Rig Veda Sukta 113
Mandala 10Sukta 11310 Mantras

Sukta 113

Sukta 10.113

Devata

Indra (supported by Dyāvā-Pṛthivī and Viśve Devāḥ)

Chandas

Trishtubh (probable; requires verification)

এই সূক্তত ইন্দ্ৰৰ শক্তিৰ উত্থানক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—দ্যাৱা-পৃথিৱী আৰু সকলো দেৱতাই তেওঁৰ বলক সমৰ্থন কৰে, বিশেষকৈ সোমে তেওঁৰ ইচ্ছা আৰু বুদ্ধিক উদ্দীপিত কৰাৰ পাছত। ই তেওঁৰ বৃত্ৰ-বধ কীৰ্তিক স্মৰণ কৰে—জলক ৰোধ কৰি ৰখা অন্ধকাৰক ভেদি দিয়া—আৰু সেই বিজয়ক বৰ্তমানৰ বাবে প্ৰাৰ্থনালৈ ৰূপান্তৰিত কৰে: সুৰক্ষা, দুঃখ-কষ্ট অতিক্ৰম কৰি নিৰাপদ গমন, আৰু উপাসকসকলৰ বাবে বিস্তৃত আৰু স্থিৰ আধাৰ।

Mantras

Mantra 1

तमस्य द्यावापृथिवी सचेतसा विश्वेभिर्देवैरनु शुष्ममावताम् । यदैत्कृण्वानो महिमानमिन्द्रियं पीत्वी सोमस्य क्रतुमाँ अवर्धत ॥

তেওঁৰ বলক দ্যাৱা-পৃথিৱী একমনে, সকলো দেৱতাৰ সৈতে, পোষণ কৰক। যেতিয়া তেওঁ আগবাঢ়ি গৈ ইন্দ্ৰীয় মহিমা গঢ়ি তুলিছিল, সোম পান কৰি, ক্ৰতুমান্ (বুদ্ধি-ইচ্ছাশক্তিসম্পন্ন) জনে নিজৰ শক্তি বৃদ্ধি কৰিলে।

Mantra 2

तमस्य विष्णुर्महिमानमोजसांशुं दधन्वान्मधुनो वि रप्शते । देवेभिरिन्द्रो मघवा सयावभिर्वृत्रं जघन्वाँ अभवद्वरेण्यः ॥

তেওঁৰ মহিমা বিষ্ণুৱে ওজসা (বল)ৰে অংশু (কিৰণ) ধৰি মধুৰ আনন্দৰ বিস্তাৰ কৰে। দেৱতাসকলক সহচৰ কৰি মঘৱা ইন্দ্ৰই বৃত্ৰ বধ কৰি বৰেণ্য (বৰণীয়) হ’ল—কৰ্মৰ বাবে বাছনি-যোগ্য।

Mantra 3

वृत्रेण यदहिना बिभ्रदायुधा समस्थिथा युधये शंसमाविदे । विश्वे ते अत्र मरुतः सह त्मनावर्धन्नुग्र महिमानमिन्द्रियम् ॥

যেতিয়া তুমি বৃত্ৰৰ সৈতে, সেই সৰ্প-অহিনাৰ সৈতে, অস্ত্ৰ-আয়ুধ ধৰি, যুঁজিবলৈ—প্ৰশংসা লাভ কৰিবলৈ—যুদ্ধক্ষেত্ৰত স্থিৰ হৈ উঠিলা, তেতিয়া ইয়াত তোমাৰ সকলো মৰুত একেলগে, নিজৰ আত্মবলত, হে উগ্ৰ ইন্দ্ৰ, তোমাৰ ঐশ্বৰ্য-মহিমা আৰু ইন্দ্ৰিয়-প্ৰভাৱ বৃদ্ধি কৰিলে।

Mantra 4

जज्ञान एव व्यबाधत स्पृधः प्रापश्यद्वीरो अभि पौंस्यं रणम् । अवृश्चदद्रिमव सस्यदः सृजदस्तभ्नान्नाकं स्वपस्यया पृथुम् ॥

নিজ শক্তিত জন্ম লৈ তেওঁ তৎক্ষণাৎ প্ৰতিদ্বন্দ্বী-বিৰোধবোৰ দূৰ কৰিলে; বীৰে পুৰুষত্বময় ৰণলৈ চাৱনি মেলিলে। তেওঁ শিলাখণ্ড কাটি দিলে; ৰোধা ধাৰাবোৰ উজাৰি দিলে; নিজৰ সু-কর্ম (স্বপস্যা) দ্বাৰা বিস্তৃত আকাশ স্থিৰ কৰি ৰাখিলে।

Mantra 5

आदिन्द्रः सत्रा तविषीरपत्यत वरीयो द्यावापृथिवी अबाधत । अवाभरद्धृषितो वज्रमायसं शेवं मित्राय वरुणाय दाशुषे ॥

তেতিয়া ইন্দ্ৰ সদায় উথলি উঠা শক্তিৰ সোঁতত নিজৰ তৱিষীসমূহ চলাই দিলে; অধিক বিস্তৃত ক্ষেত্ৰ উন্মুক্ত কৰি দ্যাৱা-পৃথিৱীক পৃথক কৰি ঠেলি দিলে। ধৃষ্ট বীৰে লৌহ বজ্ৰ নামাই আনিলে—উদ্ধাৰক কল্যাণ—মিত্ৰ-বৰুণ আৰু দানশীল যজমান (দাশুষে)ৰ বাবে।

Mantra 6

इन्द्रस्यात्र तविषीभ्यो विरप्शिन ऋघायतो अरंहयन्त मन्यवे । वृत्रं यदुग्रो व्यवृश्चदोजसापो बिभ्रतं तमसा परीवृतम् ॥

ইয়াত ইন্দ্ৰৰ তীব্ৰ তৱিষীসমূহৰ পৰা, বিস্তৃত কৰ্মকাৰীসকলে যুদ্ধ-ক্রোধৰ বাবে উদ্দাম শক্তিসমূহ ত্বৰিত কৰিলে। যেতিয়া উগ্ৰ ইন্দ্ৰে নিজৰ বলত জলধাৰী, অন্ধকাৰৰে চাৰিওফালে আৱৃত বৃত্ৰক ছিন্ন-বিচ্ছিন্ন কৰিলে।

Mantra 7

या वीर्याणि प्रथमानि कर्त्वा महित्वेभिर्यतमानौ समीयतुः । ध्वान्तं तमोऽव दध्वसे हत इन्द्रो मह्ना पूर्वहूतावपत्यत ॥

প্ৰথম বীৰ্যকৰ্মসমূহ সম্পন্ন কৰি, মহত্ত্বৰ দ্বাৰা প্ৰচেষ্টা কৰি তেওঁলোকে একেলগে মিলিত হ’ল। যি জন অন্ধকাৰত দবাই থোৱা আছিল, তাৰ ওপৰত ধ্বান্ত-তমসা নিক্ষিপ্ত হ’ল; ইন্দ্ৰ মহাশক্তিৰে, পূৰ্বে-আহ্বানিত সেই শক্তিৰূপে, অগ্ৰসৰ হৈ উলিয়াই আহিল।

Mantra 8

विश्वे देवासो अध वृष्ण्यानि तेऽवर्धयन्त्सोमवत्या वचस्यया । रद्धं वृत्रमहिमिन्द्रस्य हन्मनाग्निर्न जम्भैस्तृष्वन्नमावयत् ॥

তেতিয়া সকলো দেৱতাই সোম-ভৰ্তি স্তুতিবাক্যৰ দ্বাৰা তোমাৰ বৃষ্ণ্য—পৌৰুষবল বৃদ্ধি কৰিলে। বাধাদান কৰা সৰ্প বৃত্ৰ, ৰুদ্ধ আৰু বন্ধিত, ইন্দ্ৰৰ হনন-শক্তিৰে—অগ্নিৰ জঁভাই চিবাই খোৱাৰ দৰে—চূর্ণ হ’ল; তেনেদৰে তৃষ্ণাতুৰ শক্তিসকলৰ বাবে পোষণ লাভ হ’ল।

Mantra 9

भूरि दक्षेभिर्वचनेभिॠक्वभिः सख्येभिः सख्यानि प्र वोचत । इन्द्रो धुनिं च चुमुरिं च दम्भयञ्छ्रद्धामनस्या शृणुते दभीतये ॥

বহু দক্ষতা, বাক্য আৰু ঋক্-স্তোত্ৰ, আৰু সখিত্বৰ সহচৰ্য্যৰে—সখিত্বৰ বন্ধনসমূহ তোমালোকে ঘোষণা কৰা। ইন্দ্ৰে ধুনি আৰু চুমুৰিক দমন কৰি, শ্ৰদ্ধামনসাৰে শুনে—আক্ৰমণকাৰীক পৰাভূত কৰিবলৈ।

Mantra 10

त्वं पुरूण्या भरा स्वश्व्या येभिर्मंसै निवचनानि शंसन् । सुगेभिर्विश्वा दुरिता तरेम विदो षु ण उर्विया गाधमद्य ॥

হে ইন্দ্ৰ, বহু সমৃদ্ধি আমাৰলৈ আন, তোমাৰ সু-অশ্বযুক্ত শক্তিসমূহেৰে—যাৰ দ্বাৰা প্ৰেৰিত মননে স্থিৰ বাক্যসমূহ উচ্চাৰণ কৰি আমি প্ৰশংসা কৰোঁ। সুগতিৰে আমি সকলো দুঃখ-দুৰিত অতিক্ৰম কৰোঁ; হে বিদ্বান, আজি আমাক বিস্তৃত আৰু দৃঢ় আধাৰ দিয়া।

Frequently Asked Questions

It praises Indra’s power, heightened by Soma, recalls his victory over Vṛtra who held back the waters in darkness, and asks Indra for help, prosperity, and a secure foundation.

They represent the cosmic supports of order and stability; the hymn depicts them, along with the All-Gods, as fostering and backing Indra’s force so his victory benefits the world.

Beyond the myth, it symbolizes removing inner blockage—fear, confusion, inertia—so that clarity, energy, and life-flow can move freely again.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App