Sukta 22
Sukta 10.22
Unknown from provided excerpt
Indra (invoked through inquiry/absence motif)
Likely Triṣṭubh (single verse; requires syllable count confirmation)
ইন্দ্ৰলৈ উৎসৰ্গিত এই সূক্তখন এটা তীক্ষ্ণ অনুপস্থিতিৰ প্ৰশ্নৰে আৰম্ভ হয়—“আজি ইন্দ্ৰক ক’ত শুনা যায়?”—আৰু সেই সন্দেহক প্ৰেৰিত বাক্যৰ জৰিয়তে আহ্বানলৈ ৰূপান্তৰ কৰি তেওঁক উপস্থিত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। তাৰ পাছত উপাসকসকলক নিপীড়ন কৰা শত্রুস্বৰূপ, বিধিহীন দস্যু/দাস শক্তিসমূহক পৰাজিত কৰিবলৈ ইন্দ্ৰক অনুৰোধ কৰা হয়। শেষত সোম-অৰ্পণৰ আমন্ত্ৰণত সূক্তখন উপসংহাৰ হয়—ইন্দ্ৰে সোম পান কৰক, গায়কক ৰক্ষা কৰক, আৰু প্ৰচুৰ, দীপ্তিময় ধন-সম্পদ আৰু কল্যাণ দান কৰক।
Mantras
Mantra 1
कुह श्रुत इन्द्रः कस्मिन्नद्य जने मित्रो न श्रूयते । ऋषीणां वा यः क्षये गुहा वा चर्कृषे गिरा ॥
ক’ত শ্ৰুত ইন্দ্ৰ—আজি কোন জনৰ মাজত মিত্ৰৰ দৰে তেওঁৰ নাম শোনা যায়? ঋষিসকলৰ গৃহত নে, নতুবা গুহাত গোপনে লুকাই আছে—যে গিৰা, স্তোত্ৰবাণীৰ দ্বাৰা তেওঁ জাগ্ৰত, কৰ্মপ্ৰবৃত্ত হয়?
Mantra 2
इह श्रुत इन्द्रो अस्मे अद्य स्तवे वज्र्यृचीषमः । मित्रो न यो जनेष्वा यशश्चक्रे असाम्या ॥
ইয়াতেই শ্ৰুত হওক ইন্দ্ৰ—আজি আমাৰ ভিতৰত; আজি আমি বজ্ৰধাৰীজনক ঋচি-স্তোত্ৰে গাইছোঁ। মিত্ৰৰ দৰে যি জনসমূহৰ মাজত যশ আৰু সাম্য স্থাপন কৰে, সি আমাৰ ভিতৰত অক্ষয় বল গঢ়ে।
Mantra 3
महो यस्पतिः शवसो असाम्या महो नृम्णस्य तूतुजिः । भर्ता वज्रस्य धृष्णोः पिता पुत्रमिव प्रियम् ॥
মহৎ শক্তিৰ অধিপতি তেওঁ—অক্ষয়; মহৎ নৃম্ন, বীৰ্যৰ প্ৰবল প্ৰেৰক। ধৃষ্ট বজ্ৰবলৰ ভৰ্তা; পিতাই যেন প্ৰিয় পুত্ৰক স্নেহ কৰে, তেনেকৈ তেওঁ আমাৰ ভিতৰত আত্মাৰ বঢ়ন্ত মহিমা পোষণ কৰে।
Mantra 4
युजानो अश्वा वातस्य धुनी देवो देवस्य वज्रिवः । स्यन्ता पथा विरुक्मता सृजानः स्तोष्यध्वनः ॥
বায়ুৰ ধুনিত শক্তিসমূহৰ অশ্বসমূহ যুজি, হে বজ্ৰিন, দেৱকাৰ্যত নিয়োজিত দেৱ, তুমি দীপ্তিময় গতিৰে প্ৰবাহমান পথসমূহ স্থাপন কৰিছা। পথ সৃজন কৰি, যাত্ৰাপথত তুমি নিজেই স্তোত্ৰ—প্ৰশংসাৰ ধ্বনি—হৈ উঠা।
Mantra 5
त्वं त्या चिद्वातस्याश्वागा ऋज्रा त्मना वहध्यै । ययोर्देवो न मर्त्यो यन्ता नकिर्विदाय्यः ॥
তুমি নিশ্চয়েই সেই বায়ুৰ অশ্বসমূহৰ সৈতে আহিলা—ঋজ্ৰ, সোজা আৰু দীপ্ত—নিজ শক্তিৰে, আমাক বহাই আগুৱাই নিবলৈ। সেই অশ্বদ্বয়ৰ সত্য চালক কোনো মর্ত্য নহয়; কেৱল দেৱেই যন্তা। তেওঁলোকৰ গুপ্ত গতি কোনোবাই সম্পূৰ্ণ জানিব নোৱাৰে।
Mantra 6
अध ग्मन्तोशना पृच्छते वां कदर्था न आ गृहम् । आ जग्मथुः पराकाद्दिवश्च ग्मश्च मर्त्यम् ॥
তাৰ পাছত উদ্গ্ৰীৱ অনুসন্ধানী জনে তোমালোক দুজনক সোধে—কোন উদ্দেশ্যে আমাৰ গৃহলৈ আহিলা? তোমালোক দূৰৰ পৰা আহিছা—দ্যৌৰ পৰা আৰু গোপন ভূমিৰ পৰা—মর্ত্য ক্ষেত্ৰলৈ।
Mantra 7
आ न इन्द्र पृक्षसेऽस्माकं ब्रह्मोद्यतम् । तत्त्वा याचामहेऽवः शुष्णं यद्धन्नमानुषम् ॥
হে ইন্দ্ৰ, আমাৰ ওত্থিত ব্ৰহ্ম-বাণীলৈ আহি তাক পুষ্ট কৰ। সেই সহায়ৰ বাবে আমি তোমাক প্ৰাৰ্থনা কৰোঁ—মানৱ-বিৰোধী অন্ধকাৰ শুষ্ণক বধ কৰ, যি আমাৰ মানৱ-উত্থানক প্ৰতিহত কৰে।
Mantra 8
अकर्मा दस्युरभि नो अमन्तुरन्यव्रतो अमानुषः । त्वं तस्यामित्रहन्वधर्दासस्य दम्भय ॥
সত্য কৰ্ম নকৰা দস্যু আমাৰ ওপৰত চাপ দিছে—বুদ্ধিহীন, অন্য বিধান অনুসৰণকাৰী, অমানুষ। হে অমিত্ৰহন, সেই দাসৰ অস্ত্ৰবল চূর্ণ কৰ; তাৰ ছল-শক্তি ভাঙি পেলোৱা।
Mantra 9
त्वं न इन्द्र शूर शूरैरुत त्वोतासो बर्हणा । पुरुत्रा ते वि पूर्तयो नवन्त क्षोणयो यथा ॥
হে ইন্দ্ৰ শূৰ, শূৰসকলৰ সৈতে তুমি আমাৰ বীৰ; আৰু হে বৰ্হণা, আমি তোমাৰ সহায়প্ৰাপ্ত। বহুধা তোমাৰ পূৰ্তিসমূহ বিস্তাৰিত হৈ বৈ যায়—ভূমিৰ ওপৰে বহল নদীৰ দৰে।
Mantra 10
त्वं तान्वृत्रहत्ये चोदयो नॄन्कार्पाणे शूर वज्रिवः । गुहा यदी कवीनां विशां नक्षत्रशवसाम् ॥
হে বীৰ বজ্ৰিন ইন্দ্ৰ, তুমি সেই নৰসকলকো বৃত্ৰ-বধৰ কাৰ্যত উদ্দীপিত কৰা—সংকটময় ক্ষণতো। আৰু যেতিয়া কবিসকলৰ জনসমূহ গুহাত লুকাই থাকে, তেতিয়া তুমিয়েই তেওঁলোকৰ অন্তৰ্গত গোপন বল, নক্ষত্ৰসম দীপ্তিশক্তি।
Mantra 11
मक्षू ता त इन्द्र दानाप्नस आक्षाणे शूर वज्रिवः । यद्ध शुष्णस्य दम्भयो जातं विश्वं सयावभिः ॥
হে ইন্দ্ৰ, দান-লাভ কৰোৱা শক্তিসমূহসহ শীঘ্ৰ আহা, হে শূৰ বজ্ৰিন—প্ৰতিযোগিতাৰ ক্ষণত। কিয়নো তুমি শুষ্ণৰ ছল-শক্তি চূর্ণ কৰিছা, আৰু তোমাৰ সখা-শক্তিসমূহৰ সহায়ত জন্মলাভ কৰা সকলোকে সুৰক্ষা আৰু ঋত-স্থিতিত স্থাপন কৰিছা।
Mantra 12
माकुध्र्यगिन्द्र शूर वस्वीरस्मे भूवन्नभिष्टयः । वयंवयं त आसां सुम्ने स्याम वज्रिवः ॥
হে শূৰ ইন্দ্ৰ, আমাৰ গতি যেন কুটিল পথলৈ নুঘূৰে। ধন্যময় আশ্ৰয়সমূহ আমাৰ ভিতৰত স্থিত হওক। হে বজ্ৰিন, তোমাৰ সেই শক্তিসমূহৰ সুম্নত আমি বাৰে বাৰে বাস কৰোঁ।
Mantra 13
अस्मे ता त इन्द्र सन्तु सत्याहिंसन्तीरुपस्पृशः । विद्याम यासां भुजो धेनूनां न वज्रिवः ॥
হে ইন্দ্ৰ, তোমাৰ সেই সহায়সমূহ আমাৰ ভিতৰত থাকক—সত্য, অহিংস, নিকট-স্পৰ্শী। হে বজ্ৰধাৰী, যিদৰে দীপ্ত গাভীৰ দুগ্ধদান জনা যায়, তেনেদৰে আমি সিহঁতৰ ভোগ আৰু ব্যৱহাৰ জানো।
Mantra 14
अहस्ता यदपदी वर्धत क्षाः शचीभिर्वेद्यानाम् । शुष्णं परि प्रदक्षिणिद्विश्वायवे नि शिश्नथः ॥
যেতিয়া ক্ষেত্ৰ-মাটি যেন হাত নথকা, ভৰি নথকা অৱস্থাতো বৃদ্ধি পালে—জ্ঞানীসকলৰ মাজত সচেতন কৌশলৰ শক্তিৰে—তেতিয়া তুমি শুষ্ণক চাৰিওফালে ঘেৰিলে; আৰু বিশ্ব-জীৱনৰ হিতত দক্ষিণ-পথে পৰিক্ৰমা কৰি, তাক তললৈ চূর্ণ-বিচূর্ণ কৰিলা।
Mantra 15
पिबापिबेदिन्द्र शूर सोमं मा रिषण्यो वसवान वसुः सन् । उत त्रायस्व गृणतो मघोनो महश्च रायो रेवतस्कृधी नः ॥
পিবা, পিবা নিশ্চয়, হে শূৰ ইন্দ্ৰ, সোম; হে বসৱান, ধন-স্বামী হৈ নিজেই ধনস্বৰূপ, আমাক ক্ষতি নকৰিবা। আৰু গাই-গোৱা স্তোতাক ৰক্ষা কৰা; আমাৰ বাবে মহৎ আৰু দীপ্তিমান ঐশ্বৰ্য-সমৃদ্ধি স্থাপন কৰা।
Frequently Asked Questions
It dramatizes a felt distance from the god and turns that doubt into a powerful invitation: Indra is ‘made active’ by the hymn’s inspired speech and the offering.
In this context they represent hostile, disorderly forces that oppose the sacrificers—often described as ‘other-law’ and deceptive; the hymn asks Indra to break their power.
That Indra come to the rite, drink Soma, protect the praising singer and community, defeat harmful adversaries, and grant abundant, shining prosperity.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.