Rig Veda Sukta 110
Mandala 10Sukta 11011 Mantras

Sukta 110

Sukta 10.110

Devata

Agni Jātavedas

এই সূক্তত জাতবেদস অগ্নিক জ্বলি উঠা গৃহাগ্নি ৰূপে কেন্দ্ৰ কৰি বৰ্ণনা কৰা হৈছে—যি হোতৃ আৰু দিৱ্য দূত হিচাপে মানুহৰ অৰ্পণ আৰু সংকল্প দেৱতাসকলৰ ওচৰলৈ বহন কৰে। ইয়াত যজ্ঞক ঋতৰ ভিতৰত এক সুসংবদ্ধ গতি হিচাপে দেখুওৱা হৈছে, য’ত উষা আৰু ৰাত্ৰিৰ দৰে পৰিপূৰক শক্তিসমূহে আচাৰৰ ছন্দক সহায় কৰে; আৰু শেষত দেৱতাসকলে গ্ৰহণ কৰিবলৈ স্বাহা-সজ্জিত আহুতিত ই সমাপ্ত হয়।

Mantras

Mantra 1

समिद्धो अद्य मनुषो दुरोणे देवो देवान्यजसि जातवेदः । आ च वह मित्रमहश्चिकित्वान्त्वं दूतः कविरसि प्रचेताः ॥

আজি মনুষ্যৰ গৃহত সমিধিত হৈ, হে জাতবেদস্, তুমি দেৱস্বৰূপে দেৱসকলক যজ্ঞ কৰোৱা। মহিমাৰ মিত্ৰকো আহ্বান কৰি আনাহ; কিয়নো তুমি দূত, কবি-ঋষি, প্ৰচেতা—সজাগ জ্ঞানী, যি আমাৰ সংকল্প ওপৰলৈ বহন কৰ।

Mantra 2

तनूनपात्पथ ऋतस्य यानान्मध्वा समञ्जन्त्स्वदया सुजिह्व । मन्मानि धीभिरुत यज्ञमृन्धन्देवत्रा च कृणुह्यध्वरं नः ॥

হে তনূনপাত্, ঋতৰ পথসমূহত আগবঢ়া যাত্ৰাত, মধুৰে সিহঁতক অভিষিক্ত কৰি সোৱাদু কৰ—হে সুজিহ্ব। বুদ্ধিৰ শক্তিৰে আমাৰ মন্মানিসমূহ দৃঢ় কৰ, আৰু আমাৰ যজ্ঞক দেৱমুখী, অবিঘ্ন, ঋতসম্মত অধ্বৰ কৰি গঢ়ি তোল।

Mantra 3

आजुह्वान ईड्यो वन्द्यश्चा याह्यग्ने वसुभिः सजोषाः । त्वं देवानामसि यह्व होता स एनान्यक्षीषितो यजीयान् ॥

হে অগ্নি, আজুহ্বান—চামুচে আহ্বানিত, ঈড্য—পূজনীয় আৰু বন্দ্য—স্তবনীয়, তুমি বসুসকলৰ সৈতে একসুৰে আহা। তুমি দেৱসকলৰ যহ্ব হোতা; তেন্তে তোমাৰ ইচ্ছাৰে প্ৰেৰিত হৈ, এইসকলক যজ্ঞ কৰ—হে যজীয়ান, অতি যোগ্য অৰ্ঘ্যকাৰ।

Mantra 4

प्राचीनं बर्हिः प्रदिशा पृथिव्या वस्तोरस्या वृज्यते अग्रे अह्नाम् । व्यु प्रथते वितरं वरीयो देवेभ्यो अदितये स्योनम् ॥

পূৰ্বমুখে বৰ্হিঃ (পবিত্ৰ আসন) পৃথিৱীৰ দিশা অনুসৰি প্ৰসাৰিত হয়—দিনসমূহৰ উষাৰ আগফালে। ই অধিকাধিক বিস্তৃত হয়, অধিক সুখদায়ক প্ৰশস্ততা লাভ কৰে—দেৱসকলৰ বাবে, আৰু অনন্তা অদিতিৰ বাবে, স্যোন (শান্তিময়) আধাৰ হৈ উঠে।

Mantra 5

व्यचस्वतीरुर्विया वि श्रयन्तां पतिभ्यो न जनयः शुम्भमानाः । देवीर्द्वारो बृहतीर्विश्वमिन्वा देवेभ्यो भवत सुप्रायणाः ॥

বিস্তৃত আৰু দীপ্তিমান দ্বাৰাসকল উন্মুক্ত হৈ প্ৰসাৰিত হওক—স্বামীসকলৰ বাবে অলংকৃত নাৰীৰ দৰে। হে দেবী দ্বাৰাসকল, মহান আৰু বিশ্ব-প্ৰবাহিনী, দেৱসকলৰ বাবে সুপ্ৰায়ণ (শুভ গমন-পথ) হওক।

Mantra 6

आ सुष्वयन्ती यजते उपाके उषासानक्ता सदतां नि योनौ । दिव्ये योषणे बृहती सुरुक्मे अधि श्रियं शुक्रपिशं दधाने ॥

যজ্ঞৰ ওচৰত জাগৰণ আনোতা উষা আৰু ৰাত্ৰি আহি, নিজৰ যোনি (সমন্বয়ৰ আশ্ৰয়)ত আসন গ্ৰহণ কৰক। দিব্য যোষণ ক্ষেত্ৰত—বৃহৎ, সুবৰ্ণাভ অলংকাৰে বিভূষিত—তেওঁলোকে আমাৰ ভিতৰত শ্ৰী (দীপ্ত সৌন্দৰ্য) আৰু শুক্ৰপিশ (উজ্জ্বল ৰূপ-ঔজ্জ্বল্য) স্থাপন কৰক।

Mantra 7

दैव्या होतारा प्रथमा सुवाचा मिमाना यज्ञं मनुषो यजध्यै । प्रचोदयन्ता विदथेषु कारू प्राचीनं ज्योतिः प्रदिशा दिशन्ता ॥

দৈৱ্য হোতাৰদ্বয়—সু-বাক্যত প্ৰথম—মানৱে যজ্ঞ কৰিবৰ বাবে যজ্ঞখন মাপি-বিন্যাস কৰে। বিদথসমূহত কাব্য-প্ৰেৰিত কাৰুক তেওঁলোকে উদ্দীপিত কৰে; আগলৈ থকা জ্যোতি দেখুৱাই, সত্তাৰ ভিতৰত তাৰ দিশসমূহ নিৰ্দেশ কৰে।

Mantra 8

आ नो यज्ञं भारती तूयमेत्विळा मनुष्वदिह चेतयन्ती । तिस्रो देवीर्बर्हिरेदं स्योनं सरस्वती स्वपसः सदन्तु ॥

আমাৰ যজ্ঞলৈ ভাৰতি দ্ৰুত আহক; ইলা—মানৱমুখী—ইয়াত আমাক জাগ্ৰত কৰক। এই সুখাসন বৰ্হিষত ত্ৰয়ী দেৱীসকল—সৰস্বতী আদি—নিজ নিজ সু-কর্মত বহি যজ্ঞ-কৰ্ম স্থাপন কৰক।

Mantra 9

य इमे द्यावापृथिवी जनित्री रूपैरपिंशद्भुवनानि विश्वा । तमद्य होतरिषितो यजीयान्देवं त्वष्टारमिह यक्षि विद्वान् ॥

যি জনিত্ৰী দ্যাৱা-পৃথিৱীক ৰূপেৰে অলংকৃত কৰি সকলো ভুবন গঢ়িলে—সেই দেৱ ত্বষ্টাক আজি, হোতাৰ, ঋষি-প্ৰেৰিত আৰু জ্ঞানী হৈ, ইয়াত যজ্ঞেৰে অৰ্পণ কৰা।

Mantra 10

उपावसृज त्मन्या समञ्जन्देवानां पाथ ऋतुथा हवींषि । वनस्पतिः शमिता देवो अग्निः स्वदन्तु हव्यं मधुना घृतेन ॥

আত্মাৰ অন্তৰতাৰে (ত্মন্যা) মুক্ত কৰি দিয়া, এৰি দিয়া; সু-সংযোজনে ঋতুঅনুসাৰে দেৱসকলৰ পথ স্থাপন কৰা—ঋতুমতে হৱিষসমূহ। বনস্পতিঃ শমিতা, আৰু দেৱ অগ্নিঃ—তেওঁলোকে মধু আৰু ঘৃতৰে হৱ্যক স্বাদু কৰক।

Mantra 11

सद्यो जातो व्यमिमीत यज्ञमग्निर्देवानामभवत्पुरोगाः । अस्य होतुः प्रदिश्यृतस्य वाचि स्वाहाकृतं हविरदन्तु देवाः ॥

সদ্যোজাত অগ্নিয়ে যজ্ঞ মেপি-বিভাগ কৰিলে, আৰু দেৱসকলৰ আগুৱাই যোৱা (পুরোগাঃ) হ’ল। এই হোতাৰ ঋতৰ বাক্যত, নিৰ্দেশক বাণীত—স্বাহা-কৃত হৱিষ দেৱসকলে ভক্ষণ কৰক।

Frequently Asked Questions

Agni Jātavedas is the main deity—fire as the divine priest and messenger who carries offerings and prayers from humans to the gods.

They represent the sacrificial rhythm of time—dawn and twilight—supporting the rite’s proper order and helping ‘awaken’ and seat the sacrifice in harmony.

Svāhā is the consecrating exclamation that completes an offering; it marks the oblation as properly prepared so the gods may accept and partake of it.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App