Sukta 26
Sukta 10.26
Not determined from provided excerpt (Anukramaṇī needed for RV 10.26)
Pūṣan (with ‘dasrā’ as attendant powers/possibly Aśvins)
Gāyatrī (3×8 syllables typical for such compact verse; approximate)
এই সূক্তত পূষণক পথ আৰু যাত্ৰাৰ দিৱ্য পথপ্ৰদৰ্শক হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে—জীৱন-শক্তিৰ ৰথখন সুৰক্ষিত আৰু সমৃদ্ধিময় পথত চলাবলৈ আৰু উপাসকৰ আহ্বান শুনিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। সংক্ষিপ্ত পদ্যসমূহে বাহ্য যাত্ৰাক অন্তৰ্মুখী সঠিক দিশ-নিৰ্দেশৰ সৈতে সংযোগ কৰে—সুশৃঙ্খল প্ৰেৰণা, সু-যোজিত শক্তি, আৰু দ্ৰষ্টা তথা যজ্ঞকাৰীৰ বাবে বাধা অপসাৰণ।
Mantras
Mantra 1
प्र ह्यच्छा मनीषा स्पार्हा यन्ति नियुतः । प्र दस्रा नियुद्रथः पूषा अविष्टु माहिनः ॥
নিশ্চয়েই লক্ষ্যৰ দিশে আকাঙ্ক্ষিত প্ৰেৰণা-সমূহ নিয়োজিত, নিয়মিত হৈ আগবাঢ়ে। আশ্চৰ্য শক্তিসমূহ নিয়ুক্ত ৰথসহ আগুৱাই যায়; মহিমান্বিত পূষণ আমাক পথত আগবঢ়াওক আৰু যাত্ৰা ৰক্ষা কৰক।
Mantra 2
यस्य त्यन्महित्वं वाताप्यमयं जनः । विप्र आ वंसद्धीतिभिश्चिकेत सुष्टुतीनाम् ॥
যাৰ মহিমা বায়ুৰ বিস্তৃত গতি-শক্তিৰ দৰে—এই জনসমূহ তেওঁৰ ওচৰলৈ আহে। বিপ্ৰ ঋষি দীপ্ত চিন্তাসমূহেৰে আগবাঢ়ি সুষ্তুতি-সমূহৰ যথাৰ্থ স্তোত্ৰসম্বন্ধে সচেতন হয়।
Mantra 3
स वेद सुष्टुतीनामिन्दुर्न पूषा वृषा । अभि प्सुरः प्रुषायति व्रजं न आ प्रुषायति ॥
সেই ইন্দু সুষ্ঠু স্তোত্ৰসমূহ জানে; পোষণ-পূষাৰ দৰে পোষক, বলবান বৃষ। অন্বেষকজনৰ ওপৰত সি দীপ্ত সমৃদ্ধি বৰষায়, আৰু আমাৰ গোট খোৱা শক্তিৰ গোহালিতো সি সেই দীপ্তি বৰষায়।
Mantra 4
मंसीमहि त्वा वयमस्माकं देव पूषन् । मतीनां च साधनं विप्राणां चाधवम् ॥
হে দেৱ পূষণ, আমি তোমাক আমাৰ বুলি মনত গঢ়ি লওঁ—আমাৰ মতি-প্ৰেৰণা সম্পন্নকাৰী, আৰু বিপ্ৰসকলৰ দৃষ্টি-যজ্ঞৰ অধৱ (প্ৰেসিং-শক্তি)।
Mantra 5
प्रत्यर्धिर्यज्ञानामश्वहयो रथानाम् । ऋषिः स यो मनुर्हितो विप्रस्य यावयत्सखः ॥
সেয়েই যজ্ঞসমূহৰ প্ৰত্যৰ্ধি—ন্যায় অংশ আৰু সমতুল্য; বলবান অশ্বেৰে ৰথসমূহক দ্ৰুত গতি দিয়া। সেয়েই ঋষি; মনুষ্যৰ হিতৰ্থে নিযুক্ত সখা; বিপ্ৰৰ পথত বাধা দিয়া সকলোকে দূৰ কৰে।
Mantra 6
आधीषमाणायाः पतिः शुचायाश्च शुचस्य च । वासोवायोऽवीनामा वासांसि मर्मृजत् ॥
আকাঙ্ক্ষাময় ধ্যানৰ অধিপতি, শুচিৰো আৰু শুচিতাৰো অধিপতি; বস্ত্ৰ-বায়ু (বাসোবায়ু) সেয়েই—অন্তৰৰ শক্তিসমূহৰ আৱৰণসমূহ পৰিষ্কাৰ কৰি সুশৃঙ্খল কৰে।
Mantra 7
इनो वाजानां पतिरिनः पुष्टीनां सखा । प्र श्मश्रु हर्यतो दूधोद्वि वृथा यो अदाभ्यः ॥
সেয়েই ইনৰ—বাজসমূহৰ অধিপতি; ইনৰ—পুষ্টিসমূহৰ সখা। সেয়েই সোনালী বৃদ্ধি (হৰ্যত) যথামাত্ৰায় ঝাৰিছে; যিজন অদাভ্য—কেতিয়াও প্ৰতাৰিত নহয়।
Mantra 8
आ ते रथस्य पूषन्नजा धुरं ववृत्युः । विश्वस्यार्थिनः सखा सनोजा अनपच्युतः ॥
হে পূষণ, তোমাৰ ৰথৰ জুৱালত ছাগলীবোৰে ধুৰা ঘূৰাই জুৰি দিলে। লক্ষ্য-অন্বেষী সকলোৰে তুমি সখা; আমাৰ সৈতে আদিৰে জন্মা, সৎ-পথৰ পৰা কেতিয়াও নসৰি যোৱা অনপচ্যুত।
Mantra 9
अस्माकमूर्जा रथं पूषा अविष्टु माहिनः । भुवद्वाजानां वृध इमं नः शृणवद्धवम् ॥
আমাৰ ঊৰ্জাৰ ৰথখন পূষা—মহিমান্বিত—ৰক্ষা কৰক। বল-সমৃদ্ধিসমূহৰ বৃদ্ধিকৰ্তা হৈ, এই আমাৰ আহ্বান শুনক।
Frequently Asked Questions
Pūṣan is the Vedic guardian of paths and safe passage. In RV 10.26 he is asked to lead the journey, protect the worshipper’s ‘chariot’ of life-energy, and bring increase and well-being.
It suggests that true inspiration (manīṣā) should be disciplined and rightly directed, like horses yoked to a chariot. The prayer asks that our thoughts and powers move forward in an effective, protected way.
It can be recited before travel or before beginning an important task, asking for a clear path, removal of obstacles, and steady energy. Traditionally it fits well with a simple ghee offering into a lamp or fire and a focused intention.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.