
Sukta 10.48
Indra (self-proclamation)
এই সূক্তটো ইন্দ্ৰৰ প্ৰথম-পুৰুষ আত্মঘোষণা; তেওঁ ধন, বিজয় আৰু যজমানলৈ ‘ভোজন’ (ভোজন)ৰ ন্যায়সঙ্গত বণ্টনৰ ওপৰত নিজৰ আদিকালীন অধিপত্য ঘোষণা কৰে। ইন্দ্ৰে তেওঁবিৰোধে বলক অস্ত্ৰ কৰি তুলিবলৈ বিচৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বীসকলক পৰাভূত কৰাৰ কথা কয়, আৰু আদিত্য, বসু, ৰুদ্ৰিয় আদি দেৱশ্ৰেণীৰ মাজত নিজৰ অজেয় স্থিতি দৃঢ়ভাৱে প্ৰতিপন্ন কৰে। এই সূক্তটো এক স্তোত্ৰ-গীত ৰূপে কাম কৰে, যিয়ে ইন্দ্ৰৰ ৰক্ষাৰ ওপৰত আৰু অৰ্পণ তথা সঠিক বাক্ৰ ফলপ্ৰসূতাৰ ওপৰত বিশ্বাস দৃঢ় কৰে।
Mantra 1
अहं भुवं वसुनः पूर्व्यस्पतिरहं धनानि सं जयामि शश्वतः । मां हवन्ते पितरं न जन्तवोऽहं दाशुषे वि भजामि भोजनम् ॥
মই সমৃদ্ধিৰ প্ৰাচীন অধিপতি; মই ধন-সম্পদ চিৰকাল একেলগে জয় কৰি সংগ্ৰহ কৰোঁ। জীৱসমূহে মোক পিতাৰ দৰে আহ্বান কৰে; আৰু যি যজ্ঞ-অৰ্পণ দান কৰে, তাক মই ভোজন—অন্তৰস্থ পোষণ আৰু সৌভাগ্যৰ ভাগ—বিতৰণ কৰোঁ।
Mantra 2
अहमिन्द्रो रोधो वक्षो अथर्वणस्त्रिताय गा अजनयमहेरधि । अहं दस्युभ्यः परि नृम्णमा ददे गोत्रा शिक्षन्दधीचे मातरिश्वने ॥
মই ইন্দ্ৰ; মই ৰোধ—প্ৰতিৰোধী বাধা—আৰু অথৰ্বণ-শক্তিৰ বিস্তৃত বক্ষ। ত্ৰিতাৰ বাবে মই সৰ্পৰ ওপৰত পৰা আলোক-ৰশ্মিসমূহ জন্ম দিলোঁ। দস্যুসকলৰ বিৰুদ্ধে মই নৃম্ণ—বীৰ্য—চাৰিওফালে স্থাপন কৰিলোঁ; আৰু মাতৰিশ্বনৰ বাবে দধীচিক গোপন গোত্রা—গৰুৰ গোপন খোঁপনি—শিক্ষা দিলোঁ, যেন গোপন অগ্নি বহন কৰা যায়।
Mantra 3
मह्यं त्वष्टा वज्रमतक्षदायसं मयि देवासोऽवृजन्नपि क्रतुम् । ममानीकं सूर्यस्येव दुष्टरं मामार्यन्ति कृतेन कर्त्वेन च ॥
মোৰ বাবে ত্বষ্টৃয়ে লৌহ বজ্ৰ-শক্তি গঢ়িলে; মোৰ ভিতৰত দেৱসকলে ক্ৰতু—ইচ্ছা আৰু কাৰ্যকৰ সংকল্প—স্থাপন কৰিলে। মোৰ অগ্ৰভাগ সূৰ্যৰ দৰে দুৰতিক্ৰম; কৰ্ম আৰু কৰ্তব্যৰ দ্বাৰা সিহঁতে মোক প্ৰতিহত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে, তথাপি মই অখণ্ড হৈ থাকোঁ।
Mantra 4
अहमेतं गव्ययमश्व्यं पशुं पुरीषिणं सायकेना हिरण्ययम् । पुरू सहस्रा नि शिशामि दाशुषे यन्मा सोमास उक्थिनो अमन्दिषुः ॥
মই দানকাৰী যজমানৰ বাবে এই গব্য-অশ্ব্য ধন, এই পুৰীষিণ (ফলপ্ৰদ) পশু, হিৰণ্যময়—শক্তিৰ সায়কে সজ্জিত—সাজু কৰি দিওঁ। যেতিয়া উক্থিন সোম-সৱনসমূহে মোক আনন্দিত কৰে, তেতিয়া দাশুষে (দানকাৰী)ৰ বাবে বহু সহস্ৰ ধন-সম্পদ মই সুশৃঙ্খল কৰি স্থাপন কৰোঁ।
Mantra 5
अहमिन्द्रो न परा जिग्य इद्धनं न मृत्यवेऽव तस्थे कदा चन । सोममिन्मा सुन्वन्तो याचता वसु न मे पूरवः सख्ये रिषाथन ॥
মই ইন্দ্ৰ; মোক কেতিয়াও সম্পূৰ্ণৰূপে জয় কৰা হোৱা নাই—ধনেৰে নহয়, আৰু মই কেতিয়াও মৃত্যুৰ আগত নত হোৱা নাই। সোম পিষা-সুন্বন্তসকলে মোৰ পৰা বসু (শুভ ধন) প্ৰাৰ্থনা কৰক; হে পূৰুসকল, মোৰ সখ্যত আঘাত নকৰিবা।
Mantra 6
अहमेताञ्छाश्वसतो द्वाद्वेन्द्रं ये वज्रं युधयेऽकृण्वत । आह्वयमानाँ अव हन्मनाहनं दृळ्हा वदन्ननमस्युर्नमस्विनः ॥
মই এই চিৰস্থায়ীসকলক দুয়ো-দুয়ো কৰি আঘাত কৰি পতিত কৰিলোঁ—যিসকলে ইন্দ্ৰৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধে বজ্ৰক অস্ত্ৰ কৰি তুলিছিল। তেওঁলোকে মোক আহ্বান কৰোঁতেই, শক্তিৰ হনুমান (জ’ৰ)ৰে মই তেওঁলোকক সংহাৰ কৰিলোঁ; দৃঢ় বাক্য কোৱা নমস্বিন (বিনয়ী) জন অহংকাৰীক নমস্কাৰ নকৰে।
Mantra 7
अभीदमेकमेको अस्मि निष्षाळभी द्वा किमु त्रयः करन्ति । खले न पर्षान्प्रति हन्मि भूरि किं मा निन्दन्ति शत्रवोऽनिन्द्राः ॥
এটা একমাত্ৰ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতাৰ সন্মুখত মই একাই থিয়; মই অদম্য, চেপি ধৰা নাযায়। তেন্তে দুজন—কি তিনিজন—ইয়াত কি কৰিব? খলিহানিত দানাৰ দৰে বহু বাধা মই প্ৰতি-আঘাতে চেপি পেলাওঁ। ইন্দ্ৰ-শক্তিহীন শত্রুৱে কিয় মোক নিন্দা কৰে?
Mantra 8
अहं गुङ्गुभ्यो अतिथिग्वमिष्करमिषं न वृत्रतुरं विक्षु धारयम् । यत्पर्णयघ्न उत वा करञ्जहे प्राहं महे वृत्रहत्ये अशुश्रवि ॥
মই জনসমূহৰ বাবে ধাৰণকাৰী শক্তি স্থাপন কৰিলোঁ—অতিথিগ্বক—বৃত্ৰ-দমনকাৰী বলৰ দৰে পোষণ। যেতিয়া মই পৰ্ণয়ক বধ কৰিলোঁ, বা কৰঞ্জ-যুদ্ধত, তেতিয়া মহা বৃত্ৰহত্যাৰ কৰ্মত মোৰ কীৰ্তি দূৰলৈ প্ৰসাৰিত হ’ল।
Mantra 9
प्र मे नमी साप्य इषे भुजे भूद्गवामेषे सख्या कृणुत द्विता । दिद्युं यदस्य समिथेषु मंहयमादिदेनं शंस्यमुक्थ्यं करम् ॥
মোৰ আগত নামী—সহচৰ—প্ৰেৰণা আৰু ভোগৰ বাবে আগবাঢ়িল; গৱামেষা (উজ্জ্বল ৰশ্মিৰ অনুসন্ধান)ত তেওঁ পুনৰ বন্ধুত্ব স্থাপন কৰিলে। যেতিয়া মই যুদ্ধসমূহত তেওঁৰ বিদ্যুৎ-শক্তি বৃদ্ধি কৰিলোঁ, তেতিয়া মই তেওঁক ঘোষণাযোগ্য আৰু স্তোত্ৰযোগ্য কৰি তুলিলোঁ।
Mantra 10
प्र नेमस्मिन्ददृशे सोमो अन्तर्गोपा नेममाविरस्था कृणोति । स तिग्मशृङ्गं वृषभं युयुत्सन्द्रुहस्तस्थौ बहुले बद्धो अन्तः ॥
এই মধ্য-অঞ্চলতেই সোম অন্তৰত দৃষ্ট হয়; গুপ্ত গোপা অর্ধ-জগতখন প্ৰকাশমান কৰে। তীক্ষ্ণ-শৃংগ বৃষভ—যুদ্ধ কৰিবলৈ উদ্গ্ৰীৱ—সিয়ে থিয় হ’ল; তথাপি ধূৰ্তজন ঘন আৱৰণৰ ভিতৰতেই বাঁধ খাই ৰ’ল।
Mantra 11
आदित्यानां वसूनां रुद्रियाणां देवो देवानां न मिनामि धाम । ते मा भद्राय शवसे ततक्षुरपराजितमस्तृतमषाळ्हम् ॥
আদিত্যসকলৰ, বসুসকলৰ, ৰুদ্রিয়সকলৰ—দেৱসকলৰ মাজত মই দেৱ, ধাম (আসন/ক্ষমতাৰ স্থান) কেতিয়াও হ্ৰাস নকৰোঁ। তেওঁলোকে মোক মঙ্গলময় শক্তিৰ বাবে গঢ়িছে—অপৰাজিত, অচ্ছিদ্ৰ, অদম্য।
It is voiced in the first person as Indra himself, declaring his power, his protection, and how he gives prosperity to the one who offers.
It emphasizes that Indra gathers and grants riches, defeats hostile forces, and apportions “enjoyment” (support and well-being) to the sincere giver of offerings.
It can be recited as a prayer for courage, protection, and success—especially in a fire offering or morning devotion—while cultivating humility and firm, truthful speech.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.