Sukta 130
Sukta 10.130
Traditionally attributed in Anukramaṇī to a seer of the late 10th maṇḍala (often unspecified in brief citations); hymn concerns yajña as cosmic weaving
Yajña / Viśvakarman-like sacrificial principle (cosmic rite as power)
Triṣṭubh (predominant for this hymn section)
এই সূক্তত যজ্ঞক (বলিদান/যাগ) এক বিশ্ব-তাঁতশাল হিচাপে দেখুওৱা হৈছে—দিব্য “কৰ্ম”ৰ দ্বাৰা সকলো দিশলৈ টানি ধৰা এক জাল, যাক পিতৃসকলে বোনে আৰু প্ৰেৰিত ঋষিসকলে ধৰি ৰাখে। লগতে ই দেৱতা আৰু বৈদিক ছন্দ (চন্দস্)ৰ মাজত এক চিন্তনমূলক মানচিত্ৰ দাঙি ধৰে, যাৰ ইঙ্গিত—শুদ্ধ যজ্ঞীয় বাক্ আৰু শুদ্ধ মাপ নিজেই ঋত (বিশ্ব-শৃঙ্খলা)ৰ কাৰ্যৰূপ প্ৰকাশ।
Mantras
Mantra 1
यो यज्ञो विश्वतस्तन्तुभिस्तत एकशतं देवकर्मेभिरायतः । इमे वयन्ति पितरो य आययुः प्र वयाप वयेत्यासते तते ॥
যি যজ্ঞটো সূতাৰে সূতাৰে সৰ্বদিশে বিস্তাৰিত, দেৱকৰ্মৰ শতেক কাৰ্য্যে প্ৰসাৰিত—এই পিতৃসকল, যিসকল আহি উপস্থিত হৈছে, তাক বয়ন কৰে; আগলৈ বয়ন কৰিবলৈ আৰু বিস্তাৰ কৰি বয়ন কৰিবলৈ, প্ৰসাৰিত তন্তুত তেওঁলোকে বহে।
Mantra 2
पुमाँ एनं तनुत उत्कृणत्ति पुमान्वि तत्ने अधि नाके अस्मिन् । इमे मयूखा उप सेदुरू सदः सामानि चक्रुस्तसराण्योतवे ॥
পুৰুষ-শক্তিয়ে ইয়াক টানি বিস্তাৰ কৰে, পুৰুষ-শক্তিয়ে ইয়াক কাটি গঢ়ে; পুৰুষ-শক্তিয়ে এই স্বৰ্গত ইয়াক মেলি দিয়ে। এই ৰশ্মিসদৃশ ময়ূখাসকল ওচৰলৈ আহি বহিল; বয়নৰ বাবে তেওঁলোকে সামগান আৰু তসৰা-শাটলসমূহ গঢ়িলে।
Mantra 3
कासीत्प्रमा प्रतिमा किं निदानमाज्यं किमासीत्परिधिः क आसीत् । छन्दः किमासीत्प्रउगं किमुक्थं यद्देवा देवमयजन्त विश्वे ॥
কি আছিল মাপ, কি আছিল প্ৰতিমাপ, কি আছিল নিদান (ভিত্তি)? কি আছিল আজ্য (ঘৃত), কি আছিল পৰিধি (আৱৰক বেষ্টনী)? কি আছিল ছন্দ, কি আছিল প্ৰউগ, আৰু কি আছিল উক্থ—যেতিয়া বিশ্বদেৱাসকলে দেৱক (অন্তৰস্থিত দিৱ্যতাক) যজ্ঞ কৰিলে?
Mantra 4
अग्नेर्गायत्र्यभवत्सयुग्वोष्णिहया सविता सं बभूव । अनुष्टुभा सोम उक्थैर्महस्वान्बृहस्पतेर्बृहती वाचमावत् ॥
অগ্নিৰ পৰা গায়ত্ৰী উদ্ভৱ হ’ল—সয়ুগ্ব (যথাযুক্ত বল) সহ; উষ্ণিহৰ সৈতে সবিতৃ সম্পূৰ্ণ সংযোগত আহিল। অনুষ্টুভৰ সৈতে সোম উক্থসমূহেৰে মহিমান্বিত হয়; আৰু বৃহস্পতিৰ পৰা বৃহতী আমাৰ ভিতৰত বিস্তৃত বাক্যক ধৰি ৰাখিলে।
Mantra 5
विराण्मित्रावरुणयोरभिश्रीरिन्द्रस्य त्रिष्टुबिह भागो अह्नः । विश्वान्देवाञ्जगत्या विवेश तेन चाकॢप्र ऋषयो मनुष्याः ॥
বিৰাজ মিত্ৰ-বৰুণৰ অভিশ্ৰী (দীপ্ত পূৰ্ণতা) হ’ল; ইয়াত ত্ৰিষ্টুভ ইন্দ্ৰৰ দিনৰ ভাগ। জগতীৰ দ্বাৰা সকলো দেৱতা গতি-ময়তাত প্ৰৱেশ কৰিলে; সেই গঠন-শক্তিৰে মানৱ ঋষিসকলক দৰ্শন-ক্ষমতাত গঢ়ি তোলা হ’ল।
Mantra 6
चाकॢप्रे तेन ऋषयो मनुष्या यज्ञे जाते पितरो नः पुराणे । पश्यन्मन्ये मनसा चक्षसा तान्य इमं यज्ञमयजन्त पूर्वे ॥
সেই বিধানৰ বলতেই মানুহসকল ঋষি-দ্ৰষ্টা হ’ল; যজ্ঞ জন্ম লওঁতেই আমাৰ প্ৰাচীন পিতৃসকল আগতেই উপস্থিত আছিল। মনৰ চকুৰে—চিত্ত-দৃষ্টিৰে—মই তেওঁলোকক যেন দেখোঁ; আদিতে যিসকলে এই একে যজ্ঞকেই সম্পাদন কৰিছিল।
Mantra 7
सहस्तोमाः सहछन्दस आवृतः सहप्रमा ऋषयः सप्त दैव्याः । पूर्वेषां पन्थामनुदृश्य धीरा अन्वालेभिरे रथ्यो न रश्मीन् ॥
স্তোত্ৰ আৰু ছন্দ, মাপ-প্ৰমাণ সকলো একেলগে লৈ সাতজন দেৱীয় ঋষিয়ে অন্তৰ্মুখী হ’ল। প্ৰাচীনসকলৰ পথ চিনি ধীৰ-স্থিৰসকলে তাক আঁকোৱালি ধৰিলে—যেন ৰথচালকে ৰশ্মি দৃঢ়কৈ ধৰে।
Frequently Asked Questions
It teaches that sacrifice (yajña) is like a woven fabric spread through the whole cosmos, and that correct chant, metre, and measure keep that order steady.
Because the hymn treats metre (chandas) as a power that shapes and stabilizes sacred speech; by linking metres with deities, it shows how ritual sound supports cosmic order.
The Fathers (pitaraḥ) are ancestral powers who transmit the rite, and the seven seers are archetypal inspired knowers who follow the ancient path and ‘hold the reins’ of disciplined recitation and insight.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.