Sukta 74
Sukta 10.74
Vasus (collective luminous powers); implicitly the divine helpers in attainment
এই সূক্তত সমষ্টিগত দীপ্তিমান শক্তিসমূহ (বসুসকল)ক নানাবিধ দিৱ্য সহায়ক ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; যাঁহাৰ দ্বাৰা সাধকসকলে তপস্যাময় অন্তৰ্মুখী প্ৰচেষ্টা, আলোকিত অন্তৰ্দৃষ্টি, আৰু দ্যৌ–পৃথিৱীক একত্ৰ কৰা যজ্ঞকর্মৰ মাধ্যমে পূৰ্ণতা লাভ কৰে। তাৰ পিছত ই ইন্দ্ৰৰ ফালে ঘূৰে—যি নিৰ্ণায়ক শক্তি হিচাপে আলোক আৰু ঐশ্বৰ্যৰ সমৃদ্ধ “ভঁৰাল”লৈ পাৰ কৰাই দিয়ে; আৰু তেওঁৰ বহু শক্তি তথা সাধকে যি বিচাৰে তাক সম্পন্ন কৰাৰ সামৰ্থ্যক দৃঢ়ভাৱে প্ৰতিপন্ন কৰে।
Mantras
Mantra 1
वसूनां वा चर्कृष इयक्षन्धिया वा यज्ञैर्वा रोदस्योः । अर्वन्तो वा ये रयिमन्तः सातौ वनुं वा ये सुश्रुणं सुश्रुतो धुः ॥
বসুসকলৰ কিছুমানে তীব্ৰ অন্তৰ-শ্ৰমে সাধনা কৰে; কিছুমানে ধী (আলোকিত বুদ্ধি)ৰে, বা স্বৰ্গ-পৃথিৱী সংযোগ কৰা যজ্ঞৰে লাভ কৰে। কিছুমান সত্তাৰ দ্ৰুত অৰ্বন্ত—ৰয়ি-সমৃদ্ধ—জয়-সাধনাত পূৰ্ণতা জিকে; আন কিছুমানে সু-শ্ৰৱণ আৰু সু-শ্ৰুত—ভাল-শুনা আৰু সঠিক-শুনা—এই শক্তিসমূহ বহন কৰে।
Mantra 2
हव एषामसुरो नक्षत द्यां श्रवस्यता मनसा निंसत क्षाम् । चक्षाणा यत्र सुविताय देवा द्यौर्न वारेभिः कृणवन्त स्वैः ॥
এষাṁ দেবশক্তিসকলৰ আহ্বান স্বৰ্গলৈকে পৌঁছে; সত্য-শ্ৰৱণ-আকাঙ্ক্ষী মনৰে তেওঁলোকে পৃথিৱীক স্পৰ্শ কৰি গঢ় দিয়ে। য’ত সুভিতাৰ (সু-পথ, কল্যাণ-গতি) দিশ দেখা যায়, তাত দেবতাসকলে নিজৰেই বিস্তৃতি স্থাপন কৰে—যেন স্বৰ্গ নিজ নিজ আধাৰসমূহে স্থিত হয়।
Mantra 3
इयमेषाममृतानां गीः सर्वताता ये कृपणन्त रत्नम् । धियं च यज्ञं च साधन्तस्ते नो धान्तु वसव्यमसामि ॥
এইয়াই সেই অমৃতসকলৰ সৰ্বব্যাপী গীত, যিসকলে ৰত্ন-ধন পোষণ কৰে। তেওঁলোকে ধী (প্ৰজ্ঞা-চিন্তা) আৰু যজ্ঞ—দুয়োটাই সিদ্ধ কৰে; তেওঁলোকে আমাৰ ভিতৰত বসু-স্বভাৱ স্থাপন কৰক—আমি সেই পূৰ্ণতাত স্থিত হওঁ।
Mantra 4
आ तत्त इन्द्रायवः पनन्ताभि य ऊर्वं गोमन्तं तितृत्सान् । सकृत्स्वं ये पुरुपुत्रां महीं सहस्रधारां बृहतीं दुदुक्षन् ॥
হে ইন্দ্ৰ, তোৰ সেই লক্ষ্যলৈ অনুসন্ধানীসকল আগবাঢ়ে—যিসকলে জ্ঞান-কিৰণসমৃদ্ধ পূৰ্ণ ভঁৰাললৈ পাৰ হ’ব খোজে। যিসকলে একবাৰ নিজৰ বিস্তৃত পৃথিৱী—বহুপুত্ৰা, সহস্ৰধাৰা, বৃহতী—জাগ্ৰত কৰে, তেওঁলোকে তাইক দোহাই প্ৰাচুৰ্য উজাৰি লয়।
Mantra 5
शचीव इन्द्रमवसे कृणुध्वमनानतं दमयन्तं पृतन्यून् । ऋभुक्षणं मघवानं सुवृक्तिं भर्ता यो वज्रं नर्यं पुरुक्षुः ॥
হে শচীবন্তসকল, সহায়তাৰ বাবে ইন্দ্ৰক আমাৰ পক্ষে স্থাপন কৰক—যি নত নহয়, যি অন্তৰৰ যুদ্ধপ্ৰিয়সকলক দমন কৰে। ঋভুক্ষণ, মঘৱান, সু-বক্তিৰ অধিপতি—সেইজনেই নৰ্য বজ্ৰ বহন কৰে, বহুবৃদ্ধিশক্তিত বিস্তৃত।
Mantra 6
यद्वावान पुरुतमं पुराषाळा वृत्रहेन्द्रो नामान्यप्राः । अचेति प्रासहस्पतिस्तुविष्मान्यदीमुश्मसि कर्तवे करत्तत् ॥
হে বলৱান, যেতিয়া প্ৰাচীন-সংহাৰী, বৃত্ৰহা ইন্দ্ৰে নিজৰ বহু নাম পূৰ্ণতাৰে বিস্তাৰ কৰিলে, তেতিয়া প্ৰাসহস্পতিঃ—অতিশয় বলশালী প্ৰভু—নিজ শক্তিত প্ৰকাশিত হ’ল। আমি যি কৰাবলৈ ইচ্ছা কৰোঁ, সেইটো তেওঁ সম্পন্ন কৰিব পাৰে।
Frequently Asked Questions
Here the Vasus are portrayed as collective luminous helpers—powers that support a seeker through discipline, inspired understanding (dhī), and sacrificial action (yajña) that harmonizes Heaven and Earth.
The Vasus represent supportive modes of progress, but Indra is invoked as the decisive force that breaks obstruction (Vṛtra) and enables the final ‘crossing’ into fullness, victory, and abundance (rayi).
It is a Vedic image for reaching a state of secured plenitude—light/knowledge, strength, and resources—after overcoming limits; outwardly it can mean prosperity and success, inwardly it means clearer, empowered consciousness.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.