Opening the text

मण्डल 9
The Soma Mandala
মণ্ডল ৯, ‘সোম মণ্ডল’, সম্পূৰ্ণৰূপে সোম পৱমানলৈ উৎসৰ্গিত—যজ্ঞৰ বাবে চেপি উলিওৱা সোম, যি উলৰ পৱিত্ৰ (পৱিত্ৰ) ছাঁকনিৰ মাজেৰে বেগেৰে বৈ গৈ যজ্ঞৰ ড্ৰোণ/কলশসমূহত পৰি থাকোঁতে নিজকে নিজে শুদ্ধ কৰে। এই সূক্তসমূহত সোমক দীপ্তিমান, স্বচালিত ধাৰা হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে, যি ছাঁকনিৰ পাছত স্বচ্ছ উজ্জ্বলতালৈ ৰূপান্তৰিত হৈ ইন্দ্ৰক উদ্দীপিত কৰে আৰু দেৱতা, ঋত্বিজ আৰু যজ্ঞ-ঋতক ধাৰণ-পোষণ কৰে। কবিতাই বাৰে বাৰে শুদ্ধিকৰণক ৰূপান্তৰৰ সৈতে জুৰে—কেঁচা উদ্ভিদ-ৰসৰ পৰা দীপ্তিমান, শক্তিশালী পানীয়লৈ, যি প্ৰেৰিত বাক্শক্তিক জাগ্ৰত কৰে।
Sukta 9.1
সোম পৱমান গ্ৰন্থৰ এই আৰম্ভণিৰ সূক্তত চেপি ধৰা আৰু ছাঁকনিৰে ছাঁকা সোমক আহ্বান কৰা হৈছে—ইন্দ্ৰৰ পানাৰ্থে তেওঁ সৰ্বাধিক মধুৰ, উল্লাসদায়ক ধাৰাত প্ৰবাহিত হওক বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়। পদসমূহে ছাঁকনিৰ মাজেৰে সোমৰ শোধন, দীপ্তিমান শক্তিলৈ তেওঁৰ স্পষ্টীকৰণ, আৰু তাৰ ফলত ইন্দ্ৰৰ বিজয়ী শক্তিৰ উত্থান বৰ্ণনা কৰে—যি বাধা (বৃত্ৰ) ভাঙে আৰু প্ৰাচুৰ্য আনে।
Sukta 9.2
RV 9.2 এটা সোম পৱমান স্তোত্ৰ, য’ত ঋষিয়ে সোমক পৱিত্ৰ (ছাঁকনি)ৰ মাজেৰে ধাৰাবাহিকভাৱে বৈ যাবলৈ উদ্দীপিত কৰে, যাতে সি উজ্জ্বল, বলৱান আৰু আহুতিৰ বাবে যোগ্য হয়। সোম শুদ্ধ হোৱাৰ লগে লগে তাক ‘ইন্দ্ৰৰ ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰা’ বুলি আহ্বান কৰা হয়, যাৰ ফলত দেৱীয় বীৰত্ব, বিজয় আৰু যজ্ঞকাৰ্য শক্তিশালী হয়। স্তোত্ৰৰ অন্তত সোমক যজ্ঞৰ প্ৰাচীন অন্তৰাত্মা বুলি প্ৰশংসা কৰা হয়—আহুতিক ফলপ্ৰসূ কৰি তোলা সেই মৌলিক শক্তি হিচাপে।
Sukta 9.3
এই পৱমান সোম সূক্তত চেপা সোমক অমৰ, পাখিসদৃশ শক্তি ৰূপে বন্দনা কৰা হৈছে—যি দ্ৰুতগতিত পাত্ৰসমূহ আৰু স্থিতিস্থানলৈ ধাৱমান হয়, তাৰ পিছত শুদ্ধ হ’বলৈ পানীত নিমজ্জিত হয়। সোম যেতিয়া এক স্থিৰ ধাৰাত বৈ যায়, তেতিয়া তেওঁ উদ্দীপক প্ৰেৰণা (ইষঃ) উৎপন্ন কৰা আৰু যজমানলৈ ধন-সম্পদ বিতৰণ কৰাৰ বাবে প্ৰশংসিত; ইয়াত যজ্ঞীয় শুচিতাক সমৃদ্ধি আৰু প্ৰেৰিত শক্তিৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছে।
Sukta 9.4
এই পৱমান সোম সূক্তত চেপি আৰু ছাঁকি শুদ্ধ হৈ উঠা সোমক প্ৰশংসা কৰা হৈছে। তেওঁক পুনঃপুনঃ বিজয় লাভ কৰিবলৈ, মহৎ যশ অৰ্জন কৰিবলৈ, আৰু উপাসকসকলক অধিক উত্তম আৰু অধিক দীপ্তিময় অৱস্থালৈ ৰূপান্তৰিত কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। “অথা নো বস্যসস্ কৃধি” এই পুনৰুক্তি প্ৰতিটো নিবেদনক আৱৰি ধৰে—দীৰ্ঘায়ু আৰু সূৰ্যদৰ্শন, দীপ্তিময় ধন-সম্পদ, আৰু সোমৰ ইচ্ছা আৰু সহায়ত স্থায়ী সমৃদ্ধি।
Sukta 9.5
এই সোম পৱমান সূক্তত স্বয়ং-শুদ্ধিকাৰী সোমক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—শুদ্ধিকৰণৰ কৰ্মৰ মাজেৰে গতি কৰি তেওঁ দীপ্তি আৰু শক্তিত প্ৰজ্বলিত হয়, আৰু প্ৰাণশক্তিসমূহক জাগ্ৰত কৰে। সোমক এক মহাবলী, আনন্দ-দাতা শক্তি ৰূপে উপস্থাপন কৰা হৈছে, যাৰ প্ৰকাশ ৰাতি আৰু উষাৰ দৰে পালাক্ৰমে ঘটে। অন্তত, স্বাহা-ধ্বনিয়ে শক্তিমান কৰা সোম-আহুতিলৈ দেৱগণৰ সমূহক আহ্বান জনোৱা হয়।
Sukta 9.6
এই পৱমান সোম স্তোত্ৰত সোমৰ আনন্দময়, বলৱান প্ৰবাহক উদ্যাপন কৰা হৈছে—উলৰ ছাঁকনিৰ মাজেৰে বেগেৰে বৈ তেওঁ শুদ্ধ হয়, দেৱতাসকলৰ বাবে পবিত্ৰ হৈ নিবেদনযোগ্য হয়। সোমক শক্তিশালী ‘বৃষভ’ আৰু দ্ৰুত অশ্বৰূপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে; যজ্ঞীয় উপায়সমূহে তেওঁক পৰিশোধিত কৰি প্ৰেৰিত বাক্য (প্ৰতিভাসম্পন্ন বাণী) উৎপন্ন কৰে আৰু বিশেষকৈ ইন্দ্ৰই যি মত্ততাময় উল্লাস কামনা কৰে, সেই ৰস-মদিৰা-সদৃশ আনন্দ প্ৰদান কৰে।
Sukta 9.7
এই চুটি পৱমান সোম-সূক্তত সোম-বিন্দুবোৰক ঋতৰ নিৰ্ধাৰিত পথত আগবাঢ়ি যোৱা বুলি স্তুতি কৰা হৈছে; ছাঁকনিৰ মাজেৰে শোধিত হোৱাৰ লগে লগে সিহঁত দীপ্তিময় হৈ উঠে। ইয়াত সোমক চেতন, তাম্ৰবৰ্ণ শক্তি হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে, যি শোধনৰ পাছত ‘আসন গ্ৰহণ কৰে’; আৰু গায়কৰ প্ৰেৰিত ভাবনা সেৱাভাৱে তেওঁৰ দিশে মুখী হয়। সূক্তখন পাছত একত্ৰ বিজয়ৰ বাবে প্ৰাৰ্থনালৈ বিস্তাৰিত হয়—ধন-সম্পদ, মাধুৰ্য, যশ, আৰু স্থায়ী নিধি—যাক দ্যৌ আৰু পৃথিৱীয়ে সমৰ্থন কৰে।
Sukta 9.8
এই পৱমান সোম সূক্তত সদ্য শুদ্ধ হোৱা সোম-ধাৰাসমূহ ইন্দ্ৰৰ প্ৰিয় কামনাৰ দিশে বৈ গৈ তেওঁৰ বীৰ্য (বীৰশক্তি) দৃঢ় কৰে আৰু দিৱ্য উল্লাস আনে বুলি গোৱা হৈছে। সোমক দ্ৰুত, প্ৰবল শোধক হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে—দেৱতাসকলৰ আনন্দৰ বাবে মুক্ত—যি মানুহৰ বাবে সন্ততি, জীৱনীশক্তি আৰু পূৰ্ণতাৰূপে পোষণ হৈ উঠে।
Sukta 9.9
এই পৱমান সোম সূক্তত পিষা আৰু প্ৰবাহমান সোমক দীপ্তিমান ঋষি-শক্তি ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে, যি দুয়ো জগত (দ্যাৱা-পৃথিৱী)ৰ মাজেৰে গতি কৰি শোধনৰ দ্বাৰা দেৱতাসকলৰ বাবে যোগ্য হয়। ইয়াত সোমৰ পৰিষ্কৃত ধাৰাক প্ৰেৰিত বাক্, ঋত (সঠিক বিধান/ব্যৱস্থা) আৰু ইন্দ্ৰৰ বিজয়ী বিধি-নিয়মৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছে, আৰু শেষত স্থায়ী যশ, বল, বুদ্ধি আৰু স্বঃ (দীপ্তিমান লোক) প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Sukta 9.10
এই সোম পৱমান সূক্তত পিষা, ছাঁকা আৰু শুদ্ধ কৰা সোম-ধাৰাৰ স্বয়ং-প্ৰেৰিত তীব্ৰ বেগময় প্ৰবাহক স্তৱ কৰা হৈছে—যি ৰায়ী (প্ৰাচুৰ্য, ধন, সত্তাৰ পূৰ্ণতা) দিশে গতি কৰে। সোম উজ্জ্বল হোৱাৰ লগে লগে, তেওঁৰ প্ৰবাহক সূৰ্যৰ দীপ্তি (বিৱস্বত), উষাৰ আশীৰ্বাদ (উষস, ভগ) আৰু ঋষিৰ অন্তৰ্দৃষ্টিত ধৰা পৰা গোপন স্বৰ্গীয় স্থানৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছে—ইয়াৰ অৰ্থ, যজ্ঞীয় শুদ্ধিকৰণে চেতনাৰ উৰ্ধ্বগমনক প্ৰতিফলিত কৰে।
Sukta 9.11
এই পৱমান সোম-সূক্তত শুদ্ধ ইন্দুক গীত-স্তৱে আহ্বান কৰা হৈছে—সেই ছাঁকনিৰ মাজেৰে ধাৰাবাহিকভাৱে বৈ গৈ দেৱতাসকলৰ ওচৰলৈ ত্বৰিত ধাৱমান হয় আৰু দিৱ্য শক্তিসমূহক সুলভ কৰি তোলে। সূক্তখনে সোমৰ মাধুৰ্য আৰু উদ্দীপক বলক প্ৰশংসা কৰে আৰু ধন, বীৰ্য-সাহস, আৰু বিজয়ী সঙ্গ-সহচৰ্যৰ বাবে—বিশেষকৈ ইন্দ্ৰৰ সৈতে একতাত—তাঁক প্ৰাৰ্থনা কৰে।
Sukta 9.12
এই পৱমান সোম সূক্তত চেপি উলিওৱা সোম-বিন্দুবোৰ শোধকৰ মাজেৰে দ্ৰুতগতিত বৈ গৈ ঋত (বিশ্ব-নিয়ম)ৰ আসনত উপনীত হয়; ইন্দ্ৰৰ বলবৃদ্ধিৰ বাবে সিহঁত অতি মধুৰ আৰু দীপ্তিময় হৈ উঠে। সোমৰ স্পষ্টীকৰণ ঘটসমূহত আৰু ছাঁকনি/পবিত্ৰকৰ মাজেৰে হোৱাৰ বৰ্ণনা আছে; শেষত প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে যে শুদ্ধ ইন্দুৱে উপাসকৰ ভিতৰত স্বয়ং-ধাৰণশীল, সহস্ৰ-ৰশ্মিযুক্ত সমৃদ্ধি (ৰয়ি) স্থাপন কৰক।
Sukta 9.13
এই পৱমান সোম সূক্তত স্ব-শোধিত সোমক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—সেই সোম উলৰ ছাঁকনিৰ মাজেৰে “হাজাৰ ধাৰা”ত দ্ৰুত বেগেৰে বৈ গৈ দেৱতাসকলৰ বাবে উপযুক্ত হয়। বিশেষকৈ সোমৰ পৰিশোধিত সাৰক বায়ু আৰু ইন্দ্ৰৰ বাবে প্ৰস্তুত আহুতি হিচাপে উপস্থাপন কৰা হৈছে, আৰু প্ৰবাহমান ইন্দু-শক্তিসমূহে প্ৰচুৰ ধন, বীৰ্য/শৌৰ্য, আৰু বৈৰী শক্তিৰ পৰাজয় আনক বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। সূক্তখনৰ অন্তত সোম “ঋতৰ গৰ্ভ”ত স্থিত হয়—য’ত পৱিত্ৰতা, ঋত-নিয়ম/সঠিক শৃঙ্খলা, আৰু দীপ্ত দৰ্শন প্ৰতিষ্ঠিত হয়।
Sukta 9.14
এই সোম পৱমান সূক্তত শুদ্ধ সোমক ঋষি-সদৃশ শক্তি হিচাপে স্তৱ কৰা হৈছে—যি বিশ্বজলৰ ওপৰেৰে গতি কৰে, প্ৰেৰিত বাক্য বহন কৰে আৰু স্বৰ্গীয় আৰু পাৰ্থিৱ দুয়ো জগতক জাগ্ৰত কৰে। পুনঃপুন শোধনৰ দ্বাৰা সোম দীপ্তিমান হয়, ‘গাই’ (ৰশ্মি/আলোকদায়ক শক্তি) জয় কৰে, আৰু যজমানৰ ওচৰলৈ আহিবলৈ আহ্বান কৰা হয়—বসু, অৰ্থাৎ আলোক, বল আৰু কল্যাণৰ ঐশ্বৰ্য লৈ।
Sukta 9.15
এই পৱমান সোম সূক্তত শোধিত সোম ছাঁকনিবোৰৰ মাজেৰে বেগেৰে ধাৱমান হৈ, উজ্জ্বল ৰশ্মিৰে দীপ্তিমান হৈ, ইন্দ্ৰৰ বিজয়ী শক্তিৰ “মুকলি ক্ষেত্ৰ”লৈ আগবাঢ়ে বুলি স্তৱ কৰা হৈছে। ইয়াত সোমৰ শুদ্ধিকৰণক একে সময়তে যজ্ঞীয় ক্ৰিয়া আৰু বিশ্ব-আধ্যাত্মিক প্ৰক্ৰিয়া হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে: এই দীপ্ত পানীয় শক্তি, আনন্দ আৰু এক অন্তৰ্নিহিত অস্ত্ৰলৈ ৰূপান্তৰিত হৈ বিজয় আৰু সঠিক কৰ্মৰ বাবে পথ পৰিষ্কাৰ কৰে।
Sukta 9.16
এই পৱমান সোম সূক্তত পিষা সোমক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি শিলাৰ পৰা বেগেৰে ওলাই আহি উলৰ ছাঁকনিৰ মাজেৰে ধাৱমান হৈ, দেৱতাসকলৰ বাবে উপযুক্ত দীপ্তিময়, মাদক (প্ৰেৰণা-দায়ক) সাৰলৈ পৰিণত হয়। ইয়াত সোমৰ দ্ৰুত, ধাৰাবাহিক গতিৰ সৈতে অন্তৰ্নিহিত শক্তিৰ জাগৰণ—বিশেষকৈ ইন্দ্ৰৰ বল—আৰু উপাসকৰ অন্তৰত অন্তৰ্দৃষ্টি আৰু প্ৰাণশক্তিৰ তীক্ষ্ণতা বৃদ্ধি একেলগে সংযোগ কৰা হৈছে।
Sukta 9.17
এই পৱমান সোম-সূক্তত পেষিত সোমক নদীৰ দৰে আগবাঢ়ি ধাৱমান, বাধা চূৰ্ণ কৰি, দেৱতালৈ যোৱাৰ পথত ছাঁকনিৰ মাজেৰে নিজকে শুদ্ধ কৰি তোলা বুলি বন্দনা কৰা হৈছে। সোম ‘তিনিটা দীপ্তিমান লোক’ অতিক্ৰম কৰি ঊৰ্ধ্বলৈ উঠে, সূৰ্য-সদৃশ প্ৰেৰণাৰে জ্যোতিৰ্ময় হৈ পোহৰ আৰু প্ৰাণশক্তিক আগলৈ ঠেলি নিয়ে। শেষত, মধুৰ আৰু প্ৰবল ধাৰাটোক একেলগে ভাগ-বতৰা কৰা যজ্ঞ-স্থানত আসন গ্ৰহণ কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনোৱা হয়—ঋত (সত্য/নিয়ম)ৰ বাবে সুন্দৰ আৰু দেৱীয় পানৰ বাবে উপযুক্ত।
Sukta 9.18
এই সৰু পৱমান সূক্তত সোমক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—তেওঁক চেপি ধৰা হয় আৰু ছাঁকনিৰ মাজেৰে শোধিত কৰি, পৰ্বতৰ উৎসৰ পৰা যজ্ঞৰ বাবে সাজু কৰা পাত্ৰসমূহলৈ প্ৰবাহিত কৰা হয়। প্ৰতিটো ঋচাত “madeṣu sarvadhā asi” বোলা পুনৰুক্তি ঘূৰি আহে, যি সকলো উন্নীত অৱস্থা আৰু পবিত্ৰ উল্লাসত সোমৰ সৰ্বব্যাপী উপস্থিতি নিশ্চিত কৰে। সূক্তখনৰ উদ্দেশ্য একে সময়তে যজ্ঞীয় (প্ৰবাহমান সোমক পবিত্ৰ কৰা) আৰু আধ্যাত্মিক (শোধিত সাৰ-মাধ্যেমে স্পষ্টতা, শক্তি আৰু সমৃদ্ধি আহ্বান কৰা)।
Sukta 9.19
এই সৰু সোম-পৱমান সূক্তত ছাঁকনিৰ মাজেৰে শুদ্ধ হৈ বৈ যোৱা সোমক প্ৰশংসা কৰা হৈছে আৰু তেওঁ স্বৰ্গ আৰু পৃথিৱী—উভয়ৰ পৰা “উজ্জ্বল ধন” আনি দিব বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। ইয়াত যজ্ঞীয় চিত্ৰকল্প (বৈ যোৱা, স্পষ্টীকৃত পানীয় আৰু তাৰ পোষণশক্তি)ৰ সৈতে এক ব্যৱহাৰিক নিবেদনো আছে: সোমৰ শুদ্ধ শক্তিয়ে ওচৰ বা দূৰৰ শত্রুসকলকো দমন কৰক।
Sukta 9.20
এই সৰু গায়ত্ৰী সূক্তত সোম পৱমানক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যেতিয়া তেওঁ উলৰ পৱিত্ৰ (পৱিত্ৰ) ছাঁকনিৰ মাজেৰে বেগেৰে ধাৱমান হয়, দেৱতাসকলৰ উপভোগৰ বাবে সাজু কৰা ঋষি-সদৃশ এক ধাৰাৰ দৰে। কবিয়ে শুদ্ধ সোমক অনুৰোধ কৰে যাতে তেওঁ সকলো বিৰোধী শক্তিক পৰাভূত কৰে আৰু স্থিৰ ধন (ধ্ৰুৱ ৰয়ি), পোষণ/বৃদ্ধিৰ প্ৰেৰণা (ইষ্), আৰু বীৰত্বশালী শক্তি (সুৱীৰ্য) এই স্তোত্ৰত আৰু যজমানৰ জীৱনত আনিব।
Sukta 9.21
এই সৰু পৱমান সূক্তত সোমধাৰাসমূহক ছাঁকনিৰ মাজেৰে দ্ৰুতগতিত বৈ যোৱা অৱস্থাত প্ৰশংসা কৰা হৈছে—সিহঁত উজ্জ্বল, প্ৰবল আৰু ইন্দ্ৰৰ উল্লাস আৰু বিজয়ৰ বাবে উপযুক্ত হয়। শ্লোকসমূহে সোমৰ শোধনকাৰী গতি, ‘স্বৰ’ (সূৰ্য-লোক)ৰ পোহৰ আৰু ধন-সম্পদ জয় কৰাৰ শক্তি, আৰু ‘সৎ’ (বাস্তৱ)ৰ পৰা প্ৰেৰিত চিন্তা (মতি)ক উন্মোচন/উৎপন্ন কৰাৰ সামৰ্থ্যক জোৰ দিয়ে। আচাৰত আৰু অন্তৰাৰ্থত, এই সূক্তে স্পষ্টীকৃত আনন্দক ইন্দ্ৰ-সদৃশ শক্তি আৰু দীপ্ত জ্ঞানৰ উদ্দীপক হিচাপে উদ্যাপন কৰে।
Sukta 9.22
এই সোম পৱমান সূক্তত পিষা সোমক দ্ৰুত, গৰ্জনময় ধাৰাৰূপে বন্দনা কৰা হৈছে—ৰথৰ দৰে উচ্ছ্বাসেৰে ধাৱমান, যজমানক বল, প্ৰাচুৰ্য আৰু প্ৰেৰিত দৃষ্টি দানকাৰী। ইয়াত সোমৰ শোধন আৰু স্পষ্টকৰণ শক্তি বিশেষভাৱে উজাগৰ কৰা হৈছে—ছাঁকনিৰ মাজেৰে গতি কৰি ‘স্পষ্টদৰ্শী’ হোৱা আৰু ধী (প্ৰেৰিত চিন্তা) জাগ্ৰত কৰা। সোমক পণিসকলৰ পৰা লুকাই থকা ধন পুনৰুদ্ধাৰকাৰী আৰু ‘টান দোৰা/সূতা’ক দৃঢ় কৰা বুলিও প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি যজ্ঞক্ৰিয়া আৰু উপলব্ধিৰ অবিচ্ছিন্নতাৰ প্ৰতীক।
Sukta 9.23
এই সোম পৱমান সূক্তত শীঘ্ৰগামী, মধুধাৰা-বহা সোমক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—শোধিত হৈ প্ৰবাহিত হোৱাৰ সময়ত তেওঁ প্ৰেৰিত কাব্য (কাব্য) জাগ্ৰত কৰে আৰু যজমানৰ ভিতৰত বল স্থাপন কৰে। সোমক ইন্দ্ৰৰ শক্তিৰ (ইন্দ্ৰিয় ৰস) বাহক বুলিও গোৱা হৈছে: ইন্দ্ৰে যেতিয়া এই উল্লাসময় ৰস পান কৰে, তেতিয়া তেওঁ পুনঃপুনঃ বৃত্ৰ-সদৃশ বাধাদানকাৰী শক্তিসমূহক পৰাভূত কৰে; আৰু সোমে উপাসকক শত্রুতাপূৰ্ণ বাক্য আৰু আক্ৰমণৰ পৰা ৰক্ষা কৰে।
Sukta 9.24
এই সৰু পৱমান স্তোত্ৰত সোমক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—তেওঁ পানীৰ মাজেৰে আৰু ছাঁকনিৰ মাজেদি বেগেৰে আগবাঢ়ি নিজকে শুচি কৰে আৰু যজ্ঞৰ বাবে যোগ্য হয়। শুচি সোমক অনুৰোধ কৰা হৈছে যাতে তেওঁ মানুহক আনন্দিত আৰু বলৱান কৰে, জনসমূহৰ বাবে প্ৰভাৱশালী/বিজয়ী হয়, আৰু নিজৰ উজ্জ্বল, মধুৰ, পেষিত সাৰ-ৰসেৰে বৈৰী বাক্য আৰু অন্ধকাৰক দূৰ কৰে।
Sukta 9.25
এই সৰু পৱমান সোম-সূক্তত সোমক আহ্বান কৰা হৈছে যাতে তেওঁ পৱিত্ৰ (ছাঁকনি)ৰ মাজেৰে নিজকে শুদ্ধ কৰে আৰু দেৱতাসকলৰ বাবে—বিশেষকৈ মৰুত আৰু বায়ুৰ বাবে—উল্লাসদায়ক পানীয় হয়। ছাঁকা হোৱাৰ সময়ত সোমক প্ৰেৰিত বিবেচনা (দক্ষ) সম্পাদনকাৰী বুলি প্ৰশংসা কৰা হয়; তেওঁ ‘সকলো ৰূপ’ত ব্যাপ্ত আৰু অমৰসকল য’ত বাস কৰে সেই ধামলৈ আগবাঢ়ে। এই সূক্তৰ উদ্দেশ্য দুয়োটা—যজ্ঞীয়: নিংচোৰা সোমক আহুতিৰ বাবে দীক্ষিত/পৱিত্ৰ কৰা; আৰু আধ্যাত্মিক: পৱিত্ৰ গীত (অৰ্ক)ৰ দীপ্তিমান গৰ্ভলৈ সোমৰ আৰোহণ বৰ্ণনা কৰা।
Sukta 9.26
এই সৰু পৱমান সোম-সূক্তত পৱিত্ৰ পানীয় সোমক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যেতিয়া সি পৰিশোধিত হৈ ঋষি-দৰ্শনৰ প্ৰেৰণাৰে গতি লাভ কৰে। সোমক ‘অদিতিৰ কোলত’—অসীম ঋত-ব্যৱস্থাৰ আশ্ৰয়ত—শুচি কৰা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। বিবস্বতৰ সৌৰ দীপ্তিত আৱৃত হৈ সোম আগলৈ চালিত হয়, আৰু পৱিত্ৰ বাক্ (বাণী)ৰ অচ্যুত অধিপতি বুলি কীৰ্তিত হয়। শেষত সি ইন্দ্ৰৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট উল্লাস-শক্তিলৈ প্ৰেৰিত হয়। সূক্তখনৰ উদ্দেশ্য একে সময়তে যাগ্নিক—সোম চেপা আৰু ছাঁকনিৰ ক্ৰিয়াক পৱিত্ৰ কৰা—আৰু ধ্যানমূলক, য’ত পৰিশোধনক সত্য, বাক্ আৰু বিশ্ব-সমগ্ৰতাৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছে।
Sukta 9.27
এই সৰু পৱমান স্তোত্ৰত সোমক পৱিত্ৰ (পৱিত্ৰ)ৰ ওপৰেৰে বৈ যোৱা অৱস্থাত প্ৰশংসা কৰা হৈছে—শোধনৰ কৰ্মত তেওঁ উজ্জ্বল আৰু শক্তিশালী হয়। প্ৰেৰিত ‘কবি’ ৰূপে সোমে বেঁকা-পনা আৰু অনিষ্ট দূৰ কৰে, ৰশ্মি/ধনৰ ৰূপ ‘উজ্জ্বল গোধন’ বিচাৰে, আৰু মধ্য-অঞ্চলেদি দ্ৰুতগতিত ইন্দ্ৰৰ ওচৰলৈ গৈ বিজয়ী দেৱকাৰ্যক শক্তি যোগায়।
Sukta 9.28
এই সৰু পৱমান স্তোত্ৰত সোমক মানুহৰ হাত আৰু শক্তিৰ দ্বাৰা গতি দিয়া অৱস্থাত প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁ উলৰ ছাঁকনিৰ মাজেৰে বেগেৰে ধাৱি দেৱতাসকলৰ বাবে স্পষ্ট, নিৰ্বাচিত ধাৰা হৈ উঠে। সোমক সৰ্বজ্ঞ আৰু মনৰ অধিপতি বুলি, “দশ সজাতীয় শক্তি”ৰ দ্বাৰা প্ৰেৰিত বৃষ-সদৃশ বল হিচাপে গোৱা হৈছে, যিয়ে অৰ্পণৰ বাবে সাজু কৰা পাত্ৰসমূহ পূৰণ কৰে। স্তোত্ৰৰ অন্তত সোমৰ অজেয় শোধনকাৰী প্ৰবাহে দিৱ্য বীৰত্ব আনে আৰু ক্ষতিকাৰক, মিছা বাক্য (অঘশংস) ধ্বংস কৰে।
Sukta 9.29
এই সৰু পৱমান স্তোত্ৰত সোমক মহাশক্তিশালী, স্বয়ং-শোধনশীল ধাৰা হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁৰ প্ৰবাহমান দীপ্তি দেৱতাসকলৰ পিছে পিছে যায় আৰু দিৱ্য কৰ্মক বলৱান কৰে। সোমক অনুৰোধ কৰা হৈছে ‘সকলো ধন’ (পৃথিৱীৰ আৰু স্বৰ্গীয়) জয় কৰি আনিবলৈ, বৈৰিতা আৰু অন্তৰৰ প্ৰতিবন্ধকতা দূৰ কৰিবলৈ, আৰু বিজয় আৰু উৎকৰ্ষৰ বাবে দ্যুমৎ শুষ্ম (উজ্জ্বল শক্তি) প্ৰদান কৰিবলৈ।
Sukta 9.30
এই চুটি পৱমান স্তোত্ৰত সোমক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—সেই শক্তিশালী ধাৰাত ছাঁকনিৰ মাজেৰে দ্ৰুতগতিত বোৱাই গৈ পৰিশুদ্ধ হয় আৰু উপাসকসকলৰ ভিতৰত প্ৰেৰিত বাক্ (বাচ্) জাগ্ৰত কৰে। ই যজ্ঞত সোমৰ আচাৰগত গতি অনুসৰণ কৰে—বোৱা পৰিশোধনৰ পৰা আৰম্ভ কৰি পাত্ৰ/ভাঁড়ত তেওঁৰ “আসন” গ্ৰহণলৈকে; শেষত ইন্দ্ৰৰ বাবে আটাইতকৈ মিঠা সোম পিষি উলিয়াবলৈ স্পষ্ট আদেশ দিয়া হয়, যাতে দেৱসমূহ উল্লাস আৰু বলত প্ৰৱেশ কৰে।
Sukta 9.31
এই চুটি পৱমান স্তোত্ৰত সোমক শুদ্ধিকৰণৰ কৰ্মত “আগবাঢ়ি যোৱা” বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে—জীৱন্ত ধাৰাৰ দৰে বৈ গৈ জাগ্ৰত, সচেতন ধন (চেতন ৰয়ি) আনে। সকলো দিশৰ পৰা সংগৃহীত শক্তিৰে সোম ফুলি উঠক আৰু বাজ (বিজয়ী বল) ৰ সমাৱেশত উপস্থিত থাকক বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। শেষত, ভৱন আৰু লোকসমূহ ধাৰণ কৰা প্ৰভু হিচাপে ইন্দুৰ মিত্ৰতা বিচাৰি প্ৰাৰ্থনাৰে ই সমাপ্ত হয়।
Sukta 9.32
এই সৰু সোম পৱমান স্তোত্ৰত চেপা সোমক উদ্যাপন কৰা হৈছে—সেয়া উল্লাসময় শক্তিত ধাৰা হৈ বৈ ওলাই আহে, যজ্ঞ-সমাৱেশত প্ৰৱেশ কৰে, আৰু যজমান আৰু গায়কসকলক যশ, প্ৰেৰিত শ্ৰৱণশক্তি আৰু উৎথান দান কৰে। সোমক দীপ্তিমান শক্তি ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে, যিয়ে দুয়োটা জগত আলোকিত কৰে, দ্ৰুত প্ৰাণীৰ দৰে ধাৱমান হয়, আৰু শেষত ঋত (ব্ৰহ্মাণ্ডীয় নিয়ম)ৰ গৰ্ভত নিজকে “আসীন” কৰে। স্তোত্ৰৰ অন্তত সোজা প্ৰাৰ্থনা—সোমে উপাসকসকলৰ মাজত দীপ্তিময় গৌৰৱ স্থাপন কৰক, বৃদ্ধি, মেধা (বুদ্ধি) আৰু দীৰ্ঘস্থায়ী শ্ৰৱস্ (যশ) জয় কৰাই দিয়ক।
Sukta 9.33
এই সৰু পৱমান সূক্তত শোধিত হৈ গতি লাভ কৰা সোমক তেওঁৰ বহু প্ৰবাহমান ধাৰাত প্ৰশংসা কৰা হৈছে—জলতৰংগৰ দৰে চলমান, আৰু বৃষসমূহৰ দৰে বলপূৰ্বক আগলৈ ঠেলি আগবঢ়া। ই ছাঁকনি আৰু নিবেদন-লিবেশনৰ বাহ্য যজ্ঞক্ৰিয়াক অন্তৰ্জ্যোতিৰ সৈতে সংযোগ কৰে—সোমৰ ‘পিঙ্গল’ শক্তি, প্ৰেৰিত বাক্যৰ উদয়, আৰু বিশাল চতুৰ্বিধ সমৃদ্ধিৰ দান।
Sukta 9.34
এই সৰু পৱমান সূক্তত সোমক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যেতিয়া তেওঁ পিষ্ট হয়, পৰিশোধিত হয় আৰু এক স্থিৰ ধাৰাত বৈ যায়; জন্মগত বলৰ দ্বাৰা বাধা-প্ৰতিৰোধ ভেদি আগবাঢ়ে। ইয়াত ছাঁকনিৰ বাহ্য যজ্ঞক্ৰিয়াক অন্তৰ্দৃষ্টি/প্ৰেৰণাৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছে: সোম ‘মাৰ্জ্য’—শোধক—হৈ ইন্দ্ৰৰ বীৰোচিত উন্মাদ-উল্লাস জাগ্ৰত কৰে; আৰু স্তোত্ৰসমূহো দুধ-গাইৰ ডাকেৰ দৰে তেওঁৰ ফালে ঢল ঢলকৈ বৈ যায়।
Sukta 9.35
এই সংক্ষিপ্ত পৱমান সোম স্তোত্ৰত শুদ্ধ সোমক আহ্বান কৰা হৈছে যাতে তেওঁ শক্তিশালী ধাৰাত যজ্ঞকাৰীসকলৰ ওচৰলৈ বৈ আহে, বিস্তৃত ৰয়ি (সমৃদ্ধি/প্লেনিটিউড) আৰু আলোকৰ জ্ঞান আনে। ইয়াত সোম (ইন্দু) ক আগবঢ়াই নিয়া প্ৰেৰক শক্তি হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে—যি দ্ৰষ্টাক বিজয়ী কৰ্মৰ বাবে বলীয়ান কৰে আৰু নিজৰ শুদ্ধিকৰণ ব্ৰতৰ দ্বাৰা সত্তাসকলক ধৰ্মত প্ৰতিষ্ঠা কৰে।
Sukta 9.36
এই সৰু পৱমান স্তোত্ৰত সোমক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—চেপা-চাপিৰ পৰা মুক্ত হৈ তেওঁ উণৰ ছাঁকনিত প্ৰৱেশ কৰে আৰু যমল পাত্ৰদ্বয়ত ধাৰাবাহিকভাৱে বৈ পৰে; তেনে কৰি তেওঁ শুদ্ধ হয় আৰু দেৱতাসকলৰ বাবে শক্তিসম্পন্ন হয়। শ্লোকসমূহে তেওঁৰ ঋত (সত্য-নিয়ম) অনুসাৰী, সত্য-অন্বেষী সুশৃঙ্খল প্ৰবাহ, শক্তিবৰ্ধক মহিমা, আৰু স্বৰ্গীয় লোকলৈ তেওঁৰ উৰ্ধ্বগমনক বন্দনা কৰে—যজমানলৈ বল, জ্যোতি আৰু বীৰোচিত পৰাক্ৰম আনি দিয়ে।
Sukta 9.37
এই সৰু পৱমান সূক্তত সদ্য পিষা সোমক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—সেই সোম পৱিত্ৰ (ছাঁকনি)ৰ মাজেৰে দ্ৰুতগতিত বৈ পাত্ৰ/কুণ্ডসমূহৰ ফালে যায়, দেৱতাসকলৰ পানযোগ্য হৈ। সোমক দিৱ্য, সত্য-আনয়নকাৰী শোধক বুলি গোৱা হৈছে, যিয়ে ৰক্ষস আদি বৈৰী শক্তিক ভাঙি পেলায় আৰু সমজাতীয় দীপ্তিমান শক্তিসকলৰ সৈতে মিলি পোহৰ প্ৰকাশ কৰে—শেষত ইন্দ্ৰক শক্তিদায়ক দান দি সূক্তটি পৰিসমাপ্ত হয়।
Sukta 9.38
এই সৰু পৱমান স্তোত্ৰত সোমক চেপি শোধন কৰা অৱস্থাত প্ৰশংসা কৰা হৈছে—তেওঁ প্ৰবল বৃষ-ৰথৰ দৰে ধাৰা হৈ আগবাঢ়ি, সমৃদ্ধি আৰু বলৰ দিশে ধাৱমান। শ্লোকসমূহে সোমৰ দ্ৰুত গতিৰে মানৱ জগতলৈ প্ৰৱেশ আৰু “প্ৰিয় গৰ্ভ”ৰ ওচৰলৈ অন্তৰংগভাৱে আগবঢ়াৰ কথা কয়—সেই স্থিতিস্থানত তেওঁ আহুতি আৰু পানৰ বাবে যোগ্য হয়। ইয়াৰ উদ্দেশ্য শোধন-প্ৰবাহক পবিত্ৰ কৰি যজ্ঞত সোমৰ উদ্দীপক, জীৱন-ধাৰক শক্তিক আহ্বান কৰা।
Sukta 9.39
এই সৰু পৱমান সূক্তত সোমক দ্ৰুতগামী, স্বয়ং-দীপ্তিমান ধাৰা হিচাপে উদ্যাপন কৰা হৈছে—যি ছাঁকনিৰ মাজেৰে পৰিশুদ্ধ হৈ দেৱলোকলৈ বাহিত হয়, য’ত দেৱতাসকলে শাশ্বত বাস্তৱতাক নিশ্চিত কৰে। ইয়াত সোমৰ অৱতৰণ আৰু উজান-উপচনক এক প্ৰবল নদী-তৰংগৰ দৰে চিত্ৰিত কৰা হৈছে, আৰু শেষত তেওঁ ‘ঋতৰ গৰ্ভ’—যজ্ঞ আৰু বিশ্বক ধাৰণ কৰা সুশৃঙ্খল সত্য—ত সিংহাসনত অধিষ্ঠিত হয়।
Sukta 9.40
এই সৰু পৱমান স্তোত্ৰত সোমক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—নিষ্পেষণ আৰু ছাঁকনিৰ মাজেৰে সি শুদ্ধ হয়, সকলো বৈৰী শক্তিৰ ওপৰেৰে আগবাঢ়ি যায়, আৰু প্ৰেৰিত ভাবনাই তাক “অলংকৃত” কৰে। কবিয়ে উজ্জ্বল ইন্দুক অনুৰোধ কৰে—দ্যুম্ন (সফলতাৰ দীপ্তিময় শক্তি), সহস্ৰগুণ পোষক ইষাঃ (পোষণদায়ক প্ৰেৰণা), আৰু “দ্বি-আধাৰ” ধৰণৰ প্ৰচুৰতা আনিবলৈ, যি লৌকিক মঙ্গল আৰু অন্তৰ্জাগতিক উন্নতি—দুয়োটাকেই ধৰি ৰাখে।
Sukta 9.41
এই সৰু পৱমান স্তোত্ৰত সোমক তেওঁৰ প্ৰবাহমান, পৰিশোধিত ৰূপত প্ৰশংসা কৰা হৈছে—সেই ছাঁকনিৰ মাজেৰে বেগেৰে ধাৱমান হৈ অন্ধকাৰ-অস্পষ্টতাৰ “ক’লা ছাল” খুলি পেলাই উজ্জ্বল, অক্লান্ত শক্তি প্ৰকাশ কৰে। স্তোত্ৰখনে সোমক যজমানসকলৰ ফালে প্ৰচুৰ পোষণ লৈ বৈ আহিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে—গোধন, সোণ-সদৃশ দীপ্তি, অশ্ব, আৰু বিজয়ী বল—আৰু তেওঁলোকক শান্তিদায়ক সুৰক্ষাৰে চাৰিওফালে আৱৰি ৰাখিবলৈ। এই স্তোত্ৰৰ উদ্দেশ্য একে সময়তে যাগনিক (সোম-পেষণক শক্তিশালী কৰা) আৰু আধ্যাত্মিক (সোমৰ ৰসৰ দ্বাৰা চেতনাক স্পষ্ট কৰা) ।
Sukta 9.42
এই সৰু পৱমান সোম সূক্তত চেপি নিঙৰি ছাঁকনিৰ মাজেৰে শোধিত হোৱা তাম্ৰবৰ্ণ সোমৰ প্ৰশংসা কৰা হৈছে। তেওঁ স্বৰ্গৰ দীপ্তিময় আকাশীয় বিস্তাৰসমূহ সৃষ্টি কৰে আৰু ‘জলৰ মাজতেই’ সূৰ্যকো জন্ম দিয়ে বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। সোম ছাঁকনিৰে ছাঁকনি কৰা যজ্ঞক্ৰিয়াক বিশ্বজনীন আলোক-উদ্ভৱ আৰু জীৱনদায়ী প্ৰবাহৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছে; আৰু শেষত যজমানসকলৰ বাবে সোমে নিজকে শোধন কৰিবলৈ, লগতে বিস্তৃত পোষণ, গৰু-ধন, বীৰ, ঘোঁৰা আৰু বল দান কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Sukta 9.43
এই সৰু পৱমান সোম স্তোত্ৰত ছাঁকনিত শুদ্ধ হোৱা সোমক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—উজ্জ্বল ‘গাই’ (ৰশ্মি)য়ে ধুই-পখালি দিয়া দ্ৰুত অশ্বৰ দৰে তেওঁক তুলনা কৰা হৈছে, আৰু তাৰ পাছত কবিসকলৰ স্তোত্ৰে তেওঁ অলংকৃত হয়। উজ্জ্বল ইন্দুক প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে যাতে তেওঁ দীপ্তিময় ধন (ৰয়ি), বহুৰশ্মিময় তেজ আনে, আৰু জয়দায়ক শক্তি আৰু মহৎ বীৰ-উৰ্জা (সুৱীৰ্য)ৰে জপ-গান কৰা দ্ৰষ্টাক বলৱান কৰে।
Sukta 9.44
এই সৰু পৱমান সূক্তত সোমক আহ্বান কৰা হৈছে—শোধনৰ মাজেৰে সোঁত বোৱাই ওলাই আহি, ঢৌ-সদৃশ জীৱন-উদ্দীপনাৰ উচ্ছ্বাস বহন কৰি, দেৱতাসকলৰ ওচৰলৈ আগবাঢ়ি গৈ তেওঁলোকৰ উপস্থিতি নিমন্ত্ৰণ কৰে। পদ্যসমূহে সোমৰ পৰিষ্কৃত/স্বচ্ছ ধাৰাক ‘সুন্দৰ যজ্ঞ’ (অধ্বৰ)ৰ সৈতে একাত্ম কৰে; তেওঁক পবিত্ৰ আসন স্থাপন কৰিবলৈ, আৰু শক্তি, সঠিক পথ-নিৰ্দেশ, লগতে বিস্তৃত যশ প্ৰদান কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Sukta 9.45
এই সৰু পৱমান সূক্তত সোম (ইন্দু) ক ছাঁকনিৰ মাজেৰে নিজকে শুদ্ধ কৰি, মত্তকাৰী আৰু অন্তৰ্দৃষ্টি-দায়ক আনন্দৰূপে প্ৰবাহিত হৈ দেৱতাসকলক আহ্বান কৰিবলৈ উদ্দীপিত কৰা হৈছে। শ্লোকসমূহে ছাঁকনি অতিক্ৰম কৰি সোমৰ আগবঢ়া বেগ, বিশেষকৈ ইন্দ্ৰৰ দ্বাৰা তেওঁৰ পান, আৰু উপাসকসকলৰ স্তোত্ৰ-গানৰ ফলত দৃষ্টিৰ বিস্তাৰ আৰু বীৰশক্তিৰ বৃদ্ধি প্ৰকাশ কৰে।
Sukta 9.46
এই সৰু পৱমান সূক্তত সোমক শোধনৰ ক্ৰিয়াত উজলি উঠি তীব্ৰ বেগেৰে আগবাঢ়ি যোৱা, দেৱতাসকলৰ উপভোগৰ বাবে ধাৱমান হোৱা আৰু প্ৰবাহিত হওঁতে দীপ্তিমান শক্তি লাভ কৰা ৰূপে স্তৱ কৰা হৈছে। ইয়াত পেষণ আৰু পৰিশোধনৰ জীৱন্ত চিত্ৰ আছে—মথনী দণ্ডেৰে উজ্জ্বল সোমক ধৰি, ‘গাই’ (কিৰণ/গাখীৰ)ৰ সৈতে মিহলাই, বিশেষকৈ ইন্দ্ৰৰ বাবে তেওঁৰ উল্লাসদায়ক সামৰ্থ্য প্ৰস্তুত কৰা হয়। উদ্দেশ্য দুয়োটা—আচাৰগত আৰু প্ৰতীকাত্মক: যজ্ঞক বলৱান কৰা আৰু শুদ্ধ, উন্নীত চেতনাৰ প্ৰকাশ ঘটোৱা।
Sukta 9.47
এই সৰু পৱমান সূক্তত সোমক শোধন কৰি আহুতি দিবলৈ যোগ্য কৰা অৱস্থাত বন্দনা কৰা হৈছে; ‘সৎকৰ্ম’ৰ দ্বাৰা তেওঁ শক্তিত বৃদ্ধি পাই উদ্দীপক বলৰে উথলি উঠি আগবাঢ়ে। ইয়াত সোমৰ ইন্দ্ৰৰ বীৰ্য (ইন্দ্ৰিয়) উৎপন্ন কৰাৰ সামৰ্থ্য, আৰু স্তোত্ৰ জন্ম ল’লে উদ্ভৱ হোৱা বজ্ৰসদৃশ বলকো উজ্জ্বল কৰি দেখুওৱা হৈছে; লগতে সোমক ধন আৰু প্ৰতিযোগিতাত বিজয় দানকাৰী হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে।
Sukta 9.48
এই সৰু পৱমান স্তোত্ৰত সোমক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—তেওঁ শোধিত হৈ পবিত্ৰ আসনত স্থাপিত হয়, বীৰ্য আৰু সৌন্দৰ্য বহন কৰে, যিয়ে সফল আৰু “সুকৃত” যজ্ঞকাৰ্যক সমৰ্থন কৰে। সোমক ৰাজসুলভ আৰু স্বৰ্গজাত বুলি সম্বোধন কৰা হৈছে; তেওঁ ধন আৰু বল আনে, আৰু প্ৰেৰিত হ’লে অধিক “ইন্দ্ৰ-শক্তি”লৈ বৃদ্ধি পাই ইচ্ছিত সহায় আৰু বিস্তৃত মহাশক্তি দান কৰে।
Sukta 9.49
এই সৰু পৱমান সোম-সূক্তত সোমৰ স্ব-শোধনক বিশ্বজনীন আৰু যজ্ঞীয় পৰিশোধন হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে, যিয়ে বৰষুণ-সদৃশ পোষণ আৰু শক্তিশালী, স্বাস্থ্যদায়ক প্ৰেৰণা উপাসকসকললৈ আনে। সোমক অনুৰোধ কৰা হয় যে তেওঁ যজ্ঞৰ মাজেৰে স্বচ্ছ, ঘৃত-সদৃশ ধাৰাত প্ৰবাহিত হওক, বৈৰী শক্তিসমূহক প্ৰতিহত কৰক, আৰু সত্য আৰু ঋতৰ প্ৰাচীন আলোকক পুনৰ প্ৰজ্বালিত কৰক।
Sukta 9.50
এই সৰু পৱমান স্তোত্ৰত সোমক বন্দনা কৰা হৈছে—চেপি নিস্পীড়িত হৈ উলৰ ছাঁকনিৰ মাজেৰে পৰিশোধিত হওঁতে তেওঁ নদীৰ ঢৌৰ দৰে শক্তি আৰু ধ্বনিত উচ্ছ্বসিত হৈ বেগেৰে ধাৱমান হয়। ইয়াত সোমৰ মধুৰ, উল্লাসজাগ্ৰত সাৰক উজ্জ্বল কৰা হৈছে আৰু ইন্দ্ৰৰ পানীয় হ’বলৈ তেওঁৰ প্ৰস্তুতিকো—যিয়ে বিজয়ী পৰাক্ৰম আৰু প্ৰেৰিত বাক্শক্তিক দৃঢ় কৰে।
Sukta 9.51
এই সৰু পৱমান স্তোত্ৰত অধ্বৰ্যুক নিৰ্দেশ দিয়া হৈছে যে শিলত পিষা সোমক ছাঁকনি/পৱিত্ৰকৰণ ফিল্টাৰত প্ৰবাহিত কৰক, যাতে সি যজ্ঞীয় আৰু আধ্যাত্মিকভাৱে শুদ্ধ হৈ ইন্দ্ৰৰ পানৰ বাবে উপযুক্ত হয়। স্তোত্ৰটোৱে সোমক মধুময় সাৰ বুলি প্ৰশংসা কৰে, যাক মৰুতসকলসহ দেৱতাসকলে আস্বাদন কৰে; আৰু প্ৰাৰ্থনা কৰে যে এই পৰিষ্কৃত/ছাঁকা ধাৰাই যজমানক শক্তি (ৱাজ) আৰু দীৰ্ঘস্থায়ী খ্যাতি (শ্ৰৱস) প্ৰদান কৰক।
Sukta 9.52
এই সৰু পৱমান সোম স্তোত্ৰত সদ্য নিস্পেষিত সোমক আহ্বান কৰা হৈছে যাতে তেওঁ পৱিত্ৰ (ছাঁকনি)লৈ বৈ যায়—উজ্জ্বল আৰু ধন-দায়ক হৈ—আৰু উপাসকসকলক প্ৰাচীন সমৃদ্ধি আৰু বল-শক্তিৰে আৱৰি ধৰে। ইয়াত সোমক দানশীলতাত অচল আৰু ৰক্ষক ৰূপে দেখুওৱা হৈছে, যিয়ে হিংস্ৰ আক্ৰমণকাৰীক ‘কঁপাই ঝাৰি’ পেলায়। শেষত শতগুণ বা সহস্ৰগুণ সহায় আৰু ৰয়ি (প্ৰাচুৰ্য) বৃদ্ধি পাবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Sukta 9.53
এই চুটি পৱমান স্তোত্ৰত সোমক পিষি শোধন কৰা অৱস্থাত আহ্বান কৰা হৈছে; তেওঁৰ উদীয়মান শক্তিক ৰক্ষস্ (দৈত্যসদৃশ বাধা) চূর্ণ কৰিবলৈ আৰু বৈৰী প্ৰতিদ্বন্দ্বীসকলক দূৰ কৰিবলৈ উদ্দীপিত কৰা হয়। ইয়াত শোধনকাৰী সোমৰ অখণ্ড ‘ব্ৰত’ (স্থিৰ নিয়ম)সমূহৰ অটুটতা নিশ্চিত কৰা হৈছে আৰু শেষত তাম্ৰবৰ্ণ ইন্দু নদীৰ সোঁতৰ দৰে বেগেৰে ধাৱমান হোৱা প্ৰতিমূৰ্তিত উপনীত হয়—যুদ্ধ আৰু বিজয়ত ইন্দ্ৰৰ উল্লাসদায়ক শক্তি হৈ উঠে।
Sukta 9.54
এই সৰু পৱমান স্তোত্ৰত সোমক শোধনৰ একেবাৰে কৰ্ম-মুহূৰ্ততে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—উজ্জ্বল, প্ৰাচীন শক্তি ৰূপে, যাৰ “দুধ” (সাৰ/ৰস) অক্লান্ত হাতে নিৰন্তৰ দোহি উলিয়াই আনি দেৱতাসকলৰ বাবে উপযুক্ত কৰি তোলে। সোমক সূৰ্যৰ দৰে সকলো লোকৰ ওপৰত অৱস্থিত, দীপ্তিমান ঋত/শৃঙ্খলা স্থাপনকাৰী বুলি ঘোষণা কৰা হৈছে; আৰু দেৱতাসকলৰ আনন্দৰ বাবে ব’বলৈ অনুৰোধ কৰা হৈছে—দীপ্ত “গাই” (কিৰণ/ধন)ৰ পৰা বল (ৱাজ) আৰু প্ৰাচুৰ্য আনিবলৈ।
Sukta 9.55
এই সৰু পৱমান স্তোত্ৰত সোমক বাৰে বাৰে প্ৰবাহিত হোৱা, নিজে নিজে শুদ্ধ হোৱা সাৰ-তত্ত্ব হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে, যিয়ে যজমানক পোষণ, সমৃদ্ধি আৰু সম্পূৰ্ণ কল্যাণ প্ৰদান কৰে। সোমক অনুৰোধ কৰা হৈছে যে তেওঁ নিজৰ উদ্দীপক শক্তিৰে দ্ৰুত বেগেৰে ধাৱমান হওক, “গাই” (কিৰণ/ধন) আৰু “ঘোঁৰা” (শক্তি) প্ৰকাশ কৰক, আৰু অন্তৰ্নিহিত আৰু বাহ্য শত্রুক পৰাজিত কৰা অজেয় বল হৈ উঠক।
Sukta 9.56
এই সৰু পৱমান সূক্তত সোমক পৱিত্ৰ (ছাঁকনি)ৰ মাজেৰে দ্ৰুতগতিত বৈ যোৱা ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—তেওঁ বৃহৎ ঋত (ṛtam bṛhat) অৰ্থাৎ বিশ্ব-নিয়মৰ সৈতে সুৰ মিলাই ৰক্ষস/বিঘ্নকাৰী শক্তিসমূহক চূৰ্ণ কৰে। ইয়াত ‘দহ কন্যা’ (প্ৰস্তুতিৰ আঙুলি/ধাৰা) দ্বাৰা সোম শোধিত হৈ মধুৰ আৰু ইন্দ্ৰ আৰু বিষ্ণুৰ বাবে উপযুক্ত হোৱা পৰিচিত চিত্ৰণো আছে। সূক্তৰ অন্তত ৰক্ষাৰ প্ৰাৰ্থনা: শুদ্ধ সোমে গায়কসকলক পাপ আৰু দুখ-কষ্টৰ পৰা ৰক্ষা কৰক।
Sukta 9.57
এই সৰু সোম পৱমান সূক্তত সোমক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—সেই ছাঁকনিৰ মাজেৰে অবিচ্ছিন্ন ধাৰাত বৈ যায়, যেন স্বৰ্গৰ পৰা বৰষুণ নামি আহে, আৰু প্ৰচুৰ শক্তি (ৱাজ)ৰ দিশে আগবাঢ়ে। ৰস শোধিত আৰু ‘পলিশ’ হোৱাৰ সময়ত সোমক ৰজাসুলভ, বিধিনিষ্ঠ আৰু দ্ৰুতগামী ৰূপে কল্পনা কৰা হৈছে—ধনত অৱতৰণ কৰা বাজপক্ষীৰ দৰে। উপাসকসকলৰ বাবে তেওঁ স্বৰ্গ আৰু পৃথিৱীৰ পৰা সকলো ধন-সম্পদ আনি দিয়ক বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Sukta 9.58
এই সৰু পৱমান সূক্তত সোমক উল্লাসিত, শুদ্ধ ধাৰা হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি ছাঁকনিবোৰৰ মাজেৰে বেগেৰে ধাৱমান হৈ সকলো বাধা “অতিক্ৰম কৰি জয় কৰে”। সোমৰ দ্ৰুত, বিজয়ী প্ৰবাহক প্ৰাচুৰ্যৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছে—দুটা উজ্জ্বল ধাৰাৰ পৰা “হাজাৰ” লাভ আহে—আৰু শেষত সোমৰ চলমান শক্তিৰে বিস্তৃত বৃদ্ধি আৰু প্ৰতিষ্ঠাৰ অনুভৱত উপনীত হয়।
Sukta 9.59
এই সৰু পৱমান সোম সূক্তত ছাঁকনিৰ মাজেৰে শুদ্ধ হৈ উঠা সোমক আহ্বান কৰা হৈছে। তেওঁক সৰ্বজয়ী শক্তি হিচাপে স্তৱ কৰা হৈছে, যিয়ে যজমানলৈ প্ৰাণশক্তি, সমৃদ্ধি আৰু আনন্দ আনে। সোমক প্ৰজাসমৃদ্ধ ধন-ভঁৰাল আনিবলৈ, উপাসকক সকলো দুঃখ-কষ্ট পাৰ কৰাই দিবলৈ, আৰু তেওঁৰ প্ৰেৰিত কাব্যবুদ্ধিক যজ্ঞত তথা চেতনাৰ অন্তৰ্বেদীত আসীন কৰাবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Sukta 9.60
এই সংক্ষিপ্ত পৱমান স্তোত্ৰত গায়ত্ৰী ছন্দে সোমক স্তৱ কৰিবলৈ গায়কসকলক আহ্বান কৰা হৈছে; দীপ্ত বিন্দু (ইন্দু)ক বহু-নয়ন, সৰ্বদৰ্শী শক্তি ৰূপে উদ্যাপন কৰা হয়। ই সোমৰ যজ্ঞীয় গতি অনুসৰণ কৰে—ছাঁকনি অতিক্ৰম কৰি তীব্ৰ বেগে ধাৱমান ধাৰা কলহ/পাত্ৰসমূহত প্ৰবেশ কৰে—আৰু সেই শুদ্ধ প্ৰবাহক ইন্দ্ৰৰ অন্তৰ্নিহিত আনন্দ আৰু বলৰ সৈতে সংযোগ কৰে। স্তোত্ৰৰ অন্তত প্ৰাৰ্থনা কৰা হয় যে সোমে শান্তিত শুদ্ধ হোৱাকৈ পৱিত্ৰ হওক আৰু ‘প্ৰজাৱৎ ৰেতঃ’—সন্তানদায়ক, সমৃদ্ধিবাহী সৃজনশীল শক্তি—আনি দিয়ক।
Sukta 9.61
RV 9.61 এটা পৱমান সোম সূক্ত, য’ত ছাঁকনিৰ মাজেৰে সোমৰ বৈ যোৱা শুদ্ধিকৰণ ধাৰাক উদ্যাপন কৰা হৈছে। তেওঁক আহ্বান কৰা হয় যাতে তেওঁ শক্তিৰ প্ৰচুৰ সোঁত লৈ অৱতৰণ কৰে আৰু যজ্ঞকাৰীসকলক প্ৰেৰিত উল্লাস-‘মদ’ (mada)ৰে পূৰ্ণ কৰে। সোম স্পষ্ট হ’লে তেওঁক বিশাল পোহৰৰ দাতা বুলি প্ৰশংসা কৰা হয়—স্বৰ্গীয় বিজুলী আৰু মহান বৈশ্বানৰ দীপ্তিৰ সৈতে তুলনা কৰা—আৰু তেওঁক এক ভয়ংকৰ ৰক্ষক হিচাপেও আহ্বান কৰা হয়, যিয়ে নিন্দা আৰু শত্রুতাপূৰ্ণ নাকচ/নেতিবাচকতাক আঁতৰাই ৰাখে।
Sukta 9.62
এই পৱমান সূক্তত সোমক চেপি উলিয়াই, পৱিত্ৰ (ছাঁকনি)ৰ মাজেৰে বোৱাই শুদ্ধ কৰা সময়ত স্তৱ কৰা হৈছে; তেওঁ দীপ্তিমান হৈ দেৱতাসকলৰ বাবে উপযুক্ত হয়। শ্লোকসমূহে বাৰে বাৰে সোমৰ শোধনক গায়ক আৰু যজ্ঞকাৰীসকলৰ বাবে সৌভাগ্য (শুভ ভাগ্য), বাজ (বল/সমৃদ্ধি) আৰু সুৱীৰ্য (উচ্চ বীৰশক্তি) লাভৰ সৈতে সংযোগ কৰে।
Sukta 9.63
ঋগ্বেদ ৯.৬৩ এটা পৱমান (স্বয়ং-শুদ্ধিকাৰী) সোম-সূক্ত, যি পৱিত্ৰৰ জৰিয়তে সোম পিষা আৰু ছাঁকনি কৰাৰ ক্ৰিয়াৰ সৈতে সংলগ্ন। ইয়াত সোমৰ মধুৰ উন্মাদনা/উল্লাস (মদ) আৰু প্ৰচুৰতা (ৰয়ি), খ্যাতি/যশ (শ্ৰৱস) আৰু বীৰবল (সু-বীৰ্য) দান কৰাৰ শক্তিক প্ৰশংসা কৰা হৈছে। গায়ত্ৰী ছন্দ-চালিত লয়ত সূক্তটোৱে বাৰে বাৰে সোমক যজমানৰ ওচৰলৈ “বহি আহ” বুলি আহ্বান কৰে, যাতে দেৱীয় শক্তিসমূহ মানৱ জীৱনত প্ৰৱেশ কৰে। শেষত সোমৰ শুদ্ধ প্ৰবাহে নিশ্চিত কৰা দিৱ্য আৰু পাৰ্থিৱ—সকলো কাম্য ধন-সম্পদ লাভৰ এক সামগ্ৰিক প্ৰাৰ্থনাৰে ইয়াৰ উপসংহাৰ হয়।
Sukta 9.64
ঋগ্বেদ ৯.৬৪ত সোম পৱমানক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—তেওঁ চেপি উলিওৱা, ছাঁকনিৰে পৰিশোধিত কৰা আৰু দীপ্তিময় কৰি তোলা হয়; এক উদ্দীপক “বৃষভ” শক্তি ৰূপে তেওঁ ঋত (সত্য-ব্যৱস্থা) স্থাপন কৰে আৰু স্পষ্ট দৃষ্টি জাগ্ৰত কৰে। সূক্তখনে সোমবিন্দুবোৰৰ পৰিশোধনৰ মাজেৰে গতি আৰু সিহঁতৰ বিশাল লক্ষ্য ( “সমুদ্ৰ” ) অভিমুখে যাত্ৰা অনুসৰণ কৰে; যজমানসকলৰ বাবে এই পৰিশুদ্ধ আনন্দ যেন পোহৰ, বল আৰু কল্যাণ হৈ উঠে বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Sukta 9.65
এই পৱমান সোম সূক্তত সোমৰ জীৱন্ত ধাৰাক উদ্যাপন কৰা হৈছে—তেওঁক পীড়া দি নিষ্কাশন কৰা হয়, ছাঁকনিৰে ছাঁকা হয়, আৰু তেওঁ দীপ্তিমান হৈ উঠে; তেওঁক এক ৰাজসিক শক্তি বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে, যি লোকসমূহৰ মাজেৰে গতি কৰি মানৱ মনত প্ৰেৰিত স্পষ্টতা স্থাপন কৰে। পদ্যসমূহত বাৰে বাৰে সোমৰ ‘স্বজন’—পীড়ন-পাথৰ, জল আৰু শুদ্ধিকৰণৰ স্ৰোত—তেওঁক আগবঢ়াই নিয়াবলৈ উদ্দীপিত কৰা ৰূপে বৰ্ণিত; যাতে তেওঁৰ শুদ্ধ প্ৰবাহে যজমান আৰু সমাজক ৰয়ি (সমৃদ্ধি), সুৰক্ষা আৰু উন্নতি প্ৰদান কৰে।
Sukta 9.66
এই পৱমান সোম সূক্তত বোৱা, স্বয়ং-শুদ্ধিকাৰী সোমক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যেতিয়া তেওঁ উলৰ ছাঁকনিৰ মাজেৰে ছাঁকা হৈ দেৱতাসকলৰ বাবে উপযুক্ত হয়। সোমক মিত্ৰসকলৰ প্ৰিয়, ভয়ংকৰসকলৰ মাজত সৰ্বাধিক শক্তিশালী জ্যেষ্ঠ বুলি আহ্বান কৰা হৈছে; স্বৰ্গৰ পৰা অনা তেওঁৰ দীপ্তিমান ‘দুধে’ বল, বিজয় আৰু জীৱন ধাৰণ কৰা অনুগ্ৰহ দান কৰে। এই সূক্তৰ উদ্দেশ্য দুয়োটা—আচাৰগতভাৱে সোম-পেষণক উদ্দীপিত কৰা, আৰু আধ্যাত্মিকভাৱে সোমক প্ৰেৰিত বাক্য আৰু প্ৰাণশক্তি হিচাপে উদ্যাপন কৰা।
Sukta 9.67
এই পৱমান সোম-সূক্তত চেপা সোমক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—সেই সোম ছাঁকনিৰ মাজেৰে বৈ গৈ উজ্জ্বল, বলৱান হৈ উঠে আৰু যজ্ঞত দেৱতাসকলৰ পানযোগ্য হয়। শ্লোকসমূহে সোমৰ দ্ৰুত ধাৰা, ধন-শক্তি-প্ৰেৰিত পূৰ্ণতা দান কৰাৰ সামৰ্থ্য, আৰু ঋষিসকলে সংগ্ৰহ কৰা পৰিশোধিত সাৰ (ৰস) হিচাপে তেওঁৰ ভূমিকাক উদ্যাপন কৰে। শেষত এটা মেটাহিম্নিক ফলশ্ৰুতি আছে: পৱমানী মন্ত্র পাঠ কৰা জনক সৰস্বতীয়ে দুধ, ঘিউ, মধু আৰু পানীৰে পোষণ কৰে—যি প্ৰেৰিত প্ৰাচুৰ্যৰ প্ৰতীক।
Sukta 9.68
এই পৱমান সোম সূক্তত মধুৰ সোম-বিন্দুবোৰ দেৱতাসকলৰ ফালে বেগেৰে ধাৱমান হোৱা আৰু ছাঁকনি আৰু জলধাৰাৰ মাজেৰে বৈ গৈ শুদ্ধ হোৱা কথা গোৱা হৈছে। ইয়াত ‘দূৰ পাৰ’ৰ পৰা সোমৰ পৌৰাণিক আহৰণ স্মৰণ কৰা হৈছে আৰু ঋষিসকলৰ ভূমিকা—সোমক পৰিষ্কাৰ কৰি তাক দীপ্তিময়, স্তৱনীয় শক্তি ৰূপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা—প্ৰশংসা কৰা হৈছে। সূক্তৰ অন্তত প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে যে সোমৰ এই শুদ্ধিকৰণে উপাসকসকলৰ প্ৰাণশক্তি, দ্যাৱা-পৃথিৱীৰ সৈতে সামঞ্জস্য, আৰু বীৰ্যশক্তিত সমৃদ্ধ ধন-সম্পদ স্থাপন কৰক।
Sukta 9.69
এই পৱমান সোম সূক্তত চেপি আৰু ছাঁকনিৰে ছাঁকোঁতে দ্ৰুত বেগে ধাৱমান, নিজে নিজকে শুদ্ধ কৰা সোমৰ স্তৱ কৰা হৈছে। উজ্জ্বল ধাৰাত আগবাঢ়ি সি দেৱতাসকলক—বিশেষকৈ ইন্দ্ৰক—শক্তি যোগায়। বাণ, বাছুৰ, সূৰ্যৰ কিৰণ আদি উজ্জ্বল উপমাৰে যজ্ঞৰ ছাঁকনিৰ ‘সূতা/তন্তু’ৰ মাজেৰে সোমৰ শৃঙ্খলিত গতি চিত্ৰিত কৰা হৈছে আৰু দীপ্তিমান ধন, ৰক্ষা, তথা ক্ৰিয়াৰ সফল সমাপ্তিৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Sukta 9.70
এই পৱমান সোম সূক্তত শুদ্ধ ইন্দুক স্তৱ কৰা হৈছে—যেতিয়া তেওঁক পিষা হয়, ছাঁকা হয় আৰু দীপ্তিময় কৰা হয়; তেওঁ ঋত (বিশ্ব-সত্য-নিয়ম) আৰু দেৱ-জগতক পোষণ কৰা সত্য আনন্দৰ মূৰ্তি। ইয়াত সোমৰ উৰ্ধ্বগতি আৰু বিস্তাৰমান শক্তি বৰ্ণিত: “সাত” পোষক শক্তিয়ে তেওঁক দোহে, তেওঁ দীপ্তিময় লোকসমূহ পিন্ধে, আৰু শেষত অশ্বৰ দৰে বেগেৰে ইন্দ্ৰৰ উদৰত ধাৱিত হৈ শক্তি, পথ-প্ৰদৰ্শন আৰু নিন্দাৰ পৰা ৰক্ষা প্ৰদান কৰে।
Sukta 9.71
এই সোম-পৱমান সূক্তত সোমক চেপি আৰু ছাঁকনিৰে ছাঁকনি কৰা অৱস্থাত স্তুতি কৰা হৈছে—তেওঁ সজাগ, দীপ্তিমান শক্তি হৈ যজ্ঞক বিকৃতি (দ্ৰুহ্) আৰু বৈৰী ৰক্ষস-শক্তিৰ পৰা ৰক্ষা কৰে। সোমৰ শুদ্ধিকৰণক দক্ষিণা (যথাযথ দান/দক্ষতা) আৰু ব্ৰহ্মন্ (মন্ত্ৰবল)ৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছে; স্পষ্টীকৃত সোমে দীপ্তিক বস্ত্ৰৰ দৰে পৰিধান কৰি গোপন, দেৱতাই প্ৰস্তুত কৰা আলোকৰ “পদ” বা স্থিতিস্থানলৈ আগবাঢ়ে।
Sukta 9.72
এই সোম পৱমান সূক্তত শুদ্ধ কৰা সোমক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যেতিয়া তেওঁ পৰিষ্কাৰ হয়, পিহি নিঙৰি তোলা হয় আৰু দুধৰ সৈতে পাত্ৰত ঢালি দিয়া হয়, তেতিয়া তেওঁ দীপ্তিময়, প্ৰেৰণা-দায়ক শক্তি ৰূপে প্ৰকাশ পায়। সোমক বাক্ আৰু চিন্তাৰ জাগৰণকাৰী, ঋত (ব্ৰহ্মাণ্ডীয় নিয়ম)ৰ আসনত জীৱনৰ পুনৰ-নৱীকৰণকাৰী, আৰু উপাসকক প্ৰচুৰ ধন-সম্পদ আৰু কল্যাণ-মঙ্গল দানকাৰী বুলি উদ্যাপন কৰা হৈছে।
Sukta 9.73
এই পৱমান সোম সূক্তত পৱিত্ৰ ছাঁকনি (পৱিত্ৰ)ৰ মাজেৰে ছাঁকা সোমৰ শুদ্ধিকাৰী প্ৰবাহক প্ৰশংসা কৰা হৈছে; ই দীপ্তিময় প্ৰেৰণা জন্মায় আৰু ইন্দ্ৰৰ শক্তি বঢ়ায়। সূক্তখনে বাৰে বাৰে সোমৰ স্পষ্টীকৰণক বাচ্ (প্ৰেৰিত বাক্য)ৰ স্পষ্টীকৰণৰ সৈতে আৰু বৰুণ আৰু ঋতৰ অধীনত ব্ৰত (পৱিত্ৰ বিধি/আচৰণ)ৰ ৰক্ষাৰ সৈতে সংযোগ কৰে, শুদ্ধিকৰণক একে সময়তে যজ্ঞীয় ক্ৰিয়া আৰু বিশ্ব-নৈতিক শৃঙ্খলা হিচাপে চিত্ৰিত কৰে।
Sukta 9.74
এই পৱমান সোম-সূক্তত চেপা সোমক দীপ্তিময়, নবজাত-সদৃশ শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি স্বৰ (আলোক) দিশে বেগে ধাৱমান, উলৰ ছাঁকনিৰ মাজেৰে গর্জন কৰি বৈ গৈ পানীৰ সৈতে মিহলি হয়। সোমক স্বৰ্গৰ বীজ আৰু অদিতিৰ গৰ্ভ-শক্তি বুলি চিত্ৰিত কৰা হৈছে, যিয়ে যজমানৰ বাবে প্ৰাচুৰ্য (দুধ, বল, সন্তান) বৃদ্ধি কৰে। সূক্তৰ অন্তত সোমৰ চূড়ান্ত শোধন বৰ্ণিত হয় আৰু স্পষ্ট প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়—ইন্দ্ৰৰ পানৰ বাবে তেওঁ মধুৰ আৰু উল্লাসদায়ক হওক।
Sukta 9.75
এই সৰু পৱমান স্তোত্ৰত সোমক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—শোধিত হৈ তেওঁ প্ৰিয় আৰু মঙ্গলময় লক্ষ্যলৈ গতি কৰে, পবিত্ৰ নাম আৰু মানুহৰ যজ্ঞ-কৰ্মৰ দ্বাৰা শক্তি লাভ কৰে। সোমক সূৰ্যসদৃশ বিশালতাৰে কল্পনা কৰা হৈছে—সূৰ্যৰ বিস্তৃত ৰথত আৰোহণ কৰি, তাৰ পাছত সোণালী পাত্ৰসমূহত প্ৰৱেশ কৰে, উষাসকলৰ সৈতে দীপ্তিমান হয়, আৰু শেষত ইন্দ্ৰক বলৱান কৰি প্ৰচুৰতা আৰু কল্যাণ দান কৰায়।
Sukta 9.76
এই সৰু পৱমান স্তোত্ৰত সোমক শোধনৰ মাজেৰে বৈ যোৱা ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—স্বৰ্গ ধাৰণকাৰী, দেৱ-দক্ষ সাৰ-তত্ত্ব, যি ‘নদী’ (চেনেল/ধাৰা)সমূহত মুক্ত হৈ দেৱসকলৰ ভোগৰ বাবে উপযুক্ত কৰা হয়। পুনঃপুনঃ ইয়াত সোমৰ স্বচ্ছ উচ্ছ্বাসক ইন্দ্ৰৰ শক্তিবৃদ্ধিৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছে—অন্তৰ্ভাগৰ পাত্ৰসমূহত প্ৰৱেশ কৰি, বিজুলীৰ দৰে জগতসমূহক জাগ্ৰত কৰি, আৰু উপাসকসকলক বল আৰু বিজয় দান কৰে।
Sukta 9.77
এই সৰু পৱমান সূক্তত সোমক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—সেই শোধিত হৈ পাত্ৰত সাজু হোৱাৰ সময়ত ইন্দ্ৰৰ বজ্ৰৰূপে দীপ্তিমান, অপ্রতিৰোধ্য শক্তি হৈ বিজয় আৰু সমৃদ্ধি আনে। শ্লোকসমূহে ছাঁকনিৰে ছাঁকা সোমক মধুৰ, জ্যোতিৰ্ময় আৰু ঋত-ধাৰক ৰূপে চিত্ৰিত কৰে; সি ঘৃতসদৃশ সাৰৰ ধনী ধাৰাসমূহক নিজৰ ফালে টানি আনে আৰু যজমানক বল, “গো” (ৰশ্মি) আৰু প্ৰেৰিত বাক্শক্তিৰে উদ্দীপিত কৰে। শেষ গতি-ভাগত সোম-প্ৰবাহক বৰুণ আৰু মিত্ৰৰ বিস্তৃত, বিশ্বস্ত শক্তিসমূহৰ সৈতে একাত্ম কৰা হৈছে; ফলত এই শোধন কেৱল যাগিক কৰ্ম নহয়, বৰং বিশ্ব-ঋত আৰু অন্তৰৰ সত্যৰ সুৰ-সমন্বয়।
Sukta 9.78
এই চুটি পৱমান স্তোত্ৰত সোমক শোধনৰ একেবাৰে ক্ৰিয়াৰ মাজতেই প্ৰশংসা কৰা হৈছে: ‘ৰাজা’ পানীত আৱৃত হৈ আগবাঢ়ি যায়, অশুচিতা ধৰি লৈ দেৱতাৰ অৰ্পণ-স্থানৰ বাবে যোগ্য হয়। ইয়াত সোমৰ পৰিশোধনক প্ৰেৰিত বাক্/বাণী, দিৱ্য সঙ্গ, আৰু ধন, বিস্তৃত ‘গোচৰ’ (গব্যূতি) আৰু নিৰ্ভয়তা দানৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছে; লগতে নিকট আৰু দূৰৰ শত্রুক আঘাত কৰিবলৈ তেওঁক প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Sukta 9.79
এই সৰু পৱমান সোম স্তোত্ৰত চেপা সোম-বিন্দুবোৰ শোধনৰ বাবে আগবাঢ়ি দৌৰি যোৱা অৱস্থাত উদ্যাপন কৰা হৈছে; সিহঁতে উপাসকসকলৰ বাবে পোষণ আৰু প্ৰেৰিত চিন্তাৰ বিস্তাৰ ঘটায়। ইয়াত শোধক সোমক নৈতিক আৰু ৰক্ষাকাৰী শক্তিৰূপেও ধৰা হৈছে, আৰু সমৃদ্ধি আৰু সঠিক-বুদ্ধিক বাধা দিয়া “ধৰি ৰখা/আটকোৱা” আৰু বৈৰী শক্তিসমূহ ধ্বংস কৰিবলৈ তেওঁক প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। স্তোত্ৰৰ অন্তত প্ৰাৰ্থনা—সোমৰ বল আৰু প্ৰিয় উন্মাদ-আনন্দে যজ্ঞকাৰীসকলক “স্তৰৰ পৰা স্তৰলৈ” নিৰাপদে লৈ যাওক।
Sukta 9.80
এই সোম পৱমান সূক্তত সোমক চেপি ধৰা, মুক্ত কৰা আৰু শোধিত হৈ দীপ্তিমান, সহস্ৰ-ধাৰা প্ৰবাহত বৈ যোৱা ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—বিশেষকৈ ইন্দ্ৰক উল্লসিত কৰিবলৈ আৰু দিৱ্য ঋত (ধৰ্ম-ব্যৱস্থা) ধাৰণ কৰিবলৈ। সোমক উন্মাদ-আনন্দৰ বৃষভ বুলি গোৱা হৈছে, যিয়ে জীৱন-ক্ষয়কাৰী শক্তিসমূহক প্ৰতিহত কৰে, যশ আৰু বল আনে, আৰু পানীৰ মাজেৰে নদীৰ ঢৌৰ দৰে গতি কৰি দেৱতাসকলৰ ওচৰলৈ আগবাঢ়ে।
Sukta 9.81
এই সৰু পৱমান সূক্তত সোমৰ জীৱন্ত “তৰংগ”সমূহ শোধনৰ মাজেৰে দ্ৰুতগতিত বৈ ইন্দ্ৰৰ ভিতৰলৈ প্ৰৱেশ কৰি তেওঁক বিজয়ী দানশীলতা আৰু আলো/ধনৰ শ্ৰেষ্ঠ দানৰ বাবে উদ্দীপিত আৰু বলৱান কৰা বুলি স্তৱ কৰা হৈছে। তাৰ পিছত ই সোজা প্ৰাৰ্থনালৈ ঘূৰে—শুদ্ধ সোমক ধন-সম্পদ “ছটিয়াবলৈ”, প্ৰাণশক্তি আৰু স্পষ্ট বোধ/দৃষ্টিক দৃঢ় কৰিবলৈ, আৰু সমৃদ্ধিক ওচৰত ৰাখিবলৈ অনুৰোধ কৰা হয়। সূক্তৰ অন্তত এক বিস্তৃত অভিষেক-আহ্বান আছে—দ্যৌ আৰু পৃথিৱী, আদিত্যসকল আৰু সকলো দেৱতা শুদ্ধ সোমত আনন্দিত হওক।
Sukta 9.82
এই সংক্ষিপ্ত পৱমান স্তোত্ৰত সোমক সদ্য পেষিত আৰু পৰিশোধিত ৰূপত স্তুতি কৰা হৈছে—অক্ষয় উলৰ ছাঁকনিৰ মাজেৰে বৈ গৈ ঘৃত-দীপ্ত আসনত উপনীত হয়, যেন নিজৰ বাসালৈ উভতি অহা এটা বাজ। পদ্যসমূহে যজ্ঞীয় চিত্ৰ (পাথৰ, জল, ছাঁকনি/ছাঁকনিৰে ছাঁকনি) আৰু বিশ্বতাত্ত্বিক সঙ্গতি (পৰ্জন্য, আপঃ/জলসমূহ, ‘গাই/আলোকৰ ৰশ্মি’) একেলগে বুনি, সোমক ৰজাসুলভ শক্তি ৰূপে দেখুৱায়—যি যজ্ঞলৈ বল, বিজয় আৰু মঙ্গল-কল্যাণ আনে।
Sukta 9.83
এই সৰু পৱমান সূক্তত সোমক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—তেওঁ টানি ধৰা পৱিত্ৰ (ছাঁকনি)ৰ মাজেৰে শোধিত হৈ যজ্ঞত প্ৰৱেশৰ যোগ্য হয় আৰু অৰ্পণ-শক্তিক দেৱাসনত লৈ যায়। পদসমূহে জোৰ দিয়ে যে কেৱল ‘পক্ক/তাপিত’ (প্ৰস্তুত, পৰিশোধিত) বস্তুৱেই ছাঁকনি পাৰ হ’ব পাৰে—ই যজ্ঞীয় স্পষ্টীকৰণ আৰু অন্তৰৰ পৰিপক্বতা, দুয়োটাৰেই প্ৰতীক। তাৰ পাছত সোমক জগত-ধাৰক, উষা-দীপ্তিময়, আৰু ৰাজসিক-বিজয়ী ৰূপে গীত কৰা হয়; তেওঁ নিজৰ শোধন-গতিৰ দ্বাৰা বিস্তৃত যশ (শ্ৰৱস) লাভ কৰে।
Sukta 9.84
এই সৰু পৱমান সূক্তত সোমক শোধনৰ কৰ্মতেই—জলৰ মাজেৰে গতি কৰি ছাঁকনিৰে ছাঁকা হওঁতে—স্তৱ কৰা হৈছে, যাতে তেওঁৰ পৰিশুদ্ধ সাৰ ইন্দ্ৰক বল যোগায়, বৰুণৰ ঋত-নিয়মৰ সৈতে সুৰ মিলায়, আৰু বায়ুৰ দ্বাৰা বহন হয়। কবিয়ে সোমক “বিস্তৃত অৱকাশ” (ৱৰিবস) আৰু মঙ্গল-কল্যাণ (স্বস্তি) সৃষ্টি কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে; ছাঁকা ৰসক বিদ্যুৎ-দ্ৰুত, সূৰ্য-অন্বেষী, ধন-জয়ী বুলি চিত্ৰিত কৰি, যজমানৰ ভিতৰত আৰু চাৰিওফালে থকা “দৈৱ্য জন” (দৈৱ্য জনম্) ক উত্থান কৰে।
Sukta 9.85
এই পৱমান সোম সূক্তত ভালদৰে পেষা সোমক শুদ্ধ কৰি ইন্দ্ৰৰ বাবে উপযুক্ত কৰা হয় আৰু ৰোগ-ব্যাধি তথা ৰাক্ষস-সদৃশ বৈৰী শক্তিক দূৰ কৰিবলৈ তাক শক্তিমান কৰা হয় বুলি স্তৱ কৰা হৈছে। পদসমূহে একেদৰে যজ্ঞৰ স্পষ্ট দৃশ্য—ছাঁকনিৰে ছাঁকা, পাত্ৰ/কাপ, আৰু পুৰোহিতৰ ক্ৰিয়া—আৰু আনেদৰে এক দীপ্তিমান মহাজাগতিক দৰ্শনৰ মাজত গতি কৰে, য’ত সোমৰ ৰক্ষক-শক্তি (গন্ধৰ্ব মটিফ) দ্যৌ আৰু পৃথিৱীৰ মাজেৰে বিকিৰিত হয়। সামগ্ৰিকভাৱে, সূক্তখনে সোমক একে সময়তে পবিত্ৰ পানীয় আৰু ৰক্ষামূলক, অপদেৱতা-নাশক শক্তি হিচাপে চিত্ৰিত কৰে, যি জীৱনীশক্তি, স্পষ্টতা আৰু বিজয় নিশ্চিত কৰে।
Sukta 9.86
এই সোম পৱমান সূক্তত সোমৰ জীৱন্ত বেগক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যেতিয়া সি উলৰ ছাঁকনি আৰু ছাঁকনি-যন্ত্ৰৰ মাজেৰে শোধিত হৈ মধুৰ, উল্লাসজনক আৰু দেৱতাসকলৰ বাবে উপযুক্ত হয়। দৃশ্য যজ্ঞীয় প্ৰবাহ—পাত্ৰ আৰু ছাঁকনিৰ চাৰিওফালে ঘূৰি ঘূৰি বোৱা বিন্দুবোৰ—ক ই ঋত (ṛta) নামৰ বিশ্ব-নিয়মৰ সৈতে সংযোগ কৰে; সোমক প্ৰাৰ্থনা কৰে যাতে সি বৈৰী শক্তিসকলক দূৰ কৰে আৰু গায়কসকলক “বিশাল” বাক্শক্তি আৰু বীৰবল প্ৰদান কৰে।
Sukta 9.87
এই পৱমান সোম সূক্তত সোমৰ দ্ৰুত আৰু উদ্দেশ্যনিষ্ঠ প্ৰবাহক উদ্যাপন কৰা হৈছে—যজ্ঞৰ ছাঁকনি/পৱিত্ৰসমূহৰ মাজেৰে শুদ্ধ হৈ, সুসজ্জিত দৌৰ-ঘোঁৰাৰ দৰে পবিত্ৰ আসন (বৰহিস্)লৈ তেওঁক লৈ যোৱা হয়। পদসমূহে সোমৰ শোধনক বল/বিজয় (ৱাজ), খ্যাতি/যশ (শ্ৰৱস্), পোষণ (ইষ্) আৰু অমৰত্ব (অমৃত) লাভৰ সৈতে সংযোগ কৰে; অন্তত ইন্দ্ৰৰ সৈতে সোমৰ সঙ্গ আৰু যথাযথ স্তৱন তথা ফলপ্ৰসূ প্ৰেৰণা লাভৰ বাবে প্ৰাৰ্থনাৰে সূক্তটি সমাপ্ত হয়।
Sukta 9.88
এই পৱমান সোম সূক্তত সদ্য নিপীড়িত সোমক শোধন কৰি আহুতি ৰূপে অৰ্পণ কৰাৰ মহিমা গোৱা হৈছে; ইন্দ্ৰক পান কৰিবলৈ আৰু কৰ্মৰ বাবে বল-শক্তি গ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হয়। সোমক জলে আৰু ছাঁকনি/ফিল্টাৰৰ মাজেৰে ঢৌ-সদৃশ বেগেৰে ধাৱমান এক শক্তি হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে; লগতে তেওঁক শুদ্ধ, বিধিনিষ্ঠ, আৰু বৰুণ, মিত্ৰ আৰু আৰ্যমনৰ সৈতে সম্পৰ্কিত ঋত/নৈতিক শৃঙ্খলাৰ সৈতে সঙ্গত বুলিও প্ৰশংসা কৰা হৈছে। এই সূক্তৰ উদ্দেশ্য একে সময়তে যজ্ঞীয় (আহুতিক পবিত্ৰ/দীক্ষিত কৰা) আৰু আধ্যাত্মিক (সোমৰ শোধনকাৰী শক্তিৰে স্পষ্টতা, উদ্যম, আৰু সঠিক শৃঙ্খলা আহ্বান কৰা) — দুয়োটাই।
Sukta 9.89
এই সৰু পৱমান স্তোত্ৰত শোধিত হৈ থকা সোমক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—সেই আকাশৰ পৰা বৰষুণৰ দৰে ধাৰা হৈ বৈ আহে, “মাতৃৰ কোল” (ছাঁকনি/পেষণ-স্থান)ত স্থিৰ হয়, আৰু উপাসকসকলৰ ভিতৰত শক্তি আৰু মাধুৰ্য ৰূপে প্ৰৱেশ কৰে। সোমক কল্পনা কৰা হৈছে এক শক্তিশালী, মধু-পিঠিযুক্ত অশ্ব হিচাপে—বহল চকাযুক্ত ৰথত যুঁজাই, “ভগ্নীসকল” (জলধাৰা)ৰ দ্বাৰা পৰিশোধিত হৈ, দেৱতাসকলৰ দিশে চালিত হয়। স্তোত্ৰৰ অন্তত সোজা প্ৰাৰ্থনা: ইন্দ্ৰৰ বাবে শোধিত সোমে দীপ্তিমান ধন আৰু সুন্দৰ বীৰশক্তি দান কৰক, যিয়ে বাধা-অৱৰোধ জয় কৰে।
Sukta 9.90
এই পৱমান সোম সূক্তত সোমক শোধনৰ মাজেৰে আগবঢ়াই নিবলৈ উদ্দীপিত কৰা হৈছে; তেওঁ তীক্ষ্ণ শক্তি আৰু প্ৰচুৰ দান লৈ বিজয়ী ৰথৰ দৰে ইন্দ্ৰৰ ফালে অগ্ৰসৰ হয়। ঋষিয়ে সোমক অনুৰোধ কৰে—তেওঁ যেন বহল আৰু নিৰাপদ পথ মুকলি কৰে, জল, উষা আৰু সূৰ্যৰ “গাই” (আলো) আনে, আৰু প্ৰেৰিত বাক্যৰ বাবে বল দান কৰে। শেষত সোমক ৰাজকীয় ৰূপত দেখুওৱা হয়—তেওঁ দুৰ্ভাগ্য চেপি গুৰি কৰি উপাসকসকলক স্থায়ী মঙ্গল-কল্যাণেৰে ৰক্ষা কৰে।
Sukta 9.91
এই সৰু পৱমান সূক্তত সোমক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যেতিয়া তেওঁ উলৰ ছাঁকনিৰ মাজেৰে “প্ৰেৰণ/প্ৰবাহিত” হৈ, দেৱতাৰ আসনৰ ফালে দৌৰ-ৰথৰ দৰে আগবাঢ়ে, আৰু অন্তৰত অগ্নিৰূপ বহ্নি বহন কৰে। সোম শুদ্ধ হোৱাৰ লগে লগে তেওঁক আহ্বান কৰা হয় যাতে তেওঁ ৰক্ষস আদি বৈৰী শক্তিক চূৰ্ণ কৰে, বিজয়ী প্ৰাচুৰ্য (বাজা) বিস্তাৰ কৰে, আৰু শেষত জল, সূৰ্যৰ “গাই” (কিৰণ/আলোকিত শক্তি), সন্তান, বহল ক্ষেত্ৰ, আৰু সূৰ্যৰ স্থায়ী দৰ্শন (সত্য-আলোক) দান কৰে।
Sukta 9.92
এই সৰু পৱমান সূক্তত সোমক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যেতিয়া তেওঁক পিষি উলৰ ছাঁকনিৰ মাজেৰে বোৱাই দিয়া হয়, তেতিয়া তেওঁ বিজয় আৰু পুৰস্কাৰৰ দিশে ৰথৰ দৰে বেগেৰে ধাৱমান হয়। শুদ্ধিকৰণক ইয়াত এক বিশ্বব্যাপী সহযোগিতা হিচাপে দেখুওৱা হৈছে—দেৱতাসকল আৰু ‘সপ্ত নদী’য়ে সোমক পৰিষ্কাৰ কৰি শক্তি প্ৰদান কৰে—যাৰ ফলত তেওঁ গৃহীত আহুতি হৈ উপাসকসকললৈ ইন্দ্ৰিয়-শক্তি আৰু পোষণ আনে।
Sukta 9.93
এই সৰু পৱমান সূক্তত শোধিত হৈ থকা সোমক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—সি দ্ৰুত অশ্বৰ দৰে দ্ৰোণীত ধাৱমান, দীপ্তিমান হৈ উঠে আৰু হৱিৰূপে অৰ্পণযোগ্য হয়। চেপা আৰু ছাঁকনাক ভগ্নীসদৃশ শক্তিসকলৰ দ্বাৰা হোৱা পবিত্ৰ ‘পলিচিং’ বুলি চিত্ৰিত কৰা হৈছে; তাৰ পাছত সোমে প্ৰাচুৰ্যত ফুলে, প্ৰাণশক্তি দৃঢ় কৰে, ধন প্ৰদান কৰে আৰু স্তোতাক জীৱনৰ পথত নিৰাপদ গতি/পাৰাপাৰ দান কৰে।
Sukta 9.94
এই চুটি পৱমান সূক্তত সোমক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যেতিয়া তেওঁ পানী আৰু উলৰ ফ্লিছৰ মাজেৰে শুদ্ধ হয়, তেতিয়া জাগ্ৰত চিন্তা আৰু প্ৰেৰিত অন্তৰ্দৃষ্টি পৰস্পৰে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰি শেষত বৃদ্ধি-সমৃদ্ধিৰ এক স্থিৰ “খোঁৱা”ত সুশৃঙ্খল হয়। সোমক কৱি হিচাপে উদ্যাপন কৰা হৈছে, যিয়ে সকলো লোকৰ মাজেৰে কাব্যশক্তি বহন কৰে, দেৱসকলৰ মাজত যশ প্ৰদান কৰে আৰু সক্ষম উপাসকক ব্যৱহাৰিক প্ৰাচুৰ্য দান কৰে। সূক্তটোৰ অন্তত পোষণ, বিস্তৃত পোহৰ, দিৱ্য আনন্দ, আৰু বৈৰী শক্তিসমূহক দূৰ ঠেলি দিয়াৰ বাবে সোজা অনুৰোধেৰে সমাপ্ত হয়।
Sukta 9.95
এই সৰু পৱমান সোম-সূক্তত মুক্ত, পৰিশোধিত আৰু কাঠৰ পেষণ-পাত্ৰ আৰু ছাঁকনিৰ ভিতৰত দীপ্তিমান ‘শোধন-বস্ত্ৰ’ পিন্ধি উঠা কপিশ (হৰিত-তাম্ৰবৰ্ণ) সোমক প্ৰশংসা কৰা হৈছে। কবিয়ে অনুপ্ৰাণিত চিন্তা আৰু প্ৰাৰ্থনাসমূহক পানীৰ ঢৌৰ দৰে সোমৰ ফালে ধাৱমান বুলি চিত্ৰিত কৰে, আৰু পৰিশোধক ইন্দুক পবিত্ৰ বাক্ আৰু অন্তৰ্দৃষ্টিক বিস্তাৰ কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰে। সূক্তটোৰ অন্তত ইন্দ্ৰৰ সৈতে সমৃদ্ধিৰ বাবে যৌথ আকাঙ্ক্ষা আৰু সোমৰ পৰিশোধনৰ পৰা জন্ম লোৱা সত্য বীৰশক্তিৰ অধিকাৰ/দক্ষতা লাভৰ প্ৰাৰ্থনা প্ৰকাশ পায়।
Sukta 9.96
এই পৱমান সোম সূক্তত পেষিত সোমক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—সেওঁ ছাঁকনিবোৰৰ মাজেৰে বেগেৰে আগবাঢ়ে, দীপ্তিমান হয়, পানীত গর্জন কৰে, আৰু ইন্দ্ৰসহ আন দেৱতাসকলৰ বাবে উপযুক্ত হয়। সোমক বিজয়ী নেতা হিচাপে গৌৰৱ কৰা হৈছে—যিয়ে বৈৰিতা আৰু দাৰিদ্ৰ্য দূৰ কৰে, যজমানৰ পথ প্ৰশস্ত কৰে, আৰু সঙ্গীসকলক আলোকৰ নতুন ‘বস্ত্ৰ’—বল, স্পষ্টতা আৰু প্ৰেৰিত শক্তি—ৰে আৱৃত কৰে।
Sukta 9.97
এই পৱমান সোম স্তোত্ৰত সোমৰ পেষণ আৰু শোধনক উদ্যাপন কৰা হৈছে—ছাঁকনিৰ মাজেৰে ধাৰাবাহিকভাৱে বৈ গৈ সি পাত্ৰসমূহত প্ৰৱেশ কৰে আৰু দেৱতাসকলৰ সৈতে মিলিবলৈ যোগ্য হৈ উঠে। পুনঃপুনঃ সোমক সজাগ, গীত-জপত নিমগ্ন, পুৰোহিত-শক্তি ৰূপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে—যি যজ্ঞৰ উজ্জ্বল নিবাসত প্ৰৱেশ কৰি বৃদ্ধি আনে: গোধন, বল, আৰু সুশৃঙ্খল সমৃদ্ধি। স্তোত্ৰখনে আশীৰ্বাদ বিস্তাৰ কৰি মিত্ৰ, বৰুণ, অদিতি, দ্যৌ-পৃথিৱী আদি সহায়ক বিশ্ব-আধাৰসমূহক আহ্বান কৰে, যাতে সোমে দিয়া লাভসমূহ স্থিৰ হৈ থাকে।
Sukta 9.98
এই পৱমান সোম স্তোত্ৰত ইন্দুক জল আৰু উলৰ ছাঁকনিৰ মাজেৰে শুদ্ধ হৈ উঠোঁতে বন্দনা কৰা হৈছে; গায়কসকলৰ ওচৰলৈ প্ৰচুৰ ধন, বল আৰু বিজয় লৈ “বৈ যাবলৈ” তেওঁক প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়। সোমৰ পৰিষ্কৃত ধাৰা ওপৰলৈ উঠাৰ লগে লগে, তেওঁ সকলো দেৱতাৰ সৈতে আনন্দময় সুৰ-মিলনত আগবাঢ়ি যোৱা, যজ্ঞকাৰীসকলক শক্তি দিয়া আৰু প্ৰাচুৰ্যৰ “গৃহ” মুকলি কৰা ৰূপে বৰ্ণিত। স্তোত্ৰখনৰ অন্তত ঋষি আৰু সঙ্গীসকলৰ একেলগীয়া আকাঙ্ক্ষা প্ৰকাশ পায়—সোমৰ দীপ্তিময় নেতৃত্ব লাভ কৰি স্থায়ী শক্তি আৰু সমৃদ্ধি নিশ্চিত কৰা।
Sukta 9.99
এই পৱমান সোম সূক্তত সোমক শোধনৰ ঠিক মুহূৰ্ততে—চেপি উলিওৱা, বৈ যোৱা, উলৰ ছাঁকনিত ছাঁকা, আৰু ইন্দ্ৰৰ বাবে উল্লাসদায়ক পানীয় ৰূপে সাজু কৰা—স্তৱ কৰা হৈছে। কবিসকলে এই যজ্ঞক এক বিশ্বজনীন প্ৰক্ৰিয়া বুলি চিত্ৰিত কৰে: দীপ্ত পানীয়খন জ্যোতিত আৱৃত, দূতৰ দৰে পথনির্দেশিত, আৰু পাত্ৰসমূহত আসীন হৈ বিজয়, প্ৰেৰণা আৰু ঋত-অনুগত সুসংগঠিত শক্তিক বলৱান কৰে।
Sukta 9.100
এই পৱমান সোম সূক্তত সোমৰ জীৱন্ত ধাৰাক বন্দনা কৰা হৈছে—যেতিয়া তাক পিহি নিঙৰি উলৰ ছাঁকনীৰে শোধন কৰা হয় আৰু দেৱতাসকলৰ বাবে উপযুক্ত কৰা হয়—বিশেষকৈ ইন্দ্ৰৰ অতি প্ৰিয় পানীয় হিচাপে। মাকসকলে নৱজাত বাছুৰক যিদৰে স্নেহে লালন-পালন কৰে, তেনে অন্তৰংগ উপমাৰে শোধনক একেলগে যজ্ঞীয় পৰিশোধন আৰু সোমৰ সত্য, দীপ্তিমান স্বৰূপ উন্মোচন হিচাপে দেখুওৱা হৈছে। সূক্তৰ অন্তত সোমৰ বিশ্বব্যাপী মহিমা প্ৰকাশ পায়—সেই মহিমাই দ্যৌ আৰু পৃথিৱীকো অতিক্ৰম কৰে আৰু বাধাদায়ক ‘আৱৰণ’ খুলি পেলায়—যাতে শুদ্ধ ধাৰাই দিৱ্য ঋতক বল দিয়ে আৰু মানৱ অন্তৰ্দৃষ্টিক জাগ্ৰত কৰে।
Sukta 9.101
এই পৱমান সূক্তত সোমক চেপি উলৰ ছাঁকনিৰ মাজেৰে শোধিত হওঁতে স্তৱ কৰা হৈছে; পুৰোহিত-সহচৰসকলে তেওঁক প্ৰেৰণা দি বিজয়ী আৰু বল-দাতা পানীয় হ’বলৈ আহ্বান জনায়। সোমক অনুৰোধ কৰা হৈছে যাতে তেওঁ বাধাদানকাৰী শক্তিসমূহ দূৰ কৰে, সৰ্বাধিক প্ৰবল যশ আৰু পোষণ আনে, আৰু ইন্দ্ৰৰ প্ৰস্তুত ‘মুকলি স্থান’লৈ ধাৰাবাহিকভাৱে বৈ যায়—যাৰ দ্বাৰা যজ্ঞ আৰু জনসাধাৰণ শক্তিশালী হয়।
Sukta 9.102
এই সোম পৱমান সূক্তত শুদ্ধ সোমক বাঢ়ি উঠা, দীপ্তিমান শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি ঋতৰ “উজ্জ্বল চিন্তা”ক প্ৰেৰণা দিয়ে আৰু যজ্ঞক আগবঢ়াই নিয়ে। সোমক প্ৰিয় আৰু সৰ্বব্যাপী ৰূপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে; তেওঁ একেটা বিধান (ব্ৰত)ৰ অধীনত দেৱতাসকলক সমন্বয় কৰে আৰু “স্বৰ্গৰ গোহাল” মুকলি কৰি যজ্ঞ আৰু জগতলৈ পোহৰ আৰু শৃঙ্খলা মুক্ত কৰে।
Sukta 9.103
এই সৰু পৱমান স্তোত্ৰত সোমলৈ এটা “উন্নীত বাক্য” আগবঢ়োৱা হয়—সেই সোম ছাঁকনিৰ মাজেৰে শুদ্ধ হৈ যজ্ঞ-পাত্ৰসমূহত প্ৰৱেশ কৰে, স্বচ্ছ, দীপ্ত আৰু দেৱতাসকলৰ বাবে গ্ৰাহ্য হৈ উঠে। সোমক প্ৰেৰিত চিন্তাসমূহৰ অচ্যুত নেতা (মতীনাং নেতা) বুলি প্ৰশংসা কৰা হয়; তেওঁ বিজয়ী অশ্বৰ দৰে চক্ৰাকাৰে গতি কৰি পোষণ আৰু বিস্তৃত উপভোগ প্ৰসাৰিত কৰে। উদ্দেশ্য দুমুখীয়া—লিটাৰ্জিকভাৱে পিষা ৰসক অৰ্পণৰ বাবে পবিত্ৰ কৰা, আৰু দৰ্শনমূলকভাৱে উপাসকৰ ভিতৰত সোমৰ স্পষ্টকৰণ শক্তিক আহ্বান কৰা।
Sukta 9.104
এই সৰু সোম পৱমান সূক্তত যজ্ঞৰ সহচৰসকলক বহিবলৈ, গাবলৈ, আৰু ছাঁকনিৰে পৰিশোধিত হৈ থকা স্ব-শুদ্ধিকাৰী সোমক “সজাবলৈ” আহ্বান কৰা হৈছে, যাতে তাৰ দীপ্তি আৰু সমৃদ্ধি বৃদ্ধি পায়। সোমক ধনৰ সন্ধানকাৰী আৰু উজ্জ্বল জ্যোতিৰ অধিকাৰী বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে, আৰু শেষত এটা ৰক্ষামূলক প্ৰাৰ্থনা আছে: সোমে দৃঢ় সীমা স্থাপন কৰক আৰু যজমানসকলৰ পথৰ পৰা ৰাক্ষস, দ্বিমুখীয়া আৰু দেববিহীন অনিষ্টকাৰী শক্তিসমূহক দূৰ কৰি দিয়ক।
Sukta 9.105
এই সৰু পৱমান সোম স্তোত্ৰত যজ্ঞৰ সহচৰসকলক আহ্বান কৰা হৈছে—সোম শোধিত হৈ থাকোঁতে তেওঁলৈ গীত গাবলৈ, যাতে তেওঁৰ প্ৰবাহমান সাৰ মধুৰ, উল্লাসদায়ক আৰু দেৱতাসকলৰ বাবে উপযুক্ত হয়। সোমক অনুৰোধ কৰা হৈছে যেন তেওঁ দীপ্তিময় ধন (গাই আৰু ঘোঁৰাৰ প্ৰতীকে) দান কৰে আৰু পোহৰৰ ৰশ্মিসকলৰ মাজত নিজৰ শুদ্ধ তেজ স্থাপন কৰে। লগতে এই স্তোত্ৰত সোমক ৰক্ষক ৰূপে প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে—অদেৱীয় ভক্ষকক আৰু সাধকৰ ইচ্ছাক বিভাজিত কৰা ‘দ্বিমনস্ক’ শক্তিক দূৰ কৰিবলৈ।
Sukta 9.106
এই পৱমান সোম সূক্তত সদ্য নিপীড়িত, স্বয়ং-শুদ্ধিকাৰী সোমধাৰাসমূহ ছাঁকনিৰ মাজেৰে দ্ৰুতগতিত বৈ ইন্দ্ৰৰ ওচৰলৈ আগবাঢ়ে—ইন্দ্ৰ শক্তিৰ বৃষভ। সোমৰ পৰিষ্কৃত, ‘মধুময়’ প্ৰবাহে দেৱীয় উল্লাস (মদ) জাগ্ৰত কৰে, বিজয়ৰ বাবে ইন্দ্ৰক বলৱান কৰে, আৰু দেৱতা তথা যজমানসকলক সূৰ্যলোক (স্বৰ) আৰু অমৰত্ব দান কৰে।
Sukta 9.107
এই পৱমান সোম-সূক্তত সদ্য নিপীড়িত সোমক সৰ্বোচ্চ হৱিস (অৰ্পণ) বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তাৰ ধাৰাসমূহ ঢালিবলৈ, শোধন-পবিত্ৰ কৰিবলৈ আৰু যজ্ঞৰ পৰিক্ৰমাত স্থাপন কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হয়। সোম ‘জলত আৱৃত’ হৈ বৈ যেতিয়া যায়, তেতিয়া সি দেৱতা আৰু ঋষিসকলৰ বাবে মাদক আনন্দ হয়, বিশ্বৰ ‘সমুদ্ৰ-আসন’ত নিজকে প্ৰতিষ্ঠা কৰে, আৰু পোহৰ উৎপন্ন কৰি দীপ্তিমান ‘গাই/কিৰণ’সমূহক উজ্জ্বল কৰি তোলে।
Sukta 9.108
এই পৱমান সোম সূক্তত সদ্য শোধিত সোমক মধুময়, দীপ্তিময় উল্লাস-ৰস ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে, যি বিশেষকৈ ইন্দ্ৰৰ শক্তিবৰ্ধনৰ বাবে প্ৰস্তুত। সোমক প্ৰাৰ্থনা কৰা হয় যেন তেওঁ সমৃদ্ধিৰ অধিপতি হৈ জ্বলি উঠে, শক্তি আৰু যশৰ অন্তৰ্নিহিত ভঁৰালসমূহ মুকলি কৰে, আৰু শেষত নদীসমূহে সাগৰত প্ৰৱেশ কৰাৰ দৰে ইন্দ্ৰৰ হৃদয়ত প্ৰৱেশ কৰে—মিত্ৰ, বৰুণ আৰু বায়ুৰ দ্বাৰাও ধাৰিত এক পৰম আশ্ৰয়/সমৰ্থন হৈ পৰি।
Sukta 9.109
এই পৱমান সোম সূক্তত “মধুৰ বিন্দু”ক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যেতিয়া তাক পিহি ছাঁকনিৰ মাজেৰে শোধন কৰা হয়, তাৰ পিছত ই ইন্দ্ৰক শক্তি দিয়া আহুতি ৰূপে প্ৰেৰণ কৰা হয় আৰু মিত্ৰ, পূষণ আৰু ভাগৰ প্ৰতিও নিবেদিত হয়। শ্লোকসমূহত সোমক নবজাত আৰু পিঙ্গলবৰ্ণ ৰূপে অংকিত কৰা হৈছে, যাক দেৱতাসকলৰ বাবে উজ্জ্বল কৰা হয়; তাৰ স্পষ্টীকৃত শক্তিয়ে আনন্দ, বল আৰু জলমুক্তি আনে—প্ৰাচুৰ্য আৰু অন্তৰ্দৃষ্টিৰ স্বচ্ছতাৰ প্ৰতিমূৰ্তি।
Sukta 9.110
এই পৱমান সোম সূক্তত সোমক ছাঁকনি (পৱিত্ৰ)ৰ মাজেৰে “বৈ যোৱা” ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যজমানৰ বাবে প্ৰাচুৰ্য, যশ, আৰু বীৰশক্তি লাভ কৰিবলৈ তেওঁ আগবাঢ়ে। সোমক বিজয়ী শক্তি হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে, যিয়ে বাধা (বৃত্ৰ)ক ঘেৰি ভাঙি পেলায়, উপাসকক দ্বেষী আৰু ঋণৰ পৰা পাৰ কৰায়, আৰু শত্রুবল তথা অন্তৰৰ শত্রুক দূৰ কৰে। এই সূক্তৰ উদ্দেশ্য একে সময়তে ঋতুৱালিক—সোম পেষণ আৰু আহুতি শক্তিশালী কৰা—আৰু সুৰক্ষামূলক, য’ত বিজয়, শুদ্ধি, আৰু নিৰ্ভয় উদ্যমৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Sukta 9.111
এই চুটি পৱমান সূক্তত সোমক ছাঁকনি/পবিত্ৰকৰ মাজেৰে শোধিত হওঁতে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—সোনালী জ্যোতিত দীপ্ত হৈ তেওঁ যজ্ঞবিধিত প্ৰবাহিত হওঁতে সকলো বৈৰিতাক অতিক্ৰম কৰে। সোমক গোপন ধনৰ উদ্ঘাটক, ত্ৰিবিধ শক্তিৰে প্ৰাণশক্তি স্থাপনকাৰী, আৰু দেৱীয় ৰথৰূপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে—যাৰ অগ্ৰগামী দীপ্তিয়ে যুদ্ধত ইন্দ্ৰৰ বিজয়ী পৰাক্ৰমক সমৰ্থন দিয়ে।
Sukta 9.112
এই সৰু পৱমান স্তোত্ৰত সোম (ইন্দু)ক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—তেওঁ শুদ্ধ হৈ ইন্দ্ৰৰ বল-বৃদ্ধিৰ বাবে প্ৰবাহিত হয়। বিভিন্ন মানৱ বৃত্তি আৰু প্ৰকৃতিৰ স্বাভাৱিক প্ৰবৃত্তিক লৈ উজ্জ্বল, প্ৰায় প্ৰবাদসদৃশ চিত্ৰৰ জৰিয়তে ই ঘোষণা কৰে যে মন আৰু সাধনা বেলেগ বেলেগ হ’লেও সকলো একে যজ্ঞীয় প্ৰবাহত মিলিত হয়, যি ইন্দ্ৰক শক্তি দিয়ে আৰু ঋত (ব্ৰহ্মাণ্ডীয় শৃঙ্খলা) ধাৰণ কৰে।
Sukta 9.113
এই পৱমান সোম সূক্তত চেপি শোধিত সোমক স্তুতি কৰা হৈছে—যেতিয়া সি ছাঁকনিৰ মাজেৰে ধাৰাসাৰে বৈ যায়, তেতিয়া তাক ইন্দ্ৰৰ বাবে উচ্ছ্বসিত হৈ আগবাঢ়িবলৈ আহ্বান কৰা হয়, যাতে ইন্দ্ৰে শক্তি গ্ৰহণ কৰি বিজয়ী বীৰ কৰ্ম সম্পন্ন কৰিব পাৰে। পাথৰ, স্তোত্ৰ-ধ্বনি আৰু চেপাৰ যজ্ঞীয় চিত্ৰৰ সৈতে সূক্তখন সোমক আনন্দ (আনন্দ) দাতা আৰু অমৃতত্ব (অমৰত্ব) লাভৰ আকাঙ্ক্ষাৰ দৰ্শন হিচাপে উন্মোচন কৰে। পুনৰাবৃত্ত ধ্বনি “ইন্দ্ৰায়েন্দো পৰি স্ৰৱ” বাহ্য যজ্ঞক অন্তৰ্মুখী উত্তৰণ আৰু পূৰ্ণতাৰ গতিৰ সৈতে একত্ৰে বেঁধি ৰাখে।
Sukta 9.114
এই সৰু পৱমান সূক্তত সোমক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—শোধিত হৈ নিজৰ নিজৰ “স্থান/পদ”ৰ মাজেৰে গতি লাভ কৰি প্ৰবাহিত হওঁতে। যজমানসকলে প্ৰাৰ্থনা কৰে যে সঠিকভাৱে প্ৰস্তুত সোমে তেওঁলোকক ৰক্ষা, সঠিক-বুদ্ধি (সু-মনা) আৰু সমৃদ্ধি দিওক। পুনঃপুনঃ প্ৰবাহমান সোমক ইন্দ্ৰৰ ওচৰলৈ ধাবিত কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছে, আৰু সাতগুণীয়া বিশ্ব-যজ্ঞীয় ব্যৱস্থা (দিশসমূহ, ঋত্বিজসকল, আদিত্যসকল)ক আহ্বান কৰি উপাসকসকলক বৈৰিতা আৰু পৰাজয়ৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ কোৱা হৈছে।
Because every one of its 114 hymns is addressed to Soma in his purifying form (Soma Pavamāna), describing the pressed juice flowing through the filter and becoming fit for offering.
The central theme is soma’s ritual purification—its rushing flow, filtering, and transformation into radiant potency that invigorates Indra, nourishes the gods, and empowers the sacrifice.
It serves as a liturgical collection for the soma rite: the hymns accompany the actions of pressing and filtering, using repetitive, performative language to align praise with the ritual process.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.