
Sukta 10.104
Indra (with Soma as offering-substance)
Trishtubh (common for Indra-Soma hymns; likely here)
এই সূক্তত বহুবাৰ আহ্বান কৰা, পিঙ্গল অশ্বে বহন কৰা ইন্দ্ৰক তৎক্ষণাৎ যজ্ঞলৈ আহি সদ্য নিস্পেষিত সোম পান কৰিবলৈ জৰুৰী নিমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছে। ইয়াত ইন্দ্ৰক প্ৰাৰ্থনা-শ্ৰোতা, যজ্ঞবিধিৰ পথ-জ্ঞানী, আৰু বৃত্ৰ-সদৃশ বাধাদানকাৰী শক্তিসমূহৰ ওপৰত বিজয়ী বধকাৰী বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে; সংঘৰ্ষত সহায় আৰু ধন, বল, পূৰ্ণতা লাভৰ বাবে তেওঁক আহ্বান কৰা হয়।
Mantra 1
असावि सोमः पुरुहूत तुभ्यं हरिभ्यां यज्ञमुप याहि तूयम् । तुभ्यं गिरो विप्रवीरा इयाना दधन्विर इन्द्र पिबा सुतस्य ॥
সোম তোমাৰ বাবে পিষা হৈছে, হে বহুবাৰ আহ্বানিত ইন্দ্ৰ; হৰিসমূহ (তোমাৰ তাম্ৰবৰ্ণ অশ্ব/শক্তি) লৈ যজ্ঞলৈ শীঘ্ৰ আহা। তোমাৰ বাবে ঋষি-শক্তিসম্পন্ন প্ৰেৰিত গিৰসমূহ আগবাঢ়ি আহি স্থাপন হয়; হে ইন্দ্ৰ, সুত সোম পান কৰা।
Mantra 2
अप्सु धूतस्य हरिवः पिबेह नृभिः सुतस्य जठरं पृणस्व । मिमिक्षुर्यमद्रय इन्द्र तुभ्यं तेभिर्वर्धस्व मदमुक्थवाहः ॥
হে হৰিবান (হৰি-অশ্বসম্পন্ন), আপসু ধূত—জলত পৰিশোধিত—সুত সোম ইয়াত পান কৰা; নৰসকলৰ সৈতে সেই সুত সোমেৰে তোমাৰ জঠৰ পূৰ্ণ কৰা। পেষণ-শিলাসমূহে তোমাৰ বাবে তাক মিশ্ৰিত কৰিছে; সেইবোৰৰ দ্বাৰা, হে উক্থবাহ (স্তোত্ৰ-বহনকাৰী) ইন্দ্ৰ, তোমাৰ মদ/উল্লাস বৃদ্ধি হওক।
Mantra 3
प्रोग्रां पीतिं वृष्ण इयर्मि सत्यां प्रयै सुतस्य हर्यश्व तुभ्यम् । इन्द्र धेनाभिरिह मादयस्व धीभिर्विश्वाभिः शच्या गृणानः ॥
মই বৃষভ-ইন্দ্ৰৰ বাবে সত্য, দৃঢ় পান-আনন্দক আগবঢ়াই দিওঁ; হৰ্যশ্ব ইন্দ্ৰ, সুত সোমৰ অগ্ৰগতিৰ বাবে তোমাৰ নিমিত্তে। ইন্দ্ৰ, ইহঁতে ধেনা-ধাৰাসমৃদ্ধিত আনন্দ কৰা; বিশ্ব ধীসমূহেৰে—শচী (কাৰ্যক্ষম শক্তি) সহ—স্তৱিত হৈ গুণগান গ্ৰহণ কৰা।
Mantra 4
ऊती शचीवस्तव वीर्येण वयो दधाना उशिज ऋतज्ञाः । प्रजावदिन्द्र मनुषो दुरोणे तस्थुर्गृणन्तः सधमाद्यासः ॥
হে শচীবন্ত, তোমাৰ ঊতি আৰু বীৰ্য্যৰে বল ধৰি, ঋতজ্ঞ উশিজসকল মানৱৰ দুওঁণত প্ৰজাৱন্ত হৈ স্থিৰ হৈ ৰ’ল। সধমাদ্য সহচৰসকল গুণগান কৰি অৱস্থান ল’লে—ঋত-সত্য সুস্থিৰ হ’বলৈ।
Mantra 5
प्रणीतिभिष्टे हर्यश्व सुष्टोः सुषुम्नस्य पुरुरुचो जनासः । मंहिष्ठामूतिं वितिरे दधाना स्तोतार इन्द्र तव सूनृताभिः ॥
হৰ্যশ্ব ইন্দ্ৰ, তোমাৰ প্ৰণীতি-নেতৃত্বে সু-স্তোত্ৰ, বহুৰুচি জনসকল সুসুম্ন (শুভ অনুগ্ৰহ) বিচাৰি, সৰ্বাধিক ঊতিক বিস্তাৰ কৰি স্থাপন কৰে। হে ইন্দ্ৰ, তোমাৰ সুনৃতা—সত্য-সমর্থ বাক্যসমূহে—স্তোতাসকলক ধাৰণ কৰে।
Mantra 6
उप ब्रह्माणि हरिवो हरिभ्यां सोमस्य याहि पीतये सुतस्य । इन्द्र त्वा यज्ञः क्षममाणमानड्दाश्वाँ अस्यध्वरस्य प्रकेतः ॥
হৰিবন্ত (হৰিবো), তোমাৰ হৰিদ্বৰ্ণ অশ্বযুগলসহ পবিত্ৰ ব্ৰহ্মণসমূহৰ ওচৰলৈ আহা; নিংড়া-সুত সোম পান কৰিবলৈ আহা। হে ইন্দ্ৰ, সহিষ্ণু সহচৰ যেন যজ্ঞে তোমাক আহ্বান কৰে; তুমি দাতা, এই অধ্বৰ-যাত্ৰাৰ স্পষ্ট-জ্ঞানী প্ৰকেতা—অন্তৰ্যাগক দীপ্ত আৰু নিশ্চিত কৰ।
Mantra 7
सहस्रवाजमभिमातिषाहं सुतेरणं मघवानं सुवृक्तिम् । उप भूषन्ति गिरो अप्रतीतमिन्द्रं नमस्या जरितुः पनन्त ॥
সহস্ৰ-বাজৰ বিজেতা, অভিমাতি-নাশক, সুত সোমত আনন্দিত, সু-বক্তিৰ বদান্য মঘৱান ইন্দ্ৰক গীতিসমূহে ভূষিত কৰি ওচৰ চাপে। সেই অপ্রতীত (অদম্য) ইন্দ্ৰলৈ জৰিতাৰ নমস্যা আগবাঢ়ে—যেন অন্তৰবাণী সুন্দৰ হয় আৰু বৈৰী আঘাত নিৰুদ্ধ হয়।
Mantra 8
सप्तापो देवीः सुरणा अमृक्ता याभिः सिन्धुमतर इन्द्र पूर्भित् । नवतिं स्रोत्या नव च स्रवन्तीर्देवेभ्यो गातुं मनुषे च विन्दः ॥
হে ইন্দ্ৰ, পূৰ-ভিদ্ (দুৰ্গভেদক), সেই সাত দেৱী আপঃ—সু-ৰণাঃ, অমৃক্তাঃ—যাৰ দ্বাৰা তুমি সিন্ধুমতী প্ৰবাহ পাৰ হৈ গ’লা। তুমি দেৱসকলৰ বাবে আৰু মানুহৰ বাবেও গাতু (পথ) বিচাৰি দিলা—নব্বই স্ৰোত আৰু ন’টা স্ৰৱন্তী ধাৰা, যিবোৰ ঢলি বয়।
Mantra 9
अपो महीरभिशस्तेरमुञ्चोऽजागरास्वधि देव एकः । इन्द्र यास्त्वं वृत्रतूर्ये चकर्थ ताभिर्विश्वायुस्तन्वं पुपुष्याः ॥
মহান আপঃ (জলসমূহ)ক তুমি দমন-অভিশাপৰ পৰা মুক্ত কৰিলা; তেওঁলোকৰ ওপৰত একমাত্ৰ দেৱ জাগ্ৰত হৈ ৰ’ল। হে ইন্দ্ৰ, যি আপঃৰ দ্বাৰা তুমি বৃত্ৰ-তূৰ্য্য (বৃত্ৰ-যুদ্ধ)ত কৰ্ম সাধিলা—সেই আপঃৰ দ্বাৰাই তুমি বিশ্বায়ু (সৰ্বজীৱন)যুক্ত নিজৰ তনু পোষণ কৰা।
Mantra 10
वीरेण्यः क्रतुरिन्द्रः सुशस्तिरुतापि धेना पुरुहूतमीट्टे । आर्दयद्वृत्रमकृणोदु लोकं ससाहे शक्रः पृतना अभिष्टिः ॥
বীৰ্য্যৱান ক্ৰতু (বীৰ-ইচ্ছা) ইন্দ্ৰ, সুপ্ৰশস্ত, আহ্বানিত হয়; পূৰ্ণতাৰ পোষক ধেনুও বহুআহ্বানিতজনক স্তৱ কৰে। তেওঁ বৃত্ৰক চূর্ণ কৰিলে; বিস্তৃত লোক (বিশ্বৰ অৱকাশ) গঢ়িলে। শক্র—বিজয়ী অভিষ্টি (আক্রমণ-উদ্যম)—যুদ্ধসমূহ জয় কৰিলে।
Mantra 11
शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ । शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम् ॥
শুভ ভাগ্যৰ বাবে আমি মঘৱান ইন্দ্ৰক আহ্বান কৰোঁ—এই ভাৰ-বহন (ভৰে)ত, আৰু বাজসাতি (সমৃদ্ধি-জয়)ত, নৰতম (সৰ্বাধিক পুৰুষোচিত) জনক। সংঘাতসমূহত সহায়ৰ বাবে উগ্ৰ হৈ, আমাৰ আহ্বান শুনি, বৃত্ৰাণি (বাধাসমূহ) বধ কৰা, ধনসমূহৰ সংজিত (সংগ্ৰাহক-বিজয়ী) জন।
It calls Indra to come quickly to the sacrifice, drink the freshly pressed Soma, and use that power to remove obstacles and bring victory, strength, and prosperity.
Soma is the ritual offering that “feeds” Indra’s heroic energy. The hymn links the pressed Soma, the sacred words, and Indra’s action as one process that produces protection and success.
Indra can be read as courageous will and clear force, while Soma is uplifting delight and inspiration. The hymn then becomes a prayer to energize inner strength, break resistance, and move toward abundance and right action.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.