Sukta 83
Sukta 10.83
Manyu (personified) / traditionally attributed to a seer of the Manyu hymns (Book 10, late layer; specific attribution varies by Anukramaṇī)
Manyu (Wrath/Ardour as divine power, often linked with Indra)
Triṣṭubh (probable)
এই সূক্তত মন্যু—দিব্য ক্ৰোধ/উদ্দীপনা—ক ইন্দ্ৰৰ বিজয়ী শক্তিৰ সৈতে সংযুক্ত দেৱসদৃশ শক্তি হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে, আৰু বৃত্ৰ-সদৃশ বাধা আৰু শত্রুবলৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধত উপাসকৰ সৈতে তাক যুঁজৰ ৰথত জোঁতাই ল’বলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। মন্যুক স্বয়ংজাত, অপ্রতিরোধ্য আৰু সর্বব্যাপী কৰ্মশীল বুলি প্ৰশংসা কৰি, অন্তৰ আৰু বাহিৰৰ সংঘাতৰ বাবে ‘আমাৰ ভিতৰত বল স্থাপন কৰা’ বুলি নিবেদন কৰা হয়। সূক্তৰ অন্তত ঘনিষ্ঠ সঙ্গৰ ছবি—সোঁহাতৰ কাষত মন্যু—উপস্থাপন কৰি, গোপন, অন্তৰ্মুখী পানৰ বাবে মিঠা সাৰ (সোম/মধুময় আহুতি) অৰ্ঘ্য দানেৰে তাক নিশ্চিত কৰা হয়।
Mantras
Mantra 1
यस्ते मन्योऽविधद्वज्र सायक सह ओजः पुष्यति विश्वमानुषक् । साह्याम दासमार्यं त्वया युजा सहस्कृतेन सहसा सहस्वता ॥
হে মন্যু, যিয়ে তোমাৰ বজ্ৰ আৰু শৰ সজ্জিত কৰিলে, তোমাৰ বল-ওজে সকলো মানৱৰ পথত পোষণ কৰে। তোমাক যুগল সঙ্গী কৰি—শক্তিৰে গঢ়া শক্তিৰ সৈতে—তোমাৰ মহাশক্তিৰ বলত আমি দাসকো আৰু আৰ্যকো (উভয়ক) জয় কৰোঁ, আৰু অন্তৰৰ বিভাজিত মানৱকো দমন কৰোঁ।
Mantra 2
मन्युरिन्द्रो मन्युरेवास देवो मन्युर्होता वरुणो जातवेदाः । मन्युं विश ईळते मानुषीर्याः पाहि नो मन्यो तपसा सजोषाः ॥
মন্যুই ইন্দ্ৰ; মন্যুই সঁচাকৈ দেৱ। মন্যুই হোতা, বৰুণ, জাতবেদা। মানৱ জাতিসমূহ মন্যুক আৰাধনা কৰে—হে মন্যু, তপসাৰ সৈতে সজোষা হৈ আমাক ৰক্ষা কৰা।
Mantra 3
अभीहि मन्यो तवसस्तवीयान्तपसा युजा वि जहि शत्रून् । अमित्रहा वृत्रहा दस्युहा च विश्वा वसून्या भरा त्वं नः ॥
হে মন্যু, তৱসতকৈও তৱসীয়ান, আমাৰ ওচৰলৈ আহা; তপসাৰে যুগল হৈ শত্রুসকলক বিচ্ছিন্ন কৰি আঘাত কৰা। অমিত্ৰহা, বৃত্ৰহা, দস্যুহা—আমালৈ সকলো বসু, সকলো ঐশ্বৰ্য আনি দিয়া।
Mantra 4
त्वं हि मन्यो अभिभूत्योजाः स्वयम्भूर्भामो अभिमातिषाहः । विश्वचर्षणिः सहुरिः सहावानस्मास्वोजः पृतनासु धेहि ॥
হে মন্যু (দিব্য ক্ৰোধ), তুমিয়েই বিজয়ী-শক্তি, সকলোকে অভিভূত কৰা বল; স্বয়ম্ভূ তুমি—দীপ্ত তেজ, শত্রু-অভিমাতি দমনকাৰী। বিশ্বচৰ্ষণি, অদম্য, সহাৱান—আমাৰ ভিতৰত, অন্তৰ্যুদ্ধসমূহত, তোমাৰ ওজঃ স্থাপন কৰা।
Mantra 5
अभागः सन्नप परेतो अस्मि तव क्रत्वा तविषस्य प्रचेतः । तं त्वा मन्यो अक्रतुर्जिहीळाहं स्वा तनूर्बलदेयाय मेहि ॥
অংশহীন হৈ মই বিচ্যুত হৈ পৰিছোঁ; হে প্ৰচেতঃ, হে তৱিষ্য, সেয়া তোমাৰ ক্রতু-বলেৰে। সেয়ে, হে মন্যু, মোৰ ভিতৰৰ অক্রতু—বুদ্ধিহীনতাক তুচ্ছ কৰা; মোৰ নিজৰ তনূলৈ আহা, যাতে ই বল-দাতা হৈ উঠে।
Mantra 6
अयं ते अस्म्युप मेह्यर्वाङ्प्रतीचीनः सहुरे विश्वधायः । मन्यो वज्रिन्नभि मामा ववृत्स्व हनाव दस्यूँरुत बोध्यापेः ॥
এইয়া মই তোমাৰেই—মোৰ ওচৰলৈ আহা, মোৰ ফালে ঘূৰি আহা, হে সহুৰে, বিশ্বধায়ঃ। হে মন্যু, বজ্ৰধাৰী, মোক আৱৰি ধৰা; আমি দস্যুসমূহক (অন্ধকাৰ-শক্তি) হনন কৰোঁ, আৰু আপঃ—শুদ্ধি-চেতনা-গভীৰতালৈ জাগ্ৰত হওঁ।
Mantra 7
अभि प्रेहि दक्षिणतो भवा मेऽधा वृत्राणि जङ्घनाव भूरि । जुहोमि ते धरुणं मध्वो अग्रमुभा उपांशु प्रथमा पिबाव ॥
মোৰ সৈতে আগবাঢ়া; মোৰ দক্ষিণ হাতে থাকাঁ; তেতিয়া আমি বহু বাধা-আবৰণ (বৃত্ৰ) পদদলিত কৰোঁ। তোমাৰ বাবে মই মধুৰসৰ ধাৰণকাৰী প্ৰথম সাৰ অৰ্ঘ্যৰূপে ঢালো; তোমালোক দুয়ো গোপনে—উপাংশু—প্ৰথম পান গ্ৰহণ কৰা।
Frequently Asked Questions
Manyu is divine ardour or sacred wrath—an overpowering, blazing force closely resembling Indra’s victorious energy. The hymn treats this ‘wrath’ as a deity that can be invoked and internalized as strength.
No. While it uses battle language (weapons, enemies, Vṛtra), it also points to inner struggle—overcoming fear, inertia, and inner division by placing Manyu’s ojas (force) within oneself.
The hymn ends by pouring the first essence of sweetness (Soma/madhu imagery) and inviting secret drinking. This symbolizes communion—taking Manyu’s power inward in a controlled, consecrated form.
Ask anything about Sukta 83 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.