Sukta 47
Sukta 10.47
Indra
Trishtubh (probable for RV 10.47; confirmation needed)
এই সূক্তখন ইন্দ্ৰলৈ এক দীঘলীয়া প্ৰাৰ্থনা—‘চিত্ৰ’ (বহুৰূপী, দীপ্তিময়) আৰু ‘বৃষণ’ (বলৱান, প্ৰভাৱশালী) ‘ৰয়ি’ দান কৰিবলৈ; যি ধন একেলগে ভৌতিক সমৃদ্ধি, বিজয়ী শক্তি (ৱাজ) আৰু দীপ্তিময় বৃদ্ধি। বক্তাসকলে ইন্দ্ৰৰ সৈতে ঘনিষ্ঠতা প্ৰকাশ কৰে (“আমি তোমাৰ সোঁ হাত ধৰি লওঁ”) আৰু গাই/কিৰণসমূহৰ ৰক্ষক হিচাপে তেওঁক প্ৰশংসা কৰি, স্বৰ্গ আৰু পৃথিৱীৰ আশীৰ্বাদে ধন্য এক মহান, অতুলনীয় বাসস্থান আৰু নিৰাপদ ভিত্তি বিচাৰে।
Mantras
Mantra 1
जगृभ्मा ते दक्षिणमिन्द्र हस्तं वसूयवो वसुपते वसूनाम् । विद्मा हि त्वा गोपतिं शूर गोनामस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥
হে ইন্দ্ৰ, আমি তোমাৰ সোঁহাত ধৰি ল’লোঁ—হে বসুপতি, বসুৰ অন্বেষক আমি। কিয়নো আমি জানো, হে শূৰ, তুমি গোৰ (ৰশ্মি-গাভীসমূহৰ) গোপতি। আমাৰ বাবে বিচিত্ৰ, বৃষণ, ৰয়ি—বল আৰু জ্যোতিৰ ধন—দান কৰা।
Mantra 2
स्वायुधं स्ववसं सुनीथं चतुःसमुद्रं धरुणं रयीणाम् । चर्कृत्यं शंस्यं भूरिवारमस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥
আমালৈ সেই ৰয়ি দিয়া—যি সু-আয়ুধ, স্ববস, সুনীত; চাৰিসমুদ্ৰ সদৃশ দৃঢ় আধাৰ, ৰয়িসমূহৰ ধাৰণ। যি কৰ্মে গঢ়িবলগীয়া, যি শংসনীয়, বহুবাৰ—বিস্তাৰত প্ৰচুৰ—সেই বিচিত্ৰ, বৃষণ ৰয়ি আমালৈ দিয়া।
Mantra 3
सुब्रह्माणं देववन्तं बृहन्तमुरुं गभीरं पृथुबुध्नमिन्द्र । श्रुतऋषिमुग्रमभिमातिषाहमस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥
হে ইন্দ্ৰ, আমাক দিয়া সেই ৰয়ি—সু-ব্ৰহ্মণ (মন্ত্ৰসমৃদ্ধ) আৰু দেৱবন্ত, মহান আৰু বিস্তৃত, গভীৰ আৰু প্ৰশস্ত-মূল; যি ঋষিৰ বাণী শুনে, প্ৰচণ্ড, অভিমাতি-সহ (আক্ৰমণকাৰী চিন্তা/শত্ৰু দমনকাৰী), বৈৰী গঠন জয় কৰে—আমালৈ বিচিত্ৰ, বৃষণ (বলবান) ধন-সমৃদ্ধি দিয়া।
Mantra 4
सनद्वाजं विप्रवीरं तरुत्रं धनस्पृतं शूशुवांसं सुदक्षम् । दस्युहनं पूर्भिदमिन्द्र सत्यमस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥
হে ইন্দ্ৰ, আমাক দিয়া সনৎ-বাজ (প্ৰাচীন বল-সমৃদ্ধি), বিপ্ৰবীৰ (প্ৰেৰিত বীৰসমৃদ্ধ), তৰুত্র (উদ্ধাৰক/ৰক্ষাকাৰী শক্তি), ধনস্পৃত (ধন-জয়ী), শূশুৱাংস (উৎসাহী), সুদক্ষ (সুকৌশলী); দস্যুহন (দস্যু-নাশক), পূর্ভিদ (দুৰ্গ-ভেদক), সত্য (ক্ৰিয়াত সত্য) — আমালৈ বিচিত্ৰ, বৃষণ ৰয়ি দিয়া।
Mantra 5
अश्वावन्तं रथिनं वीरवन्तं सहस्रिणं शतिनं वाजमिन्द्र । भद्रव्रातं विप्रवीरं स्वर्षामस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥
হে ইন্দ্ৰ, আমাক দিয়া সেই বাজ—অশ্বৱন্ত (অশ্বসমৃদ্ধ), ৰথিন (ৰথসমৃদ্ধ), বীৰৱন্ত (বীৰসমৃদ্ধ), সহস্ৰিণ (সহস্ৰগুণ), শতিন (শতগুণ) বিজয়ী বল-সমৃদ্ধি। আমাক দিয়া ভদ্ৰব্ৰাত (শুভ বিধি-সহ চলা), বিপ্ৰবীৰ (ঋষি-প্ৰেৰিত বীৰসমৃদ্ধ), স্বর্ষা (অন্তৰ্লোকৰ দীপ্ত স্বৰ্গ জয়ী) সেই বিচিত্ৰ, বৃষণ ৰয়ি।
Mantra 6
प्र सप्तगुमृतधीतिं सुमेधां बृहस्पतिं मतिरच्छा जिगाति । य आङ्गिरसो नमसोपसद्योऽस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥
আমাৰ মতি আগবাঢ়ি যায় বৃহস্পতিলৈ—সপ্তগু-সমৃদ্ধ, ঋত-ধীতি-ধাৰী, সুমেধা-উজ্জ্বল। যি আঙ্গিৰস, যাৰ ওচৰত আমি নমস্কাৰে উপসদ্য হ’ওঁ—সেইজনেই আমালৈ চিত্ৰ, বৃষণ, ৰয়ি দিওক।
Mantra 7
वनीवानो मम दूतास इन्द्रं स्तोमाश्चरन्ति सुमतीरियानाः । हृदिस्पृशो मनसा वच्यमाना अस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥
মোৰ স্তোত্ৰসমূহ, উচ্ছ্বসিত দূতৰ দৰে, ইন্দ্ৰলৈ গতি কৰে—সুমতিৰ পথেদি যাত্ৰা কৰি। হৃদয়-স্পৰ্শী, মনৰ পৰা বাক্য হৈ উচ্চাৰিত—সিহঁতে আমালৈ চিত্ৰ, বৃষণ, ৰয়ি লাভ কৰাওক।
Mantra 8
यत्त्वा यामि दद्धि तन्न इन्द्र बृहन्तं क्षयमसमं जनानाम् । अभि तद्द्यावापृथिवी गृणीतामस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥
যি বস্তু মই তোমাৰ পৰা বিচাৰোঁ, সেয়া আমালৈ দিয়া, হে ইন্দ্ৰ—মানৱৰ মাজত অসম, বৃহৎ ক্ষয়, এক দৃঢ় আধাৰ। দ্যৌ আৰু পৃথিৱীয়ে তাক ঘোষণা কৰক; আৰু আমালৈ চিত্ৰ, বৃষণ, ৰয়ি দিয়া।
Inside Sukta 47
How it unfolds
- Where it opens
The hymn opens with a bold intimacy: the worshippers "grasp" Indra’s right hand, claiming him as their allied patron of treasures and guardian of the cows/rays.
- Development
Requests broaden into a catalogue of Indra’s gifts—vāja with horses, chariots, heroes, and multiplied abundance—framed as wealth that follows auspicious order and supports inspired seers.
- Climax
The peak petition asks for a vast, unmatched dwelling/foundation (bṛhantam kṣayam asamam), ratified by Heaven and Earth as witnesses to the boon.
- Where it settles
The hymn resolves by returning to the central refrain-like request: may Indra grant the radiant, potent, many-formed rayi—prosperity that is enduring, victorious, and luminous.
The deity: Indra
- In the VedaIndra is celebrated as the heroic lord of power and abundance (vasupati), the protector and winner of the cows (go-pati), and the giver of vāja (victorious force) and rayi (wealth). He is invoked as a strong ally whose right hand can be clasped, implying covenant, protection, and assured generosity.
- Cosmic functionHe upholds the expansion of life-force and victory over obstruction, releasing and safeguarding the life-giving herds (cows as wealth and as luminous energies), and establishing secure dwelling and increase for the people.
- Inner significanceIndra signifies the awakened will and courageous divine energy in the seeker—breaking inner resistance, securing clarity (rays/cows), and granting a stable inner "home" (kṣaya) where strength, insight, and abundance can grow.
Famous verses
jagṛbhmā te dakṣiṇam indra hastaṃ
अश्वावन्तं रथिनं वीरवन्तं सहस्रिणं शतिनं वाजमिन्द्र । भद्रव्रातं विप्रवीरं स्वर्षामस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥bṛhantaṃ kṣayam asamam janānām
Attributes of the deity
- Vṛṣan (potent, virile power)
- Go-pati (guardian/winner of the cows or rays)
- Vasu-pati (lord of treasures)
- Giver of vāja (victorious energy)
- Protector and ally (right-hand grasp motif)
- Bestower of kṣaya (secure dwelling/foundation)
Also by this seer
- RV 10.47 (attribution uncertain in the received indices)
The rite, step by step
- Prepare the altar/fire (Agni) and seat the intention: seeking vāja and rayi (prosperity with strength).
- Invite Indra with praise of his guardianship of cows/rays and his lordship over treasures (vasu).
- Recite the hymn with emphasis on the repeated boon-formula "asmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ" as the principal request.
- Make offerings while naming desired supports: horses, chariots, heroes, and a stable dwelling (kṣaya).
- Conclude by affirming the blessing through cosmic witnesses (Dyāvāpṛthivī) and by sealing the request for enduring increase.
Offerings
- Soma (where applicable in Śrauta context)
- Ghee/clarified butter into the fire
- Milk/curds and grains (household offering forms)
- Oblations accompanied by Indra’s praise-names (e.g., vasupati, gopati)
Frequently Asked Questions
It repeatedly asks Indra to give "citra vṛṣaṇa rayi"—a radiant, many-formed, powerful wealth—along with vāja (victorious strength), prosperity, and a secure dwelling (kṣaya).
It is a poetic sign of alliance and trust: the worshippers claim Indra as their close protector and patron, confident that he will lead and support them in gaining wealth and victory.
They can be literal wealth (cattle) and also symbolic “rays” of light and insight; calling Indra "gopati" presents him as the protector and winner of both prosperity and luminous powers.
Ask anything about Sukta 47 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
