Sukta 23
Sukta 10.23
Vimada (Vaimada) (traditional attribution for RV 10.23)
Indra
Trishtubh (likely; requires metrical verification)
RV 10.23 এটা সংক্ষিপ্ত ইন্দ্ৰ-স্তোত্ৰ, য’ত কবি-যজ্ঞকাৰীয়ে ইন্দ্ৰক বজ্ৰধাৰী ৰথযোদ্ধা ৰূপে আহ্বান কৰে—যি সীমা ভাঙি আগবাঢ়ে আৰু নিজৰ মিত্ৰ-সহায়সকলক ধন-সম্পদ আৰু বল বিতৰণ কৰে। চিত্ৰকল্পনা সজীৱ আৰু দেহময়—ইন্দ্ৰৰ দাড়ি কঁপে, তেওঁৰ দল-সেনা গতি কৰে, বৰষুণ আৰু বতাহে সঁহাৰি দিয়ে—ইয়াৰ জৰিয়তে যুদ্ধশক্তিক উৰ্বৰতা আৰু সোম-প্ৰেৰিত উল্লাসৰ সৈতে জুৰি দিয়া হৈছে। স্তোত্ৰৰ অন্তত অনুৰোধ কৰা হয় যে দ্ৰষ্টা বিমদাৰ সৈতে ইন্দ্ৰৰ মিত্ৰতা অখণ্ড থাকক আৰু উপাসকসকলৰ বাবে মঙ্গলজনক হওক।
Mantras
Mantra 1
यजामह इन्द्रं वज्रदक्षिणं हरीणां रथ्यं विव्रतानाम् । प्र श्मश्रु दोधुवदूर्ध्वथा भूद्वि सेनाभिर्दयमानो वि राधसा ॥
আমি বজ্ৰ-দক্ষিণ ইন্দ্ৰক যজ্ঞ কৰোঁ—হৰিণ (তাম্ৰবৰ্ণ অশ্ব)ৰ ৰথযোদ্ধা, যি সীমা ভাঙি আগুৱাই যায়। তেওঁৰ দাড়ি কঁপাই উঠে; তেওঁ ঊৰ্ধ্বলৈ উঠি, সেনাসমূহৰ সৈতে দান-ভাগ কৰি, ৰাধসা (ঐশ্বৰ্য/বল-সম্পদ) পৃথক পৃথককৈ বিতৰণ কৰে।
Mantra 2
हरी न्वस्य या वने विदे वस्विन्द्रो मघैर्मघवा वृत्रहा भुवत् । ऋभुर्वाज ऋभुक्षाः पत्यते शवोऽव क्ष्णौमि दासस्य नाम चित् ॥
এতিয়া তেওঁৰ দুটা হৰি-শক্তি, বনমাজত পোৱা, ধন-ভঁৰাল উন্মোচন কৰে; ইন্দ্ৰ দানসমূহেৰে ‘মঘৱা’—উদাৰ দাতা—হয়, আৰু বৃত্ৰহা, আৱৰক-নাশক হয়। ঋভু, বাজ, ঋভুক্ষাঃ—শৱ (বল) আধিপত্য কৰে; মই বৈৰী দাসৰ নামটোকো পিষি নাশ কৰোঁ।
Mantra 3
यदा वज्रं हिरण्यमिदथा रथं हरी यमस्य वहतो वि सूरिभिः । आ तिष्ठति मघवा सनश्रुत इन्द्रो वाजस्य दीर्घश्रवसस्पतिः ॥
যেতিয়া সোনাৰ বজ্ৰ, আৰু তাৰ পাছত তেওঁৰ দুটা হৰি-শক্তিয়ে বহন কৰা ৰথ, দীপ্ত সূৰিসকলৰ মাজত সাজু হয়, তেতিয়া প্ৰাচীন-খ্যাত মঘৱা ইন্দ্ৰ আসন গ্ৰহণ কৰে—বাজ (বিজয়-শক্তি)ৰ অধিপতি, দূৰ-প্ৰসাৰিত যশৰ স্বামী।
Mantra 4
सो चिन्नु वृष्टिर्यूथ्या स्वा सचाँ इन्द्रः श्मश्रूणि हरिताभि प्रुष्णुते । अव वेति सुक्षयं सुते मधूदिद्धूनोति वातो यथा वनम् ॥
তথাপি এতিয়া ইউথ্য়া বৃষ্টি নিজ সখা ইন্দ্ৰক লগত আহে; হৰিত (তাম্ৰবৰ্ণ) শক্তিসমূহে তেওঁ দাড়ি ছিটিয়াই দিয়ে। তেওঁ সু-ক্ষয়—শুভ নিবাসলৈ নামি আহে; সুতে মধু (সোম)ত তেওঁ সত্তাক কঁপাই তোলে, যেন বায়ুৱে বন কঁপায়।
Mantra 5
यो वाचा विवाचो मृध्रवाचः पुरू सहस्राशिवा जघान । तत्तदिदस्य पौंस्यं गृणीमसि पितेव यस्तविषीं वावृधे शवः ॥
যি বাক্যৰে বহুজনক—বিপথগামী বাক্যধাৰী, সহস্ৰ অনিষ্ট কৌশলধাৰীসকলক—নিহত কৰে, সেই, সেইয়ে তেওঁৰ পুংসত্ব (বীৰ্য) বুলি আমি গাইছোঁ। পিতাৰ দৰে, যিজনে নিজৰ বলৰে আমাৰ ভিতৰত তৱিষী আৰু শৱঃ (শক্তি) বৃদ্ধি কৰিছে।
Mantra 6
स्तोमं त इन्द्र विमदा अजीजनन्नपूर्व्यं पुरुतमं सुदानवे । विद्मा ह्यस्य भोजनमिनस्य यदा पशुं न गोपाः करामहे ॥
হে ইন্দ্ৰ, বিমদাসকলে তোমাৰ বাবে এক স্তোম জন্ম দিলে—অপূৰ্ব, অতি প্ৰচুৰ—সুদানৱ (সু-দাতা)ৰ নিমিত্তে। কিয়নো আমি এই অধিপতি-শক্তিৰ ভোজন (আনন্দ-ভোগ) জানো: যেতিয়া আমি তাক নিজৰ কৰি লওঁ, যেন গোপালসকলে পশু (গো) সুৰক্ষিত কৰে।
Mantra 7
माकिर्न एना सख्या वि यौषुस्तव चेन्द्र विमदस्य च ऋषेः । विद्मा हि ते प्रमतिं देव जामिवदस्मे ते सन्तु सख्या शिवानि ॥
হে ইন্দ্ৰ, তোমাৰ আৰু ঋষি বিমদৰ এই সখ্য যেন কোনেও কেতিয়াও ভাঙি নেপেলায়। হে দেৱ, আমি তোমাৰ অগ্ৰগামী প্ৰমতি—ঘৰৰ মানুহৰ দৰে অন্তৰংগ—ভালদৰে জানো; সেয়ে সেই সখ্যসমূহ আমাৰ বাবে শিৱ, মঙ্গলময় হওক।
Frequently Asked Questions
It is a hymn to Indra praising his thunderbolt power, his ability to break obstacles, and his generosity in giving strength and wealth. It also links Indra with rain, wind, and Soma-inspired energy.
The beard imagery is a vivid way to show Indra’s vigorous, storm-like presence—sprinkling, shaking, and stirring the world. It connects bodily power with cosmic effects like rain and wind.
It asks that no one break the bond of friendship between Indra and the seer Vimadá. The worshippers affirm they know Indra’s guiding help and pray that this friendship remains auspicious for them.
Ask anything about Sukta 23 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.