Sukta 85
Sukta 10.85
Satya/Ṛta as sustaining principles; Ādityas; Soma; Sūrya (as upholder of dyauḥ)
Triṣṭubh (probable; not metrically verified from input alone)
RV 10.85 হৈছে প্ৰসিদ্ধ সূৰ্য্যা–বিবাহ (বৈদিক বিবাহ) সূক্ত, য’ত বিবাহক সত্য (truth) আৰু ঋত (right order)ৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত এক মহাজাগতিক কৰ্ম হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। ই দম্পতীক ঐক্য-সম্মতি, সন্তান-সমৃদ্ধি, বন্ধনকাৰী শক্তিৰ পৰা সুৰক্ষা, আৰু আদিত্যসকল, সোম আৰু সূৰ্য্যই ধাৰণ কৰা দীপ্তিমান বিধানত প্ৰতিষ্ঠিত জীৱনৰ আশীৰ্বাদ প্ৰদান কৰে।
Mantras
Mantra 1
सत्येनोत्तभिता भूमिः सूर्येणोत्तभिता द्यौः । ऋतेनादित्यास्तिष्ठन्ति दिवि सोमो अधि श्रितः ॥
সত্যেৰে ভূমি স্থিত; সূৰ্যৰে দ্যৌ (আকাশ) স্থিত। ঋতেন আদিত্যসকল দিৱিত দৃঢ়ভাৱে স্থিৰ থাকে; আৰু সোম তাত ওপৰত স্থাপিত—উচ্চতাত প্রতিষ্ঠিত।
Mantra 2
सोमेनादित्या बलिनः सोमेन पृथिवी मही । अथो नक्षत्राणामेषामुपस्थे सोम आहितः ॥
সোমেৰে আদিত্যাসকল বলৱান হয়; সোমেৰে বিস্তৃত পৃথিৱী মহীয়ান হয়। আৰু এই নক্ষত্রসমূহৰ কোলাত সোম স্থাপিত—নিয়মিত জ্যোতিসমূহৰ মাজত গোপন পোষণ আৰু আনন্দৰূপে নিহিত।
Mantra 3
सोमं मन्यते पपिवान्यत्सम्पिंषन्त्योषधिम् । सोमं यं ब्रह्माणो विदुर्न तस्याश्नाति कश्चन ॥
যেতিয়া তেওঁলোকে ঔষধি গছ চেপি পিহে, তেতিয়া মানুহে ভাবে—‘মই সোম পান কৰিলোঁ’। কিন্তু যি সোমক ব্ৰহ্মাণসকল (ঋষিসকল) জানে, সেই সোম কোনোবাই ভক্ষণ নকৰে; বাহ্য কৰ্মে তাক ধৰা নাযায়—সেয়া অন্তৰ্জ্ঞানৰ অধিকাৰ।
Mantra 4
आच्छद्विधानैर्गुपितो बार्हतैः सोम रक्षितः । ग्राव्णामिच्छृण्वन्तिष्ठसि न ते अश्नाति पार्थिवः ॥
আবৰণ-ৰূপে ঢাকি থোৱা বিধানসমূহেৰে গোপন, আৰু বৃহৎ শক্তিসমূহেৰে ৰক্ষিত, হে সোম, তুমি সুৰক্ষিত হৈ আছা। পেষণ-পাথৰসমূহৰ ধ্বনি শুনি তুমি থিয় হৈ আছা; কোনো পাৰ্থিৱ সত্তাই তোমাক আস্বাদন কৰিব নোৱাৰে—কাৰণ তোমাৰ সত্য বাহ্য গ্ৰহণৰ পৰা গোপন।
Mantra 5
यत्त्वा देव प्रपिबन्ति तत आ प्यायसे पुनः । वायुः सोमस्य रक्षिता समानां मास आकृतिः ॥
হে দেৱ, যেতিয়া দেৱতাসকলে তোমাক প্ৰপান কৰে, তেতিয়াই তুমি পুনৰ নতুনকৈ পূৰ্ণতা লাভ কৰি ফুলি উঠে। সোমৰ ৰক্ষক বায়ু; আৰু সমান চক্রসমূহৰ আকাৰ-ৰূপ হৈছে ‘মাস’—যাৰ দ্বাৰা আমাৰ ভিতৰত আনন্দ পুনৰ নবীন হয়।
Mantra 6
रैभ्यासीदनुदेयी नाराशंसी न्योचनी । सूर्याया भद्रमिद्वासो गाथयैति परिष्कृतम् ॥
ৰৈভী আছিল অনুগামী দাতা; নাৰাশংসী আছিল স্থিৰ-অলংকাৰ। সূৰ্যাৰ বাবে মঙ্গলময় বস্ত্ৰ—সু-সজ্জিত—গাথাৰ সৈতে আগবাঢ়ে; নতুন মিলনত আত্মা গঠিত সৌন্দৰ্যৰে আৱৃত হয়।
Mantra 7
चित्तिरा उपबर्हणं चक्षुरा अभ्यञ्जनम् । द्यौर्भूमिः कोश आसीद्यदयात्सूर्या पतिम् ॥
চিত্তিৰা—জাগ্ৰত চিন্তা—ছিল তাইৰ উপবৰ্হণ; চক্ষুৰা—দৰ্শন-দৃষ্টি—ছিল তাইৰ অভ্যঞ্জন। যেতিয়া সূৰ্যা স্বামীৰ ওচৰলৈ গ’ল, তেতিয়া দ্যৌ আৰু ভূমি কৌষ হৈ উঠিল—যেন জ্যোতিময় চেতনা জগতৰ ভিতৰত বিধিবদ্ধ মিলনত প্ৰৱেশ কৰিলে।
Mantra 8
स्तोमा आसन्प्रतिधयः कुरीरं छन्द ओपशः । सूर्याया अश्विना वराग्निरासीत्पुरोगवः ॥
স্তোত্ৰসমূহ তাইৰ প্ৰতিধাৰ (আধাৰ-সহায়) হ’ল; ছন্দসমূহ তাইৰ অলংকাৰ আৰু কেশ-চিৰণি হ’ল। সূৰ্যাৰ বাবে অশ্বিনীদ্বয় বাছনি কৰা যুগল আছিল, আৰু অগ্নি আগত গৈ—পুৰোগামী হৈ—তাইক আগুৱাই নিলে।
Mantra 9
सोमो वधूयुरभवदश्विनास्तामुभा वरा । सूर्यां यत्पत्ये शंसन्तीं मनसा सविताददात् ॥
সোম বধূৰ বৰুৱা (বিবাহ-প্ৰাৰ্থী) হ’ল; অশ্বিনীদ্বয় দুয়োটা বাছনি কৰা বৰ আছিল। যেতিয়া সূৰ্যাই পতিৰ প্ৰতি শংসা কৰি (স্বীকৃতি দি) আছিল, তেতিয়া সৱিতৃয়ে মনসাৰে—অন্তৰৰ সম্মত ইচ্ছাৰে—তাইক পতিক দান কৰিলে।
Mantra 10
मनो अस्या अन आसीद्द्यौरासीदुत च्छदिः । शुक्रावनड्वाहावास्तां यदयात्सूर्या गृहम् ॥
যেতিয়া সূৰ্যা গৃহলৈ আগবাঢ়িল, তেতিয়া তাইৰ ৰথ মন আছিল; দ্যৌ (আকাশ) আছিল তাৰ আৱৰণ। দুটা দীপ্ত বৃষ-শক্তি জোঁত খাই থিয় আছিল—এইদৰে সূৰ্যা গৃহলৈ গ’ল।
Mantra 11
ऋक्सामाभ्यामभिहितौ गावौ ते सामनावितः । श्रोत्रं ते चक्रे आस्तां दिवि पन्थाश्चराचारः ॥
ঋক্ আৰু সামন্ৰ দ্বাৰা অভিহিত—তোমাৰ দুটা গাভী (জ্ঞান-ৰশ্মি) দুটা সামন্-সুৰৰূপে স্থিৰ হৈ আছে। তোমাৰ দুটা চক্ৰ শ্ৰৱণ; সেয়ে দিৱিত চলমান পথসমূহ আছে—আত্মাৰ আৰোহণৰ বাবে আগ-পিছ হোৱা গমনাগমন-পথ।
Mantra 12
शुची ते चक्रे यात्या व्यानो अक्ष आहतः । अनो मनस्मयं सूर्यारोहत्प्रयती पतिम् ॥
শুচি তোমাৰ গতি কৰা চক্ৰদ্বয়; ব্যানো অক্ষ সু-চালিত, আঘাতিত হৈ গতি পায়। মন-নির্মিত ৰথত সূৰ্যা আৰোহণ কৰে—প্ৰযতী হৈ পতিক অভিমুখে আগবাঢ়ে; তেনেকৈ আলোকিত আত্মা সঠিকভাৱে প্ৰস্তুত গতি-প্ৰবাহত মিলনৰ দিশে আসন লয়।
Mantra 13
सूर्याया वहतुः प्रागात्सविता यमवासृजत् । अघासु हन्यन्ते गावोऽर्जुन्योः पर्युह्यते ॥
সূৰ্যাৰ বিবাহ-যাত্ৰা আগবাঢ়ে; সৱিতৃয়ে তাক অৱতৰণ কৰি প্ৰকাশত মুক্ত কৰিলে। অঘাসু—শত্রু-অন্ধকাৰত—গাভীসমূহ (আলোক-ৰশ্মি) আঘাতপ্ৰাপ্ত হয়; তথাপি অৰ্জুন্যঃৰ দ্বাৰা উভাই-ঘুৰাই বহন কৰা হয়—সঠিক গতি-শক্তিৰ ৰক্ষাত পাৰ হৈ যায়।
Mantra 14
यदश्विना पृच्छमानावयातं त्रिचक्रेण वहतुं सूर्यायाः । विश्वे देवा अनु तद्वामजानन्पुत्रः पितराववृणीत पूषा ॥
যেতিয়া অশ্বিনৌ পুছি-পুছি আহি সূৰ্যাৰ ত্ৰিচক্ৰ ৰথযাত্ৰালৈ উপস্থিত হ’ল, তেতিয়া সকলো দেৱতাই তোমালোকৰ সেই কৰ্মত সম্মতি দিলে। তেতিয়া পুত্ৰ পূষণে দুয়ো পিতৃ-মাতৃক বাছি ল’লে—আত্মাৰ সংযোগৰ সঠিক অভিভাৱকত্ব স্থাপন কৰিবলৈ পথ-প্ৰদৰ্শক শক্তি।
Mantra 15
यदयातं शुभस्पती वरेयं सूर्यामुप । क्वैकं चक्रं वामासीत्क्व देष्ट्राय तस्थथुः ॥
হে শুভস্পতি, যেতিয়া তোমালোক দুয়ো সূৰ্যাক বৰণ কৰিবলৈ আহিলা, তেতিয়া তোমালোকৰ একমাত্ৰ চকাটো ক’ত আছিল? আৰু দেষ্ট্ৰা—পথ-নিয়ন্ত্ৰক লাগামৰ বাবে—তোমালোক ক’ত থিয় হৈছিলা?
Mantra 16
द्वे ते चक्रे सूर्ये ब्रह्माण ऋतुथा विदुः । अथैकं चक्रं यद्गुहा तदद्धातय इद्विदुः ॥
হে সূৰ্যে, তোমাৰ দুটা চক্ৰ ব্ৰাহ্মণসকলে ঋতুৰ বিধান অনুসাৰে জানে; কিন্তু যি এক চক্ৰ গুহাত—গোপন স্থানে—লুকাই আছে, তাক সত্যদৰ্শী ঋষিসকলেই সঁচাকৈ জানে।
Mantra 17
सूर्यायै देवेभ्यो मित्राय वरुणाय च । ये भूतस्य प्रचेतस इदं तेभ्योऽकरं नमः ॥
সূৰ্য্যায়ৈ, দেৱসকললৈ, মিত্ৰ আৰু বৰুণলৈ—যিসকল ভূতৰ (হৈ-যোৱা জগতৰ) প্ৰচেতস্, বিস্তৃত চেতনাসম্পন্ন—তেওঁলোকলৈ মই ইয়াত নমস্কাৰ-কৰ্ম নিবেদন কৰিলোঁ। ঋত আৰু মিত্ৰ (সামঞ্জস্য)ৰ শক্তিয়ে আমাৰ ভিতৰত এই দীপ্ত সংযোগ স্থিৰ কৰি ৰাখক।
Mantra 18
पूर्वापरं चरतो माययैतौ शिशू क्रीळन्तौ परि यातो अध्वरम् । विश्वान्यन्यो भुवनाभिचष्ट ऋतूँरन्यो विदधज्जायते पुनः ॥
এই দুয়ো দেৱ-মায়াৰে আগ-পিছ কৰি চলি থাকে; দুটা শিশুৰ দৰে খেলি-খেলি যজ্ঞৰ চাৰিওফালে পৰিভ্ৰমণ কৰে। এজন সকলো ভুবন চায়; আনজন ঋতূসমূহ বিধান কৰি পুনৰ-পুনৰ জন্ম লয়। এই যমল শক্তিয়ে সময়ৰ ভিতৰত পুনৰ্নৱীকৰণৰ চক্ৰ-ধৰ্ম আৰু ঋতৰ বিধায়ক বুদ্ধি প্ৰকাশ কৰে।
Mantra 19
नवोनवो भवति जायमानोऽह्नां केतुरुषसामेत्यग्रम् । भागं देवेभ्यो वि दधात्यायन्प्र चन्द्रमास्तिरते दीर्घमायुः ॥
জন্ম লওঁতেই সি সদায় নৱ-নৱ হয়; দিনবোৰৰ কেতু (ধ্বজা) হৈ উষাসকলৰ আগফালে আগবাঢ়ে। আগুৱাই গৈ দেৱসকললৈ ভাগ বণ্টন কৰে; আৰু চন্দ্ৰমা দীঘল আয়ু বিস্তাৰ কৰে। এইদৰে নৱীকৰণ আৰু ঋতসম্মত বণ্টনে সময়ৰ মাজেৰে সত্তাৰ বৃদ্ধি ধাৰণ কৰে।
Mantra 20
सुकिंशुकं शल्मलिं विश्वरूपं हिरण्यवर्णं सुवृतं सुचक्रम् । आ रोह सूर्ये अमृतस्य लोकं स्योनं पत्ये वहतुं कृणुष्व ॥
উজ্জ্বল আনন্দৰ বস্ত্ৰ, শাল্মলী-বস্ত্ৰ—বিশ্বৰূপ, সুৱৰ্ণবৰ্ণ, সু-বোনা, সু-চক্ৰযুক্ত—পিন্ধা। হে সূৰ্য, অমৃতৰ লোকলৈ আৰোহণ কৰা; পতিৰ ওচৰলৈ যাত্ৰাক স্যোন—নিৰাপদ আৰু সুখময়—কৰা।
Mantra 21
उदीर्ष्वातः पतिवती ह्येषा विश्वावसुं नमसा गीर्भिरीळे । अन्यामिच्छ पितृषदं व्यक्तां स ते भागो जनुषा तस्य विद्धि ॥
ইয়াৰ পৰা উঠি যা; কিয়নো এইজনী এতিয়া পতিৱতী—পতি-ধাৰিণী। নমস্কাৰ আৰু গীৰ্ভিৰে মই বিশ্বাৱসুক আহ্বান কৰোঁ। পিতৃলোকত বসিবৰ বাবে স্পষ্টভাৱে নিৰ্ধাৰিত আনজনীক বিচাৰ; সেয়াই তোৰ জন্মগত ভাগ—সেয়া জানি ল।
Mantra 22
उदीर्ष्वातो विश्वावसो नमसेळा महे त्वा । अन्यामिच्छ प्रफर्व्यं सं जायां पत्या सृज ॥
ইয়াৰ পৰা উঠি যা, হে বিশ্বাৱসু; নমস্কাৰে আমি তোমাক আহ্বান কৰোঁ। আনজনীক বিচাৰ; জায়াক পতিৰ সৈতে মুক্ত কৰি একেলগে স্থাপন কৰ—সত্য সংযোগ সম্পন্ন হওক।
Mantra 23
अनृक्षरा ऋजवः सन्तु पन्था येभिः सखायो यन्ति नो वरेयम् । समर्यमा सं भगो नो निनीयात्सं जास्पत्यं सुयममस्तु देवाः ॥
অখণ্ড আৰু ঋজু হওক সেই পথসমূহ, যিবোৰেৰে আমাৰ সখাসকল এই আমাৰ বাছনিৰ দিশে গমন কৰে। আৰ্যমণ আৰু ভাগা একেলগে আমাক আগুৱাই নেওঁক; আৰু দেৱশক্তিসকলে গৃহস্বামিত্বত সু-শাসিত সুৰ-সমন্বয় স্থাপন কৰক।
Mantra 24
प्र त्वा मुञ्चामि वरुणस्य पाशाद्येन त्वाबध्नात्सविता सुशेवः । ऋतस्य योनौ सुकृतस्य लोकेऽरिष्टां त्वा सह पत्या दधामि ॥
বৰুণৰ সেই বন্ধন-ৰজ্জুৰ পৰা মই তোমাক আগুৱাই মুকলি কৰোঁ—যাৰ দ্বাৰা কৃপাময় সৱিতা তোমাক বান্ধিছিল। ঋতৰ যোনিত, সুকৃতৰ লোকত, পতিৰ সৈতে একেলগে—অক্ষতভাৱে—মই তোমাক স্থাপন কৰোঁ।
Mantra 25
प्रेतो मुञ्चामि नामुतः सुबद्धाममुतस्करम् । यथेयमिन्द्र मीढ्वः सुपुत्रा सुभगासति ॥
ইয়াৰ পৰা মই তাইক মুকলি কৰোঁ, পৰলোকৰ পৰা নহয়; ইয়াত দৃঢ়ভাৱে বাঁধা, তাত নহয়। হে দানশীল ইন্দ্ৰ, যেন তাই দীপ্তিমান পুত্ৰসমৃদ্ধ হয় আৰু অন্তৰ-সৌভাগ্য বহনকাৰিণী হয়।
Mantra 26
पूषा त्वेतो नयतु हस्तगृह्याश्विना त्वा प्र वहतां रथेन । गृहान्गच्छ गृहपत्नी यथासो वशिनी त्वं विदथमा वदासि ॥
পূষা তোমাক ইয়াৰ পৰা আগলৈ নেয়, হাত ধৰি গৃহলৈ লৈ যাওক; অশ্বিনদ্বয় তোমাক ৰথেৰে আগবঢ়াই নিয়ক। গৃহলৈ যোৱা—গৃহপত্নী হৈ—যেন তুমি স্বচ্ছন্দ আৰু সুৰম্য শক্তিৰে বিদথত (সভাত) বাক্য ক’ব পাৰা।
Mantra 27
इह प्रियं प्रजया ते समृध्यतामस्मिन्गृहे गार्हपत्याय जागृहि । एना पत्या तन्वं सं सृजस्वाधा जिव्री विदथमा वदाथः ॥
ইয়াত তোমাৰ প্ৰিয় বস্তু প্ৰজাৰ (সন্তান-সন্ততিৰ) বৃদ্ধিৰে সমৃদ্ধ হওক; এই গৃহত গাৰ্হপত্য অগ্নিৰ বাবে সজাগ থাকা। এই পতিৰ সৈতে তোমাৰ সমগ্ৰ সত্তা একত্ৰ কৰাঁ; স্বাধাৰে পূৰ্ণ জীৱনে তোমালোক দুয়ো বিদথত (যজ্ঞ-সভাত) বাক্য ক’বা।
Mantra 28
नीललोहितं भवति कृत्यासक्तिर्व्यज्यते । एधन्ते अस्या ज्ञातयः पतिर्बन्धेषु बध्यते ॥
নীল-লোহিত চিহ্ন প্ৰকাশ পায়; বৈৰী কৃত্যাৰ আঁকোৱালি ধৰা বন্ধন ঢিলা হৈ পৃথক হয়। তাইৰ জ্ঞাতিসকল বলৱন্ত হৈ বৃদ্ধি পায়; পতি বন্ধনসমূহত বদ্ধ হয়—সংযোগৰ ন্যায়সঙ্গত বন্ধনত স্থিৰ হয়।
Mantra 29
परा देहि शामुल्यं ब्रह्मभ्यो वि भजा वसु । कृत्यैषा पद्वती भूत्व्या जाया विशते पतिम् ॥
শামুল্য (শামুল্যং) দূৰ কৰি দিয়া; ব্ৰাহ্মণসকলক ধন-সম্পদ ভাগ কৰি দিয়া। এই কৃত্যা পদৱতী হৈ—অন্য ঠাইত আশ্ৰয় ল’ব পৰা হৈ—দূৰলৈ গুচক; তেতিয়া পত্নী স্বামীৰ ওচৰলৈ প্ৰৱেশ কৰে, নিজৰ সত্য অধিপত্যত প্ৰৱেশ কৰে।
Mantra 30
अश्रीरा तनूर्भवति रुशती पापयामुया । पतिर्यद्वध्वो वाससा स्वमङ्गमभिधित्सते ॥
সেই পাপময় বিভ্ৰান্তিকৰ বাহ্য প্ৰেৰণা (অমুয়া)ৰ বাবে দেহধাৰী সত্তা শ্ৰীহীন হয়, মিছা দীপ্তিত ঝলমল কৰে—যেতিয়া স্বামী কেৱল বস্ত্ৰৰ জৰিয়তে, বাহিৰৰ ৰূপ-মাত্ৰে, বধূৰ নিজৰ অঙ্গ-সত্তাক অধিকাৰ কৰিব খোজে।
Mantra 31
ये वध्वश्चन्द्रं वहतुं यक्ष्मा यन्ति जनादनु । पुनस्तान्यज्ञिया देवा नयन्तु यत आगताः ॥
বধূৰ চন্দ্ৰসম আনন্দ-জ্যোতি হৰণ কৰিবলৈ যি ক্ষয়কাৰী শক্তিসমূহ লোকসকলৰ পাছফালে অনুসৰণ কৰি আহে, যজ্ঞধাৰী দেবতাসকলে সিহঁতক পুনৰ য’ৰ পৰা আহিছিল সেই ঠাইলৈ উভতাই নিয়ক।
Mantra 32
मा विदन्परिपन्थिनो य आसीदन्ति दम्पती । सुगेभिर्दुर्गमतीतामप द्रान्त्वरातयः ॥
যি দুজন দম্পতি একে গৃহস্বামী-গৃহিণী হৈ একেলগে বহে, সিহঁতক পৰিপন্থী ঘাতকসকলে যেন নাপায়। শুভ গমন-পথে সিহঁতে দুৰ্গম পথ অতিক্ৰম কৰক; শত্রু-অৰাতিসকল দূৰলৈ খেদি পেলাওক, পিছু হুঁহকি পৰক।
Mantra 33
सुमङ्गलीरियं वधूरिमां समेत पश्यत । सौभाग्यमस्यै दत्त्वायाथास्तं वि परेतन ॥
এই শুভ-মঙ্গলময়ী কন্যাবধূক একেলগে গোট খাই চাওক। ইয়াক সৌভাগ্যৰ শক্তি দান কৰি, তাৰ পাছত তোমালোক নিজ নিজ গৃহলৈ গুচি যোৱা—আশীৰ্বাদ ইয়াতেই স্থিৰ হৈ থাকক।
Mantra 34
तृष्टमेतत्कटुकमेतदपाष्ठवद्विषवन्नैतदत्तवे । सूर्यां यो ब्रह्मा विद्यात्स इद्वाधूयमर्हति ॥
ই এক তীক্ষ্ণ, তিতা বস্তু—বিষৰ দৰে; ই ভক্ষণৰ বাবে নহয়। সূৰ্যাৰ বিষয়ে যি ব্ৰহ্ম (পবিত্ৰ বাণী-নিয়ম) জানে, সেয়াই বধূত্ব আৰু তাৰ শক্তিৰ সন্নিধান লাভৰ যোগ্য।
Mantra 35
आशसनं विशसनमथो अधिविकर्तनम् । सूर्यायाः पश्य रूपाणि तानि ब्रह्मा तु शुन्धति ॥
আশসন, বিশসন, আৰু অধিকর্তন—সূৰ্যাৰ ৰূপসমূহ চোৱা। এইবোৰ বিকৃতি; কিন্তু ব্ৰহ্মা (মন্ত্ৰজ্ঞান) সিহঁতক শোধন কৰি শুদ্ধ কৰে।
Mantra 36
गृभ्णामि ते सौभगत्वाय हस्तं मया पत्या जरदष्टिर्यथासः । भगो अर्यमा सविता पुरंधिर्मह्यं त्वादुर्गार्हपत्याय देवाः ॥
সৌভাগ্য লাভৰ বাবে তোমাৰ হাত ধৰি লওঁ; যাতে তুমি মোৰ পতি হৈ মোৰ সৈতে বলত জৰাজীৰ্ণ হওঁ। ভগ, অৰ্যমা, সবিতা, আৰু পুরন্ধি—দেৱতাসকলে—গৃহৰ স্থিৰ গাৰ্হপত্য অগ্নিৰ বাবে, অন্তৰৰ স্থায়ী অগ্নিকুণ্ডৰ বাবে, তোমাক মোক দান কৰিলে।
Mantra 37
तां पूषञ्छिवतमामेरयस्व यस्यां बीजं मनुष्या वपन्ति । या न ऊरू उशती विश्रयाते यस्यामुशन्तः प्रहराम शेपम् ॥
হে পূষণ, তাক সৰ্বাধিক শিৱ-মঙ্গলৰ দিশে আগবঢ়াই দিয়া—যাৰ ভিতৰত মানুহে বীজ বপন কৰে। যি কামনাৰে আমাৰ বাবে উৰু দুটা বিস্তাৰ কৰে—তাতেই, আকাঙ্ক্ষা আৰু প্ৰেমেৰে, আমি সৃষ্টিশক্তি নিক্ষেপ কৰোঁ।
Mantra 38
तुभ्यमग्रे पर्यवहन्त्सूर्यां वहतुना सह । पुनः पतिभ्यो जायां दा अग्ने प्रजया सह ॥
তোমালৈয়ে প্ৰথমে সূৰ্য্যাঁক বিবাহ-যাত্ৰাৰ ৰথেৰে পৰিক্ৰমা কৰাই আনিলে। এতিয়া, হে অগ্নি, তেওঁক পুনৰ পতি-সকললৈ পত্নীৰূপে দিয়া—প্ৰজাশক্তিৰ সৈতে।
Mantra 39
पुनः पत्नीमग्निरदादायुषा सह वर्चसा । दीर्घायुरस्या यः पतिर्जीवाति शरदः शतम् ॥
পুনৰ অগ্নিয়ে পত্নীক দিলে—আয়ুষ (জীৱনশক্তি) আৰু বৰ্চস্ (দীপ্ত বল)ৰ সৈতে। দীঘায়ু তেওঁৰ পতি; তেওঁ শত শৰৎ জীয়াই থাকে।
Mantra 40
सोमः प्रथमो विविदे गन्धर्वो विविद उत्तरः । तृतीयो अग्निष्टे पतिस्तुरीयस्ते मनुष्यजाः ॥
সোমে প্ৰথমে তোমাক বিচাৰি পালে; তাৰ পাছত গন্ধৰ্বে পালে। তৃতীয়তে অগ্নি তোমাৰ পতি হ’ল; চতুৰ্থতে মনুষ্যজাত (মানৱ-জন্মা)সকল।
Mantra 41
सोमो ददद्गन्धर्वाय गन्धर्वो दददग्नये । रयिं च पुत्राँश्चादादग्निर्मह्यमथो इमाम् ॥
সোমে তাই গন্ধৰ্বলৈ দান কৰে; গন্ধৰ্বে তাই অগ্নিলৈ দান কৰে। আৰু অগ্নিয়ে মোক এই কন্যা-বধূ দান কৰে—ৰয়ি (সমৃদ্ধি, পূৰ্ণতা) আৰু পুত্ৰসকলসহ, ভৱিষ্যৎ-বৃদ্ধিৰ শক্তিসহ।
Mantra 42
इहैव स्तं मा वि यौष्टं विश्वमायुर्व्यश्नुतम् । क्रीळन्तौ पुत्रैर्नप्तृभिर्मोदमानौ स्वे गृहे ॥
ইয়াতেই একেলগে থাকিবা; কেতিয়াও বিচ্ছিন্ন নহ’বা। জীৱনৰ সমগ্ৰ আয়ুস, বিস্তৃত ৰূপে, লাভ কৰা। পুত্ৰ আৰু নাতি-নাতিনীৰ সৈতে খেলি-ধেমালি কৰি, আনন্দিত হৈ, নিজ গৃহতে বাস কৰা—স্থিৰ আৰু পৰিপূৰ্ণ।
Mantra 43
आ नः प्रजां जनयतु प्रजापतिराजरसाय समनक्त्वर्यमा । अदुर्मङ्गलीः पतिलोकमा विश शं नो भव द्विपदे शं चतुष्पदे ॥
প্ৰজাপতিয়ে আমাৰ বাবে সত্য প্ৰজা—আমাৰ সত্তাৰ বৃদ্ধি—উৎপন্ন কৰক। আৰ্যমণে আমাক অজৰত্বৰ বাবে অভিষেক কৰক, যথোচিত বন্ধন সীল-মোহৰ কৰি। অমঙ্গল-ৰহিত হৈ পতি-লোকত প্ৰৱেশ কৰা; আমাৰ দ্বিপদ আৰু চতুষ্পদ জীৱনৰ বাবে শান্তি আৰু কল্যাণ হোৱা।
Mantra 44
अघोरचक्षुरपतिघ्न्येधि शिवा पशुभ्यः सुमनाः सुवर्चाः । वीरसूर्देवकामा स्योना शं नो भव द्विपदे शं चतुष्पदे ॥
অঘোৰ-চক্ষু হোৱা—ভয়হীন দৃষ্টিৰে চোৱা; গৃহপতি-ঘাতিনী নহ’বা। পশুসকলৰ প্ৰতি শিৱা হোৱা; সুমনা, সুৱৰ্চা হোৱা। বীৰ-সূ জননী, দেৱকামা, স্যোনা—নিশ্চিন্ত আশ্ৰয়স্বৰূপা—আমাৰ দ্বিপদ আৰু চতুষ্পদ সকলোলৈ শংতি হোৱা।
Mantra 45
इमां त्वमिन्द्र मीढ्वः सुपुत्रां सुभगां कृणु । दशास्यां पुत्राना धेहि पतिमेकादशं कृधि ॥
হে ইন্দ্ৰ, মীঢ্বঃ (বৃদ্ধিদাতা), তুমি এই নাৰীক সুপুত্ৰা, সুভগা কৰি দিয়া। তাইৰ গৰ্ভত দহ পুত্ৰ স্থাপন কৰা, আৰু পতিকে একাদশ কৰি দিয়া—সমগ্ৰতাক ধৰি ৰখা পূৰ্ণকাৰী শক্তি।
Mantra 46
सम्राज्ञी श्वशुरे भव सम्राज्ञी श्वश्र्वां भव । ननान्दरि सम्राज्ञी भव सम्राज्ञी अधि देवृषु ॥
শ্বশুৰৰ গৃহত সম্ৰাজ্ঞী হোৱা; শ্বাশুৰীৰ গৃহত সম্ৰাজ্ঞী হোৱা। ননদসকলৰ মাজত সম্ৰাজ্ঞী হোৱা; দেৱঋষুসকলৰ ওপৰতো সম্ৰাজ্ঞী হোৱা—মৰ্যাদা আৰু ন্যায্য অধিকাৰে প্ৰতিষ্ঠিতা।
Mantra 47
समञ्जन्तु विश्वे देवाः समापो हृदयानि नौ । सं मातरिश्वा सं धाता समु देष्ट्री दधातु नौ ॥
সকলো দেৱতাই আমাক একমতত অভিষেক কৰক; আপঃ (জলসমূহে) আমাৰ হৃদয়সমূহ একত্ৰ কৰক। মাতৰিশ্বন আৰু ধাতৃয়ে আমাক একেলগে স্থাপন কৰক, আৰু দেষ্ট্ৰী (পথ-প্ৰদৰ্শক বিধাতা) আমাৰ ঐক্য দৃঢ়ভাৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰক।
Frequently Asked Questions
It is the classic Vedic wedding hymn. It links marriage to satya (truth) and ṛta (right order) and prays for protection, harmony, and a stable household for the couple.
Because the hymn treats marriage as a lawful, sacred bond that should reflect the same order that holds the cosmos together. Living truthfully and in right order is presented as the basis for lasting union.
Varuṇa represents binding law and restraint. The mantra asks that any constraining bond be properly loosened so the bride can be placed safely and rightly into the new union, established in ṛta.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.