
Sukta 10.144
Soma (Indu) offered to an 'immortal' recipient (likely Indra or a general deva addressed as amartya); verse foregrounds Soma’s force
এই সৰু সূক্তত পিষা সোম (ইন্দু) ক জীৱন্ত, ধাৱমান শক্তি হিচাপে উদ্যাপন কৰা হৈছে—এজন “অমৰ” গ্ৰাহকলৈ অৰ্পিত, যাৰ পৰিণতিত স্পষ্টকৈ ইন্দ্ৰলৈ গতি কৰে—যি ইয়াৰ দ্বাৰা বলৱান হৈ বিজয়ী হয়। সোমক অশ্বৰ দৰে দ্ৰুত, জীৱন-পোষক আৰু বিচক্ষণ (দক্ষ) বুলি চিত্ৰিত কৰা হৈছে, আৰু সুপৰ্ণ/শ্যেন মটিফ অনুসাৰে দূৰ পৰপাৰৰ পৰা অনা এক ধন হিচাপেও। এই সূক্তৰ উদ্দেশ্য হৈছে সোমক সেই শক্তি হিচাপে অভিষিক্ত/পবিত্ৰ কৰা, যিয়ে প্ৰাণশক্তি, সংকল্প/ইচ্ছাশক্তি (ক্ৰতু) আৰু দেৱীয় বিজয় বৃদ্ধি কৰে।
Mantra 1
अयं हि ते अमर्त्य इन्दुरत्यो न पत्यते । दक्षो विश्वायुर्वेधसे ॥
হে অমৰ, এই তোমাৰ বাবে—সোমৰ ইন্দু-বিন্দু, দ্ৰুত অশ্বৰ দৰে, আগুৱাই ধাৱমান। ই বিশ্বজীৱন-ধাৰক এক বিচক্ষণ শক্তি, ঋষি-কৰ্মকাৰ (বেধস)ৰ বাবে।
Mantra 2
अयमस्मासु काव्य ऋभुर्वज्रो दास्वते । अयं बिभर्त्यूर्ध्वकृशनं मदमृभुर्न कृत्व्यं मदम् ॥
এই কাব্য-প্ৰেৰিত ঋভু-শক্তি আমাৰ ভিতৰতে আছে—দাতা জনৰ বাবে বজ্ৰস্বৰূপ। ই ঊৰ্ধ্বমুখী টান ধৰা উন্মাদ-আনন্দ বহন কৰে—ঋভুৰ আনন্দ; কৃত্ৰিম বা জোৰকৈ গঢ়া আনন্দ নহয়।
Mantra 3
घृषुः श्येनाय कृत्वन आसु स्वासु वंसगः । अव दीधेदहीशुवः ॥
উষ্ণ-তেজস্বী জনা কৰ্মৰ বাবে শ্যেন (বাজ) হৈ, নিজৰ দ্ৰুত স্ৰোতসমূহত, সৰ্প-বাণধাৰীসকলক তললৈ ঠেলি পেলায়—তেওঁলোকক পতিত কৰে।
Mantra 4
यं सुपर्णः परावतः श्येनस्य पुत्र आभरत् । शतचक्रं योऽह्यो वर्तनिः ॥
যি বস্তু সুপৰ্ণ জনে দূৰ পৰাৱত্ৰ পৰা আনিলে—শ্যেনৰ পুত্ৰে—সেই শতচক্ৰ শক্তি, সেই পথ, যি সৰ্প-শক্তিকো অতিক্ৰম কৰে।
Mantra 5
यं ते श्येनश्चारुमवृकं पदाभरदरुणं मानमन्धसः । एना वयो वि तार्यायुर्जीवस एना जागार बन्धुता ॥
যি বস্তু শ্যেন (বাজপাখি) নিজৰ পদক্ষেপে তোমালৈ আনিলে—সুন্দৰ, অবৃক (নেকুৰ-স্বভাৱহীন), অৰুণ, অন্ধসঃ (চাপি-উলিওৱা সোমৰ) মান (মাপ/পরিমাণ)—ইয়াৰ দ্বাৰাই প্ৰাণশক্তিসমূহ সীমা পাৰ হৈ বিস্তাৰিত হয়; ইয়াৰ দ্বাৰাই জীৱসকলৰ আয়ুঃ দীঘল হয়; ইয়াৰ দ্বাৰাই বন্ধুতা (আত্মীয়তা) জাগ্ৰত হয়।
Mantra 6
एवा तदिन्द्र इन्दुना देवेषु चिद्धारयाते महि त्यजः । क्रत्वा वयो वि तार्यायुः सुक्रतो क्रत्वायमस्मदा सुतः ॥
এইদৰে ইন্দ্ৰ, ইন্দু (সোম-বিন্দু) দ্বাৰা, দেৱসকলৰ মাজতো সেই মহৎ বিজয়ী তেজ ধাৰণ কৰে। ক্ৰতু (ইচ্ছা/সংকল্প) দ্বাৰা তেওঁ প্ৰাণশক্তিসমূহ সীমা পাৰ কৰায় আৰু আয়ুঃ বিস্তাৰ কৰে—হে সু-ক্ৰতু! ক্ৰতু দ্বাৰাই এই সুত (চাপি-উলিওৱা) সোম আমাৰ ওচৰলৈ আহে।
The hymn centers on Soma (Indu) as the divine offering-power, and it culminates by naming Indra as the one who is strengthened and made victorious by Soma.
It refers to a Vedic mythic motif where a bird-like power (Suparṇa/Śyena) fetches Soma from a distant realm, highlighting Soma’s heavenly origin and extraordinary potency.
Soma is not just a drink—it is a sacred force that brings clarity and vitality, strengthens Indra’s power, and helps expand the worshipper’s life-energy through focused will (kratu).
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.