” বুলি আদেশ দিয়া হয়, আৰু অগ্নি–সোমাক উপাসকৰ ভিতৰত ৰয়ি (সম্পূৰ্ণতা, সমৃদ্ধি, প্ৰাণশক্তি) পুনঃ প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়। ইয়াৰ ভাষা শব্দ-ঔষধৰ দৰে কাম কৰে—ক্ষতি উলটাই দিয়া, যি পথভ্ৰষ্ট হৈ গৈছে তাক পুনৰ আহ্বান কৰি অনা, আৰু সকলো দিশৰ পৰা ৰক্ষামূলক শৃঙ্খলা পুনঃ স্থাপন কৰা।

8 mantras | Rishi: RV 10.19 is traditionally linked with protective/restorative formulas; specific r̥ṣi per anukramaṇī should be verified in the target metadata source. | Devata: Agni-Soma (dual).

Chandas: Gāyatrī/Anuṣṭubh mix is possible in Book 10; verify metrical count for this verse in the chosen edition.

Sukta 20

Sukta 10.20

এই সূক্তখন বাতা—প্ৰেৰণা দিয়া শ্বাস/বায়ু—লৈ প্ৰাৰ্থনাৰে আৰম্ভ হয়, যাতে তেওঁ উপাসকসকলৰ ভিতৰত মনক সঠিকভাৱে গতি দিয়া শুভ প্ৰেৰণা (ভদ্ৰ) সঞ্চাৰ কৰে। তাৰ পিছত ই যজ্ঞৰ নিৰাপদ পথ আৰু শান্তি হিচাপে অগ্নিলৈ মুখ কৰে, আৰু শেষত কবিৰ প্ৰেৰিত বাক্যৰ অৰ্পণত উপনীত হয়—যি পোষণ, শক্তি, আৰু অস্তিত্বত এক স্থিৰ নিবাস বিচাৰে।

10 mantras | Devata: Vāta / the inspiriting Breath (as carrier of bhadra)

Sukta 21

Sukta 10.21

এই সূক্তত যজ্ঞৰ হোতা হিচাপে অগ্নিক নিৰ্বাচন কৰা হৈছে আৰু তেওঁক দীপ্তিমান শুদ্ধিকৰ্তা ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি বিধিক কাৰ্যকৰী কৰে আৰু মনক বিস্তাৰিত কৰে। ইয়াত অগ্নিৰ প্ৰাচীন জন্ম আৰু বংশধাৰা (অথৰ্বণ, বিবস্বত, যম) স্মৰণ কৰি, তেওঁক লোকলোকান্তৰৰ মাজত দূত আৰু জ্ঞাতি-গোত্ৰসমূহৰ মাজত জীৱন আৰু অন্তৰ্দৃষ্টিৰ নতুন ‘অঙ্কুৰ’ ৰোপণ কৰা শক্তি হিচাপে উপস্থাপন কৰা হৈছে। উদ্দেশ্য দুটা—আচাৰগত: সঠিকভাৱে প্ৰজ্বলিত অগ্নিৰে যজ্ঞ সফল কৰা; আৰু আভ্যন্তৰীণ: অগ্নিৰ শুদ্ধিকৰ শিখাই দীপ্ত, স্থিৰ সংকল্প জাগ্ৰত কৰা।

8 mantras | Devata: Agni (Hotar, Pāvakaśociṣ)

Chandas: Jagatī or Triṣṭubh (requires full metrical count by pāda)

Sukta 22

Sukta 10.22

ইন্দ্ৰলৈ উৎসৰ্গিত এই সূক্তখন এটা তীক্ষ্ণ অনুপস্থিতিৰ প্ৰশ্নৰে আৰম্ভ হয়—“আজি ইন্দ্ৰক ক’ত শুনা যায়?”—আৰু সেই সন্দেহক প্ৰেৰিত বাক্যৰ জৰিয়তে আহ্বানলৈ ৰূপান্তৰ কৰি তেওঁক উপস্থিত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। তাৰ পাছত উপাসকসকলক নিপীড়ন কৰা শত্রুস্বৰূপ, বিধিহীন দস্যু/দাস শক্তিসমূহক পৰাজিত কৰিবলৈ ইন্দ্ৰক অনুৰোধ কৰা হয়। শেষত সোম-অৰ্পণৰ আমন্ত্ৰণত সূক্তখন উপসংহাৰ হয়—ইন্দ্ৰে সোম পান কৰক, গায়কক ৰক্ষা কৰক, আৰু প্ৰচুৰ, দীপ্তিময় ধন-সম্পদ আৰু কল্যাণ দান কৰক।

15 mantras | Devata: Indra (invoked through inquiry/absence motif)

Chandas: Likely Triṣṭubh (single verse; requires syllable count confirmation)

Sukta 23

Sukta 10.23

RV 10.23 এটা সংক্ষিপ্ত ইন্দ্ৰ-স্তোত্ৰ, য’ত কবি-যজ্ঞকাৰীয়ে ইন্দ্ৰক বজ্ৰধাৰী ৰথযোদ্ধা ৰূপে আহ্বান কৰে—যি সীমা ভাঙি আগবাঢ়ে আৰু নিজৰ মিত্ৰ-সহায়সকলক ধন-সম্পদ আৰু বল বিতৰণ কৰে। চিত্ৰকল্পনা সজীৱ আৰু দেহময়—ইন্দ্ৰৰ দাড়ি কঁপে, তেওঁৰ দল-সেনা গতি কৰে, বৰষুণ আৰু বতাহে সঁহাৰি দিয়ে—ইয়াৰ জৰিয়তে যুদ্ধশক্তিক উৰ্বৰতা আৰু সোম-প্ৰেৰিত উল্লাসৰ সৈতে জুৰি দিয়া হৈছে। স্তোত্ৰৰ অন্তত অনুৰোধ কৰা হয় যে দ্ৰষ্টা বিমদাৰ সৈতে ইন্দ্ৰৰ মিত্ৰতা অখণ্ড থাকক আৰু উপাসকসকলৰ বাবে মঙ্গলজনক হওক।

7 mantras | Rishi: Vimada (Vaimada) (traditional attribution for RV 10.23) | Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (likely; requires metrical verification)

Sukta 24

Sukta 10.24

এই সূক্তটো সোম-অৰ্ঘ্যৰ আহ্বান; ইয়াত ইন্দ্ৰক মধু-সমৃদ্ধ পিষা সোম পান কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰা হৈছে আৰু উপাসকসকলৰ ভিতৰত সহস্ৰগুণ ৰয়ি (ধন, প্ৰাচুৰ্য, প্ৰাণময় পূৰ্ণতা) স্থাপন কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। ইন্দ্ৰৰ উল্লাস আৰু দানৰ সৈতে, এই স্তোত্ৰত ভিমদাৰ আহ্বানত অশ্বিনা (নাসত্য) গোপন মাধুৰ্য “মথি” উলিয়াই অনা কথাও স্মৰণ কৰা হয়; আৰু শেষত বাহিৰলৈ যাত্ৰা আৰু নিৰাপদ প্ৰত্যাৱর্তন “মধুময়”—শুভ, সমৃদ্ধ আৰু সুৰক্ষিত—হ’বলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।

6 mantras | Rishi: Vimadá (traditional for RV 10.24 in the Vimadá sequence) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; not metrically verified here)

Sukta 25

Sukta 10.25

এই সূক্তত সোম (অন্ধস)ক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি উপাসকৰ ভিতৰত মঙ্গলময় প্ৰাণ/প্ৰেৰণা সঞ্চাৰ কৰি মনসৰ স্পষ্টতা, দক্ষতা (দক্ষ) আৰু সঠিক ইচ্ছা-নিশ্চয় (ক্ৰতু) জাগ্ৰত কৰে। সোমৰ উল্লাসজনক ‘মদ’ চিন্তাক বিস্তাৰিত কৰে, দ্ৰষ্টা আৰু দাতাক শক্তিশালী কৰে, আৰু অক্ষমতা (‘অন্ধ আৰু খোৰা’) অতিক্ৰম কৰাই বৃদ্ধি আৰু প্ৰাপ্তি/সিদ্ধিলৈ লৈ যায়।

11 mantras | Rishi: Vimadá (traditional for RV 10.25) | Devata: Soma (explicit in 10.25.2-3; here andhasa and made link to Soma; deity-focus likely Soma)

Chandas: Triṣṭubh (probable; unverified)

Sukta 26

Sukta 10.26

এই সূক্তত পূষণক পথ আৰু যাত্ৰাৰ দিৱ্য পথপ্ৰদৰ্শক হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে—জীৱন-শক্তিৰ ৰথখন সুৰক্ষিত আৰু সমৃদ্ধিময় পথত চলাবলৈ আৰু উপাসকৰ আহ্বান শুনিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। সংক্ষিপ্ত পদ্যসমূহে বাহ্য যাত্ৰাক অন্তৰ্মুখী সঠিক দিশ-নিৰ্দেশৰ সৈতে সংযোগ কৰে—সুশৃঙ্খল প্ৰেৰণা, সু-যোজিত শক্তি, আৰু দ্ৰষ্টা তথা যজ্ঞকাৰীৰ বাবে বাধা অপসাৰণ।

9 mantras | Devata: Pūṣan (with ‘dasrā’ as attendant powers/possibly Aśvins)

Chandas: Gāyatrī (3×8 syllables typical for such compact verse; approximate)

Sukta 27

Sukta 10.27

এই সূক্তটো ইন্দ্ৰৰ শৃঙ্খলাদায়ক শক্তি নথকা অৱস্থাত ব্যৱহৃত ক্ষমতাৰ এক তীক্ষ্ণ নৈতিক-মনোবৈজ্ঞানিক সমালোচনা। যিসকলে শক্তি বা যজ্ঞীয় সোমপানত অংশ লয়, তথাপি ‘অনিন্দ্ৰাঃ’ হৈ থাকে, সিহঁতে হিংসা, উলট-পালট আৰু আত্মবিধ্বংসী প্ৰত্যাঘাতত পতিত হয়। উলটাৰ গূঢ় চিত্ৰ (পতিত হয়েও জাগ্ৰত, মূৰ মূৰৰ বিপৰীতে স্থাপন)ৰ জৰিয়তে ই বিকৃত সত্তাক চিনাক্ত কৰে; আৰু সাধকক আহ্বান জনায় যাতে অন্তৰৰ ‘প্ৰাণ-শক্তি’ আৰু স্বৰ (সূৰ্য-লোক)ৰ দৰ্শন লুকুৱাই নাৰাখে, বৰং সঠিক পূৰ্ণতাৰ বাবে সংগ্ৰামত তাক আগবঢ়াই আনে।

24 mantras | Devata: Indra (by contrast: anindrān; the needed power to avoid violent distortion)

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

Sukta 28

Sukta 10.28

এই সূক্তটো মূলত ইন্দ্ৰৰ কণ্ঠত আত্ম-ঘোষণা: তেওঁ জন্মতে মহাবলী, প্ৰতিটো কৰ্মতে বীৰ্য্যপ্ৰদৰ্শন কৰে, আৰু বৃত্ৰ বধ কৰি আবদ্ধ ধন-সম্পদ মুকলি কৰি উদাৰ যজমান/উপাসকৰ বাবে উন্মুক্ত কৰাৰ বাবে প্ৰশংসিত। এই বীৰ-ধাৰাৰ লগতে সূক্তটোত এক যজ্ঞীয়-সামাজিক সুৰো আছে—আহি পোৱা প্ৰতিদ্বন্দ্বী/অতিথিক আহাৰ আৰু সোমেৰে আদৰ কৰি, তাৰপিছত সন্তুষ্ট কৰি ঘৰলৈ পঠোৱা—যাৰ জৰিয়তে ইন্দ্ৰৰ শক্তিক শৃঙ্খলা, সমৃদ্ধি আৰু ন্যায়সঙ্গত বণ্টন ৰক্ষা কৰা শক্তি হিচাপে ফ্ৰেম কৰা হৈছে।

12 mantras

Sukta 29

Sukta 10.29

এই সূক্তত ইন্দ্ৰক সদায় ফলপ্ৰসূ সহায় হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—“শুদ্ধ” স্তোম (স্তৱগীত) যিয়ে তেওঁক জাগ্ৰত কৰে, আৰু বহু ৰাতি-দিন ধৰি তেওঁ মানৱ সমাজসমূহৰ বাবে হোতৃৰ দৰে কৰ্ম কৰি অন্ধকাৰৰ মাজৰ পৰা পোহৰ আহ্বান কৰে। ইয়াত পাৰস্পৰিকতাৰ কথা জোৰ দি কোৱা হৈছে: প্ৰেৰিত বাক্য আৰু আহুতি একে-অন্যক পোষণ কৰে, আৰু ইন্দ্ৰৰ নিজ-শক্তিয়ে যুদ্ধসমূহ বিস্তাৰিত কৰি শৃঙ্খলিত কৰে—সংঘাতৰ মাজত ৰথৰ দৰে দৃঢ়ভাৱে থিয় হৈ, ভদ্ৰা সুমতি (শুভ সম্যক-মনোভাৱ) দ্বাৰা প্ৰচোদিত হয়। সামগ্ৰিকভাৱে, এই সূক্তই উপাসকৰ বাবে সংঘৰ্ষৰ মাজত ইন্দ্ৰৰ সঙ্গ, বিজয় আৰু অন্তৰ্দৃষ্টিৰ স্পষ্টতা কামনা কৰে।

8 mantras | Devata: Indra (dual address implied by vām; companion devatā not recoverable from isolated verse)

Chandas: Trishtubh (probable; confirm by metrical count)

Sukta 30

Sukta 10.30

এই সূক্তত আপঃ (জল)ক জীৱন্ত, দিৱ্য শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যিসকলে মাধুৰ্য, শুদ্ধিকৰণ আৰু মঙ্গলময় আশ্ৰয় যজ্ঞলৈ আৰু মানৱ জীৱনলৈ কঢ়িয়াই আনে। ইয়াত জলৰ উপকাৰিতাক মিত্ৰ–বৰুণৰ বিস্তৃত ‘ধাসি’ (ধাৰণকাৰী সমৰ্থন)ৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছে, আৰু শেষত এক যাজ্ঞিক দৃশ্যত উপনীত হয়—য’ত ইন্দ্ৰৰ বাবে সোম পিষা হওঁতে জলসমূহে বৰ্হিষৰ ওপৰত ‘আসন গ্ৰহণ’ কৰে।

15 mantras | Devata: Āpaḥ (Waters); with Mitra-Varuṇa invoked as upholders of great dhāsi (support)

Sukta 31

Sukta 10.31

এই সূক্তত বিশ্বে দেৱাঃ (সকলো দেৱতা)ক একেটা একত্ৰ, দ্ৰুত-সহায়কাৰী সমষ্টিগত শক্তি হিচাপে সম্বোধন কৰা হৈছে; গায়কৰ স্তৱ সিহঁতৰ ওচৰলৈ পৌঁছক আৰু সিহঁতে উপাসকক দুঃখ-কষ্ট আৰু বাঁকা পথৰ পৰা পাৰ কৰাই দিয়ক বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়। আগবাঢ়ি গৈ সূক্তখনে ব্ৰহ্মাণ্ডীয় প্ৰতীকতালৈ অন্তৰ্মুখীভাৱে ধাৱিত হয়—গাইক প্ৰাচীন, বিস্তৃত পোহৰ/জ্ঞান হিচাপে আৰু “অসুৰৰ গৰ্ভ”ক একীভূত উৎস হিচাপে দেখুৱায়—আৰু শেষত ঋত (সত্য-ব্যৱস্থা) আৰু তাৰ অক্ষয় বৃদ্ধি নিশ্চিত কৰে।

11 mantras | Devata: Viśve Devāḥ (All Gods) / collective divine powers.

Chandas: Triṣṭubh (probable).

Sukta 32

Sukta 10.32

RV 10.32 দশম মণ্ডলৰ শেষ-গ্ৰন্থৰ ইন্দ্ৰ-সূক্ত; ইয়াত দানশীল মঘৱানক সোম-পেষণস্থলীত আহি আসন গ্ৰহণ কৰিবলৈ, পেষিত ৰসলৈ জাগ্ৰত হৈ তাক আস্বাদন কৰিবলৈ, আৰু “উভয়”—অৰ্পণ গ্ৰহণ আৰু তাৰ ফলস্বৰূপ সমৃদ্ধি—বৰ্ষাবলৈ আহ্বান কৰা হৈছে। দেৱ-অন্বেষী পথ, ৰক্ষাকাৰী শক্তি, আৰু মধুময় প্ৰাচুৰ্যৰ চিত্ৰসমূহৰ মাজেৰে আগবাঢ়ি, শেষত শুভ যজ্ঞকাৰ্য সম্পূৰ্ণ কৰাৰ সংকল্প আৰু সোমক অন্তৰতে “হৃদয়ত” ধৰি ৰখাৰ প্ৰতিজ্ঞা প্ৰকাশ পায়—বাহ্য যজ্ঞক অন্তৰ্ভক্তিৰ সৈতে একত্ৰ কৰি।

9 mantras | Devata: Indra

Chandas: Jagatī (likely; 12-syllable tendency in 10.32; requires full metrical verification)

Sukta 33

Sukta 10.33

এই সূক্তত পূষণক “ভিতৰত” বহন কৰা অন্তৰ্নিহিত পথপ্ৰদৰ্শক হিচাপে দেখুওৱা হৈছে, আৰু বিশ্বে দেৱাঃ একেলগে ৰক্ষক ৰূপে বিপদ আৰু বৈৰী শক্তিৰ বিৰুদ্ধে পাহাৰা দিয়ে। ই যাত্ৰা-আৰু-সুৰক্ষাৰ ভাবক নৈতিক শিক্ষাৰ সৈতে মিলাইছে: দেৱতাসকলৰ ব্ৰত (বিশ্ব-নিয়ম/ধৰ্ম) উলংঘন কৰা উচিত নহয়, আৰু সত্য বিস্তাৰ হয় সঠিক যোজনাৰ দ্বাৰা—দিব্য শৃঙ্খলাৰ সৈতে শাসিত, শৃঙ্খলাবদ্ধ সমন্বয়ৰ মাধ্যমে।

9 mantras | Devata: Pūṣan (inner guide) with Viśve Devāḥ as protectors

Sukta 34

Sukta 10.34

RV 10.34, প্ৰসিদ্ধ “জুৱা-স্তোত্ৰ”, প্ৰথম-পুৰুষৰ এক বিলাপ; ইয়াত পাশাক মনক মোহিত কৰি মত্ত কৰা, ভয়ংকৰ শক্তি হিচাপে দেখুওৱা হৈছে, যিয়ে ঘৰ-সংসাৰ, ধন-সম্পদ আৰু সুনাম ধ্বংস কৰে। উজ্জ্বল স্বীকাৰোক্তি আৰু সামাজিক বাস্তৱতাৰ জৰিয়তে এই সূক্ত আসক্তিৰ বিৰুদ্ধে এক শিক্ষামূলক সতৰ্কবাণী হৈ উঠে—সংযম, মিলন-সমাধান আৰু শৃঙ্খলিত জীৱনলৈ পুনৰ ঘূৰি আহিবলৈ আহ্বান জনায়।

14 mantras | Rishi: Kavasha Ailūṣa (traditional attribution for RV 10.34, the ‘Gambling Hymn’) | Devata: Akṣāḥ (Dice) / implicitly the destructive power of addiction; didactic hymn

Chandas: Triṣṭubh (dominant in RV 10.34; this verse fits triṣṭubh cadence though requires syllable check)

Sukta 35

Sukta 10.35

এই সূক্তত প্ৰভাতত জাগি উঠা পবিত্ৰ অগ্নিসকলক—বহুৰূপ অগ্নিক—অভিবাদন জনোৱা হৈছে; ইন্দ্ৰসদৃশ শক্তিৰে তেওঁলোকে পোহৰ, ঋত (শৃঙ্খলা/ধৰ্ম) আৰু দিনটোৰ ভিতৰত নিৰাপদ গতি দান কৰক বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। তাৰ পিছত আহ্বান বিশ্বধাৰক শক্তিসমূহলৈ—উষা, দ্যাৱাপৃথিৱী আৰু আপঃ (জল)—বিস্তাৰিত হৈ, উপাসকৰ ভিতৰত ‘ঋতৰ বাক্য’ পূৰ্ণ হওক, আৰু দেৱতাৰ ৰক্ষাত নিৰ্ভয়তা আৰু সমৃদ্ধি উদয় হওক বুলি অনুৰোধ কৰে।

14 mantras | Devata: Agni (plural Agnayaḥ) with Indra-force; Ushas; Dyāvāpṛthivī; Apas (a composite invocation)

Chandas: Triṣṭubh (likely; hymn opening in a common triṣṭubh cadence)

Sukta 36

Sukta 10.36

এই সূক্তটো এক বিস্তৃত ‘বিশ্বেদেৱাঃ’ আহ্বান, য’ত উষা আৰু ৰাত্ৰি, দ্যাউস–পৃথিৱী, আদিত্যসকল, ইন্দ্ৰ, মৰুত, আপঃ (জল) আদি বহু কসমিক শক্তিক একেলগে গোটাই উপাসকৰ বাবে ৰক্ষা আৰু ঋত (সঠিক বিধান/শৃঙ্খলা) স্থাপন কৰা হয়। গণনামূলক স্তৱ আৰু প্ৰাৰ্থনাৰ মাজেৰে ই যজ্ঞ, প্ৰাণশক্তি, আৰু জীৱনৰ পথত নিৰাপদ গতিৰ বাবে দেৱীয় ‘অৱঃ’ (সহায়) বিচাৰে। শেষত দিশসমূহক সৰ্বব্যাপীভাৱে সামৰি সৱিতাৰক ‘সৰ্বতাতি’ (সমগ্ৰতা/সম্পূৰ্ণ কল্যাণ) প্ৰেৰণা দিবলৈ আৰু দীঘলীয়া আয়ু দান কৰিবলৈ আবেদন কৰে।

14 mantras | Devata: Viśvedevāḥ (enumerative invocation of many deities/powers)

Chandas: Jagatī or Triṣṭubh (uncertain; requires metrical verification due to long enumerations)

Sukta 37

Sukta 10.37

এই সূক্তত মিত্ৰ–বৰুণৰ দূৰদৰ্শী “চক্ষু” ৰূপে সূৰ্যক বন্দনা কৰা হৈছে—যিজনে ঋত (সত্য-ব্যৱস্থা) ধাৰণ কৰে, আৰু যাৰ উদয়ই জগতসমূহ প্ৰকাশ কৰে, মাপে আৰু ৰক্ষা কৰে। স্পষ্ট দৃষ্টি, মঙ্গল-কল্যাণ আৰু বৈৰিতাৰ পৰা সুৰক্ষাৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে; লগতে এক প্ৰায়শ্চিত্তমূলক সুৰ আছে—বাক্য বা মনত কৰা দোষসমূহ দূৰ হওক আৰু উপাসকৰ পৰা আঁতৰলৈ ঘূৰাই দিয়া হওক।

9 mantras | Devata: Sūrya (as eye of Mitra–Varuṇa)

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

Sukta 38

Sukta 10.38

এই সৰু ত্ৰিষ্টুভ স্তোত্ৰখন যুদ্ধ-আহ্বানস্বৰূপে ইন্দ্ৰক আহ্বান কৰে—ৰণৰ সংঘৰ্ষত গর্জন কৰিবলৈ, বিজয় নিশ্চিত কৰিবলৈ, আৰু চকচকীয়া আক্রমণৰ মাজত “গাই/ৰশ্মি” জয় কৰি আনিবলৈ। উপাসকসকলৰ বিৰুদ্ধে যি কোনো ষড়যন্ত্ৰ কৰে—দাস হওক বা আৰ্য—তাক নিষ্ক্ৰিয় কৰিবলৈ ইন্দ্ৰক প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। শেষত, মহাশক্তিশালী বৃষভক অনুৰোধ কৰা হয় যে তেওঁ নিজকে বন্ধনৰ পৰা মুকলি কৰি, প্ৰতিদ্বন্দ্বী বন্ধনসমূহ এৰি, শীঘ্ৰে সহায়লৈ আহক।

5 mantras | Rishi: Purūṣṭuta (traditional attribution for RV 10.38) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 39

Sukta 10.39

এই সূক্তত অশ্বিনদ্বয় (নাসত্যা)-ৰ দ্ৰুত, সৰ্বদিশগামী ৰথক ৰাতি আৰু প্ৰভাতত আহিবলৈ আহ্বান কৰা হৈছে; যজমানৰ আহ্বানত তেওঁলোকে পিতাক নাম ধৰি মাতি থকাৰ দৰে অন্তৰংগতাৰে সঁহাৰি দিব বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। উদ্ধাৰ আৰু পুনঃস্থাপনৰ তেওঁলোকৰ স্বাক্ষৰ কৰ্ম—যৌৱন নবীকৰণ, ভক্তক বিপদৰ পৰা ৰক্ষা, আৰু গতি-ক্ষমতা তথা অখণ্ডতা পুনৰ দান—প্ৰশংসিত হৈছে; লগতে এই স্তোত্ৰকো তেওঁলোকক আনন্দিত কৰি ওচৰলৈ টানি আনিবলৈ যত্নে গঢ়া এক নিবেদন হিচাপে উপস্থাপন কৰা হৈছে।

14 mantras | Devata: Aśvins (Nāsatyā)

Chandas: Jagati (probable for many Aśvin hymns; exact metrical confirmation needed)

Sukta 40

Sukta 10.40

এই সূক্তটো প্ৰভাতত ৰথাৰূঢ় দিৱ্য চিকিৎসক অশ্বিনৌক তৎক্ষণাৎ, স্নেহভৰা আহ্বান—তেওঁলোক ক’ত আছে আৰু আজি কাক সন্মান কৰি গ্ৰহণ কৰা হৈছে—বুলি সোধে। তেওঁলোকৰ দ্ৰুত ৰথ, গোত্ৰে গোত্ৰে উপকাৰিতা, আৰু প্ৰসিদ্ধ উদ্ধাৰ-কাহিনীসমূহ—দুৰ্বলক উপশম, অসহায়/অৰক্ষিতক সুৰক্ষা, আৰু বাধাপ্ৰাপ্ত “বন্ধ ঘেৰ” মুকলি কৰি সমৃদ্ধি আৰু আৰোগ্যৰ ধাৰা বোৱাই দিয়া—এই সকলোকে প্ৰশংসা কৰে। কবিৰ উদ্দেশ্য হৈছে যজমানৰ গৃহলৈ যথাসময়ত (প্ৰভাত) এই যুগলক আকৰ্ষণ কৰি শান্তি, কল্যাণ আৰু জীৱনৰ সন্ধিক্ষণসমূহ সফলভাৱে পাৰ হ’বলৈ শুভ গতি নিশ্চিত কৰা।

14 mantras | Devata: Aśvinau

Sukta 41

Sukta 10.41

এই সংক্ষিপ্ত সূক্তত প্ৰভাতকালৰ দিৱ্য গতি আহ্বান কৰা হৈছে—উষাৰ দীপ্তিময় আগমন, তেওঁৰ প্ৰতীকী ৰথসহ, আৰু প্ৰভাতৰ সোম-পেষণলৈ অশ্বিনদ্বয়ৰ দ্ৰুত আগমন। প্ৰভাতক যজ্ঞৰ সীমান্ত-মুহূৰ্ত হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে, য’ত প্ৰেৰিত বাক্য, সুশৃঙ্খল যজ্ঞ আৰু দেৱতাসকলৰ আগমন একেলগে মিলিত হয়; দেৱতাসকলক জাগ্ৰত হৈ যজ্ঞ আৰু তাৰ গায়কসকলক শক্তি দান কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।

3 mantras | Devata: Uṣas (Dawn) (with chariot imagery possibly linked to a divine vehicle; devata explicitly uṣasaḥ in the verse)

Sukta 42

Sukta 10.42

এই সূক্তটো সোমে দৃঢ় কৰা ইন্দ্ৰলৈ উদ্দীপক আহ্বান; গায়কসকলক শক্তিশালী স্তোম (স্তৱ) “আগবঢ়াই নিয়া”লৈ উৎসাহিত কৰে—যেন এক নিৰ্ণায়ক নিক্ষেপে উত্তম লাভ জয় কৰে। ইন্দ্ৰই শত্ৰুসকলক দূৰলৈ খেদাই দিয়ক, গৰু-ধন আৰু শস্যৰ প্ৰাচুৰ্য দান কৰক, আৰু প্ৰেৰিত ধী (প্ৰজ্ঞা/চিন্তা-শক্তি) দিওক যি বলৰ ধন (ৱাজ) হৈ উঠে। শেষৰ ৰক্ষা-সূত্ৰত সুৰক্ষাৰ পৰিধি বিস্তাৰ পায়—বৃহস্পতিয়ে সকলো দিশৰ পৰা ৰক্ষা কৰক, ইন্দ্ৰই সন্মুখ আৰু ভিতৰৰ মধ্যভাগ সুৰক্ষিত কৰক; তেনে কৰিয়ে মিত্ৰ আৰু অন্তৰ্নিহিত শক্তিসকলৰ বাবে বৰিৱস—মুক্ত ঠাই আৰু বাধাহীন গতি—সৃষ্টি হয়।

10 mantras | Devata: Indra (with Soma as supporting power)

Sukta 43

Sukta 10.43

এই সূক্তত ইন্দ্ৰক দানশীল আৰু যুদ্ধজয়ী শক্তি হিচাপে একত্ৰ প্ৰশংসা কৰা হৈছে—দ্ৰষ্টাৰ প্ৰেৰিত ভাবনাবোৰে তেওঁক আগ্ৰহেৰে বিচাৰে, যেন স্নেহময় সহচৰসকলে প্ৰিয়জনক আলিঙ্গন কৰে। ইয়াত ইন্দ্ৰক গোত্ৰসমূহৰ মাজে মাজে গতি কৰিবলৈ, সমৃদ্ধি (গোধন/ধন) দৃশ্যমান কৰিবলৈ, আৰু শক্তিশালী সোম-অৰ্পণেৰে উপাসকক বৈৰিতাৰ ওপৰত জয়ী হ’বলৈ সহায় কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰা হৈছে। শেষত সৰ্বাঙ্গীন সুৰক্ষাৰ কথা—বৃহস্পতিয়ে সকলো দিশৰ পৰা ৰক্ষা কৰক, আৰু ইন্দ্ৰে তেওঁৰ সহচৰসকলৰ পথত ‘বিস্তৃত অৱকাশ’ (ৱৰিবস) মুকলি কৰি দিয়ক।

11 mantras | Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable; requires verification)

Sukta 44

Sukta 10.44

এই সূক্তটো ইন্দ্ৰক আহ্বান কৰে—আত্ম-সংযমী, ঋত (ধৰ্ম/নিয়ম)ৰ সৈতে সঙ্গত শক্তি হিচাপে—যি সোম-আনন্দলৈ দ্ৰুত ধাৱিত হয় আৰু বিশাল বৃষ্ণি (বীৰ-শক্তি)ৰে সকলো প্ৰতিবন্ধকতা জয় কৰে। ইয়াত স্তৱ-প্ৰশংসাৰ সৈতে উপদেশ জড়িত: “প্ৰথম, দেৱ-আহ্বানিত” অগ্ৰগামীসকলে কঠিনে পাৰ হ’ব পৰা গৌৰৱ লাভ কৰে, কিন্তু অযোগ্যসকলে যজ্ঞৰ “নাও”ত উঠিব নোৱাৰে আৰু ডুব যায়। শেষ প্ৰাৰ্থনাই সকলো দিশৰ সুৰক্ষালৈ বিস্তাৰ পায়—পিছফালৰ পৰা বৃহস্পতিয়ে ৰক্ষা কৰক, আৰু ইন্দ্ৰই নিজৰ সহচৰসকলৰ বাবে নিৰাপদ, প্ৰশস্ত স্থান মুকলি কৰি দিয়ক।

11 mantras | Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable; needs metrical confirmation)

Sukta 45

Sukta 10.45

এই সূক্তত অগ্নিক জাতবেদস আৰু বৈশ্বানৰ ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে। তেঁওৰ “ত্ৰিবিধ জন্ম”—স্বৰ্গৰ পৰা, মানুহৰ মাজত, আৰু পানীৰ ভিতৰত—অনুসৰণ কৰি বৰ্ণনা কৰা হৈছে, আৰু সঠিক সংকল্প আৰু কৌশলৰ দ্বাৰা তেঁও কেনেকৈ সদায় প্ৰজ্বলিত কৰা হয় সেয়া কোৱা হৈছে। অগ্নিক শুদ্ধিকৰ্তা, পথপ্ৰদৰ্শক, আৰু মৰ্ত্যৰ ভিতৰত স্থাপিত অমৰ উপস্থিতি হিচাপে দেখুওৱা হৈছে; তেঁওৰ ধোঁৱা আৰু দীপ্তি স্বৰ্গলৈ উৰ্ধ্বগামী হয়। সূক্তটোৰ অন্তত দ্যৌঃ-পৃথিৱীক শান্তিময় আহ্বান জনোৱা হৈছে আৰু বীৰশক্তিৰে সমৃদ্ধ ৰয়ি (প্ৰাচুৰ্য/সমৃদ্ধি) লাভৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।

12 mantras | Devata: Agni (Jātavedas)

Chandas: Trishtubh (likely)

Sukta 46

Sukta 10.46

এই সূক্তত অগ্নিক আদিম হোতৃ হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—দেৱতা আৰু মানুহ উভয়ে স্থাপন কৰা, আহুতি বহনকাৰী আৰু সামূহিক জীৱনত ঋত (সঠিক শৃঙ্খলা)ৰ ব্যৱস্থাপক। অগ্নিক ‘জলৰ কোলত’ আসীন বুলি আৰু ঘৰসমূহৰ ভিতৰত তথা গৰ্ভসদৃশ আৱৰণৰ মাজত গোপনে নিহিত বুলি চিত্ৰিত কৰা হৈছে। তেওঁ মানুহক একত্ৰ কৰে আৰু ধৰ্মৰ ‘যুগ’ৰ দ্বাৰা চলাই সমৃদ্ধি আৰু পুনৰ্জাগ্ৰত পিতৃ-পুৰুষৰ গৌৰৱৰ দিশে আগবঢ়াই নিয়ে।

10 mantras | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 47

Sukta 10.47

এই সূক্তখন ইন্দ্ৰলৈ এক দীঘলীয়া প্ৰাৰ্থনা—‘চিত্ৰ’ (বহুৰূপী, দীপ্তিময়) আৰু ‘বৃষণ’ (বলৱান, প্ৰভাৱশালী) ‘ৰয়ি’ দান কৰিবলৈ; যি ধন একেলগে ভৌতিক সমৃদ্ধি, বিজয়ী শক্তি (ৱাজ) আৰু দীপ্তিময় বৃদ্ধি। বক্তাসকলে ইন্দ্ৰৰ সৈতে ঘনিষ্ঠতা প্ৰকাশ কৰে (“আমি তোমাৰ সোঁ হাত ধৰি লওঁ”) আৰু গাই/কিৰণসমূহৰ ৰক্ষক হিচাপে তেওঁক প্ৰশংসা কৰি, স্বৰ্গ আৰু পৃথিৱীৰ আশীৰ্বাদে ধন্য এক মহান, অতুলনীয় বাসস্থান আৰু নিৰাপদ ভিত্তি বিচাৰে।

8 mantras | Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable for RV 10.47; confirmation needed)

Sukta 48

Sukta 10.48

এই সূক্তটো ইন্দ্ৰৰ প্ৰথম-পুৰুষ আত্মঘোষণা; তেওঁ ধন, বিজয় আৰু যজমানলৈ ‘ভোজন’ (ভোজন)ৰ ন্যায়সঙ্গত বণ্টনৰ ওপৰত নিজৰ আদিকালীন অধিপত্য ঘোষণা কৰে। ইন্দ্ৰে তেওঁবিৰোধে বলক অস্ত্ৰ কৰি তুলিবলৈ বিচৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বীসকলক পৰাভূত কৰাৰ কথা কয়, আৰু আদিত্য, বসু, ৰুদ্ৰিয় আদি দেৱশ্ৰেণীৰ মাজত নিজৰ অজেয় স্থিতি দৃঢ়ভাৱে প্ৰতিপন্ন কৰে। এই সূক্তটো এক স্তোত্ৰ-গীত ৰূপে কাম কৰে, যিয়ে ইন্দ্ৰৰ ৰক্ষাৰ ওপৰত আৰু অৰ্পণ তথা সঠিক বাক্‌ৰ ফলপ্ৰসূতাৰ ওপৰত বিশ্বাস দৃঢ় কৰে।

11 mantras | Devata: Indra (self-proclamation)

Sukta 49

Sukta 10.49

ঋগ্বেদ ১০.৪৯ এটা ইন্দ্ৰ-আত্মস্তুতি: ইন্দ্ৰে প্ৰথম পুৰুষত কথা কৈ বিজয়, বিস্তাৰ আৰু যজ্ঞৰ সঠিক বিধান-স্থাপনৰ আঁৰত নিজৰ সাৰ্বভৌম কৰ্তৃত্ব ঘোষণা কৰে। এই সূক্তত ইন্দ্ৰক স্তোতাক প্ৰাচীন ধন দান কৰা দাতা, যজমানক জাগ্ৰত কৰা জাগৰণকাৰী, আৰু বৃত্ৰ-সদৃশ বাধাদানকাৰী শক্তিসমূহক নিৰ্ণায়কভাৱে ভাঙি পেলোৱা ভঞ্জক ৰূপে দেখুওৱা হৈছে; শেষত তেওঁৰ অপ্রতিৰোধ্য প্ৰেৰণা (চ্যৌত্ন)ৰ দ্বাৰা তেওঁ দেৱ আৰু মানুহৰ মাজত সৰ্বত্ৰ ব্যাপ্ত হয়।

11 mantras | Rishi: Indra (self-proclaiming voice), hymn 10.49 is a prominent Indra-ātmastuti | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires scan)

Sukta 50

Sukta 10.50

এই সূক্তটো ইন্দ্ৰ-স্তুতি; ইয়াত ইন্দ্ৰক বিশ্বানৰ/বিশ্বভূ—সৰ্বব্যাপী, জগত্‌ধাৰক শক্তি—ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে, যি সোমত আনন্দিত হয় আৰু ব্ৰহ্মণ (পবিত্ৰ বাক্য) দ্বাৰা মহিমান্বিত হয়। ইয়াত ইন্দ্ৰক প্ৰতিটো চাপ আৰু প্ৰতিটো মানৱ-সংঘৰ্ষত অগ্ৰগণ্য শক্তি হিচাপে দেখুৱাইছে; তেওঁৰ খ্যাতি আৰু বীৰ্য-মহিমাক দুয়োটা লোকেই সেৱা কৰে। শেষত প্ৰেৰিত কবিসকলৰ ভূমিকাক জোৰ দি কোৱা হৈছে—যিসকলে ‘ব্ৰহ্মণ’ গঢ়ি ইন্দ্ৰৰ কৃপা আৰু দানলৈ যোৱা পথ মুকলি কৰে।

7 mantras | Devata: Indra (with epithet Viśvānara/Viśvabhū)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 51

Sukta 10.51

এই সূক্তত অগ্নি জাতবেদসক সৃষ্টিকালীন অগ্নি হিচাপে দেখুওৱা হৈছে—যি আদিম জলত প্ৰৱেশ কৰি বহু ৰূপ ধাৰণ কৰে আৰু সকলো জন্মৰ জ্ঞাতা তথা বাহক হয়। তাৰ পিছত সূক্তই যজ্ঞৰ বৰ্তমান আচাৰলৈ মুখ ঘূৰায়: অগ্নিক মানৱীয় ইন্ধনত আসন ল’বলৈ, ‘দেৱ-নেতৃ পথ’ মুকলি কৰিবলৈ, আৰু আহুতি বহন কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনোৱা হয়, যাতে সমগ্ৰ যজ্ঞ তেওঁৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণৰূপে প্ৰতিষ্ঠিত হয়।

9 mantras | Devata: Agni Jātavedas (cosmogonic fire-consciousness)

Sukta 52

Sukta 10.52

এই সৰু সূক্তটো হোতৃ-দীক্ষাৰ এক আত্ম-প্ৰতিফলিত কাহিনী, য’ত অগ্নি (যাজকীয় কণ্ঠস্বৰে) বিশ্বে দেবাঃক সঠিক যজ্ঞপথ, নিজৰ প্ৰাপ্য অংশ, আৰু আহুতি কেনেকৈ ঠিকমতে আগবঢ়াব লাগে—সেই বিষয়ে শিক্ষা দিবলৈ অনুৰোধ কৰে। তাৰ পাছত দেবতাসকলে তেওঁক ‘হব্যবাহ’ (আহুতি-বাহক) ৰূপে স্থাপন কৰে—যি বাধা-বিঘ্ন অতিক্ৰম কৰিব পাৰে আৰু নিয়মিত মাপ-ব্যৱস্থাৰে যজ্ঞক সুশৃঙ্খলভাৱে গঢ় দিব পাৰে—আৰু শেষত ছটিয়াই থোৱা বৰ্হিষৰ ওপৰত তেওঁক হোতৃ ৰূপে আসনত অধিষ্ঠিত কৰে।

6 mantras | Rishi: Agni/Hotṛ persona (self-reflective hymn on becoming Hotṛ) | Devata: Viśve Devāḥ (All-Gods), with Agni as ritual agent implied

Chandas: Trishtubh (probable; requires metrical verification)

Sukta 53

Sukta 10.53

এই সূক্তত যজমানসকলে সত্য হোতৃক বিচাৰে—যজ্ঞৰ অন্তৰ্নিহিত জ্ঞাতা অগ্নি, যি “আমাতকৈ পুৰণি” আৰু অন্তৰত আসীন, উপাসকৰ ভিতৰত দেৱ-উপস্থিতি স্থাপন কৰিব পৰা। ইয়াত আচার-অনুষ্ঠানৰ চিত্ৰকল্প (সূতা, বোৱা, পোহৰৰ পথ) চিন্তা আৰু বাক্‌-সংযমৰ অন্তৰ্মুখী সাধনাৰ সৈতে গাঁথ খাইছে; শেষত সৃজনশীল গৰ্ভধাৰণৰ দৰ্শন উদ্ভাসিত হয়, য’ত যজ্ঞশক্তি নাৰীশক্তিসমূহৰ গৰ্ভত স্থাপন কৰা হয় আৰু সঠিক ‘কাৰ’ (kāra)—সঠিক নির্মাণ/কৰ্ম—দ্বাৰা বিজয় লাভ কৰে।

11 mantras | Rishi: Agni/Hotṛ-centered cycle (speaker representing the sacrificers seeking the true Hotṛ/Agni) | Devata: Agni (the sought knower of yajña)

Chandas: Trishtubh (probable; requires metrical verification)

Sukta 54

Sukta 10.54

এই সংক্ষিপ্ত ইন্দ্ৰ-স্তোত্ৰত দেৱতাৰ প্ৰসিদ্ধ পৰাক্ৰম স্মৰণ কৰা হৈছে—আতংকিত দ্যাৱা-পৃথিৱীও তেওঁক আহ্বান কৰে, আৰু তেওঁ দেৱসকলক ৰক্ষা কৰি কেৱল নিজৰ ওজস্‌ (বল) দ্বাৰাই দাস-শক্তিক দমন কৰে। সূক্তটোৱে ইন্দ্ৰৰ গভীৰ ‘আসুৰিক’ (সাৰ্বভৌম) নামসমূহৰ প্ৰতিও ইঙ্গিত দিয়ে আৰু তেওঁক অন্তৰ্জ্যোতিৰ এক তত্ত্ব—‘পোহৰৰ ভিতৰত স্থাপিত পোহৰ’—ৰূপে চিত্ৰিত কৰে; কবিয়ে ঐশ্বৰ্য আৰু সন্তান-সমৃদ্ধি শক্তিশালী কৰিবলৈ এক প্ৰবল ব্ৰহ্মন্‌ (পবিত্ৰ মন্ত্র-গঠন) অৰ্পণ কৰে।

6 mantras | Devata: Indra

Sukta 55

Sukta 10.55

ইন্দ্ৰ (মঘৱান)লৈ উৎসৰ্গিত এই সূক্তত সোমে বলৱান কৰা বীৰ যোদ্ধাৰ প্ৰশংসাৰ সৈতে গোপন নাম, কাল আৰু উলট-পালট (ধূসৰে যুৱত্ব ‘গিলি’ পেলোৱা) সম্পৰ্কে ৰহস্যময়, পৰাডক্সে ভৰা চিন্তন একেলগে মিশিছে। ই ইন্দ্ৰই দ্যৌ-প্ৰিথিৱীক বিশ্বধাৰণ কৰি ৰখা আৰু দুৰ্বলক ৰক্ষা কৰা কথা স্মৰণ কৰায়, আৰু শেষত তেওঁৰ যুদ্ধ-প্ৰেৰণা দস্যুসকলক খেদাই শৃঙ্খলা পুনঃস্থাপন কৰে। সাৰাংশত, ই একে সময়তে স্তোত্ৰ (প্ৰশংসা) আৰু সাধাৰণ প্রত্যাশা উলটাই দিয়া ইন্দ্ৰৰ গোপন শক্তিৰ ওপৰত ধ্যান।

8 mantras | Devata: Indra (Maghavan)

Chandas: Trishtubh (probable)

Sukta 56

Sukta 10.56

এই সূক্তত “তৃতীয় পোহৰ”ৰ দ্বাৰা লাভ হোৱা পথ-প্ৰদৰ্শনৰ ধ্যান আছে—যি সাধকক এক উচ্চতৰ মিলন-স্থানলৈ লৈ যায়, তাত দেহধাৰী সত্তা দীপ্তিমান হৈ দেৱতাসকলৰ প্ৰিয় হয়। লগতে ই এই কথাও চিন্তা কৰে যে পিতৃ-শক্তি আৰু দিৱ্য শক্তিসমূহে ছিটাই-পৰা বলসমূহক পুনৰ দেহত একত্ৰ কৰি শৃঙ্খলা স্থাপন কৰে; ফলত কঠিন পাৰাপাৰত নিৰাপদ গতি সম্ভৱ হয় আৰু নিম্ন আৰু উচ্চ লোকসমূহৰ মাজত সন্ততিক স্থাপন কৰা যায়।

7 mantras | Devata: A luminous guiding power (likely Savitṛ/Puṣan-type ‘leader by light’, or a collective divine principle)

Chandas: Trishtubh (likely; requires metrical verification)

Sukta 57

Sukta 10.57

এই সৰু সূক্তটো সোম-যজ্ঞত নিয়োজিত যজমানসকলৰ বাবে ৰক্ষামূলক আৰু পুনৰুদ্ধাৰকাৰী প্ৰাৰ্থনা। ইয়াত ইন্দ্ৰক অনুৰোধ কৰা হৈছে যাতে যজ্ঞকাৰীসকলে সঠিক পথৰ পৰা বিচ্যুত নহয় আৰু বৈৰী শক্তিৰ বাধাত নপৰে। তাৰ পিছত সূক্তটো অন্তৰ্মুখী হৈ মনস্ (মন) পুনৰ আহি স্থিৰ হোৱাটো আহ্বান কৰে—সঠিক ইচ্ছা (ক্ৰতু), বিচাৰ-বুদ্ধি/দক্ষতা (দক্ষ), প্ৰাণ, আৰু অন্তৰ্জ্যোতি ৰূপে সূৰ্যৰ স্থায়ী দৰ্শনৰ বাবে। শেষত সোমৰ ব্ৰত (যথাযথ কৰ্ম-নীতি)ৰ সৈতে সঙ্গতি নিশ্চিত কৰি, পুনৰুদ্ধাৰিত মনক দেহৰ ভিতৰত ধৰি ফলপ্ৰসূ সৃজনশীল জীৱনীশক্তি (প্ৰজা) লাভ কৰাৰ কথা কোৱা হৈছে।

6 mantras | Devata: Indra (with Soma-sacrificer context)

Sukta 58

Sukta 10.58

এই সূক্তটো এটা চিকিৎসামূলক আহ্বান—ভ্ৰমণশীল মন (মনস) ক পুনৰ স্মৰণ কৰি জীৱন্ত দেহ আৰু “জীৱনৰ ঘৰ” (ক্ষয়) ত পুনৰ স্থাপন কৰিবলৈ, বিশেষকৈ যেতিয়া ই যমৰ ফালে—চিত্রকল্পত মৃত্যুমুখী টান—ভাসি যায়। ধ্ৰুৱপদ-সদৃশ শ্লোকসমূহে মন য’ত য’ত গৈ থাকিব পাৰে (মৃত্যু, জল, উদ্ভিদ, অতীত আৰু ভবিষ্যৎ) সেইবোৰ গণনা কৰে, আৰু গায়কসকলে আচারগতভাৱে তাক “ঘূৰাই আনে”—অবিৰত জীৱন, সংহতি আৰু কল্যাণৰ বাবে।

12 mantras | Devata: Manas (to be recalled) with Yama as the deathward attractor in the imagery

Sukta 59

Sukta 10.59

এই সূক্তটো এটা আয়ুষ্য (জীৱন-ৰক্ষাকাৰী) প্ৰাৰ্থনা; ইয়াত প্ৰাণশক্তিক “অধিক দূৰ, সদায়-নতুন” ধাৰাবাহিকতাৰ দিশে আগবঢ়িবলৈ উৎসাহিত কৰা হয় আৰু নিৰৃতি—ক্ষয় আৰু বিলয়ৰ শক্তি—ক দূৰ কৰিবলৈ কোৱা হয়। দৃষ্টি, শ্বাস-প্ৰশ্বাস আৰু জীৱনৰ ৰসাস্বাদ/ভোগৰ পুনৰুদ্ধাৰ, আৰু উদীয়মান সূৰ্যক দীঘল সময় নিৰ্বিঘ্নে দৰ্শন কৰাৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়—এইবোৰ নবজীৱন আৰু মঙ্গলৰ লক্ষণ। শেষৰ সুৰক্ষাময় ধাৰাত পোষক শক্তিসমূহক (আৰু ইন্দ্ৰৰ প্ৰেৰণা) আহ্বান কৰা হয়, যাতে দুখ-কষ্ট আঁতৰ হয় আৰু উপাসকৰ ওপৰত কোনো অনিষ্ট নপৰে।

10 mantras | Devata: Āyuṣ (life) and the banishment of Nirṛti (dissolution); protective/āyuṣya orientation

Chandas: त्रिष्टुभ् (probable; longer pādas with complex cadence)

Sukta 60

Sukta 10.60

এই সূক্তটো এটা দীপ্তিমান, প্ৰশংসিত শক্তিৰ প্ৰতি ভক্তিভাৱে সন্মুখীন হোৱাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি স্পষ্টভাৱে জীৱন-পুনৰুদ্ধাৰক আৰু আৰোগ্যদায়ক সুৰলৈ গতি কৰে—শ্বাস আৰু প্ৰাণশক্তিক পুনৰ আহ্বান কৰা, আত্মীয়তাৰ বন্ধন পুনৰ নিশ্চিত কৰা, আৰু পীড়িতজনক “বাহিৰলৈ ওলাই আহা” বুলি উদ্দীপিত কৰা। শেষত মানৱ হাতক সাৰ্বজনীন ঔষধ (viśvabheṣaja) হিচাপে অভিষেক কৰা হয়—এটা মঙ্গলময় স্পৰ্শ, যিয়ে কল্যাণ আৰু শান্তি প্ৰসাৰিত কৰে।

12 mantras

Chandas: Gayatri (probable: short 3-pāda structure typical of gāyatrī-stanza)

Sukta 61

Sukta 10.61

ঋগ্বেদ 10.61 এটা পৰৱৰ্তী ত্ৰিষ্টুভ সূক্ত; ইয়াত মন্ত্ৰ-শক্তি (ব্ৰহ্মন) ক ৰুদ্ৰ-সদৃশ তীব্ৰ বল হিচাপে দেখুওৱা হৈছে, যি অন্তৰৰ “যুদ্ধ”ত সক্ৰিয়। প্ৰেৰিত বাক্য আৰু সঠিক সংকল্পে বৈৰী বিভাজন ভাঙি একতাৰ মাজত যজ্ঞক পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। সূক্তটো অঙ্গিৰস/বৃহস্পতি-ধাৰাৰ বিজয়ী শব্দ-শক্তিৰ চিত্ৰকল্পেৰে আগবাঢ়ে, ভৰ্গ/অগ্নি বুলি দীপ্ত অগ্নি-তত্ত্বক নাম দিয়ে, যিয়ে ত্ৰিগুণ আধাৰত দেৱতাসকলক আসন দিয়ে; আৰু শেষত ঐক্য আৰু স্পষ্ট বিবেচনাৰ বাবে সহায় বিচাৰি বিশ্বে দেৱাঃক আহ্বান কৰে।

27 mantras | Rishi: Traditionally connected with narrative material around Bṛhaspati/Angiras-complex in late RV; exact rishi attribution varies by Anukramaṇī traditions for 10.61 (often listed under a late seer-family). | Devata: Mixed/Allusive: mantric power (Brahman/Bṛhaspati impulse) with Rudra-force; inner battle motif; no single exclusive devatā in this verse.

Chandas: Triṣṭubh (11-syllable cadence typical of narrative and battle hymns).

Sukta 62

Sukta 10.62

এই সূক্তত অঙ্গিৰসসকলক সমষ্টিগত ঋষি-শক্তিৰ এক বংশধাৰা হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে—যিসকলে যজ্ঞ আৰু দক্ষিণাৰ দ্বাৰা ইন্দ্ৰৰ মিত্ৰতা লাভ কৰি ‘অমৰত্বৰ’ এক অংশ পাইছিল। ইয়াত অগ্নিৰ পৰা তেওঁলোকৰ অগ্নিময় জন্ম, নৱগ্ব আৰু দশগ্ব ৰূপে তেওঁলোকৰ খ্যাত সঙ্গ স্মৰণ কৰা হয়, আৰু তেওঁলোকক অনুৰোধ কৰা হয় যে মানৱ যজমানক ‘ধৰি’ ৰাখক—পৃষ্ঠপোষক মনুক ৰক্ষা কৰক, দক্ষিণাক ত্বৰান্বিত কৰক, আয়ু বৃদ্ধি কৰক, যাতে সমাজে বাজ (প্ৰাচুৰ্য, বিজয়ী শক্তি) লাভ কৰিব পাৰে।

11 mantras | Rishi: Angirasa tradition (hymn addressed to the Angirases as a collective of seer-powers) | Devata: Angirasaḥ (often linked with Indra’s work of finding the cows; here directly invoked)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 63

Sukta 10.63

RV 10.63 হৈছে ‘বিশ্বে দেবাঃ’লৈ এক পৰৱৰ্তী, বিস্তৃত আহ্বান, য’ত বৰ্তমান উপাসনাক আদিম আৰু ৰাজ-যজ্ঞীয় আদৰ্শ পুৰুষসকল—বিৱস্বত, মনু, যযাতি আৰু নহুষ—ৰ বংশধাৰাৰ সৈতে সংলগ্ন কৰা হৈছে। এই স্তোত্ৰত ইন্দ্ৰ, অগ্নি, মিত্ৰ-বৰুণ, ভাগ, দ্যাৱাপৃথিৱী, মৰুত আৰু আদিত্যসকলকে ধৰি বহু দেৱতাক একত্ৰ কৰি, সংঘাতত সুৰক্ষা, লাভ-অর্জনত সফলতা, আৰু যজমানক ঋত-ৰ সৈতে সঙ্গতি ৰাখি সঠিক, প্ৰেৰিত স্তৱ-প্ৰশংসা লাভৰ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।

17 mantras | Rishi: Likely a later mandala 10 family hymn; specific rishi attribution varies by Anukramaṇī for RV 10.63 | Devata: Viśve Devāḥ (All-Gods) with ancestral-sacrificial framing (Vivasvat, Yayāti, Nahusha)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 64

Sukta 10.64

এই সূক্তটি এক অনুসন্ধানী আহ্বানে আৰম্ভ হয়: কবিয়ে সোধে—দেৱতাসকলৰ মাজত কোনে সঁচাকৈ শুনে, আনন্দ দান কৰে, আৰু উপাসকৰ ফালে উদ্ধাৰকাৰী সহায় লৈ মুখ ঘূৰাই? তাৰ পিছত ই দিৱ্য শক্তিসকলৰ প্ৰতি এক সামূহিক আবেদনলৈ বিস্তাৰিত হয়—বিশেষকৈ জীৱন-পোষণকাৰী জল আৰু নদীসমূহৰ প্ৰতি—আৰু অন্তত ঋত-ধৰ্মৰ সাৰ্বভৌম ধাৰক আৰু ৰক্ষাকৰ্তা হিচাপে আদিত্যসকল আৰু অদিতিক প্ৰশংসা কৰি সমাপ্ত হয়।

17 mantras | Devata: Collective gods (open inquiry which deity grants grace and help)

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical confirmation)

Sukta 65

Sukta 10.65

এই সূক্তটো বিশ্বে দেবাঃক উদ্দেশি এক বিস্তৃত আহ্বান; ইয়াত বহু প্ৰধান বৈদিক শক্তি-দেৱতাৰ নাম স্পষ্টকৈ উল্লেখ কৰি তেওঁলোকক “একমতত” যজ্ঞ ধৰি ৰাখি মানৱ-কল্যাণ সাধন কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। ই ঋত (বিশ্ব-নিয়ম), পালনকাৰী পিতৃ-মাতৃ দ্যৌঃ-পৃথিৱী, আৰু দেৱতাসকলৰ ৰক্ষাকাৰী, বিস্তৃত পথ-প্ৰদৰ্শন একেলগে গাঁথি শেষত স্থায়ী স্বস্তি (মঙ্গল-কল্যাণ)ৰ বাবে প্ৰাৰ্থনাত উপনীত হয়।

15 mantras | Devata: Viśve Devāḥ (All Gods) / enumerated deities

Sukta 66

Sukta 10.66

এই সূক্তত ‘বিশ্বে দেবাঃ’—সৰ্বদেৱতাক—বিস্তৃত-শ্ৰৱণশীল আৰু যজ্ঞত দীপ্তিমান শক্তিৰূপে আহ্বান কৰা হৈছে; যিসকলে যজ্ঞ স্থাপন কৰে আৰু উপাসকক স্বস্তি (কল্যাণ) দিশে আগবঢ়াই নিয়ে। তেওঁলোকৰ মাজত ইন্দ্ৰ অগ্ৰগণ্য; ঋতৰ ধাৰক আৰু বর্ধক হিচাপে স্তুত, আৰু বৃত্ৰ-সংগ্ৰামৰ পিছত জলমুক্তিৰ দৰে বিজয়-কথাত স্মৰণীয়। সূক্তৰ অন্তত বসিষ্ঠে সকলো লোকৰ ওপৰত অধিষ্ঠিত অমৰসকলক নমস্কাৰ কৰি, বিস্তৃত, দূৰপ্ৰসাৰী সমৃদ্ধি আৰু সদা-ৰক্ষাৰ প্ৰাৰ্থনা কৰে।

15 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (continuity of collection) | Devata: Viśve Devāḥ (Indra as foremost within the collective)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 67

Sukta 10.67

এই সূক্ত (ঋগ্বেদ ১০.৬৭) ইন্দ্ৰৰ বিজয়-শক্তিক অঙ্গিৰস/বৃহস্পতিধাৰাৰ সৈতে অবিচ্ছেদ্য বুলি উদ্‌যাপন কৰে। প্ৰেৰিত বাক্‌ (ধী/উক্থ) ‘উদ্ধাৰ’ কৰা হয় আৰু ‘জন্ম দিয়া’ হয়; তাৰ পিছত তাক ধন সঞ্চয় কৰি ৰখা/আটকাই ৰখাসকলক ভাঙিবলৈ আৰু ধন, পোহৰ, লগতে জীৱন-ধাৰাৰ স্ৰোতসমূহ মুকলি কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। আয়াস্যক চতুৰ্থ মাত্ৰা/শক্তি উচ্চাৰণ কৰা দ্ৰষ্টা হিচাপে দেখুওৱা হৈছে; পৌৰাণিক পৰিসৰত বাধা (অহি, অৰ্বুদ) চূৰ্ণ কৰা আৰু সপ্ত নদী মুকলি কৰাৰ স্মৰণ আছে। উদ্দেশ্য একে সময়তে স্তুতিমূলক আৰু কাৰ্যকৰী—ইন্দ্ৰক (আৰু সহযোগী ব্ৰাহ্মণিক বলক) আহ্বান কৰি সমৃদ্ধি উন্মুক্ত কৰা আৰু সমাজক সুৰক্ষা দিয়া।

12 mantras | Rishi: Ayāsya (named); associated Angirasa/Bṛhaspati myth-cycle in this sukta | Devata: Indra (explicit), with underlying Angirasa/Bṛhaspati current

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm by scan)

Sukta 68

Sukta 10.68

বৃহস্পতিলৈ উৎসৰ্গিত এই সূক্তত প্ৰেৰিত বাক্‌শক্তি (ব্ৰহ্মণ)ৰ উচ্ছ্বাসিত বলক স্তৱ কৰা হৈছে, যি গোপনতাৰ গুহা ভাঙি পোহৰ আৰু সত্যৰ দীপ্তিমান “গাই”সমূহক মুক্ত কৰে। ইয়াত অঙ্গিৰস/বৃহস্পতিয়ে লাভ কৰা পৌৰাণিক বিজয় স্মৰণ কৰা হৈছে—গোপন নাম বিচাৰি পোৱা, ডিমৰ দৰে শিল ফালি দিয়া, আৰু উপাসকসকলৰ বাবে জ্যোতিময় পূৰ্ণতা উন্মোচন কৰা। শেষত কবিসকলে সম্পূৰ্ণ কৰা যজ্ঞক্ৰিয়াক অৰ্পণ কৰি, বৃহস্পতিয়ে জীৱনৰ প্ৰাচুৰ্য, বল আৰু মানৱীয় সমৃদ্ধি স্থাপন কৰক বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰে।

12 mantras | Rishi: Bṛhaspati / Angiras-tradition | Devata: Bṛhaspati

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 69

Sukta 10.69

এই সূক্তত অগ্নিক শুভ, দীপ্তিমান অগ্নিৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি সুমিত্ৰা (সঠিক মিত্ৰতা) আৰু যজ্ঞৰ অগ্ৰভাগত বিধিমতে জ্বলাই তোলাৰ দ্বাৰা বধ্ৰ্যশ্ব আৰু তেওঁৰ লোকসকলক পথ দেখুৱায়। ইয়াত অগ্নিৰ বিস্তৃত শক্তিৰ উদ্‌যাপন কৰা হৈছে—মানৱ প্ৰচেষ্টাৰে পৰিশোধিত, দীপ্তিমানসকলৰ মাজত উজ্জ্বল। শেষত প্ৰাচীন বৃত্ৰহন অগ্নিক আহ্বান কৰা হৈছে যাতে তেওঁ বৈৰী শক্তিৰ বিৰুদ্ধে উপাসকসকলৰ ওপৰত ৰক্ষাকৰ্তাৰ দৰে থিয় হৈ থাকে।

12 mantras | Rishi: Vadhryaśva (as named patron/associated seer in the hymn’s framing) | Devata: Agni

Chandas: Jagatī (probable for RV 10.69; long pādas typical, but needs metrical verification)

Sukta 70

Sukta 10.70

এই ত্ৰিষ্টুভ্ স্তোত্ৰত অগ্নিক প্ৰজ্বলিত কৰি আৰম্ভ কৰা হৈছে আৰু ঘৃত-দীপ্ত আহুতি ইলা-ৰ আসনত স্থাপন কৰা হৈছে; অগ্নিক পৃথিৱীত ঊৰ্ধ্বমুখী হৈ ঋত-বুদ্ধিৰ শক্তি ৰূপে উপাসনাক ওপৰলৈ বহন কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়। তাৰ পিছত ই এক দেউৰী-লিতুৰ্জিক দৰ্শনলৈ বিস্তাৰিত হয়—উষা আৰু ৰাত্ৰিক আহ্বান কৰা হয় যাতে যজ্ঞৰ সুশৃঙ্খল ‘গৰ্ভ’ত দেৱতাসকলক আসন দিয়া যায়—আৰু শেষত অগ্নি সমাহ্বানকাৰী ৰূপে বৰুণ, ইন্দ্ৰ, মৰুত আৰু সৰ্বদেৱতাক যজ্ঞাসনত আনিছে, অন্তৰংগ আৰু বাহ্য পূৰ্ণতাৰ বাবে।

11 mantras | Rishi: Traditionally attributed to Vādhryaśva (continuation into RV 10.70 opening Agni-invocation) | Devata: Agni (with Ila as associated power of inspired offering)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 71

Sukta 10.71

এই সূক্তত ব্ৰহস্পতিৰ পথপ্ৰদৰ্শনত প্ৰথমে গতি লাভ কৰা বাচ্‌ (প্ৰেৰিত বাক্‌/বাণী)ৰ ৰহস্যক চিন্তা কৰে—য’ত সত্য “নাম” আৰু নিৰ্দোষ অৰ্থ গুহাত ধনৰ দৰে লুকাই থাকে। ই কেৱল খালী ধ্বনি শুনি থকা লোকসকলক তেওঁলোকৰ সৈতে তুলনা কৰে, যিসকলে সঠিক সহচৰ/মাৰ্গদৰ্শকক আঁকোৱালি ধৰে আৰু সেইদৰে বাক্‌ত নিজৰ অংশ লাভ কৰে। শেষত ই পবিত্ৰ বাক্‌ক ছন্দ, যাজকীয় ভূমিকা, আৰু যজ্ঞৰ সঠিক মাপ-মাপি কৰি বণ্টনৰ সৈতে সংযোগ কৰে, আৰু বাচ্‌ক যজ্ঞ আৰু অন্তৰ্দৃষ্টিক সংগঠিত কৰা বুদ্ধি হিচাপে দেখুৱায়।

11 mantras | Devata: Bṛhaspati (lord of inspired speech and vastness)

Chandas: Triṣṭubh (probable; RV 10.71 is a famous Vāc hymn often in Triṣṭubh)

Sukta 72

Sukta 10.72

এই সৃষ্টিতত্ত্বমূলক সূক্তত দেৱতাসকলৰ “জন্ম” (জন্ম) আৰু তেওঁলোকৰ বিন্যাস/শৃঙ্খলাকৰণৰ বিষয়ে চিন্তা কৰা হৈছে; সৃষ্টিক এক ক্ৰমাগত প্ৰকাশ-প্ৰক্ৰিয়া হিচাপে দেখুওৱা হৈছে, যাক প্ৰেৰিত বাক্য আৰু পাছৰ অন্তৰ্দৃষ্টিৰে সত্যকৈ “দেখা” যায়। ই দক্ষ আৰু অদিতিক কেন্দ্ৰ কৰি থকা পৰস্পৰবিৰোধী বংশাৱলীক অনুসৰণ কৰে, আৰু শেষত অদিতিৰ সাত পুত্ৰ আৰু মাৰ্তাণ্ডৰ পুনৰাগমনৰ প্ৰতিকত উপসংহাৰ কৰে—যাৰ দ্বাৰা প্ৰকাশৰ ভিতৰতেই অমৰত্ব আৰু মৰ্ত্যত্ব কেনেকৈ একেলগে উদ্ভৱ হয় সেয়া প্ৰকাশ পায়।

9 mantras | Rishi: Bṛhaspati / Angirasa-tradition (hymn as cosmogonic revelation; traditional attribution varies in ancillary lists) | Devata: Devāḥ (the Gods collectively); underlying cosmogonic powers of manifestation

Chandas: Triṣṭubh (11-syllable pādas; typical for reflective/cosmogonic statements)

Sukta 73

Sukta 10.73

এই ত্ৰিষ্টুভ্ স্তোত্ৰত ইন্দ্ৰৰ জন্ম, বৃদ্ধি আৰু বিজয়ী পৰাক্ৰমৰ প্ৰশংসা কৰা হৈছে; মৰুতসকল সহচৰ আৰু শক্তিবৰ্ধক ৰূপে তেওঁক বাধাদায়ক শক্তিসমূহ উচ্ছেদ কৰিবলৈ অধিক বলৱান কৰে। সৃষ্টিমূলক চিত্ৰকল্পনা আৰু যুদ্ধজয়ৰ পৰা অন্তৰ্জ্যোতিৰ দিশলৈ আগবাঢ়ি, ঋষিসকলে ইন্দ্ৰক অন্ধকাৰ গুৰিয়াই আঁতৰাবলৈ, চকুত দৰ্শনেৰে পূৰ্ণ কৰিবলৈ, আৰু গোপন ধনৰ দৰে বান্ধোনৰ পৰা তেওঁলোকক মুক্ত কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে।

11 mantras | Rishi: Likely Gaurivīti Śāktya (traditional Anukramaṇī attribution for RV 10.73) | Devata: Indra (with Maruts as auxiliaries)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 74

Sukta 10.74

এই সূক্তত সমষ্টিগত দীপ্তিমান শক্তিসমূহ (বসুসকল)ক নানাবিধ দিৱ্য সহায়ক ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; যাঁহাৰ দ্বাৰা সাধকসকলে তপস্যাময় অন্তৰ্মুখী প্ৰচেষ্টা, আলোকিত অন্তৰ্দৃষ্টি, আৰু দ্যৌ–পৃথিৱীক একত্ৰ কৰা যজ্ঞকর্মৰ মাধ্যমে পূৰ্ণতা লাভ কৰে। তাৰ পিছত ই ইন্দ্ৰৰ ফালে ঘূৰে—যি নিৰ্ণায়ক শক্তি হিচাপে আলোক আৰু ঐশ্বৰ্যৰ সমৃদ্ধ “ভঁৰাল”লৈ পাৰ কৰাই দিয়ে; আৰু তেওঁৰ বহু শক্তি তথা সাধকে যি বিচাৰে তাক সম্পন্ন কৰাৰ সামৰ্থ্যক দৃঢ়ভাৱে প্ৰতিপন্ন কৰে।

6 mantras | Devata: Vasus (collective luminous powers); implicitly the divine helpers in attainment

Sukta 75

Sukta 10.75

এই সূক্তটো জলদেৱীসকল (আপঃ)ৰ এক মহিমান্বিত স্তৱ, য’ত সিন্ধু নদীক বিশেষভাৱে উচ্চাসনত স্থাপন কৰা হৈছে—সকলো নদীৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক শক্তিশালী, সৰ্বাধিক দ্ৰুতগামী আৰু সৰ্বাধিক বিজয়ী বুলি গৌৰৱ কৰা হৈছে। ইয়াত বহু পবিত্ৰ নদীৰ নাম উল্লেখ কৰি সিহঁতক কবিৰ স্তোমত যোগ দিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে; নদীসকলক জীৱন্ত শক্তি হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে, যিসকলে বল, পোষণ আৰু ঋত-সম্মত সঠিক গতি বহন কৰে—এই ঘোষণা “বিবস্বতৰ আসনত,” অৰ্থাৎ সূৰ্যৰ দীপ্তিময় ঋত আৰু সত্যৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত উচ্চাৰিত।

9 mantras | Devata: Āpas (Waters), with special focus on Sindhu; Vivasvat as luminous seat-context

Sukta 76

Sukta 10.76

এই সূক্তখন ঋগ্বেদৰ পৰৱৰ্তী যুগৰ এক স্তোত্ৰগীত, য’ত ইন্দ্ৰক মৰুতসকলৰ সৈতে উদ্দীপিত কৰা হৈছে। ইয়াত যমল বিশ্ব (ৰোদসী) আৰু যমল দিনক আহ্বান কৰি, পোহৰ আৰু শক্তিৰ ভেদ-উন্মোচনৰ জৰিয়তে যজমানৰ বাবে “বিস্তৃত ঠাই” মুকলি কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়। ই যজ্ঞীয় শক্তিসমূহ—বিশেষকৈ সোম-পেষণ শিল আৰু দক্ষ ঋত্বিজসকল—ক প্ৰশংসা কৰে; তেওঁলোকৰ তীব্ৰ কৰ্মই অৰ্পণক ফলপ্ৰসূ কৰে, যাতে ধন আৰু বল স্বৰ্গীয় আৰু পাৰ্থিৱ—দুয়ো স্তৰত প্ৰবাহিত হয়।

8 mantras | Rishi: Traditionally attributed to a seer of the late tenth maṇḍala (as per Anukramaṇī for RV 10.76) | Devata: Indra with the Maruts (Indra-Marut complex); also Rodasī invoked

Chandas: Trishtubh

Sukta 77

Sukta 10.77

এই সূক্তত মৰুতসকলক দীপ্তিমান ঝড়-গণ হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁলোকৰ “বৰ্ষা” কেৱল বৰষুণ নহয়, আশীৰ্বাদো। তেওঁলোকে উদ্দেশ্যপূৰ্ণ শৃঙ্খলাৰে আগবাঢ়ে—ভালদৰে পথপ্ৰদৰ্শিত যজ্ঞৰ দৰে। মেঘ-ছিটা, সূৰ্যৰ কিৰণ, শ্যেন/বাজ, আৰু দূৰগামী অশ্বসদৃশ দ্ৰুত বাহনৰ দৰে উজ্জ্বল উপমাৰ জৰিয়তে তেওঁলোকৰ ৰক্ষাশক্তি আহ্বান কৰা হয়—অপকাৰ দূৰ কৰিবলৈ, প্ৰেৰিত চিন্তাক বলৱান কৰিবলৈ, আৰু যজ্ঞক দীপ্তিময় কৰিবলৈ। শেষ নিবেদনত, সৰ্বাধিক “যজ্ঞ-যোগ্য” এই শক্তিসকলক ৰথ-দ্ৰুত প্ৰেৰণা আৰু ক্ৰিয়াৰ দ্বাৰা বৃদ্ধি পোৱা মহত্ত্বক ৰক্ষা কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।

8 mantras | Devata: Maruts (storm-host) / their gaṇa

Chandas: Trishtubh (probable)

Sukta 78

Sukta 10.78

এই সূক্তত মরুতসকলক নিৰ্দোষ, দীপ্তিমান আৰু দ্ৰুতগামী শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—প্ৰেৰিত ঋষিসকলৰ দৰে, বীৰ ৰজাসকলৰ দৰে, আৰু বেগবান জলধাৰাৰ দৰে—যিসকলে বল, উজ্জ্বলতা আৰু বিজয়ী গতি আনে। স্তোত্ৰগীতৰ ভিতৰতে তেওঁলোকৰ মিত্ৰভাবপূর্ণ সান্নিধ্য কামনা কৰা হৈছে, আৰু গায়কসকলক ভাগ্যবান কৰি পুৰাতন কালৰ পৰা মৰুতসকলে ধৰি ৰখা স্থায়ী ‘ৰত্ন’ (ধন-সম্পদ) দান কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰা হৈছে।

8 mantras | Devata: Maruts (likely, given 10.78.8 explicitly addresses Marutaḥ; hymn-wide devatā inference)

Chandas: Jagatī/Triṣṭubh mixture possible; verse-level meter needs confirmation from full hymn scan

Sukta 79

Sukta 10.79

এই সূক্তত মৰ্ত্যলোকৰ মাজত চলি থকা এক ভয়ংকৰ কিন্তু কল্যাণকাৰী অমৰ শক্তিৰ বিষয়ে ধ্যান কৰা হৈছে—যাক সৰ্বাধিক সঙ্গতভাৱে অগ্নিৰ ভক্ষণশীল, ৰূপান্তৰকাৰী দিশ হিচাপে চিনাক্ত কৰা যায়। ইয়াত অগ্নিক সৰ্বভক্ষী “গৰ্ভ” বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যি নিজৰ দুজনী মাতৃ—দ্যৌঃ আৰু পৃথিৱী—ৰ পৰা পুষ্টি লয়; তাৰ পাছত সি এক “যোক্তা” শক্তি হৈ বিচ্ছিন্ন/বিপৰীত শক্তিসমূহক শাসন কৰি একত্ৰ কৰে আৰু শেষত মিত্ৰ আৰু বসুসকলৰ অধীনত ঋত (সঠিক বিধান) আৰু সমন্বয়ত উপনীত হয়।

7 mantras | Devata: Not explicitly named in this single verse; appears to describe a mighty immortal force active among mortals (often interpreted in RV 10.79 as Agni or a consuming cosmic power—requires hymn-level identification)

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs confirmation)

Sukta 80

Sukta 10.80

এই সৰু অগ্নি-সূক্তত দিৱ্য অগ্নিক কাৰ্যকৰী শক্তি, বীৰ্য-পৰাক্ৰম আৰু সমৃদ্ধিময় গঠনৰ দাতা হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁ পৃথিৱী আৰু স্বৰ্গ—এই দুয়ো জগতৰ মাজত গতি কৰি সিহঁতক সুৰ মিলাই একত্ৰ কৰে। অগ্নিক প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে যাতে তেওঁ আহুতিক উচ্চ লোকলৈ বিস্তাৰ কৰে, অস্তিত্বত নিজৰ বহু আসন/স্থান ধৰি ৰাখে, গায়কক ৰক্ষা কৰে, আৰু “মহা দ্রৱিণ” (ধন/সত্তাৰ বিশাল প্ৰাচুৰ্য) দান কৰে।

7 mantras | Devata: Agni

Sukta 81

Sukta 10.81

এই সূক্তত সৰ্ব-নির্মাতা বিশ্বকৰ্মা—যাজ্ঞিক ঋষি-পুরোহিত—ক প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁ গোপন গভীৰতাৰ পৰা সৃষ্টিক স্থাপন কৰি জগতসমূহ ‘অৰ্পণ’ কৰে। স্তোত্ৰখন বিস্ময়ভৰা সৃষ্টিতত্ত্বমূলক প্ৰশ্নৰ ধাৰাৰে স্বৰ্গ আৰু পৃথিৱী কেনেকৈ গঢ়া হ’ল তাক অনুসন্ধান কৰে, আৰু অন্তত বাচস্পতি (বাণীৰ অধিপতি) ৰূপে বিশ্বকৰ্মাক সোজাকৈ আহ্বান কৰি পূজা গ্ৰহণ কৰিবলৈ, কল্যাণ আৰু ৰক্ষা দান কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে।

7 mantras | Rishi: Traditionally associated with the Viśvakarman hymns (exact ascription varies by Anukramaṇī). | Devata: Viśvakarman (cosmic artisan/creator)

Chandas: Trishtubh (standard for 10.81; needs verification)

Sukta 82

Sukta 10.82

RV 10.82-ত বিশ্বকৰ্মাক গোপন বিশ্ব-কাৰিগৰ ৰূপে ধ্যান কৰা হৈছে—যিজনে প্ৰথম সীমা নিৰ্ধাৰণ কৰি দ্যৌ আৰু পৃথিৱীক বিস্তাৰিত কৰি সুশৃঙ্খল আকাশ-অৱকাশ গঢ়ি তোলে। এই সূক্তটো স্তৱ আৰু অনুসন্ধানৰ মাজত গতি কৰে: প্ৰাচীন ঋষিসকলৰ কৰ্তাক উদ্দেশি দিয়া আহুতিসমূহক সন্মান জনায়, কিন্তু কেৱল পাঠ-উচ্চাৰণ আৰু তৰ্ক-অনুমানত আবদ্ধ থাকিলে বাহ্য ৰূপৰ আঁৰৰ সত্য স্ৰষ্টাক হেৰুৱাব পাৰে বুলি সতৰ্ক কৰে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে যজ্ঞ আৰু চিন্তাক সেই একমাত্ৰ গঠনকাৰী বুদ্ধিত পুনৰ-কেন্দ্ৰিত কৰা, যিয়ে বহুত্বক এক সুসংগত সমগ্ৰতালৈ ৰূপ দিয়ে।

7 mantras | Rishi: Viśvakarman (traditionally associated with RV 10.82) | Devata: Viśvakarman (the All-Former; cosmic artisan/intelligence)

Chandas: Triṣṭubh (probable; standard for many cosmogonic and theistic hymns in Book 10)

Sukta 83

Sukta 10.83

এই সূক্তত মন্যু—দিব্য ক্ৰোধ/উদ্দীপনা—ক ইন্দ্ৰৰ বিজয়ী শক্তিৰ সৈতে সংযুক্ত দেৱসদৃশ শক্তি হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে, আৰু বৃত্ৰ-সদৃশ বাধা আৰু শত্রুবলৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধত উপাসকৰ সৈতে তাক যুঁজৰ ৰথত জোঁতাই ল’বলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। মন্যুক স্বয়ংজাত, অপ্রতিরোধ্য আৰু সর্বব্যাপী কৰ্মশীল বুলি প্ৰশংসা কৰি, অন্তৰ আৰু বাহিৰৰ সংঘাতৰ বাবে ‘আমাৰ ভিতৰত বল স্থাপন কৰা’ বুলি নিবেদন কৰা হয়। সূক্তৰ অন্তত ঘনিষ্ঠ সঙ্গৰ ছবি—সোঁহাতৰ কাষত মন্যু—উপস্থাপন কৰি, গোপন, অন্তৰ্মুখী পানৰ বাবে মিঠা সাৰ (সোম/মধুময় আহুতি) অৰ্ঘ্য দানেৰে তাক নিশ্চিত কৰা হয়।

7 mantras | Rishi: Manyu (personified) / traditionally attributed to a seer of the Manyu hymns (Book 10, late layer; specific attribution varies by Anukramaṇī) | Devata: Manyu (Wrath/Ardour as divine power, often linked with Indra)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 84

Sukta 10.84

এই সূক্তত মন্যু—যুদ্ধ-উন্মাদনা, ধৰ্ম্য উদ্যম আৰু অদম্য সংকল্প—ক দেৱীয় সহায় হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে; তেওঁ মৰুৎ-সদৃশ যুদ্ধশক্তিসমূহক একে ৰথত জোঁতাই বাধা-বিঘ্নৰ বিৰুদ্ধে হেঁচি লৈ যায়। ই কুলে-কুলে (viśaṃ-viśam) বিজয়ৰ বাবে প্ৰশিক্ষিত কৰে, বাক্যক অবিচ্ছিন্ন যুদ্ধ-ধ্বনিত ৰূপান্তৰিত কৰে, আৰু একত্ৰিত সমৃদ্ধি আৰু সুৰক্ষা বিচাৰে; শেষত শত্রুসকলক অন্তৰ্ভয়ে ধৰি পিছু হটিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে।

7 mantras | Rishi: Manyu-cycle voice (traditional attribution uncertain) | Devata: Manyu with Marut/Agni associations

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 85

Sukta 10.85

RV 10.85 হৈছে প্ৰসিদ্ধ সূৰ্য্যা–বিবাহ (বৈদিক বিবাহ) সূক্ত, য’ত বিবাহক সত্য (truth) আৰু ঋত (right order)ৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত এক মহাজাগতিক কৰ্ম হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। ই দম্পতীক ঐক্য-সম্মতি, সন্তান-সমৃদ্ধি, বন্ধনকাৰী শক্তিৰ পৰা সুৰক্ষা, আৰু আদিত্যসকল, সোম আৰু সূৰ্য্যই ধাৰণ কৰা দীপ্তিমান বিধানত প্ৰতিষ্ঠিত জীৱনৰ আশীৰ্বাদ প্ৰদান কৰে।

47 mantras | Devata: Satya/Ṛta as sustaining principles; Ādityas; Soma; Sūrya (as upholder of dyauḥ)

Chandas: Triṣṭubh (probable; not metrically verified from input alone)

Sukta 86

Sukta 10.86

ঋগ্বেদ ১০.৮৬ এটা সজীৱ সংলাপ-সূক্ত, য’ত ইন্দ্ৰ আৰু ৰহস্যময় বৃষাকপি কেন্দ্ৰবিন্দু; ইন্দ্ৰাণীও কথোপকথনত সোমাই আহে, আৰু পুনঃপুনঃ স্তুতিত “ইন্দ্ৰ সকলোতকৈ উচ্চ” বুলি ঘোষণা কৰা হয়। হাস্যৰসাত্মক, ঘৰুৱা সুৰৰ আৱৰণৰ তলত এই সূক্তই প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা, আনুগত্য, আৰু সোম-প্ৰেৰিত শক্তিক সঠিক পথে প্ৰবাহিত কৰি ইন্দ্ৰৰ সার্বভৌম বল পুনৰ নিশ্চিত আৰু পুনঃস্থাপিত কৰাৰ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰে। লগতে ই লোককথামূলক মোটিফ (উৰ্বৰতা, আৰোগ্য, অস্বাভাৱিক জন্ম) সংৰক্ষণ কৰে—যিবোৰ ইন্দ্ৰৰ সেই ক্ষমতাৰ চিহ্ন, যাৰ দ্বাৰা তেওঁ সত্তাসকলক বাধাৰ সীমাৰ ওপৰে তুলি ধৰিব পাৰে।

23 mantras | Rishi: Traditionally: Indra-related dialogue hymn; RV 10.86 often connected with Indra and Vṛṣākapi (and Indrāṇī) in later tradition | Devata: Indra (with Vṛṣākapi as prominent figure)

Chandas: Trishtubh (likely; narrative/dialogue hymns commonly Triṣṭubh)

Sukta 87

Sukta 10.87

এই সূক্তটো অগ্নিক ৰক্ষোহণ—ৰাক্ষস আৰু যাতুধানৰ সংহাৰক—ৰূপে আহ্বান কৰা এক তীব্ৰ সুৰক্ষামূলক স্তৱ। দিন-ৰাতি উপাসকসকলক ৰক্ষা কৰিবলৈ আৰু বৈৰী শক্তিসমূহ ভাঙি পেলাবলৈ অগ্নিক প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। মন্ত্ৰ আৰু যজ্ঞাগ্নিক ‘অস্ত্ৰ’ হিচাপে অগ্নিক পুনঃপুনঃ সক্ৰিয় কৰি, অদৃশ্য অনিষ্ট, শাপ আৰু জাদু-টোনা জ্বলাই, উন্মোচন কৰি, দূৰলৈ খেদাই পঠিয়াবলৈ কোৱা হয়। সূক্তটোৰ উদ্দেশ্য অপমাৰ্জনমূলক: শুদ্ধিকৰণ, যজ্ঞৰ সুৰক্ষা, আৰু অগ্নিৰ দীপ্ত ইচ্ছাৰ দ্বাৰা অন্তৰ্দৃঢ়তা।

25 mantras | Devata: Agni (protector against Rakṣas/Yātudhānas)

Sukta 88

Sukta 10.88

এই সূক্তত অগ্নিক অজৰ, স্বৰ্গ-স্পৰ্শী অগ্নি ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি আহুতি পান কৰে আৰু ঋত (বিশ্ব-নিয়ম)ৰ দ্বাৰা লোকসমূহ ধাৰণ কৰে। ইয়াত স্মৰণ কৰা হয় যে দেৱতাসকলে অগ্নিক ত্ৰিবিধ ৰূপত উৎপন্ন কৰি গঢ়ি তুলিছিল, তেওঁক বৃদ্ধিৰ ৰূপান্তৰক কৰি—যি উদ্ভিদসমূহ পকাই তোলে আৰু জীৱন ধাৰণ-পোষণ কৰে। সূক্তটোৱে মাতৰিশ্বনক অগ্নিৰ বাহক হিচাপে স্মৰণ কৰে আৰু উষাৰ পোহৰৰ বিস্তাৰক যজ্ঞ আৰু পুৰোহিতীয় শৃঙ্খলাৰ যথাযথ প্ৰতিষ্ঠাৰ সৈতে সংযোগ কৰে।

18 mantras | Devata: Agni (cosmic fire; world-upholder)

Chandas: Trishtubh (likely; needs confirmation)

Sukta 89

Sukta 10.89

এই সূক্তত ইন্দ্ৰক সৰ্বাতিশয় শক্তি হিচাপে বিস্তৃত প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যিজনে দীপ্তিময় লোকসমূহ উন্মুক্ত কৰে, “নদী”সমূহৰ সীমা অতিক্ৰম কৰি উপচি পৰে, আৰু উপাসকসকলৰ বাবে বিজয়, ধন-সম্পদ আৰু কল্যাণ নিশ্চিত কৰে। ইয়াত বাৰে বাৰে ইন্দ্ৰৰ অধিপত্য স্বৰ্গ, পৃথিৱী, জল আৰু পৰ্বতৰ ওপৰত প্ৰতিপন্ন কৰা হৈছে, আৰু যুদ্ধত তথা শান্তিময় যজ্ঞ-অনুষ্ঠানত আহ্বান শুনি বৃত্ৰ-সদৃশ বাধাসমূহ ধ্বংস কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। উদ্দেশ্য একে সময়তে উৎসৱময় আৰু ব্যৱহাৰিক—জীৱনৰ “ভাৰ-বহন” (ভৰ) আৰু পূৰ্ণতা-লাভ (ৱাজসাতি) জয় কৰাৰ ক্ষেত্ৰত ইন্দ্ৰৰ ৰক্ষা, বল আৰু সমৃদ্ধি আহ্বান কৰা।

18 mantras | Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable)

Sukta 90

Sukta 10.90

পুৰুষ সূক্তত সৰ্বব্যাপী ‘কসমিক পুৰুষ’ (পুৰুষ)ক উপস্থাপন কৰা হৈছে—যিজনে সমগ্ৰ জগতক নিজৰ ভিতৰত ধাৰণ কৰে, তথাপি তাক অতিক্ৰমো কৰে। ইয়াত সৃষ্টিক এক আদিম যজ্ঞ-বলিৰ ৰূপত বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যাৰ পৰা বিশ্ব, বেদ, আৰু সামাজিক-জাগতিক কাৰ্যসমূহ এক অখণ্ড সত্তাৰ সুসংবদ্ধ প্ৰকাশ হিচাপে উদ্ভৱ হয়। এই স্তোত্ৰৰ উদ্দেশ্য ধ্যানমূলক আৰু আচারমূলক—একমাত্ৰ কসমিক আদৰ্শত যজ্ঞ আৰু ধৰ্মক ভিত্তি দিয়া।

16 mantras | Rishi: Nārāyaṇa / Purusha-sūkta tradition (later Anukramaṇī attribution varies; commonly ‘Nārāyaṇa’ or ‘unknown’ in scholarly catalogues) | Devata: Puruṣa (Cosmic Being)

Chandas: Triṣṭubh (standard for much of 10.90; verify per verse in critical edition)

Sukta 91

Sukta 10.91

ঋগ্বেদ ১০.৯১ এটা অগ্নি-সূক্ত, য’ত অগ্নিক সদায় জাগ্ৰত গৃহস্থালীৰ উপস্থিতি আৰু সাৰ্বজনীন হোতৃ হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে, যিয়ে যজ্ঞক ফলপ্ৰসূ কৰে। ইয়াত অগ্নিক দীপ্তিমান বুদ্ধি (মতি/মেধা) ৰূপে দেখুওৱা হৈছে, যিয়ে সঠিক আহুতি, দেৱতাসকলৰ সৈতে সঠিক সঙ্গ স্থাপন কৰে আৰু উপাসকসকলক বিস্তৃত, বীৰত্বময় ধন-সম্পদ প্ৰদান কৰে।

15 mantras | Rishi: Traditionally attributed to Agni-related seers in RV 10.91 (exact rishi varies by Anukramaṇī) | Devata: Agni

Chandas: Jagatī (likely for RV 10.91.1 given line length; meter should be confirmed by syllable count in the received text)

Sukta 92

Sukta 10.92

এই সূক্তত যজ্ঞৰ ৰথচালক আৰু কুল-পুৰোহিত (হোতৃ) ৰূপে অগ্নিক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—ৰাতিৰ অতিথি, যি শুকান সমিধাত জ্বলি উঠে আৰু স্বৰ্গলৈ উৰ্ধ্বগামী দীপ্তিমান কেতু হৈ উঠি যায়। তেওঁৰ অপ্রতিৰোধ্য শক্তি ইয়াত গৌৰৱেৰে কোৱা হৈছে—ইমান মহান যে সূৰ্যৰ গতি আৰু ইন্দ্ৰ-সদৃশ পৰাক্ৰমো স্মৰণ কৰা হয়—আৰু লগতে প্ৰাচীন অঙ্গিৰস ঋষি-ধাৰা আৰু সোম-পেষণৰ উপকৰণসমূহৰ কথাও উল্লিখিত, যিবোৰে আচাৰৰ বাবে আৰু অন্তৰ্দৃষ্টিৰ বাবে এক স্পষ্ট পথ স্থাপন কৰে।

15 mantras | Devata: Agni (as Hotṛ, guest, luminous ketu ascending to heaven)

Sukta 93

Sukta 10.93

এই সূক্তত দ্যাৱাপৃথিৱী—দ্যৌ আৰু পৃথিৱী—ক বিশাল, মাতৃসদৃশ দুজনী ৰূপে আহ্বান কৰা হৈছে; তেওঁলোকে জগতসমূহ ধৰি ৰাখে আৰু অতিশয় প্ৰবল আৰু হিংস্ৰ শক্তিৰ বিৰুদ্ধে অবিৰত সুৰক্ষা দিয়ে। সূক্ত আগবঢ়াৰ লগে লগে প্ৰাৰ্থনা সুশৃঙ্খল শক্তিৰ এক দৃষ্টিলৈ বিস্তাৰিত হয়: যজ্ঞক্ৰিয়া ‘মানৱাতীত’ হৈ উঠে, আৰু বহু শক্তিৰ কসমিক বিন্যাস যজমানৰ কল্যাণৰ বাবে আগতেই স্থাপিত বুলি নিশ্চিত কৰা হয়।

15 mantras | Devata: Dyāvāpṛthivī (Heaven and Earth)

Chandas: Gāyatrī/Anuṣṭubh not applicable; likely Triṣṭubh/related (needs verification for 10.93.1 specifically)

Sukta 94

Sukta 10.94

এই সূক্তত সোম-পেষণ শিলাবোৰক (গ্ৰাৱাণঃ/অদ্ৰয়ঃ) জীৱন্ত, কথা কোৱা শক্তি হিচাপে কাব্যিকভাৱে ব্যক্তিত্ব দিয়া হৈছে; সিহঁতৰ তালবদ্ধ ঠক্‌ঠক্‌ শব্দ ইন্দ্ৰলৈ অৰ্পিত এক জপ/গীত হৈ উঠে। ই সোম-পেষণৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰু পবিত্ৰতাক—তাৰ শব্দ, গতি-দ্ৰুতি আৰু শৃঙ্খলিত চলনক—উদ্‌যাপন কৰে; আৰু শিলাবোৰক এনে কৰ্তা হিচাপে দেখুৱায় যিয়ে সোমৰ সাৰ মুক্ত কৰে আৰু যজ্ঞৰ ভিতৰত প্ৰেৰিত বাক্‌ (বাচ্) জাগ্ৰত কৰে।

14 mantras | Devata: Indra (recipient) with Soma-pressing stones (Grāvāṇaḥ) as invoked powers

Chandas: Trishtubh (common in Soma/Indra hymns; cadence fits)

Sukta 95

Sukta 10.95

RV 10.95 এটা নাট্যধৰ্মী সংলাপ—মৰ্ত্য ৰজা পুৰূৰৱস (আইল) আৰু অপ্সৰা উৰ্বশীৰ মাজত—য’ত মানৱ কামনা আৰু দিৱ্য শর্ত-নিয়মৰ মাজৰ টানাপোড়েন উন্মোচিত হয়। তীক্ষ্ণ বাক্য-বিনিময়ৰ জৰিয়তে ই প্ৰেমক এনে এক শক্তি হিচাপে দেখুৱায়, যিয়ে উন্নীত কৰিবও পাৰে, ধ্বংসো কৰিব পাৰে। শেষত মানৱ সঙ্গীক মৃত্যুধৰ্মীতাৰ অধীনত ৰাখিলেও, সন্তান আৰু যজ্ঞ-বলিৰ মাধ্যমে স্বৰ্গীয় অংশীদাৰিত্বলৈ যোৱাৰ এটা পথ খোলা ৰাখে।

17 mantras | Devata: Dialogue hymn (Purūravas & Urvāśī); devatā as the divine-human relational power (apsaras as luminous inspiration)

Chandas: Triṣṭubh (predominant in RV 10.95; dialogue sections vary but largely Triṣṭubh)

Sukta 96

Sukta 10.96

RV 10.96 এটা পৰৱৰ্তী মণ্ডলাৰ ইন্দ্ৰ-স্তুতি, য’ত ইন্দ্ৰক—বিশেষকৈ হৰিবৎ, “তাম্ৰবৰ্ণ (হলদীয়া) যোৰাৰ অধিপতি”—প্ৰেৰিত বাক্যৰ জৰিয়তে স্তোত্ৰত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ আৰু মধুময় সোম পান কৰিবলৈ আহ্বান কৰা হৈছে। স্তোত্ৰখনে বাৰে বাৰে ইন্দ্ৰৰ দুটা হৰী (যোৰা অশ্ব/শক্তি)ক দ্ৰুত, বিজয়ী গতি-গতিশীলতাৰ সৈতে সংযোগ কৰে—যি আকাংক্ষা পূৰ্ণ কৰে, সাধকক স্থিৰ কৰে, আৰু আনন্দ, বল আৰু সফলতা আনে। শেষত ই এক সোজা যজ্ঞীয় আহ্বানত উপনীত হয়—আগৰ পেষণসমূহ আঁতৰাই থৈ, বৰ্তমানৰ সোম নিবেদনক ইন্দ্ৰৰ নিজস্ব অংশ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিবলৈ।

13 mantras | Devata: Indra (with Harī, his twin steeds as powers of dynamism).

Chandas: Jagatī or Triṣṭubh (needs metrical verification per pada count; late hymns often vary).

Sukta 97

Sukta 10.97

RV 10.97 এটা আৰোগ্য-সূক্ত; ইয়াত ওষধীসকলক—ঔষধীয় উদ্ভিদসমূহক একেলগীয়া দেৱশক্তি হিচাপে—আহ্বান কৰা হৈছে, যাতে সিহঁতে দেহত সৰ্বত্র ব্যাপ্ত হৈ ৰোগ, বিশেষকৈ যক্ষ্মা (ক্ষয়/পীড়া), দূৰ কৰে। সূক্তখনত উদ্ভিদসমূহক আদিকালীন, বহুৰূপী আৰু দিৱ্যভাৱে স্থাপিত বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে, আৰু ভেষজ চিকিৎসাক কেৱল শাৰীৰিক ঔষধ নহয়, ক্ষতি আৰু বৈৰিতাৰ পৰা ৰক্ষা দিয়া পবিত্ৰ সুৰক্ষা হিচাপেও বৰ্ণনা কৰা হৈছে।

23 mantras | Devata: Oṣadhīs (Medicinal Plants as collective devatā)

Chandas: Anushtubh (probable for RV 10.97; verify against critical edition)

Sukta 98

Sukta 10.98

এই সূক্তটি বৰ্ষা-আহ্বান, যাক এক পবিত্ৰ আখ্যানৰ ৰূপত গাঁথা হৈছে। দেৱাপি, ৰজা শান্তনুৰ পুৰোহিত ৰূপে, বৃহস্পতিৰ পৰা শক্তিময় বাক্ লাভ কৰি পৰ্জন্যৰ বৰষুণ আহিবলৈ পথ মুকলি কৰে। বৃহস্পতিকে মন্ত্ৰৰ অধিপতি আৰু দেৱসমন্বয়ৰ কৰ্তা বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁ মিত্ৰ, বৰুণ, পূষণ, আদিত্য, বসু, মৰুত আদি সহায়ক দেৱতাসকলৰ জৰিয়তে কাৰ্য কৰি জল, উৰ্বৰতা আৰু সমাজৰ মঙ্গল পুনৰ স্থাপন কৰে। শেষ অংশত অগ্নিক ৰক্ষাৰ বাবে আৰু সাগৰ আৰু স্বৰ্গৰ পৰা ‘জলৰ পূৰ্ণতা’ মুকলি হ’বলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়।

12 mantras | Rishi: Devāpi Ārṣṭiṣeṇa (with Ārṣṭiṣeṇa/Devāpi figures prominent in the hymn’s narrative) | Devata: Bṛhaspati as the invoked power; allied forms named: Mitra, Varuṇa, Pūṣan, Ādityas, Vasus, Maruts; rain-force Parjanya is the boon/action requested

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 10.98; verse length and cadence typical)

Sukta 99

Sukta 10.99

এই সূক্তত বৃত্ৰ-বধৰ পৰিচিত কাঠামোৰে ইন্দ্ৰৰ প্ৰশংসা কৰা হৈছে—বজ্ৰ গঢ়া আৰু নিক্ষেপ, বাধাদায়ক শক্তিসমূহ ভাঙি পেলোৱা, আৰু উপাসকৰ বাবে সমৃদ্ধিৰ পথ মুকলি কৰা। ইয়াত বীৰ-মিথৰ সৈতে নৈতিক আৰু সামাজিক সুৰ মিলি আছে—ইন্দ্ৰ সত্যবাদীক ৰক্ষা কৰে, বৈৰী দুৰ্গসমূহ চূর্ণ কৰে, আৰু ইষা (প্ৰেৰণা), ঊৰ্জ (জীৱনীশক্তি), আৰু সুক্ষিতি (নিৰাপদ বাসস্থান) দান কৰে। শেষত ‘পিঁপৰা’ ইন্দ্ৰৰ ওচৰলৈ আগবাঢ়ি অহাৰ চিত্ৰই নম্ৰ, অধ্যৱসায়ী ভক্তিক দেৱীয় বৃদ্ধি আৰু সাৰ্বজনীন দীপ্তিৰ উপায় হিচাপে উজ্জ্বল কৰে।

12 mantras | Devata: Indra (implied through vajra and Vṛtra-slaying mythic frame)

Sukta 100

Sukta 10.100

এই সূক্তত ইন্দ্ৰক দৃঢ়ভাৱে “অটল হৈ থিয় হওক” বুলি আহ্বান কৰা হৈছে—সোমৰ দ্বাৰা জাগ্ৰত হৈ উপাসকসকলক বিজয়ী ভোগ, বৃদ্ধি আৰু সুৰক্ষা দান কৰক। ইন্দ্ৰৰ বীৰ্যশালী শক্তিৰ সৈতে সৱিতৃক যজ্ঞক্ৰিয়াক পথ দেখুৱাবলৈ আৰু ৰক্ষা কৰিবলৈ আহ্বান কৰা হৈছে, আৰু অদিতিক পুনঃপুনঃ বিস্তৃত “সমগ্ৰতা” ৰূপে বাছনি কৰা হৈছে—যিয়ে সত্য, অখণ্ডতা আৰু অসত্যৰ আৱৰণৰ পৰা মুক্তিক সংৰক্ষণ কৰে।

12 mantras | Devata: Indra (primary); Savitṛ and Aditi invoked for protection and totality

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 101

Sukta 10.101

এই সূক্তটো একে ধৰণৰ সমমনস্ক সঙ্গীসকললৈ সামূহিক জাগৰণ-আহ্বান: একেলগে অগ্নি জ্বলাই যজ্ঞক গতি দিয়া, উষা (প্ৰভাত) আৰু দধিক্ৰাৱনক আহ্বান কৰা, আৰু ইন্দ্ৰক শক্তিদায়ক সহায় (ইন্দ্ৰৱৎ) ৰূপে ধৰা। ৰথ-নিৰ্মাণৰ উজ্জ্বল চিত্ৰ, “ঘোঁৰা” (জীৱনীশক্তি)ক উদ্দীপিত কৰা, আৰু নাদ/পাত্ৰ ভৰ্তি কৰাৰ দৰে উপমাৰে ই যজ্ঞক সমন্বিত, কৌশলময় কৰ্ম হিচাপে দেখুৱায়—যিয়ে বল, সমৃদ্ধি আৰু বিজয়ী গতি আনে। শেষত দৃঢ় পৰিশ্ৰমৰ আহ্বান জনাই, ইন্দ্ৰক সোম পান কৰি সহায় দান কৰিবলৈ স্পষ্টকৈ মাতি আনে।

12 mantras | Devata: Agni, Uṣas, Dadhikrāvan; supported by Indra (indra-vat)

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 10.101 opening)

Sukta 102

Sukta 10.102

ইন্দ্ৰলৈ উৎসৰ্গিত এই সূক্তখন ৰথ-প্ৰতিযোগিতাৰ জীৱন্ত ভাষাত ৰচিত; দেৱতাক অনুৰোধ কৰা হৈছে যেন তেওঁ দৌৰকাৰীক, যুঁজলীয়া অশ্ব-দলক আৰু যশ-ধনৰ লাভক ৰক্ষা কৰে। ই ইন্দ্ৰক কৌশল, বেগ আৰু বিজয়ী গতিৰ অধিপতি হিচাপে উদ্‌যাপন কৰে—যিজনে সমগ্ৰ চলমান জগতখন “দেখে” আৰু দৌৰ জিকাবলৈ যুগল শক্তিসমূহক বলৱান কৰে। বাহ্যিক চিত্ৰকল্পৰ তলত, ই সঠিক পথনির্দেশ, কাৰ্যকৰী উপায়, আৰু যুদ্ধ তথা জীৱনৰ প্ৰচেষ্টাত বাধা অতিক্ৰম কৰি বিজয় লাভৰ প্ৰাৰ্থনা।

12 mantras | Devata: Indra

Sukta 103

Sukta 10.103

এই সূক্তটো ইন্দ্ৰলৈ এক যুদ্ধমুখী আহ্বান—তেওঁক দ্ৰুতগামী, অনিমেষ, একক বীৰ ৰূপে বন্দনা কৰা হৈছে, যিয়ে শত্ৰু বাহিনী ভাঙি পেলায় আৰু আৰ্য সমাজৰ বাবে ৰুদ্ধ পথ-স্থান মুকলি কৰে। ইয়াত যুদ্ধত বিজয়, নিজৰ সৈন্যদলৰ সুৰক্ষা, আৰু ইন্দ্ৰৰ নেতৃত্বত আগবাঢ়ি জয়লাভ কৰিবলৈ প্ৰয়োজনীয় সাহস আৰু ঐক্যৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।

13 mantras | Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable for RV 10.103)

Sukta 104

Sukta 10.104

এই সূক্তত বহুবাৰ আহ্বান কৰা, পিঙ্গল অশ্বে বহন কৰা ইন্দ্ৰক তৎক্ষণাৎ যজ্ঞলৈ আহি সদ্য নিস্পেষিত সোম পান কৰিবলৈ জৰুৰী নিমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছে। ইয়াত ইন্দ্ৰক প্ৰাৰ্থনা-শ্ৰোতা, যজ্ঞবিধিৰ পথ-জ্ঞানী, আৰু বৃত্ৰ-সদৃশ বাধাদানকাৰী শক্তিসমূহৰ ওপৰত বিজয়ী বধকাৰী বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে; সংঘৰ্ষত সহায় আৰু ধন, বল, পূৰ্ণতা লাভৰ বাবে তেওঁক আহ্বান কৰা হয়।

11 mantras | Devata: Indra (with Soma as offering-substance)

Chandas: Trishtubh (common for Indra-Soma hymns; likely here)

Sukta 105

Sukta 10.105

এই সূক্তটো ইন্দ্ৰৰ ("বসু" উপাধিৰে সম্বোধিত) বলিষ্ঠ প্ৰশংসা; কেতিয়া স্তোত্ৰই সঁচাকৈয়ে তেওঁক “প্ৰীত” কৰিব সেয়া সুধে, আৰু তেওঁৰ সহায়ৰ শক্তিদায়ক আধাৰ হিচাপে সোম-নিষ্পেষণক আহ্বান কৰে। ইয়াত ইন্দ্ৰৰ গঢ়া শক্তি আৰু কৌশল স্মৰণ কৰা হৈছে (ঋভু আৰু মাতৰিশ্বনৰ সৈতে তুলনা কৰি) আৰু শেষত কুৎসক ৰক্ষা কৰা আৰু দস্যু-বধত লাভ কৰা বিজয়ৰ স্মৃতিত উপনীত হয়; ই নিশ্চিত কৰে যে প্ৰশংসা আৰু মিত্ৰতা তেওঁৰ নিৰ্ণায়ক সহায় টানি আনে।

11 mantras | Devata: Indra (probable) / Vasu epithet; requires Anukramaṇī confirmation for RV 10.105

Chandas: Jagatī or Triṣṭubh (uncertain from excerpt; requires meter scan of full sukta)

Sukta 106

Sukta 10.106

এই সূক্তত যমল দিৱ্য শক্তিক—সাধাৰণতে অশ্বিন-দ্বয় বুলি বুজা যায়—আহ্বান কৰা হৈছে, যেন তেওঁলোকে নিজৰ ৰথ লৈ আহে, প্ৰেৰিত চিন্তাক বিস্তাৰ কৰে, আৰু নিপুণ শিল্পীৰ দৰে প্ৰাণশক্তিক গতি দিয়ে। ইয়াত তেওঁলোকৰ দ্ৰুত, সুৰ-মিলোৱা কাৰ্যৰ প্ৰশংসা কৰা হৈছে আৰু বাজ (বল), আনন্দ, আৰু ‘অজৰ’ প্ৰাণবৃদ্ধিৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে; শেষত উপাসকৰ অন্তৰতম কামনা পূৰণ কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰা হৈছে।

11 mantras | Devata: Dual divinities (likely the Aśvins)

Sukta 107

Sukta 10.107

এই সূক্তত দক্ষিণাক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যজ্ঞ সম্পূৰ্ণ কৰা (পূৰ্তি) আৰু সঠিক দিশে নিৰ্দেশিত পবিত্ৰ দান, যিয়ে উপাসকক অন্ধকাৰৰ পৰা বিস্তৃত, দীপ্তিময় পথলৈ লৈ যায়। ইয়াত দানক কেৱল দয়া-দান বুলি নহয়, বৰং এক অভিষিক্ত শক্তি বুলি দেখুওৱা হৈছে—যি পুৰোহিতীয় কৰ্মসমূহ নিখুঁত কৰে, সামাজিক শৃঙ্খলা ধাৰণ কৰে, আৰু সুৰক্ষা, সমৃদ্ধি তথা বিজয় প্ৰদান কৰে।

11 mantras | Devata: Dakṣiṇā (personified sacred giving) / Pūrtí (completed offering) theme

Sukta 108

Sukta 10.108

RV 10.108-ত এক নাটকীয় সংলাপ দেখা যায়, য’ত ইন্দ্ৰৰ দ্ৰুত দূতী সৰমাই ৰসা নদীৰ সিপাৰে “গাই” (পোহৰ/ধন-সম্পদ/নিধি) লুকুৱাই থোৱা পণিসকলক মুখামুখি হয়। স্তোত্ৰখনৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈছে বুজাবুজি, অস্বীকাৰ আৰু সতৰ্কবাণী: পণিসকলে ঘুষ দি আৰু বিভ্ৰান্ত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে, কিন্তু সৰমাই ঋত (সত্য-ব্যৱস্থা)ৰ পক্ষে দৃঢ় হৈ লুকাই থোৱা সম্পদৰ ন্যায়সঙ্গত উদ্ধাৰৰ দাবী তোলে। উপসংহাৰত ব্ৰহস্পতিৰ প্ৰকাশক শক্তিয়ে লুকাই থকা বস্তু—গাই, সোম, পবিত্ৰ উপকৰণ, আৰু ঋষিসকলকো—উদ্ধাৰ কৰি পোহৰক আগবঢ়ায়।

11 mantras | Devata: Saramā (in dialogue context; hymn concerns the recovery of the hidden cows/treasures)

Chandas: Jagatī/Triṣṭubh mixture is reported for parts of RV 10.108 (verification recommended at verse-level)

Sukta 109

Sukta 10.109

এই সূক্তত গম্ভীৰ ‘ব্ৰহ্ম-কিল্বিষ’ (পবিত্ৰ ঋত আৰু ব্ৰাহ্মণিক পবিত্ৰতাৰ বিৰুদ্ধে অপৰাধ) বিষয় উত্থাপিত। ঋতৰ ভিতৰত গতি কৰা দিৱ্য জলসমূহ (আপঃ) প্ৰথমে দোষ আৰু তাৰ প্ৰতিকাৰ/প্ৰায়শ্চিত্তৰ কথা কয়; মাতৰিশ্বনৰ আহ্বানও আছে। ভুলকৈ লোৱা বস্তু ঘূৰাই দিয়া (পুনঃস্থাপন/প্ৰতিদান), দিৱ্য আপঃৰ দ্বাৰা শুদ্ধিকৰণ, আৰু দেৱতাসকলৰ সৈতে সুৰতালত পুনঃপ্ৰৱেশ—এইবোৰক ই বিশেষভাৱে জোৰ দিয়ে; শেষত পুনৰ উপাসনা আৰু ঋতৰ ভিতৰত সঠিক স্থিতি পুনঃপ্ৰতিষ্ঠা হয়।

7 mantras | Devata: Āpaḥ (Waters) / Ṛta; with Mātariśvan invoked

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 10.109)

Sukta 110

Sukta 10.110

এই সূক্তত জাতবেদস অগ্নিক জ্বলি উঠা গৃহাগ্নি ৰূপে কেন্দ্ৰ কৰি বৰ্ণনা কৰা হৈছে—যি হোতৃ আৰু দিৱ্য দূত হিচাপে মানুহৰ অৰ্পণ আৰু সংকল্প দেৱতাসকলৰ ওচৰলৈ বহন কৰে। ইয়াত যজ্ঞক ঋতৰ ভিতৰত এক সুসংবদ্ধ গতি হিচাপে দেখুওৱা হৈছে, য’ত উষা আৰু ৰাত্ৰিৰ দৰে পৰিপূৰক শক্তিসমূহে আচাৰৰ ছন্দক সহায় কৰে; আৰু শেষত দেৱতাসকলে গ্ৰহণ কৰিবলৈ স্বাহা-সজ্জিত আহুতিত ই সমাপ্ত হয়।

11 mantras | Devata: Agni Jātavedas

Sukta 111

Sukta 10.111

এই সূক্তই প্ৰেৰিত চিন্তকসকলক নিজৰ মনীষা (গঢ়া অন্তৰ্দৃষ্টি) উত্থাপন কৰিবলৈ আহ্বান জনায় আৰু সত্য আৰু সিদ্ধ কৰ্মৰ জৰিয়তে বিজয় আৰু ৰক্ষাৰ বাবে ইন্দ্ৰক “চলিত” কৰি তুলিবলৈ প্ৰেৰণা দিয়ে। ইয়াত ইন্দ্ৰৰ আদৰ্শ কীৰ্তি—বজ্ৰেৰে বৃত্ৰক চূৰ্ণ কৰা আৰু অদেৱসকলৰ মায়া ছিন্নভিন্ন কৰা—স্মৰণ কৰা হৈছে; তাৰ পাছত সেই বিশ্বজয়ক বৰ্তমানৰ লাভলৈ ৰূপান্তৰ কৰে: নদীসমূহ সাগৰলৈ বৈ যায়, ধন-সম্পদ আহে, আৰু সত্যবাক্য (সূনৃতা) উপাসক/যজমানৰ ওচৰলৈ আহে।

10 mantras | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires pada-count verification)

Sukta 112

Sukta 10.112

এই সূক্তটো প্ৰভাতকালীন সোম-আহ্বান, য’ত ইন্দ্ৰক চেপা সোম তেওঁৰ “প্ৰথম পান” হিচাপে পান কৰিবলৈ আৰু বৈৰী শক্তিৰ বিৰুদ্ধে তেওঁৰ বিজয়ী শক্তি জাগ্ৰত কৰিবলৈ উদ্দীপিত কৰা হৈছে। ই সোমপাত্ৰৰ ওপৰত ইন্দ্ৰৰ প্ৰাচীন আৰু ন্যায়সঙ্গত অধিকাৰক প্ৰশংসা কৰে, মধুময় পানীয়ৰ প্ৰতি দেৱতাসকলৰ যৌথ আকাঙ্ক্ষাক উদযাপন কৰে, আৰু শেষত এই প্ৰাৰ্থনাৰে সমাপ্ত হয় যে ইন্দ্ৰে চেষ্টা কৰা উপাসকসকলৰ ওপৰত দৃষ্টি দিওক, যুদ্ধত জয় দিওক, আৰু যি ধন অবণ্টিত যেন লাগে তাৰ পৰাও ধন বণ্টন কৰক।

10 mantras | Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable; requires verification)

Sukta 113

Sukta 10.113

এই সূক্তত ইন্দ্ৰৰ শক্তিৰ উত্থানক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—দ্যাৱা-পৃথিৱী আৰু সকলো দেৱতাই তেওঁৰ বলক সমৰ্থন কৰে, বিশেষকৈ সোমে তেওঁৰ ইচ্ছা আৰু বুদ্ধিক উদ্দীপিত কৰাৰ পাছত। ই তেওঁৰ বৃত্ৰ-বধ কীৰ্তিক স্মৰণ কৰে—জলক ৰোধ কৰি ৰখা অন্ধকাৰক ভেদি দিয়া—আৰু সেই বিজয়ক বৰ্তমানৰ বাবে প্ৰাৰ্থনালৈ ৰূপান্তৰিত কৰে: সুৰক্ষা, দুঃখ-কষ্ট অতিক্ৰম কৰি নিৰাপদ গমন, আৰু উপাসকসকলৰ বাবে বিস্তৃত আৰু স্থিৰ আধাৰ।

10 mantras | Devata: Indra (supported by Dyāvā-Pṛthivī and Viśve Devāḥ)

Chandas: Trishtubh (probable; requires verification)

Sukta 114

Sukta 10.114

RV 10.114 এটা ধাঁধাময় সূক্ত, য’ত যজ্ঞৰ গোপন স্থাপত্য প্ৰকাশ পায়—অগ্নি (মাতৰিশ্বন) আৰু জ্ঞানশক্তিসম্পন্ন বিশ্বে দেবাঃ কেনেকৈ ছন্দ, সংখ্যা আৰু প্ৰেৰিত বাক্যৰ জৰিয়তে ঋত/শৃঙ্খলা স্থাপন কৰে। ইয়াত ‘কাৰ্য মাপি-মাপি ভাগ কৰা’—ছন্দ নিৰ্ধাৰণ, বিশ্ব-গণনা সজোৱা, আৰু ঋক্‌ আৰু সামন্‌ৰ দ্বাৰা যজ্ঞৰ ৰথ আগবঢ়োৱা—এইবোৰ কথা কোৱা হৈছে, যাতে স্বৰ্গীয় পোষণ আৰু কৰ্ম-ভাগ তথা ভাগ্যৰ ন্যায়সঙ্গত বণ্টন নিশ্চিত হয়।

9 mantras | Devata: Mātariśvan / ritual Fire principle; also Viśve Devāḥ as knowing powers

Sukta 115

Sukta 10.115

এই অগ্নি-সূক্তত অগ্নিদেৱক এক বিস্ময়কৰ “যুৱ শিশু” ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যাৰ বৃদ্ধি তেওঁৰ দুটা মাতাকো অতিক্ৰম কৰে আৰু যিয়ে একেলগে মানুহ আৰু দেৱতাসকলৰ মাজত মহান দূতৰ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰে। ইয়াত অগ্নিৰ শক্তি উজ্জ্বলকৈ দেখুওৱা হৈছে: যজ্ঞ-ঋতৰ বিধান স্থাপন আৰু ৰক্ষা কৰা, আহুতি বহন কৰা, আৰু গায়ক তথা দ্ৰষ্টা-নেতাসকলক—বিশেষকৈ কণ্ব বংশক—সুৰক্ষা দিয়া। শেষত vaṣaṭ ধ্বনি আৰু পুনঃপুন namas উচ্চাৰণৰ সৈতে এক লিতুৰ্জিক উত্থানত সূক্তখন পৰিসমাপ্ত হয়।

9 mantras | Rishi: Kaṇva (Kāṇva tradition indicated by 10.115.5; hymn as a whole is Kāṇva-associated) | Devata: Agni (as child, messenger, establishing power)

Chandas: Triṣṭubh (typical for Agni hymns in this register; verify by scan)

Sukta 116

Sukta 10.116

এই সূক্তত ইন্দ্ৰক তৎক্ষণাৎ আহ্বান কৰা হৈছে—তেওঁ যেন সোম পান কৰি নিজৰ সম্পূৰ্ণ বিজয়ী শক্তিত উদিত হয়, যাতে তেওঁ বৃত্ৰ-সদৃশ বাধাদানকাৰী শক্তিসমূহ ভাঙি উপাসকসকলৰ সমৃদ্ধি ৰক্ষা কৰিব পাৰে। ইয়াত যুদ্ধময় চিত্ৰকল্প—শত্ৰুভাৱাপন্ন, জাদুটোনা-সদৃশ দুষ্ট শক্তিসমূহ কাটি পেলোৱা—আৰু এক যজ্ঞীয়-কাব্যিক কৰ্ম একেলগে মিলিছে: ঋষিৰ বাক্য নাওঁৰ দৰে মুকলি কৰা হয়, যি ধন-সম্পদ, পথ মুকলি হোৱা, আৰু নিৰাপদ পাৰাপাৰৰ বাবে দেৱতাসকললৈ স্তৱ বহন কৰে।

8 mantras | Devata: Indra (with Soma as offering-power)

Sukta 117

Sukta 10.117

ঋগ্বেদ 10.117 এটা পৰৱৰ্তী, উপদেশমূলক সূক্ত, যিয়ে দানশীলতাৰ ধৰ্ম শিকায়: ধন সম্পদ চলাচল কৰিবই লাগে, আৰু যিয়ে ভাগ-বতৰা কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে সি আধ্যাত্মিক আৰু সামাজিকভাৱে পৰিত্যক্ত হয়। ইয়াত দান (পৃণ-) ক ঋত (ব্ৰহ্মাণ্ডীয় শৃঙ্খলা)ৰ সৈতে সঙ্গতি বুলি দেখুৱাই, আৰু সতৰ্ক কৰে যে সঞ্চয়-লোভ আৰু দুখীয়াক অৱহেলা ক্ষয়লৈ লৈ যায়, কিন্তু ভাগ-বতৰা দাতা আৰু সমাজ—দুয়োকেই টিকাই ৰাখে।

9 mantras | Devata: Didactic/ethical hymn (no single devatā; addresses the law of giving under divine order)

Chandas: Trishtubh (common for RV 10.117; verification required)

Sukta 118

Sukta 10.118

এই সৰু অগ্নি-সূক্তত যথাবিধি প্ৰজ্বলিত হ’লে যজ্ঞাগ্নি ওপৰলৈ উঠি উঠে, ঘৃতত আনন্দ পায়, আৰু শত্রুভাৱাপন্ন “ভক্ষক” (অত্ৰিণ) ক আঘাত কৰি নিবেদনক ৰক্ষা কৰে বুলি চিত্ৰিত কৰা হৈছে। অগ্নিক অমৰ গৃহপতি (বাসস্থানৰ অধিপতি) হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; মৰ্ত্যলোকত তেওঁক আহ্বান কৰা হয় যাতে তেওঁ ৰক্ষা কৰে, পবিত্ৰ কৰে, আৰু যজ্ঞক্ৰিয়াক তাৰ সঠিক ক্ৰমত স্থাপন কৰে।

9 mantras | Devata: Agni

Chandas: Gāyatrī (probable; compact 3-pāda structure typical of gāyatrī-style address)

Sukta 119

Sukta 10.119

এই সূক্তটো প্ৰেৰিত, আত্ম-প্ৰতিফলিত আত্মবিশ্বাসৰ এক উজ্জ্বল উচ্ছ্বাস। বক্তাই নিজৰ ভিতৰত শক্তি, লাভ আৰু জগতৰ সৈতে সমতা জাগি উঠা অনুভৱ কৰে, আৰু বাৰে বাৰে সুধে—এইটো কি ‘সোমৰ জল’ৰ পৰা আহিছে? পুনৰাবৃত্তিময় ধ্বনি-ছন্দত ই সোমক কেৱল পেষা পানীয় হিচাপে নহয়, আনন্দৰ দীপ্তিময় জলীয় ক্ষেত্ৰ হিচাপে দেখুৱায়, যিয়ে চিন্তা, সাহস আৰু সক্ষমতাক উৰ্ধ্বমুখী কৰে। সূক্তটোৰ অন্তত দিৱ্য সেৱাৰ বাবে প্ৰস্তুতি প্ৰকাশ পায়—‘ভালকৈ গঢ়া ঘৰ’ হৈ, দেৱতাসকললৈ আহুতি বহন কৰিবলৈ উপযুক্ত হোৱা।

13 mantras | Rishi: Agastya Māna (traditional Anukramaṇī attribution for RV 10.119) | Devata: Soma (with Apas ‘Waters’ as the supporting field of manifestation)

Chandas: Jagatī (refrain-like cadence with recurring ‘kuvit somasyāpām iti’)

Sukta 120

Sukta 10.120

ঋগ্বেদ 10.120 এটা বীৰ-যুদ্ধময় সূক্ত, য’ত সদ্য উদ্ভূত, জগতত সৰ্বাগ্ৰে বিজয়ী শক্তি—ইন্দ্ৰৰ উগ্ৰ (ভয়ংকৰ) ৰূপ—ক উদ্‌যাপন কৰা হৈছে; তেওঁ তৎক্ষণাৎ শত্রু দমন কৰি বাধা আঁতৰায়। কবিয়ে মন্ত্ৰ (ব্ৰহ্মন) ক এক সক্ৰিয় সহায়ক হিচাপে চিত্ৰিত কৰিছে, যিয়ে দেৱতাৰ অস্ত্ৰ আৰু গতি-উদ্যম তীক্ষ্ণ কৰি অন্তৰ প্ৰেৰণা আৰু বাহ্য বিজয়ক একেলগে জুৰে। শেষত ইন্দ্ৰক আথৰ্বণীয় প্ৰামাণ্যতাৰে নিশ্চিত এক ব্ৰহ্মাণ্ডীয় মূৰ্তি হিচাপে দেখুওৱা হৈছে, যাক সহায়কাৰী মাতৃ/ভগ্নী-শক্তিসমূহে পোষণ কৰি বৃদ্ধি কৰে।

9 mantras | Devata: Indra-like Ugra (conquering power); possibly Indra as the force that subdues inner enemies—exact Anukramani devatā should be checked.

Chandas: Tr̥ṣṭubh (common for heroic/martial RV verses); needs metrical confirmation.

Sukta 121

Sukta 10.121

এই সূক্তত সৃষ্টিৰ প্ৰথম তত্ত্ব—হিৰণ্যগৰ্ভ, “সোণালী অংকুৰ”—ক একমাত্ৰ প্ৰভু হিচাপে ধ্যান কৰা হৈছে; যিজনে স্বৰ্গ আৰু পৃথিৱী ধৰি ৰাখে আৰু যাৰ পৰা সকলো জীৱৰ উদ্ভৱ। প্ৰতিটো ঋচাৰ শেষত অনুসন্ধানী পুনৰুক্তি “কস্মৈ দেৱায় হবিষা বিধেম” (“কোন দেৱতালৈ আমি হবী অৰ্পণ কৰিম?”) আহে, যিয়ে বহু ৰূপৰ আঁৰত থকা একক সত্তাৰ প্ৰতি বিস্ময় প্ৰকাশ কৰে। শেষ ঋচাত এই অনুসন্ধানৰ সমাধান হৈ প্ৰজাপতিক সেই সৰ্বব্যাপী প্ৰভু বুলি নাম দিয়া হয়; পূৰ্ণতা আৰু সমৃদ্ধিৰ বাবে কামনা আৰু অৰ্পণ তেওঁৰ হাতত ন্যস্ত কৰা হয়।

10 mantras | Rishi: Hiraṇyagarbha / Prajāpati (traditional attributions vary; often given to Hiraṇyagarbha) | Devata: Ka / Prajāpati / Hiraṇyagarbha (the One Lord as origin of beings)

Chandas: Tr̥ṣṭubh

Sukta 122

Sukta 10.122

এই সূক্তত অগ্নিক গৃহৰ শুভ, অ-শত্ৰু “অতিথি” আৰু অপৰিহাৰ্য হোতৃ হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি মানুহ আৰু দেৱতাসকলৰ মাজত আহুতি আৰু আশীৰ্বাদ বহন কৰে। অগ্নিক প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে যাতে তেওঁ ধন-সম্পদ আৰু জীৱনীশক্তিৰ প্ৰচুৰ “ধাৰা” মুকলি কৰে, যজমানৰ গৃহত প্ৰজ্বলিত আৰু শুদ্ধ হয়, আৰু যজমানসকলৰ বাবে স্থায়ী কল্যাণ আৰু বৃদ্ধি নিশ্চিত কৰে। বসিষ্ঠ বংশই এই আহ্বান স্পষ্টভাৱে নিজৰ বুলি দাবী কৰে, ফলত এই সূক্ত জীৱন্ত পৰিয়ালীয় পৰম্পৰাৰ ভিতৰত যজ্ঞীয় প্ৰশংসা আৰু ৰক্ষাৰ ধাৰাবাহিকত স্থাপিত হয়।

8 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (as indicated by later verse 10.122.8 mentioning Vasiṣṭhas; traditional attribution of the hymn to Vasiṣṭha-lineage) | Devata: Agni

Chandas: Jagatī (likely; 10.122 commonly in Jagatī—needs manuscript confirmation)

Sukta 123

Sukta 10.123

RV 10.123-এ ৱেনাক এক দীপ্তিমান, মধ্যস্থ শক্তি হিচাপে স্তৱ কৰা হৈছে—যাক প্ৰায়ে গন্ধৰ্ব–সূৰ্য সংযুক্ত-তত্ত্ব হিচাপে পঢ়া হয়—যিয়ে জন্ম, প্ৰকাশন আৰু বিশ্বীয় বিপৰীত শক্তিসমূহৰ মিলনক প্ৰেৰণা দিয়ে। শ্লোকসমূহ গৰ্ভস্থ পোহৰ, জল আৰু সূৰ্যৰ সঙ্গম, আৰু এক কাম-প্ৰতীকধৰ্মী স্বৰ্গীয় সংযোগৰ তীব্ৰ চিত্ৰৰ মাজেৰে আগবাঢ়ে; শেষত “বিন্দু/কিৰণ”-এ ত্ৰিলোকত ঋত/শৃঙ্খলা স্থাপন কৰে।

8 mantras | Rishi: Traditionally associated with Vena (or a Vena-related seer) in RV 10.123; exact attribution varies by Anukramaṇī traditions. | Devata: Vena / Gandharva-Sūrya complex (a luminous messenger/mediator power); Sūrya and the Waters are central supporting powers in the verse.

Chandas: Triṣṭubh (11-syllable cadence; typical of RV 10 hymns with expansive imagery).

Sukta 124

Sukta 10.124

এই সূক্তত মূলত অগ্নিক যজ্ঞলৈ আহ্বান কৰা হৈছে—সেই আগত আগত চলা, আহুতি-বহনকাৰী অগ্নি, যিয়ে দীঘল অন্ধকাৰ দূৰ কৰি স্থায়ী পোহৰে পথ উজলাই দিয়ে। শ্লোকসমূহ আগবঢ়াৰ লগে লগে, সূক্তটি অগ্নিৰ সীমা অতিক্ৰম কৰি সংশ্লিষ্ট সাৰ্বভৌমত্ব-সম্পৰ্কীয় ভাবনালৈও যায়—ঋত আৰু অসত্যৰ সংঘাত (বৰুণ), বৈৰী শক্তিসমূহৰ ক্ষয়, আৰু অন্তত প্ৰতীকী চিত্ৰকল্পৰ জৰিয়তে ইন্দ্ৰৰ স্বীকৃতি—যি দেৰী-ঋগ্বৈদিক ধাৰণাত একে যজ্ঞ-আধ্যাত্মিক গতিৰ ভিতৰত একাধিক দেৱতাক বুননি কৰাৰ প্ৰৱণতা দেখুৱায়।

9 mantras | Rishi: Traditionally attributed in Anukramaṇī to a seer of Mandala 10 (exact name varies by recension); hymn is Agni-directed. | Devata: Agni.

Chandas: Triṣṭubh.

Sukta 125

Sukta 10.125

RV 10.125 প্ৰসিদ্ধ দেৱী-সূক্ত, য’ত বাক্ (বাণী) সৰ্বব্যাপী দিৱ্য শক্তি ৰূপে প্ৰথম পুৰুষত কথা কৈ, প্ৰতিটো দেৱতা আৰু বিশ্ব-কাৰ্যক সংগ দিয়া আৰু ধাৰণ কৰা শক্তি হিচাপে নিজকে প্ৰকাশ কৰে। এই স্তোত্ৰই ঘোষণা কৰে যে প্ৰেৰিত বাণীয়ে অধিকাৰ দান কৰে, মানুহক ঋষি বা ব্ৰহ্মা কৰি তোলে, আৰু স্বৰ্গ-পৃথিৱীৰ সীমা অতিক্ৰম কৰি বিস্তাৰিত হয়—সৃষ্টি, জ্ঞান আৰু সাৰ্বভৌমত্বৰ আঁৰৰ আধ্যাত্মিক তত্ত্ব হিচাপে বাণীক উন্মোচন কৰে।

8 mantras | Rishi: Vāk Ambhṛṇī (Ambhṛṇī-devī), per Anukramaṇī tradition. | Devata: Vāc (Speech/Word) as Devī; encompassing all deities.

Chandas: Triṣṭubh (standard attribution for much of RV 10.125; verify by scan).

Sukta 126

Sukta 10.126

এই সূক্তটি আদিত্যসকল—বৰুণ, মিত্ৰ আৰু আৰ্যমণ—কেন্দ্ৰ কৰি ৰচিত এক সুৰক্ষামূলক আৰু মুক্তিদায়ক প্ৰাৰ্থনা। তেওঁলোকে “একে সুৰত” গতি কৰি উপাসকক বৈৰিতা, পাপ আৰু দুৰ্ভাগ্যৰ পৰা পাৰ কৰাই নিয়ে। পাছত ই দেৱীয় সহায়কৰ এক বিস্তৃত মিত্ৰজোটলৈ বিস্তাৰিত হয়—মৰুতসকলৰ সৈতে ৰুদ্ৰ, ইন্দ্ৰ, অগ্নি আৰু বসুসকল—কল্যাণ (স্বস্তি), বন্ধন/দুৰ্দশাৰ পৰা মুক্তি, আৰু অধিক পূৰ্ণ, অধিক স্থিৰ প্ৰাণশক্তিময় জীৱনলৈ নিৰাপদ গমন কামনা কৰি।

8 mantras | Rishi: Traditionally assigned to a seer of the late Tenth Maṇḍala (Anukramaṇī-dependent; often connected with Aditya-invocations) | Devata: Ādityas—Varuṇa, Mitra, Aryaman

Chandas: Anuṣṭubh (likely for RV 10.126; verse-level confirmation may vary)

Sukta 127

Sukta 10.127

এই সূক্তত ৰাত্ৰীৰ (নিশা) দেৱীক এক দিৱ্য শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—তেওঁ বহু পোহৰেৰে প্ৰকাশ পায়, সকলো জ্যোতি-শোভা একত্ৰ কৰে, আৰু জগতখনক নিস্তব্ধতা আৰু নিৰাপত্তাত স্থিৰ কৰে। ৰাত্ৰীৰ ওচৰত প্ৰাৰ্থনা কৰা হয় যাতে তেওঁ ঘূৰি-ফুৰা জীৱসমূহক শান্ত কৰে আৰু অন্তৰৰ অস্থিৰতা দমন কৰে, গৃহক ৰক্ষা কৰে, আৰু কবিৰ স্তোত্ৰক শান্তি আৰু মঙ্গলৰ সন্ধানী সাধকৰ নিবেদন হিচাপে গ্ৰহণ কৰে।

8 mantras | Devata: Rātrī (Night)

Sukta 128

Sukta 10.128

এই সূক্তটো অগ্নিক কেন্দ্ৰ কৰি বিজয় আৰু সুৰক্ষাৰ প্ৰাৰ্থনা। সংঘাতত অগ্নিক ভিতৰৰ আৰু বাহিৰৰ সেনাপতি, শক্তি আৰু তেজ (বৰ্চস)ৰ অধিপতি হিচাপে আহ্বান কৰি সকলো দিশ আৰু শক্তিসমূহ অনুকূল হওক বুলি অনুৰোধ কৰে। তাৰ পিছত অগ্নিৰ অধিপত্যৰ পৰা ই এক বিস্তৃত দেৱ-সহযোগিতালৈ যায়—দেৱীসকল, সৰ্বদেৱ, সোম, ইন্দ্ৰ–অগ্নি, আৰু বসু, ৰুদ্ৰ, আদিত্য আদি দিৱ্য গণসমূহ—যাতে সন্তান-প্ৰাপ্তি, দেহৰ অখণ্ডতা, আৰু প্ৰতিদ্বন্দ্বীসকলৰ পৰাজয় নিশ্চিত হয়।

9 mantras | Devata: Agni (primary), with victory-protection intent

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires syllable-count verification)

Sukta 129

Sukta 10.129

নাসদীয় সূক্তই উৎপত্তিৰ ৰহস্য ধ্যান কৰে, অস্তিত্ব আৰু অনস্তিত্বৰ “আগতে” কি আছিল—এই বিষয়ে সহজ নিশ্চিততাক অস্বীকাৰ কৰি। ই অবিভক্ত, আৱৰণময় অপ্রকাশ অৱস্থাৰ পৰা মন আৰু কামনা/ইচ্ছাৰ প্ৰথম সঁচলনলৈকে এক সূক্ষ্ম গতি অনুসৰণ কৰে, আৰু বাৰে বাৰে জ্ঞানৰ সীমা প্ৰশ্ন কৰে। এই স্তোত্ৰৰ উদ্দেশ্য কঠোৰভাৱে সৃষ্টিতত্ত্ব বৰ্ণনা কৰা নহয়; বৰং পৰম (তদ্ একম্)ৰ সন্মুখত বিস্ময়, অনুসন্ধান, আৰু শ্ৰদ্ধাভৰা অজ্ঞেয়তাবাদক পবিত্ৰ কৰা।

7 mantras | Rishi: Prajāpati Parameṣṭhin (traditionally ascribed for RV 10.129, Nā́sadīya) | Devata: Bhāva/Abhāva and the One (tad ekam) as the implicit absolute; not a single anthropomorphic devatā

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 130

Sukta 10.130

এই সূক্তত যজ্ঞক (বলিদান/যাগ) এক বিশ্ব-তাঁতশাল হিচাপে দেখুওৱা হৈছে—দিব্য “কৰ্ম”ৰ দ্বাৰা সকলো দিশলৈ টানি ধৰা এক জাল, যাক পিতৃসকলে বোনে আৰু প্ৰেৰিত ঋষিসকলে ধৰি ৰাখে। লগতে ই দেৱতা আৰু বৈদিক ছন্দ (চন্দস্)ৰ মাজত এক চিন্তনমূলক মানচিত্ৰ দাঙি ধৰে, যাৰ ইঙ্গিত—শুদ্ধ যজ্ঞীয় বাক্ আৰু শুদ্ধ মাপ নিজেই ঋত (বিশ্ব-শৃঙ্খলা)ৰ কাৰ্যৰূপ প্ৰকাশ।

7 mantras | Rishi: Traditionally attributed in Anukramaṇī to a seer of the late 10th maṇḍala; hymn concerns yajña as cosmic weaving | Devata: Yajña / Viśvakarman-like sacrificial principle (cosmic rite as power)

Chandas: Triṣṭubh (predominant for this hymn section)

Sukta 131

Sukta 10.131

এই পৰৱৰ্তী ঋগ্বেদীয় সূক্তত ইন্দ্ৰক চাৰি দিশৰ ৰক্ষক হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে—যেন তেওঁ প্ৰতিটো দিশৰ পৰা বৈৰী শক্তিসমূহক দূৰলৈ নিক্ষেপ কৰি উপাসকসকলে তেওঁৰ বিস্তৃত আশ্ৰয় (শৰ্মন)ত আনন্দ কৰিব পাৰে। ই এক সুৰক্ষামূলক, অপশকুন-নিবাৰক প্ৰাৰ্থনাক পৌৰাণিক স্মৰণৰ সৈতে মিহলাইছে (অশ্বিনদ্বয়ৰ সৈতে নমুচি-ঘটনাসহ), যাতে ইন্দ্ৰৰ বিজয়ী শক্তি প্ৰতিষ্ঠা পায় আৰু সামূহিক মঙ্গল-কল্যাণ সুনিশ্চিত হয়। সূক্তটোৰ অন্তত দেৱতাৰ উপকাৰী মনত বাস কৰাৰ আৰু সৰুতম বৈৰিতাও দূৰলৈ খেদি পঠোৱাৰ কামনা প্ৰকাশ পায়।

7 mantras | Devata: Indra

Chandas: Likely Triṣṭubh (common for Indra hymns in this register), though confirmation requires full hymn metrical scan

Sukta 132

Sukta 10.132

এই সৰু সূক্তত অশ্বিনদ্বয়ক দ্ৰুতগামী, উপকাৰী সহায়ক হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁলোকে সত্য যজ্ঞকাৰীক বল দিয়ে। দ্যাউ আৰু পৃথিৱীক সমৰ্থক বিশ্বশক্তি ৰূপে দেখুওৱা হৈছে, যিয়ে উপাসকৰ সমৃদ্ধি বৃদ্ধি কৰে। ইয়াত এক উল্লেখযোগ্য ৰাজ-নৈতিক সুৰো আছে—সৰ্বৰাজা বৰুণক আহ্বান কৰি পাপক সংযমিত কৰা আৰু অন্যায়ৰ অন্ত ঘটাবলৈ কোৱা হৈছে। সূক্তটো শেষত ব্যক্তিগত ‘দুৰ্দশা অতিক্ৰম’ৰ সাক্ষ্যৰে, অশ্বিনদ্বয়ৰ আগবাঢ়ি যোৱা সহায়তাক অনুৰোধ কৰে যাতে তেওঁলোকে গায়কসকলক যন্ত্ৰণাৰ মাজৰ পৰা পাৰ কৰাই নিয়ে।

7 mantras | Devata: Ashvins (with Heaven and Earth as supporting cosmic powers)

Sukta 133

Sukta 10.133

এই সাত-পদীয়া ইন্দ্ৰ-সূক্তটো সুৰক্ষা আৰু বিজয়ৰ বাবে এক যুদ্ধময় প্ৰাৰ্থনা: গায়কসকলে বিশ্ব-নির্মাতা আৰু বৃত্ৰ-বধক ইন্দ্ৰক জাগ্ৰত কৰি নিকট সংঘৰ্ষত তেওঁলোকৰ সৈতে থিয় দিবলৈ আৰু শত্রুবলক বিভ্ৰান্ত/নিষ্ফল কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰে। ধ্ৰুৱপদ-সদৃশভাৱে, প্ৰতিদ্বন্দ্বীৰ ধনুৰ ডোৰ ঢিলা পৰক আৰু আক্ৰমণকাৰীসকল তললৈ দমাই/হটাই দিয়া হওক বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰে; শেষত প্ৰাচুৰ্যৰ বৰ বিচাৰে—স্তোতাক কবিলৈ ইন্দ্ৰৰ দান হাজাৰ-ধাৰা বোৱা প্ৰাচুৰ্যৰ গাইৰ দৰে বৈ থাকক।

7 mantras | Devata: Indra

Sukta 134

Sukta 10.134

এই সূক্তত ইন্দ্ৰক বিশ্ব-বিস্তাৰকাৰী, মহান সাৰ্বভৌম ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—তেওঁৰ শক্তি কেৱল বীৰত্বময় নহয়, জননশীলো; শুভ মাতৃ-শক্তি দেৱী জনিত্ৰীয়ে তাক জন্ম দিছে। ইন্দ্ৰৰ বিশ্বজনীন কৰ্ম (দ্যৌ আৰু পৃথিৱী বিস্তাৰ কৰা, প্ৰতিবন্ধকতা ঝাৰি পেলোৱা)ক সোম-পেষকৰ প্ৰতি স্পষ্ট সহায়ৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছে—ৰয়ি (সমৃদ্ধি আৰু পূৰ্ণতা) দান কৰি। শেষত ই এক অসাম্প্ৰদায়িক ভক্তিৰ সংকল্প প্ৰকাশ কৰে—কোনো দেৱতাক বাধা নিদিয়া—আৰু ‘মন্ত্ৰ-শ্ৰৱণ’ৰ জৰিয়তে অন্তৰ্মুখী উৰ্ধ্বগতি, যেন সঠিক শ্ৰৱণৰ বলত পাখি মেলি উৰি উঠা।

7 mantras | Devata: Indra (with implicit Devī Janitrī as generative power)

Sukta 135

Sukta 10.135

এই সংক্ষিপ্ত, ৰহস্যময় সূক্তই যমৰ লোক আৰু পিতৃ-পথৰ বিষয়ে ধ্যান কৰে। পিতৃসকলক ‘সুন্দৰ পাতযুক্ত গছ’ত কল্পনা কৰা হৈছে, য’ত যমে দেৱসকলৰ সৈতে সংলাপ কৰে, আৰু পৰলোকগামী পিতাই প্ৰাচীন পথত আনন্দ পায়। ধাঁধা-সদৃশ চিত্ৰকল্পত এজন যুৱকে ৰথ চলাবলৈ আৰম্ভ কৰে, আৰু বাহকস্বৰূপে সামন-গান পিছে পিছে অনুসৰণ কৰে—ইয়াৰ দ্বাৰা সূক্তটিয়ে ইঙ্গিত দিয়ে যে শৃঙ্খলিত পবিত্ৰ বাক্য আৰু যথাযথ আহুতি আত্মাৰ যাত্ৰা আৰু মুক্তিৰ পথ দেখুৱায়।

6 mantras | Devata: Yama (with the Devāḥ; ancestral-father principle also present)

Sukta 136

Sukta 10.136

এই সূক্তত কেশিন বা মুনি—দীঘল-চুলীয়া প্ৰেৰিত তপস্বী—ক স্তুতি কৰা হৈছে। তেওঁক এক সীমান্তীয়, দীপ্তিমান সত্তা হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে, যিয়ে অগ্নি আৰু বিষৰ দৰে বিপৰীত তত্ত্ব বহন কৰি সকলো লোকৰ মাজেৰে স্বচ্ছন্দে বিচৰণ কৰে। মুনিক বায়ু-চালিত, দেৱ-প্ৰেৰিত, আৰু “দেৱসকলৰ দেৱ”ৰ সহচৰ হিচাপে দেখুওৱা হৈছে; ইয়াৰ জৰিয়তে অন্তৰ্জাত প্ৰেৰণাৰ স্বাধীনতা আৰু দৰ্শনশক্তিৰ এক বৈদিক আদৰ্শ প্ৰকাশ পায়।

6 mantras | Devata: Keśin / Muni (the inspired ascetic power)

Sukta 137

Sukta 10.137

এই সংক্ষিপ্ত চিকিৎসা-সূক্তত সমষ্টিগত দেৱতাসকলক পুনৰুদ্ধাৰকাৰী শক্তি হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে—পৰি পৰা/দুৰ্বল হোৱা মানুহজনক পুনৰ শক্তিত উঠাই আনিবলৈ, যদিও ৰোগটো দোষ বা ভুল পদক্ষেপৰ সৈতে জড়িত হ’ব পাৰে। ইয়াত প্ৰাৰ্থনা, সুৰক্ষামূলক আশীৰ্বাদ, আৰু ‘মন্ত্ৰ-স্পৰ্শ’ৰ ৰীতিগত-মনোবৈজ্ঞানিক ক্ৰিয়া একেলগে মিলি যক্ষ্মা (ক্ষয়কাৰী ৰোগ) দূৰ কৰি, অনাময় (সম্পূৰ্ণ সুস্থতা) পুনঃপ্ৰতিষ্ঠা কৰে।

7 mantras | Rishi: Traditionally attributed in RV to a healer-seer context; commonly associated with the Vāta healing hymn sequence (RV 10.137) in later indices (exact rishi varies by tradition). | Devata: Devāḥ (collective gods as healing powers); restorative life-force

Chandas: Triṣṭubh (common in this section; some recensions may vary)

Sukta 138

Sukta 10.138

ইন্দ্ৰৰ এই সৰু সূক্তত তেওঁৰ প্ৰসিদ্ধ ভেদ-বিজয়সমূহ স্মৰণ কৰা হৈছে—তেওঁ আৱৰণকাৰী শক্তি (ৱল/বলা) ভাঙি পেলায়, উষা আৰু জল মুক্ত কৰে, আৰু সৰ্প-সদৃশ সংকোচনৰ বিৰুদ্ধে কুৎসৰ বাবে বিজয় নিশ্চিত কৰে। ইয়াত ইন্দ্ৰক কেৱল যুদ্ধ-নায়ক নহয়, বিশ্ব-ব্যৱস্থাপক ৰূপেও উন্নীত কৰা হৈছে—মাহসমূহৰ জৰিয়তে সময়ৰ বিধান স্থাপন কৰা আৰু “অযজ্ঞান”ক যজ্ঞৰ উপযুক্ত কৰি ৰূপান্তৰ কৰাৰ কৃতিত্বো তেওঁৰ বুলি কোৱা হৈছে।

6 mantras | Devata: Indra

Sukta 139

Sukta 10.139

এই সূক্তত সবিতৃৰ উষা-প্ৰেৰণা—আলো হিচাপে তেওঁৰ স্থিৰ উদয়—ক পুষণৰ পথ-দেখুৱা, ৰক্ষাকাৰী গতিৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছে; পুষণে সকলো লোক “দেখি” সিহঁতক পাল-মেলি ৰাখে। তাৰ পিছত ই এক পৌৰাণিক-যাজ্ঞিক দৃষ্টিলৈ বিস্তাৰিত হয়, য’ত আপঃ (জল), গন্ধৰ্ব (বিশ্বাৱসু) আৰু ইন্দ্ৰে একেলগে ঋত প্ৰকাশ কৰে—গোপন সীমা, দীপ্তিমান দিগন্ত, আৰু শিলাসদৃশ আবৰণৰ পৰা অৱৰুদ্ধ ধন (অমৃত/শক্তি)ৰ মুক্তি।

6 mantras | Devata: Savitṛ (with Pūṣan as associated power)

Sukta 140

Sukta 10.140

এই ছয়-মন্ত্ৰৰ সূক্তত অগ্নিক বিস্তৃত-দীপ্তিমান, সৰ্ব-আলোকময় শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; যাৰ ৰশ্মি আৰু বল উপাসকৰ ভিতৰত বিজয়ী প্ৰাচুৰ্য (ৱাজ) স্থাপন কৰে। ইয়াত অগ্নিক লোকসকলৰ মাজত বিস্তাৰিত হ’বলৈ, যজমানক ধন আৰু কাৰ্যকৰী ইচ্ছাশক্তি/সংকল্প (ক্ৰতু)ৰে সমৃদ্ধ কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে; আৰু ই দৃঢ়ভাৱে কয় যে প্ৰতিটো যুগতে মানৱজাতিয়ে আশীৰ্বাদৰ বাবে অগ্নিক আগত স্থাপন কৰে, আৰু তেওঁক দিৱ্য, ঋত-বাহক নেতা হিচাপে গীত গায়।

6 mantras | Devata: Agni

Chandas: Trishtubh (probable)

Sukta 141

Sukta 10.141

এই সৰু সূক্তটো এটা সামূহিক আহ্বান; ইয়াত অগ্নি, সোম, আদিত্যসকল, বিষ্ণু, সূৰ্য, আৰু বিশেষকৈ ইন্দ্ৰ–বায়ু সহ বृहস্পতি আদি মুখ্য বৈদিক শক্তিসকলক একেলগে মাতি, উপাসকসকলৰ প্ৰতি অনুগ্ৰহ আৰু সহায়সহ মুখ ঘুৰাই চাবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। ইয়াৰ ব্যৱহাৰিক লক্ষ্য সমৃদ্ধি আৰু সুৰক্ষা, আৰু সামাজিক লক্ষ্য ঐক্য—সভাত সকলো মানুহ একেলগে আহোঁতে ‘এটা শুভ মন’ লৈ একমত হওক।

6 mantras | Devata: Indra-Vāyu and Bṛhaspati

Sukta 142

Sukta 10.142

এই সৰু অগ্নি-সূক্তত উপাসকে অগ্নিক একমাত্ৰ নিশ্চিত আশ্ৰয় বুলি সম্পূৰ্ণ ভৰসা কৰে আৰু অনিষ্টকাৰী তথা বিধিভংগকাৰীসকলৰ বিৰুদ্ধে “ত্ৰি-ৰক্ষিত” সুৰক্ষা প্ৰাৰ্থনা কৰে। তাৰ পিছত অগ্নিক একত্ৰকাৰী, শৃঙ্খলাদায়ক শক্তি হিচাপে দেখুওৱা হয়—বহু গতি-চলনক একেটা সঠিক পথত আনিবলৈ সক্ষম। শেষত শুভ বৃদ্ধি আৰু জলৰ প্ৰতিমা (দূৰ্বা ঘাঁহ, হ্ৰদ, পদ্ম) দেৱতাৰ আগমন-গমনক সঙ্গ দিয়ে।

8 mantras | Devata: Agni

Sukta 143

Sukta 10.143

এই সৰু অশ্বিন স্তোত্ৰত নাসত্যা যুগলক দ্ৰুত উদ্ধাৰক আৰু পুনৰুজ্জীৱক ৰূপে আহ্বান কৰা হৈছে—যিসকলে শক্তি, সক্ষমতা আৰু জীৱনৰ সঠিক গতি পুনৰ স্থাপন কৰে। অত্রি আৰু কক্ষীৱন্ত আদি ঋষিসকললৈ তেওঁলোকৰ জীৱনদায়ী সহায় স্মৰণ কৰি কবিয়ে যুগলক উপাসকৰ ‘বিস্তৃত আসন’লৈ আহিবলৈ আৰু সমাজখনক দুঃখ-কষ্ট/বাধা অতিক্ৰম কৰাই নিৰাপদে পাৰ কৰাবলৈ অনুৰোধ কৰে; লগতে উপচি পৰা পোষণ আৰু সদ্ভাৱৰে তেওঁলোকক পূৰ্ণ কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে।

6 mantras | Rishi: Kakṣīvant Dairghatamasa (traditional association for many Aśvin hymns; verse itself names Kakṣīvant and Atri) | Devata: Aśvinau (Nā́satyā)

Sukta 144

Sukta 10.144

এই সৰু সূক্তত পিষা সোম (ইন্দু) ক জীৱন্ত, ধাৱমান শক্তি হিচাপে উদ্‌যাপন কৰা হৈছে—এজন “অমৰ” গ্ৰাহকলৈ অৰ্পিত, যাৰ পৰিণতিত স্পষ্টকৈ ইন্দ্ৰলৈ গতি কৰে—যি ইয়াৰ দ্বাৰা বলৱান হৈ বিজয়ী হয়। সোমক অশ্বৰ দৰে দ্ৰুত, জীৱন-পোষক আৰু বিচক্ষণ (দক্ষ) বুলি চিত্ৰিত কৰা হৈছে, আৰু সুপৰ্ণ/শ্যেন মটিফ অনুসাৰে দূৰ পৰপাৰৰ পৰা অনা এক ধন হিচাপেও। এই সূক্তৰ উদ্দেশ্য হৈছে সোমক সেই শক্তি হিচাপে অভিষিক্ত/পবিত্ৰ কৰা, যিয়ে প্ৰাণশক্তি, সংকল্প/ইচ্ছাশক্তি (ক্ৰতু) আৰু দেৱীয় বিজয় বৃদ্ধি কৰে।

6 mantras | Devata: Soma (Indu) offered to an 'immortal' recipient (likely Indra or a general deva addressed as amartya); verse foregrounds Soma’s force

Sukta 145

Sukta 10.145

এই সৰু সূক্তটো এটা ব্যৱহাৰিক ওষধি-সূক্ত—এটা মন্ত্র-চৰ্ম, য’ত শক্তিশালী উদ্ভিদ-শক্তিক আহ্বান কৰি “সপত্নী” (প্ৰতিদ্বন্দ্বী/বাধাদায়ক উপস্থিতি) আঁতৰাই, আকর্ষণ, সমন্বয় আৰু ন্যায়সঙ্গত মিলন পুনঃস্থাপন কৰা হয়। বক্তাই আচাৰগতভাৱে ঔষধিটো “খনি” উলিয়াই প্ৰয়োগ কৰে—বশীকৰণকাৰী, বিজয়-দাতা শক্তি হিচাপে—যাতে কাম্য ব্যক্তিৰ মন ঘূৰি দৌৰি ঘূৰি আহে, যেন গাই নিজৰ বাছুৰ ওচৰলৈ; আৰু প্ৰতিদ্বন্দ্বীক বহু দূৰলৈ পঠাই দিয়া হয়।

6 mantras | Devata: Oṣadhi (the plant-power; healing/compelling force)

Sukta 146

Sukta 10.146

এই সৰু সূক্তত অৰণ্যাণীক—অৰণ্যৰ জীৱন্ত উপস্থিতিক—প্ৰশংসা কৰা হৈছে। তেওঁ নিৰ্ভীক, ধৰা নপৰা ধৰণৰ, সমৃদ্ধভাৱে পোষণকাৰী, তথাপি গাঁও-জীৱনৰ সীমাৰ বাহিৰত অৱস্থিত। সূক্তটোৱে অৰণ্যৰ ৰহস্যময় শব্দ-জগত—ডাক, খটখট শব্দ, আৰু কল্পিত কণ্ঠস্বর—ধৰি নিঃসঙ্গতাক দেৱীয়, লালনকাৰী পৰিবেশলৈ ৰূপান্তৰ কৰে। শেষত অৰণ্যাণীক সুগন্ধিময়, প্ৰাচুৰ্যদায়িনী, আৰু হালৰ স্পৰ্শ নোপোৱা বন্য সত্তাসকলৰ মাতৃ বুলি গৌৰৱেৰে ঘোষণা কৰা হৈছে।

6 mantras | Devata: Araṇyānī (Goddess/Power of the Forest)

Sukta 147

Sukta 10.147

এই সৰু সূক্তটোৱে ইন্দ্ৰক তেওঁৰ ‘মন্য়ু’ৰ জৰিয়তে প্ৰশংসা কৰে—তেওঁৰ প্ৰথমজন্মা ক্ৰোধ-শক্তি, যিয়ে বৃত্ৰক চূৰ্ণ কৰি আবদ্ধ পানী মুক্ত কৰিলে, আৰু যাৰ প্ৰভাৱত দ্যৌ আৰু পৃথিৱীও কঁপি উঠিল। তাৰ পাছত ই সামাজিক আৰু যজ্ঞীয় ক্ষেত্ৰলৈ ঘূৰি, ইন্দ্ৰক দানশীল পৃষ্ঠপোষকসকলৰ কথা শুনিবলৈ আৰু উপাসকসকলৰ স্থান-প্ৰসাৰ, ধন, ৰক্ষা আৰু ন্যায্য বণ্টন দয়ালু পিতাৰ দৰে বৃদ্ধি কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰে।

5 mantras | Devata: Indra (implied by adri-vaḥ) / Manyu as Indra’s wrath-power

Sukta 148

Sukta 10.148

এই চুটি ইন্দ্ৰ-স্তোত্ৰত সোম-চাপনি কৰা লোকসকলৰ প্ৰশংসাই মুখ্য; ইন্দ্ৰক ‘সুৱিত’ (ভাল পথ আৰু যথাৰ্থ সফলতা) আৰু তেওঁৰ বিশাল বীৰশক্তিৰ সৈতে অহা উদ্দীপক ‘ৱাজ’ আনিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। কবিয়ে উপাসনাক পাৰস্পৰিক আনন্দ হিচাপে দেখুৱাইছে: মানুহে সোম আৰু পোষক আহুতিৰে ইন্দ্ৰক আনন্দিত কৰে, আৰু তাৰ বিনিময়ত ইন্দ্ৰে তেওঁলোকৰ অন্তৰবল আৰু দেহধাৰী জীৱন ধৰি ৰাখে। স্তোত্ৰখনৰ অন্তত বিস্তৃত পৃথিৱীৰ পৰা এক উজ্জ্বল আহ্বান উঠে—দ্ৰুত অশ্বই প্ৰেৰিত বাক্যক ইন্দ্ৰৰ ঘৃত-উজ্জ্বল আসনৰ দিশে কঢ়িয়াই নিয়ে।

5 mantras | Devata: Indra

Sukta 149

Sukta 10.149

সৱিতৃ (দিব্য প্ৰেৰক)লৈ উৎসৰ্গিত এই সংক্ষিপ্ত সূক্তত তেওঁৰ বিশ্ব-নিয়ন্ত্ৰক “যোঁতনি/বাঁধনি” শক্তিৰ প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যাৰ দ্বাৰা পৃথিৱী আৰু দ্যৌ (আকাশ) নিজ নিজ যথাস্থানত স্থিৰ থাকে, আৰু মধ্যাকাশ আৰু সাগৰ অজেয় বিধিৰ সীমাৰ ভিতৰত আবদ্ধ থাকে। তাৰ পিছত ধৰ্ম অনুসৰি গতি কৰা সৱিতৃৰ পক্ষী-সদৃশ প্ৰতীক (গৰুত্মান)ৰ উল্লেখ আছে। শেষত কবিৰ জাগ্ৰত, ভক্তিময় সতৰ্কতা প্ৰকাশ পায়—সোমৰ দীপ্ত ৰশ্মিৰ বাবে যেনেকৈ চাৱনি থাকে, তেনেকৈ সৱিতৃৰ উদ্দীপক প্ৰেৰণা আহিবলৈ অপেক্ষা কৰে।

5 mantras | Devata: Savitṛ

Sukta 150

Sukta 10.150

এই সৰু সূক্তত হব্য-বাহন জাতবেদস অগ্নিক আহ্বান কৰা হৈছে—তেওঁ আদিত্য, ৰুদ্র আৰু বসু আদি মুখ্য দেৱগণৰ সৈতে একেলগে আহি মৃळীকা (চিকিৎসাময় অনুগ্ৰহ) আনক। অগ্নিক সদায় নৱীকৃতভাৱে প্ৰজ্বলিত হোৱা অগ্নি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যিয়ে দেৱতাসকলক আহ্বান কৰে আৰু উপাসকসকলৰ বাবে ৰক্ষাকাৰী, মঙ্গলময় উপস্থিতি স্থাপন কৰে। শেষ মন্ত্রত খ্যাত ঋষি আৰু ৰজাসকললৈ অগ্নিৰ পূৰ্ব সহায় স্মৰণ কৰি, সেই স্মৃতিপ্ৰসূত দৃষ্টান্তৰ ওপৰত ভৰ দি সহায় প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।

5 mantras | Devata: Agni (Jātavedas / Havya-vāhana)

Sukta 151

Sukta 10.151

এই সংক্ষিপ্ত সূক্তত শ্ৰদ্ধা (বিশ্বাস/সম্মতি) ক যজ্ঞক ফলপ্ৰসূ কৰা গোপন শক্তি হিচাপে ব্যক্তিত্ব দিয়া হৈছে—ই অগ্নিক প্ৰজ্বলিত কৰে, আহুতিক উৰ্ধ্বলৈ তোলে, আৰু ভগৰ দ্বাৰা মঙ্গলময় ভাগ-বণ্টন নিশ্চিত কৰে। বৈৰী শক্তিৰ মাজত দেৱতাসকলে যি অটল আত্মবিশ্বাস স্থাপন কৰিছিল, সেই একে দৃঢ় বিশ্বাস যজমানৰ উদ্দেশ্যতেও স্থাপিত হওক বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। দিনৰ তিনিটা সন্ধিক্ষণ—উষা, মধ্যাহ্ন আৰু সূৰ্যাস্ত—জুৰি শ্ৰদ্ধাক আহ্বান কৰা হয়, যাতে সত্যমুখী সংকল্প হৃদয়ত দৃঢ়ভাৱে স্থিত হয়।

5 mantras | Devata: Śraddhā (Faith/Assent) with reference to Agni and Bhaga

Sukta 152

Sukta 10.152

এই সৰু ইন্দ্ৰ-স্তোত্ৰত দিৱ্য শাসক-শক্তিক অচ্যুত সহায় ৰূপে আহ্বান কৰা হৈছে, যিয়ে নিজৰ সঙ্গীক অজেয় কৰে। ইন্দ্ৰক অনুৰোধ কৰা হয় যাতে তেওঁ বাধাদানকাৰী শক্তিসমূহ (ৰক্ষস, মৃধঃ, বৃত্ৰ) চূৰ্ণ কৰে, শত্রুতাপূৰ্ণ ক্ৰোধ ছতিয়াই দিয়ে, আৰু শত্রুৰ আঘাতৰ পৰা ৰক্ষাৰ বাবে বিস্তৃত আশ্ৰয় (শৰ্ম) স্থাপন কৰে। সামগ্ৰিকভাৱে, ই সংঘাত, প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আৰু অন্তৰৰ অস্থিৰতাৰ সন্মুখীন লোকসকলৰ বাবে এক সংক্ষিপ্ত সুৰক্ষা আৰু বিজয়-প্ৰাৰ্থনা।

5 mantras | Rishi: Traditionally attributed in Anukramaṇī to a late Vedic seer (RV 10.152 is an Indra hymn) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 10.152; common for Indra battle-hymns)

Sukta 153

Sukta 10.153

এই সৰু ইন্দ্ৰ-সূক্তত কৰ্মৰত ‘কৰ্মকাৰী’সকলৰ মাজত দেৱতাৰ নতুনকৈ জাগ্ৰত উপস্থিতিক প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁলোকে বীৰশক্তি (সুৱীৰ্য)ৰ ভাগ ল’বলৈ ইন্দ্ৰৰ ওচৰলৈ আহে। ইয়াত ইন্দ্ৰৰ পৰিচিত বিশ্বকীৰ্তি—বৃত্ৰবধ, মধ্যাকাশ বিস্তাৰ কৰা, আৰু দ্যৌ (স্বৰ্গ)ক ঠেকাই ধৰি ৰখা—স্মৰণ কৰা হৈছে; শেষত তেওঁক ওজস্ (সংকেন্দ্ৰিত প্ৰবল শক্তি)ৰ দ্বাৰা সকলো সত্তাক অতিক্ৰম কৰা সৰ্বাধিক আধিপত্যশালী শক্তি বুলি ঘোষণা কৰা হৈছে। সূক্তৰ উদ্দেশ্য হৈছে ৰক্ষা, বল, আৰু সফল সিদ্ধিৰ বাবে ইন্দ্ৰৰ বিজয়ী শক্তি আহ্বান কৰা।

5 mantras | Rishi: Traditionally a late Vedic seer (RV 10.153 Indra hymn) | Devata: Indra

Chandas: Gāyatrī or Anuṣṭubh-like short meter (verse is short; exact meter requires pada count verification)

Sukta 154

Sukta 10.154

এই সৰু সূক্তটো এটা অন্ত্যেষ্টি/পিতৃমুখী প্ৰাৰ্থনা; ইয়াত অনুৰোধ কৰা হৈছে যে পৰলোকগতিক ধন্যসকলৰ সেই সঙ্গলৈ নি যোৱা হওক, যাৰ বাবে সোম মধুৰতা, ঘৃতসদৃশ দীপ্তি আৰু পবিত্ৰ আহুতিৰূপে প্ৰবাহিত হয়। ইয়াত ‘সুগত’সকলৰ শ্ৰেণী উল্লেখ আছে—যুদ্ধত বীৰ, আত্মত্যাগী, মহাদাতা, তপস্যাজাত ঋষি—আৰু যমৰ অধীন শাসনত তেওঁলোকৰ দীপ্তিময় লোকত আত্মাই প্ৰাপ্তি লাভ কৰক বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।

5 mantras | Devata: Soma (and implicitly the Fathers/blessed as recipients)

Sukta 155

Sukta 10.155

এই সৰু অপোত্ৰোপায়িক স্তোত্ৰত আৰায়ী—অভাৱ, শত্রুভাৱাপন্ন দাৰিদ্ৰ্য আৰু অমঙ্গল—ক বলিষ্ঠভাৱে বহিষ্কাৰ কৰা হৈছে; তাক দূৰ, জনশূন্য ঠাইলৈ (পৰ্বতলৈ, নদীৰ দূৰ পাৰত) গুচি যাবলৈ আদেশ দিয়া হয়। উপদ্ৰৱক ঠেলি পঠিয়াবলৈ আৰু আঘাত কৰি আঁতৰাবলৈ সহায়ক শক্তি শিৰিম্বিঠাক চালক-প্ৰহাৰক শক্তি হিচাপে আহ্বান কৰা হয়। শেষত অগ্নি আৰু “গো/আলোক”ক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়া সুৰক্ষাৰ বৃত্ত অজেয় বুলি আত্মবিশ্বাসী ৰক্ষামূলক ঘোষণা দি স্তোত্ৰটি সমাপ্ত হয়।

5 mantras | Devata: Apotropaic expulsion (addressed to Arāyi/privation); auxiliary power Śirimbiṭha invoked

Sukta 156

Sukta 10.156

এই সংক্ষিপ্ত অগ্নি-সূক্তত প্ৰেৰিত চিন্তা আৰু স্তৱ অগ্নিক প্ৰতিযোগিতাত দ্ৰুত ঘোঁৰাৰ দৰে আগবঢ়াই নিবলৈ আহ্বান কৰে, যাতে উপাসকে বাৰে বাৰে প্ৰচুৰ ধন (ধনম্-ধনম্) লাভ কৰে। ই অগ্নিক অনুৰোধ কৰে যে তেওঁ বিস্তৃত, দৃঢ় সম্পদ—আলো, গোধন আৰু দ্ৰুত শক্তি—আনি দিয়ক; অন্তৰ্নিহিত পণি (সঞ্চয়কাৰী, বাধাদায়ক প্ৰবৃত্তি)ক দমন কৰক; আৰু জনসমূহৰ ধ্বজা-আলো স্বৰূপ এই স্তোত্ৰৰ প্ৰতি জাগ্ৰত হওক।

5 mantras | Devata: Agni

Sukta 157

Sukta 10.157

এই সৰু সূক্তত ইন্দ্ৰক বিশ্বে দেৱাঃৰ সৈতে আহ্বান কৰা হৈছে—“লোকসমূহক সঠিক ক্ৰমত স্থাপন” কৰি অস্তিত্বৰ বিভিন্ন স্তৰ আৰু মানৱজীৱনত সামঞ্জস্য স্থাপন কৰিবলৈ। ইয়াত প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে যে আদিত্য আৰু মৰুতসকলৰ সৈতে ইন্দ্ৰে আমাৰ দেহধাৰী প্ৰাণশক্তিৰ ৰক্ষক হওক; আৰু শেষত পবিত্ৰ ৰশ্মি-গীত (অৰ্ক) অন্তৰ্মুখী কৰি স্বধা—নিজৰ জন্মগত বিধি আৰু পোষক শক্তি—পুনৰ স্থাপন কৰে।

5 mantras | Devata: Indra with the Viśve Devāḥ (All Gods)

Sukta 158

Sukta 10.158

এই সৰু সূক্তটো সুৰক্ষা আৰু আৰোগ্যৰ প্ৰাৰ্থনা। ইয়াত ত্ৰিলোক জুৰি থকা ত্ৰয়ী বিশ্ব-ৰক্ষকক আহ্বান কৰা হৈছে—স্বৰ্গত সূৰ্য, মধ্যলোকত বায়ু (ৱাতা), আৰু পৃথিৱীত অগ্নি—যাতে উপাসক সকলো স্তৰত সুৰক্ষিত থাকে। তাৰ পিছত ই দৃষ্টি (চক্ষুস্) পুনৰুদ্ধাৰ আৰু বিস্তাৰৰ দিশে ঘূৰি, যিসকল দেৱশক্তিয়ে দৃষ্টিক স্থাপন কৰে, স্থিৰ কৰে আৰু প্ৰতিষ্ঠা কৰে, তেওঁলোকক বাহ্য আৰু অন্তৰ্দৃষ্টি দুয়োটা স্পষ্ট কৰি দান কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰে। সূক্তটোৰ অন্তত ‘সম্পূৰ্ণ দৃশ্যমান’ সূৰ্যক দেখা আৰু যিসকলৰ মানৱ দৃষ্টি আলোকিত হয় তেওঁলোকৰ দৰে বিস্তৃতভাৱে দেখা পোৱাৰ কামনাৰে সমাপ্তি ঘটে।

5 mantras | Devata: Sūrya, Vāta, Agni (triadic guardianship across three worlds)

Sukta 159

Sukta 10.159

এই সৰু সূক্তত নাৰী প্ৰথম-পুৰুষ স্বৰত কথা কয়—সাধাৰণতে ইয়াক কইনা বা পত্নীৰ কণ্ঠস্বৰূপে পঢ়া হয়—য’ত সি উদীয়মান সূৰ্য আৰু ভাগ (নিজৰ ন্যায্য ভাগ/অধিকাৰ দাতা)ক আহ্বান কৰি বৈবাহিক একতা, সমৃদ্ধি আৰু সামাজিক আধিপত্য নিশ্চিত কৰিবলৈ বিচাৰে। ই ‘সপত্নী’ (প্ৰতিদ্বন্দ্বিনী) আৰু সামঞ্জস্য ভাঙি পেলোৱা ক্ষয়কাৰী শক্তিসমূহৰ ওপৰত বিজয়-মন্ত্ৰৰ দৰে কাৰ্য কৰে, আৰু ঘৰুৱা সৌভাগ্যক ইন্দ্ৰৰ বিজয়ী শক্তিৰ আদৰ্শৰ সৈতে সুৰ মিলায়।

6 mantras | Devata: Sūrya; Bhaga; and the speaking feminine power (often read as a bride/wife-voice hymn)

Sukta 160

Sukta 10.160

এই সংক্ষিপ্ত ইন্দ্ৰ-সূক্তত দেৱতাক একাগ্ৰভাৱে নিমন্ত্ৰণ কৰা হৈছে—তেওঁ যেন বৰ্তমান যজমানৰ সৈতে থাকে আৰু সদ্য নিপীড়িত, প্ৰবল সোম ৰক্ষা কৰে। যজ্ঞত ইন্দ্ৰই নিজৰ অশ্বসমূহ খুলি থওক, প্ৰতিদ্বন্দ্বী পৃষ্ঠপোষকসকলৰ দ্বাৰা ‘টানি নিয়া’ নহওক—এই প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। উপাসকক গাই, ঘোঁৰা আৰু বিজয়ী শক্তিৰ দৰে পৰম্পৰাগত ইন্দ্ৰ-দান দিবলৈও অনুৰোধ আছে। সূক্তটিয়ে জোৰ দিয়ে যে সম্পূৰ্ণ হৃদয়ে, দেৱতা-আকাঙ্ক্ষী অৰ্ঘ্য-অৰ্পণে ইন্দ্ৰৰ অনুগ্ৰহ আৰু সমৃদ্ধি নিশ্চিত কৰে।

5 mantras | Rishi: Traditionally Śvātrya (per padapāṭha ‘śvātryāḥ giraḥ’ in 10.160.2 indicating the clan/poet-group); exact rishi name may be Śvātrya/Śvātra line | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (typical for Indra-Soma praise; requires metrical verification)

Sukta 161

Sukta 10.161

এই সৰু চিকিৎসামূলক (ভৈষজ্য/আয়ুষ্য) সূক্তত ইন্দ্ৰ আৰু অগ্নিৰ যুগল শক্তিক আহ্বান কৰা হৈছে, যাতে ভোগান্তিক আঁকোৱালি ধৰা, ক্ষয়কাৰী ৰোগসমূহৰ পৰা আৰু অদৃশ্য “গ্ৰাহী” (ধৰোঁতা)ৰ পৰা মুক্তি পায়। হৱিস্‌ (অৰ্পণ/আহুতি) আৰু পবিত্ৰ বাক্যৰ বলত ৰোগীক প্ৰতীকীভাৱে “পুনৰ ঘূৰাই অনা” হয়, দৃষ্টি, অংগ-প্ৰত্যংগ আৰু আয়ুষ্য পুনৰুদ্ধাৰ হয়, আৰু দুৰিত (দুৰ্দশা, অপমঙ্গল, ভুল গতি)ৰ সিপাৰে লৈ যোৱা হয়।

5 mantras | Rishi: Traditionally associated with healing/expulsion hymns (bhaiṣajya); specific rishi attribution varies by Anukramaṇī | Devata: Indrāgnī (dual deity)

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)

Sukta 162

Sukta 10.162

এই সৰু সুৰক্ষামূলক সূক্তত ব্ৰহ্মণে শক্তিপ্ৰাপ্ত অগ্নিক ‘ৰক্ষোহা’ (শত্ৰু-শক্তি বিনাশক) ৰূপে আহ্বান কৰা হৈছে, যাতে গৰ্ভত প্ৰৱেশ কৰি গৰ্ভধাৰণ আৰু সন্তান-সন্ততিক বিপন্ন কৰা ক্ষয়কাৰী, অশুভ-নামধাৰী উপস্থিতিক বহিষ্কাৰ কৰে। ইয়াত অনুপ্ৰৱেশৰ বহু ৰূপ—শৰীৰৰ ওচৰত লুকাই থকা, যোনিৰ ভিতৰত সৰি সৰি সোমোৱা, আৰু সপোন আৰু অন্ধকাৰৰ জৰিয়তে মোহ সৃষ্টি কৰা—উল্লেখ কৰা হৈছে; আৰু বাৰে বাৰে আদেশ দিয়া হৈছে যে অপসাৰক-শক্তিয়ে সেই বিপদ দূৰলৈ খেদাই দিয়ক। এই সূক্তটো উৰ্বৰতা, গৰ্ভাৱস্থা আৰু পৰিয়াল-বংশধাৰাৰ অবিচ্ছিন্নতা ৰক্ষাৰ বাবে এক ভূত-নিষ্কাসনধর্মী চিকিৎসা-প্ৰাৰ্থনা হিচাপে কাৰ্য কৰে।

6 mantras | Rishi: Late Maṇḍala 10 protective/healing tradition; specific r̥ṣi uncertain in common catalogs. | Devata: Agni (rakṣohā) empowered by brahman; protective exorcistic-healing frame.

Chandas: Likely Tr̥ṣṭubh; requires scansion confirmation.

Sukta 163

Sukta 10.163

এই সৰু চিকিৎসামূলক সূক্তটো এটা “উপড়াই পেলোৱা/মূলসহ উচ্ছেদ” (vṛh-) ধৰণৰ মন্ত্র-সূত্ৰ, যাৰ লক্ষ্য হৈছে ৰোগীৰ দেহৰ প্ৰতিটো অংশৰ পৰা ক্ষয়কাৰী ব্যাধি যক্ষ্মনক মূলসহ উভালি বাহিৰ কৰা। পদে পদে ই দেহৰ অংগসমূহৰ নাম লয়—মূৰ আৰু ইন্দ্ৰিয়সমূহৰ পৰা আৰম্ভ কৰি নিতম্ব, অংগ-প্ৰত্যংগ, চুলি আৰু সন্ধিলৈকে—আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰোগক পৃথক কৰি দেহৰ সম্পূৰ্ণতা পুনঃস্থাপন কৰে। ইয়াত আহ্বান কৰা শক্তি মূলতঃ মন্ত্র নিজেই আৰু ৰোগক নাম দিয়া, ঠাই নিৰ্ণয় কৰা, আৰু তাক বহিষ্কাৰ কৰাৰ চিকিৎসামূলক ক্ৰিয়া।

6 mantras | Rishi: Late Maṇḍala 10 healing tradition; specific r̥ṣi uncertain. | Devata: Healing/extraction formula; devatā implicit (often aligned with Aśvins/Agni in healing contexts, but not named in this verse).

Chandas: Likely Tr̥ṣṭubh.

Sukta 164

Sukta 10.164

RV 10.164 এটা অপশকুন-নিবাৰক আৰু প্ৰায়শ্চিত্তমূলক সূক্ত; ই মনক নিৰৃতি (ক্ষয়, বিনাশ, দুৰ্ভাগ্য)ৰ পৰা আঁতৰাই জীৱন, বিস্তাৰ আৰু শুভ দিশলৈ চেতনাক পুনৰ মুখী কৰে। জাগ্ৰত বা নিদ্ৰাত—ভয়, শাপ বা ভ্ৰান্ত অভিপ্ৰায়ৰ ফলত—হোৱা দোষসমূহ শুদ্ধিকাৰী শক্তি (বিশেষকৈ অগ্নি)ৰ দ্বাৰা দূৰ হ’বলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে, আৰু যজমানৰ পৰা অশুভ অভিপ্ৰায়ক সুৰক্ষামূলকভাৱে আঁতৰাই স্থানান্তৰ কৰি যজ্ঞক্ৰিয়াক সীল-মোহৰ দিয়ে।

5 mantras | Rishi: Traditionally attributed within RV 10.164 to an Atharvaṇic/Āṅgirasa milieu (exact rishi varies by tradition) | Devata: Manas-pati (Lord of Mind); with explicit counter-force to Nirṛti

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm by scan)

Sukta 165

Sukta 10.165

এই সংক্ষিপ্ত অপশকুন-নিবাৰক সূক্তত সমূহ দেৱতাক সম্বোধন কৰি এটা অমঙ্গল লক্ষণ আঁতৰাবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে—নিৰ্ৰৃতি (দুৰ্ভাগ্য, বিলয়)ৰ সম্ভাৱ্য দূত হিচাপে দেখা দিব পৰা এটা পাৰ (কপৌত)ৰ উপস্থিতি। মন্ত্ৰ (ঋচ্)ৰ জৰিয়তে সূক্তটোৱে ‘মুক্তি/উদ্ধাৰ’ (নিষ্কৃতি) সম্পাদন কৰে আৰু বিশেষকৈ যজ্ঞাগ্নিৰ পৰিসৰৰ চাৰিওফালে দুপদ-চতুষ্পদসহ সকলো জীৱন্ত সমৃদ্ধিৰ সুৰক্ষা বিচাৰে।

5 mantras | Rishi: Traditionally associated with Atharvanic/late book (Mandala 10) apotropaic seers; specific r̥ṣi attribution varies by Anukramaṇī for this hymn (often given as a late/anonymous tradition). | Devata: Devas in general; with explicit reference to Nirr̥ti as the adverse power being averted.

Chandas: Triṣṭubh (probable; RV 10 frequently uses Triṣṭubh in such stanzas—exact metrical scan recommended for confirmation).

Sukta 166

Sukta 10.166

এই সৰু সূক্তটো এটা প্ৰতিযোগিতামূলক, আত্ম-দৃঢ়ীকৰণমূলক মন্ত্র; ইয়াত প্ৰতিদ্বন্দ্বীৰ ওপৰত প্ৰাধান্য বিচৰা হৈছে—সমানসকলৰ মাজত “বৃষভ” হোৱা, শত্রুসকলক আঘাত কৰা, আৰু সমৃদ্ধি আৰু মৰ্যাদা ধৰি ৰখা। ই ইন্দ্ৰ-সদৃশ বিজয়ৰ ভাষা একেলগে ধৰি, বাচস্পতিলৈ (বাক্যৰ অধিপতি) লক্ষ্য কৰি প্ৰতিপক্ষৰ কথাবোৰ সংযত/ৰোধ কৰিবলৈ তীক্ষ্ণ আবেদন জনায়; শেষত এক উজ্জ্বল চিত্ৰ দিয়ে—প্ৰতিদ্বন্দ্বীসকল তলত দবাই থোৱা অৱস্থাত পানীৰ পৰা উঠা বেঙৰ দৰে চিঞৰি উঠিবলৈ বাধ্য হয়।

5 mantras | Rishi: Late/anonymous (Mandala 10; self-affirmation/competitive charm style). | Devata: Implicitly Indra-like force of victory; the addressed power is the victorious divine energy invoked for the speaker (no single devatā named in the verse).

Chandas: Anuṣṭubh-like cadence is possible in such charm verses; exact meter requires scan (Mandala 10 includes mixed meters).

Sukta 167

Sukta 10.167

এই সংক্ষিপ্ত ইন্দ্ৰ-সূক্তটো সোম-পেষণৰ সম্বোধন হিচাপে গঠিত: মধুৰ সোম ইন্দ্ৰৰ বাবে ঢালি দিয়া হয়, আৰু তেওঁক পেষিত পাত্ৰৰ অধিপতি আৰু ‘ৰয়ি’—বীৰশক্তিসহ সমৃদ্ধি—দাতা বুলি বন্দনা কৰা হয়। ইয়াত ইন্দ্ৰৰ বিজয়—‘স্বঃ’ (দীপ্তিমান স্বৰ্গ) জয়—ক সোম, বৰুণ আৰু বৃহস্পতিয়ে ধৰি ৰখা ঋত-ব্যৱস্থা (যজ্ঞীয় নিয়ম)ৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছে, আৰু শেষত কবিৰ সক্ৰিয় ভূমিকা—আহুতি প্ৰস্তুত কৰা আৰু স্তোম (স্তোত্ৰ) গঢ় দিয়া—ক আগত আনে।

4 mantras | Rishi: Traditionally associated with the late Rigvedic Indra-hymn corpus of Mandala 10. | Devata: Indra (with Soma-pressing context; svah-conquest motif)

Chandas: Likely Triṣṭubh (based on verse shape and cadence typical for Indra praises in X); exact syllable count should be confirmed by pada-level metrical scan.

Sukta 168

Sukta 10.168

এই সৰু বাতা-স্তুতি সূক্তত বায়ুক অদৃশ্য হলেও নিঃসন্দেহে অনুভৱযোগ্য এক শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে। তেওঁৰ ৰথ বজ্ৰধ্বনিৰ দৰে গর্জে, স্বৰ্গ স্পৰ্শ কৰে আৰু পৃথিৱীৰ ধূলি উৰুৱাই তোলে। মধ্যাকাশত বায়ুৰ অবিৰাম গতি আৰু তেওঁৰ ৰহস্যময় উৎপত্তি লৈ বিস্ময় প্ৰকাশ কৰা হয়; শেষত তেওঁক দেৱসকলৰেই “আত্মা” আৰু জগতৰ গৰ্ভ/ভ্ৰূণ বুলি চিনাক্ত কৰি, আহুতিৰ যোগ্য বুলি কোৱা হৈছে।

4 mantras | Rishi: Traditionally, Sukta 10.168 is attributed to a Vāta-stuti seer in late Mandala 10 | Devata: Vāta (Wind)

Chandas: Likely Triṣṭubh (common in nature hymns of RV X); confirm by scan.

Sukta 169

Sukta 10.169

এই সৰু সূক্তটো আৰোগ্য আৰু সমৃদ্ধিৰ প্ৰাৰ্থনা। আনন্দ-দাতা বায়ু (ৱাতা) ক অনুকূলভাৱে ব’বলৈ আহ্বান কৰা হৈছে, যাতে জীৱন-দায়িনী ঔষধিসমূহ শক্তিশালী হৈ পুষ্টিদায়ক হয়। ইয়াত দেহৰ সুস্থতাক বিশ্বজগতীয় সহায়ৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছে: ৰুদ্ৰক ৰক্ষাকাৰী কৃপাৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়, আৰু পুষ্টিদায়ক ‘শক্তি’সমূহক নিৰাপদ গোṣ্ঠত (সুৰক্ষিত, দীপ্তিময় জীৱন-ক্ষেত্ৰ আৰু প্ৰাণশক্তিৰ প্ৰতীক) স্থিত হ’বলৈ আমন্ত্ৰণ কৰা হয়—ইন্দ্ৰ, সোম আৰু প্ৰজাপতিৰ বিস্তৃত অনুমোদনৰ অধীনত।

4 mantras | Rishi: Not securely determinable from supplied text alone. | Devata: Primary: Vāta/Healing Wind and Oṣadhīs; Rudra invoked for grace/protection.

Chandas: Likely Triṣṭubh (confirm by scan).

Sukta 170

Sukta 10.170

এই সংক্ষিপ্ত সূক্তত সূৰ্যক সৰ্বোচ্চ, সৰ্বব্যাপী মহাজ্যোতি (বৃহৎ, বিভ্ৰাট্) ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁ সোম-মধু পান কৰি প্ৰাণশক্তি আৰু যজ্ঞক স্থিৰ কৰে। সূৰ্যক স্বয়ং-ধাৰিত, বায়ু-চালিত গতিৰে চলা, সত্তাসমূহৰ ৰক্ষক, আৰু বহুৰূপে কিৰণ বিকিৰণ কৰা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে; যিয়ে বিশ্বকৰ্মাৰ দিৱ্য কাৰুকাৰ্য আৰু সকলো দেৱতাৰ সহায়ত সকলো লোকক ধাৰণ কৰি ৰাখে।

4 mantras | Devata: Sūrya / the Great Light (Bṛhat, Vibhrāṭ) with Soma as sustenance; possibly a solar hymn within Soma liturgy

Sukta 171

Sukta 10.171

এই সৰু ইন্দ্ৰ-স্তোত্ৰত বাৰে বাৰে দেৱতাক সেইজন বুলি সম্বোধন কৰা হৈছে, যিজনে থমকি থকা বা গোপন হোৱা বস্তু আগলৈ আনে—ৰথ, সংকল্প, আনকি সূৰ্যকো। কবিয়ে ইন্দ্ৰক প্ৰশংসা কৰে যে তেওঁ সোম-অৰ্পণকাৰীৰ আহ্বান শুনে, মৰ্ত্যক বাঁধি ৰখা বন্ধন-নিয়ন্ত্ৰণ ঢিলা কৰি মুক্ত কৰে, আৰু সীমাবদ্ধ কৰা শক্তিসমূহৰ ওপৰেৰে আলোকক আগবঢ়াই নিয়ে।

4 mantras | Devata: Indra

Sukta 172

Sukta 10.172

এই সৰু সূক্তটোৱে উষাৰ আগমনক জীৱন আৰু যজ্ঞৰ বাবে সঠিক ‘পথ’ (ৱৰ্তনী) পুনৰ মুকলি হোৱাৰ সৈতে সংযোগ কৰে। অন্ধকাৰ দূৰ হয়, ৰশ্মি/গাইবোৰ একত্ৰিত হয়, আৰু কৰ্ম পুনৰ শৃঙ্খলিত গতিৰে চলিবলৈ ধৰে। ইয়াত নবীকৰণক একে সময়তে এক মহাজাগতিক ঘটনা (উষাই পোহৰ পুনঃস্থাপন কৰে) আৰু এক আচার-মনোবৈজ্ঞানিক ক্ৰিয়া (যজ্ঞ আৰু চেতনাত অবিচ্ছিন্নতাৰ ‘সূত্ৰ’ পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা) হিচাপে উপস্থাপন কৰা হৈছে।

4 mantras

Sukta 173

Sukta 10.173

এই সৰু সূক্তটো ৰাষ্ট্ৰ (সাৰ্বভৌমত্ব) সম্পৰ্কীয় এক মন্ত্ৰ-প্ৰাৰ্থনা, যি আচাৰগতভাৱে এজন শাসকক (বা শাসনতত্ত্বক) অচল, ধ্ৰুৱ স্থিৰতাত “প্ৰতিষ্ঠা” কৰে, যাতে ৰাজ্য হাতছুটি নাযায়। ই ৰাজনৈতিক শৃঙ্খলাক কসমিক শৃঙ্খলাৰ সৈতে মিলাই দিয়ে—স্বৰ্গ, পৃথিৱী, পৰ্বত আৰু চলমান জগতক দৃঢ়তাৰ আদৰ্শ হিচাপে আহ্বান কৰা হয়—তাৰ পাছত সোম আৰু ইন্দ্ৰক (পৰম্পৰাত বৰুণ/বৃহস্পতি/অগ্নি আদি ৰাজদেৱতাৰ সহায়সহ) প্ৰজাৰ স্বেচ্ছা আনুগত্য আৰু কৰ/উপহাৰ নিশ্চিত কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰে।

6 mantras | Devata: Royal/Sovereign principle (Rāṣṭra; supported by Indra/Varuṇa/Bṛhaspati/Agni later in the hymn)

Sukta 174

Sukta 10.174

এই সংক্ষিপ্ত ত্ৰিষ্টুভ্ সূক্তটো এটা ৰাষ্ট্ৰ/অভীৱর্ত (সাৰ্বভৌমত্ব-আৰু-বিজয়) প্ৰাৰ্থনা; ইয়াত ব্ৰহ্মণস্পতিলৈ অনুৰোধ কৰা হৈছে যে উপাসকক সুশৃঙ্খল আধিপত্য আৰু সফলতাৰ দিশে “ঘুৰাই” দিয়ক, আৰু আদৰ্শ হিচাপে ইন্দ্ৰৰ বিজয়ী ঘূৰণ/পৰিবর্তনক ধৰা হৈছে। ই প্ৰতিদ্বন্দ্বী আৰু বৈৰী শক্তিসমূহৰ ওপৰত সুৰক্ষামূলক প্ৰাধান্য/অধিৰাজ্য কামনা কৰে, আৰু শেষত অভিষিক্ত আহুতিৰ কাৰ্যক্ষমতা আৰু দেৱীয় অনুগ্ৰহৰ জৰিয়তে ‘অসপত্ন’—“বিৰোধীহীন”—হোৱাৰ নিশ্চয়তা প্ৰকাশ কৰে।

3 mantras | Rishi: Attributed traditionally to a late (10th maṇḍala) seer-family context; commonly indexed as a Rāṣṭra/Abhivarta type hymn (exact r̥ṣi varies by recension/Anukramaṇī). | Devata: Brahmaṇaspati (with Indra invoked as the exemplar of victorious turning).

Chandas: Likely Triṣṭubh (10.174 is typically triṣṭubh in many indices; verify per pada-count in the chosen Saṃhitā edition).

Sukta 175

Sukta 10.175

এই সংক্ষিপ্ত পৰৱৰ্তী-মণ্ডলৰ যজ্ঞ-স্তোত্ৰত গ্ৰাৱাণঃ (সোম পেষণ-পাথৰ)ক সম্বোধন কৰি সিহঁতক পেষণ-ফলকৰ ওপৰত নিজ নিজ স্থান ল’বলৈ আৰু সোম ৰস নিংহৰি উলিয়াবলৈ উদ্দীপিত কৰা হৈছে। দিৱ্য প্ৰেৰক সবিতৃক আহ্বান কৰা হয় যাতে তেওঁ যজ্ঞ-উপকৰণসমূহক ধৰ্মণা—অৰ্থাৎ বিধিসম্মত, সঠিক নিয়মীয়া গতি—ত স্থাপন কৰে, যাতে যজমানৰ পেষণ-ক্ৰিয়াই দেৱতাসকলৰ বাবে, বিশেষকৈ “বলৱানজন” (সাধাৰণতে ইন্দ্ৰ), শক্তি আৰু উল্লাসজনক উদ্দীপনা উৎপন্ন কৰে।

4 mantras | Rishi: Late-maṇḍala ritual hymn context (10.175) addressing the soma-pressing implements; r̥ṣi attribution varies by Anukramaṇī, confirm per edition. | Devata: Grāvāṇaḥ (pressing-stones) with Savitṛ as the impelling deity.

Chandas: Likely Gāyatrī (shorter cadence; verify per edition).

Sukta 176

Sukta 10.176

এই সংক্ষিপ্ত সূক্তত দিৱ্য কাৰিগৰ-শক্তি ঋভুসকলক আৰু তেওঁলোকৰ “পুত্ৰ” সদৃশ শক্তিসকলক আহ্বান কৰা হৈছে—যিসকলে মহৎ কৰ্মক বিস্তাৰ কৰে আৰু পৰিপূৰ্ণ কৰে, আৰু পৃথিৱীক মাতৃ-গাই ৰূপে ধৰি তাৰ পৰা পোষণ গ্ৰহণ কৰে। তাৰ পাছত সূক্তটি যজ্ঞৰ কৰ্তৃত্বশক্তিলৈ ঘূৰে: দেৱ-অন্বেষী হোতৃ আৰু অগ্নি, যিসকলে সুপথে চালিত ৰথৰ দৰে গতি কৰে আৰু ৰক্ষাৰ বাবে আমাৰ ভিতৰত “নিৰ্মিত” হয়, জীৱনক অমৰ উৎসৰ দিশে বিস্তাৰ কৰে।

4 mantras | Rishi: Sūkta to the R̥bhus (artisan divinities); exact r̥ṣi attribution varies by Anukramaṇī, confirm per edition. | Devata: R̥bhus (and their ‘sons’/powers).

Chandas: Likely Triṣṭubh (verify per edition).

Sukta 177

Sukta 10.177

এই সংক্ষিপ্ত কিন্তু অতি গূঢ়-রহস্যময় সূক্তত পতঙ্গ—“পাখাৱালা” সৌৰ-তত্ত্ব—ক চেতনাৰ গোপন সূৰ্য্য ৰূপে ধ্যান কৰা হৈছে, যাক ঋষিসকলে হৃদয় আৰু মনৰ দ্বাৰা উপলব্ধি কৰে। ই সূৰ্য্য-পক্ষীক অসুৰৰ মায়া (সাৰ্বভৌম গঢ়নি-শক্তি), মৰীচিসকল (আলোকৰ কিৰণ), আৰু ঋত (সত্য-ব্যৱস্থা)ৰ স্থিতিত ৰক্ষিত বাক্ (প্ৰেৰিত বাণী)ৰ সৈতে সংযোগ কৰে।

2 mantras | Devata: Pataṅga / Solar-bird (mystic Sun); associated with Asura (sovereign) and the Marīcīs (rays)

Sukta 178

Sukta 10.178

এই সংক্ষিপ্ত দুটা ঋচাৰ সূক্তত তাৰ্ক্ষ্যক দ্ৰুতগামী, দেৱপ্ৰেৰিত ৰক্ষক হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে, যিয়ে যাত্ৰা আৰু সংঘাতৰ বিপদৰ মাজতো নিৰাপদ গমন আৰু বিজয় নিশ্চিত কৰে। কবিয়ে ‘স্বস্তি’ (মঙ্গল-কল্যাণ) বিচাৰে; বিচৰা সহায়ক ইন্দ্ৰৰ দানৰ সৈতে আৰু এখন নাওঁৰ সৈতে তুলনা কৰে, যিয়ে অহা-যোৱা দুয়ো পথতে অক্ষত ৰাখি নিৰাপদে পাৰ কৰাই দিয়ে।

2 mantras | Devata: Tārkṣya

Sukta 179

Sukta 10.179

এই সংক্ষিপ্ত সূক্তটি এক যজ্ঞীয় আহ্বান—উঠা, চোৱা, আৰু সময়মতে যজ্ঞত ইন্দ্ৰৰ যথোচিত ভাগ আগবঢ়োৱা। ইয়াত অৰ্পণৰ প্ৰস্তুতি (শ্ৰাতা) বিশেষকৈ মধ্যাহ্নৰ সোম-পেষণক গুৰুত্ব দিয়া হৈছে; ইন্দ্ৰক আহি সঙ্গীসকলৰ মাজত বহি, আনন্দে দধি/পেষিত হবিৰ পান কৰিবলৈ নিমন্ত্ৰণ কৰে, আৰু এই কৰ্ম ঋত (ব্ৰহ্মাণ্ডীয় নিয়ম)ৰ সৈতে সঙ্গত বুলি নিশ্চিত কৰে।

3 mantras | Devata: Indra

Sukta 180

Sukta 10.180

এই সংক্ষিপ্ত ইন্দ্ৰ-সূক্তত বহুবাৰ আহ্বান কৰা বীৰক মাতি শত্রুসকলক দমন কৰিবলৈ আৰু “সোঁ হাতেদি ধন আনিবলৈ”, অৰ্থাৎ শুভ আৰু বৈধ ক্ষমতাৰে সম্পদ আনিবলৈ অনুৰোধ কৰা হৈছে। ইন্দ্ৰক ভয়ংকৰ পৰ্বত-ভ্ৰমণকাৰী জন্তুৰ দৰে চিত্ৰিত কৰা হৈছে—যি নিজৰ অস্ত্ৰ ধাৰ কৰে, বৈৰী বাহিনী ছিটকাই দিয়ে, আৰু এক বিস্তৃত, নিৰাপদ ক্ষেত্ৰ মুকলি কৰে য’ত দেৱতাসকল (আৰু উপাসকৰ উচ্চতৰ শক্তিসমূহ) কাৰ্য কৰিব পাৰে।

3 mantras | Devata: Indra

Sukta 181

Sukta 10.181

এই সংক্ষিপ্ত সূক্তটোৱে যজ্ঞৰ শক্তি কেনেকৈ সঠিক গঠন—ছন্দ (অনুষ্টুভ), প্ৰেৰিত আবিষ্কাৰ, আৰু যথাযথ যাজ্ঞিক বাক্য (যজুস)—ৰ জৰিয়তে “বহন” হৈ কাৰ্যকৰী হয়, সেই বিষয়ে চিন্তা কৰে। ই ৰীতিৰ কাৰ্যক্ষমতাক দেৱতাসকলৰ ত্ৰিমূল উৎসৰ সৈতে সংযোগ কৰে—ধাতৃ বিধাতা/নিয়ন্তা ৰূপে, সবিতৃ প্ৰেৰক ৰূপে, আৰু বিষ্ণু ব্যাপক/ব্যাপ্তকাৰ ৰূপে—যিসকলৰ দ্বাৰা যজ্ঞৰ গোপন আসন, আদিম সূত্ৰসমূহ, আৰু সৌৰ ‘ঘৰ্ম’ (যজ্ঞতাপ) পুনৰুদ্ধাৰ কৰি ৰীতিক্ষেত্ৰলৈ অনা হয়।

3 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (named in the verse) | Devata: Dhātṛ / Savitṛ / Viṣṇu (triadic sourcing of the rite’s power; hymn concerns sacrificial formulation)

Chandas: Anuṣṭubh (explicitly referenced; verse itself may be in a different meter in some recensions, but the mantra thematizes Anuṣṭubh)

Sukta 182

Sukta 10.182

এই সংক্ষিপ্ত সূক্তত নৰাশংসক আহ্বান কৰা হৈছে যাতে তেওঁ যজমানক বিশেষকৈ প্ৰয়াজ (পূৰ্ব-আহুতি) আৰু অনুয়াজ (পৰ-আহুতি) সময়ত ৰক্ষা কৰে আৰু যজ্ঞক্ৰিয়াত শান্তি আৰু কল্যাণ নিশ্চিত কৰে। ইয়াত অশস্তি (ক্ষতিকাৰক বাক্য) আৰু দুর্মতি (দুষ্ট অভিপ্ৰায়) দূৰলৈ নিক্ষেপ কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে, আৰু ব্ৰহ্মণ (পবিত্ৰ মন্ত্র-গঠন)ক বিৰোধ কৰা শত্রুশক্তি—বিশেষকৈ ৰাক্ষসসকল—অগ্নিময় ৰক্ষাশক্তিৰ দ্বাৰা দগ্ধ হৈ বিনষ্ট হওক বুলি অনুৰোধ কৰা হৈছে।

2 mantras | Devata: Narāśaṃsa

Sukta 183

Sukta 10.183

এই সংক্ষিপ্ত, পৰৱৰ্তী ঋগ্বৈদিক সূক্তত তপস-জন্মা এক সৃজনশীল শক্তিক “জন্ম ল’বলৈ” আহ্বান কৰা হৈছে আৰু সন্তান—বিশেষকৈ কাম্য পুত্ৰ—সহ সমৃদ্ধি দান কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। দ্ৰষ্টাই কয় যে তেওঁ এই শক্তিক অন্তৰ্দৃষ্টিত সচেতন, ঋতুভিত্তিক পৰিশ্ৰমশীল আৰু দেহধাৰী ৰূপে দেখিছে; শেষত প্ৰথম-পুরুষ প্ৰকাশত এক অন্তৰ্বাসিনী সৃষ্ট্ৰী-শক্তিৰ উদ্ঘাটন হয়, যিয়ে উদ্ভিদসমূহত ভ্ৰূণ স্থাপন কৰে আৰু লোক-লোকান্তৰত জন্মক ধাৰণ কৰি ৰাখে।

3 mantras | Devata: A generative tapas-born power (often read in context with fertility/progeny rites; addressed as a presence to be born)

Sukta 184

Sukta 10.184

RV 10.184 এটা সৰু কিন্তু অতি শক্তিশালী সৃষ্টিশীল সূক্ত, য’ত গৰ্ভধাৰণ স্থাপন আৰু সুৰক্ষাৰ বাবে সৃষ্টিৰ বহু দেৱ-কাৰিগৰক আহ্বান কৰা হৈছে। ইয়াত বিষ্ণুক “গৰ্ভাশয় প্ৰস্তুত” কৰিবলৈ, ত্বষ্টৃক দেহ-আকাৰ গঢ়িবলৈ, আৰু প্ৰজাপতি আৰু ধাতৃক ভ্ৰূণ সঞ্চাৰ কৰি যথাস্থানত স্থাপন কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়। তাৰ পিছত সিনীৱালী, সৰস্বতী আৰু অশ্বিনদ্বয়ক গৰ্ভসঞ্চাৰ নিশ্চিত কৰি দশম মাহত পূৰ্ণ-মেয়াদৰ জন্মলৈকে শিশুটিক সুৰক্ষিতভাৱে লৈ যাবলৈ আহ্বান কৰে।

3 mantras | Devata: Viṣṇu, Tvaṣṭṛ, Prajāpati, Dhātṛ (collective generative powers)

Sukta 185

Sukta 10.185

এই সংক্ষিপ্ত তিন-পদৰ স্তোত্ৰত “তিন” আদিত্য—মিত্ৰ, আৰ্যমন আৰু বৰুণ—ক ঋত (ব্ৰহ্মাণ্ডীয় নিয়ম)ৰ বিশাল আধাৰ আৰু মানৱ জীৱনৰ ৰক্ষক হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে। তেওঁলোকৰ দীপ্তিমান শক্তি আৰু অজেয় পাহাৰা প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়, যাতে বৈৰী শক্তি আৰু দুষ্ট বাক্য মানুহৰ পথত ক্ষমতা লাভ কৰিব নোৱাৰে। স্তোত্ৰখনৰ অন্তত এই প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়া হয় যে অদিতিৰ পুত্ৰসকলে যি মৰ্ত্যক অনুগ্ৰহ কৰে, তাক নিৰন্তৰ পোহৰ আৰু জীৱনীশক্তি প্ৰদান কৰে।

3 mantras | Devata: Mitra–Aryaman–Varuṇa (Ādityas; guardians of ṛta)

Sukta 186

Sukta 10.186

এই সংক্ষিপ্ত তিন-পদৰ সূক্তত বাতা (বায়ু)ক কল্যাণকাৰী চিকিৎসক ৰূপে আহ্বান কৰা হৈছে—যিয়ে হৃদয়ত শান্তি আৰু আনন্দ আনে আৰু প্ৰাণশ্বাসক আগবঢ়াই জীৱনৰ পূৰ্ণতালৈ লৈ যায়। তাৰ পিছত বাতাক পিতা, ভ্ৰাতা আৰু বন্ধু বুলি সম্বোধন কৰি সম্পৰ্ক গভীৰ কৰা হয়; শেষত বাতাৰ নিজ আবাসত সঞ্চিত বুলি বিশ্বাস কৰা “অমৰত্বৰ ধন”ৰ এটা অংশ প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়—অৰ্থাৎ অবিনাশী, পোষক জীৱনীশক্তি, যি অব্যাহত জীৱনৰ বাবে সহায়ক।

3 mantras | Devata: Vāta (Wind as life-force and healer)

Sukta 187

Sukta 10.187

এই সৰু অগ্নি-সূক্তত অগ্নিক বাৰে বাৰে জগতসমূহৰ প্ৰবল “বৃষভ” বুলি আহ্বান কৰা হৈছে আৰু উপাসকক বৈৰী শক্তিৰ পৰা—বাহিৰৰ প্ৰতিপক্ষ আৰু ভিতৰৰ প্ৰতিবন্ধকতা—পাৰ কৰাই নিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। অগ্নিক উজ্জ্বল শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে, যিয়ে নিজৰ শুদ্ধ শিখাৰে ৰক্ষস্‌ (বিকৃতিৰ শক্তি) চূৰ্ণ কৰে; আৰু “দূৰ পাৰত জন্ম লোৱা” এক অতীত অগ্নি হিচাপে, যিয়ে যজ্ঞ আৰু বাক্‌ক সুৰক্ষা আৰু বিজয়লৈ পথ দেখুৱায়।

5 mantras | Devata: Agni

Sukta 188

Sukta 10.188

এই সৰু সূক্তত জাতবেদস অগ্নিক আহ্বান কৰা হৈছে; তেওঁৰ “অশ্ব” (তেওঁৰ দ্ৰুত, ফলপ্ৰসূ শক্তি) ক আহি প্ৰস্তুত বৰ্হিষ—পবিত্ৰ যজ্ঞভূমি—ত আসন গ্ৰহণ কৰিবলৈ উদ্দীপিত কৰা হয়। তাৰ পাছত কবিয়ে দানশীল দাতা অগ্নিৰ প্ৰতি সুগঠিত স্তৱ উত্থাপন কৰে, আৰু শেষত অগ্নিৰ দীপ্তিমান ৰশ্মিসমূহক—যিসকলে দেৱতাসকলৰ ওচৰলৈ আহুতি বহন কৰে—যজ্ঞক আগবঢ়াই সফলভাৱে সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ আহ্বান জনায়।

3 mantras | Devata: Agni Jātavedas

Sukta 189

Sukta 10.189

এই সংক্ষিপ্ত, অতি প্ৰতীকধৰ্মী সূক্তত বিচিত্ৰ বৰ্ণৰ পোহৰৰ এক দীপ্তিমান “গাই”ৰ গতি অনুসৰণ কৰা হৈছে—যাক সাধাৰণতে উষা বা সূৰ্যৰ আলোক বুলি ব্যাখ্যা কৰা হয়—সেই গাই মাতা (পৃথিৱী)ৰ আগত পদক্ষেপ দি পিতা (দ্যৌ/স্বৰ্গ)লৈ আগবাঢ়ে। তাৰ পিছত “বাহিৰে-ভিতৰে শ্বাস লয়” বুলি কোৱা এক বিশ্বশক্তিৰ চিত্ৰণ আহে, যি লয়বদ্ধ গতিৰে স্বৰ্গক প্ৰকাশ কৰে; আৰু শেষত সৌৰ “পতঙ্গ” পখীৰ দৰ্শনত উপনীত হয়, যাৰ ভিতৰত বাক্ (বাণী) স্থাপিত, আৰু প্ৰতিটো উষা আৰু দিনত বহু লোকত দীপ্তি ছটিয়াই জ্বলি উঠে।

3 mantras | Devata: Symbolic/cosmic principle (often interpreted as Sūrya’s light/cow, or Dawn/illumination moving between Earth and Heaven)

Sukta 190

Sukta 10.190

এই সংক্ষিপ্ত সৃষ্টিতত্ত্বমূলক সূক্তটোৱে সৃষ্টিৰ শৃঙ্খলাবদ্ধ উন্মোচন দেখুৱায়: তপস্‌ (সৃজনশীল তাপ)ৰ পৰা ঋত আৰু সত্য উদ্ভৱ হয়; তাৰ পিছত ৰাত্ৰি আৰু বিশ্ব-সমুদ্ৰ; আৰু তাৰ পৰাই দিন-ৰাতি মাপি ধৰা বছৰ জন্ম লয়। অন্তত ধাতৃ—ব্যৱস্থাপক—সূৰ্য আৰু চন্দ্ৰ স্থাপন কৰি, স্তৰবদ্ধ লোকসমূহ—দ্যৌ, পৃথিৱী, অন্তৰীক্ষ আৰু স্বঃ—প্ৰতিষ্ঠা কৰে; ইয়াৰ দ্বাৰা নিশ্চিত হয় যে বিশ্ব এক বোধগম্য শৃঙ্খলা (ঋত)ৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত।

3 mantras | Devata: Cosmogonic principle (often addressed to the universal creative process; implicit Brahmanic/Ṛta principle rather than a single anthropomorphic deity)

Sukta 191

Sukta 10.191

এই সংক্ষিপ্ত সূক্তত অগ্নি প্ৰজ্বালনক মানুহৰ মাজত ঐক্য-সম্মতি জাগ্ৰত কৰাৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছে: যেনেকৈ একেলগে জড়ো কৰা ইন্ধনে অগ্নি পূৰ্ণতা লাভ কৰে, তেনেকৈ একেলগে জড়ো হোৱা ইচ্ছা-সংকল্পে এটা সমাজক শক্তিশালী কৰে। ই একে বাক্, একে মন, আৰু একে আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰে, আৰু যজ্ঞক বহুজনৰ মাজত “এটা চেতনা” গঢ়ি তোলাৰ ব্যৱহাৰিক উপায় হিচাপে উপস্থাপন কৰে।

3 mantras | Rishi: Saṃvanana (saṃvananaḥ) | Devata: Agni

Chandas: Virāḍ-anuṣṭubh