Sukta 54
Sukta 10.54
Indra
এই সংক্ষিপ্ত ইন্দ্ৰ-স্তোত্ৰত দেৱতাৰ প্ৰসিদ্ধ পৰাক্ৰম স্মৰণ কৰা হৈছে—আতংকিত দ্যাৱা-পৃথিৱীও তেওঁক আহ্বান কৰে, আৰু তেওঁ দেৱসকলক ৰক্ষা কৰি কেৱল নিজৰ ওজস্ (বল) দ্বাৰাই দাস-শক্তিক দমন কৰে। সূক্তটোৱে ইন্দ্ৰৰ গভীৰ ‘আসুৰিক’ (সাৰ্বভৌম) নামসমূহৰ প্ৰতিও ইঙ্গিত দিয়ে আৰু তেওঁক অন্তৰ্জ্যোতিৰ এক তত্ত্ব—‘পোহৰৰ ভিতৰত স্থাপিত পোহৰ’—ৰূপে চিত্ৰিত কৰে; কবিয়ে ঐশ্বৰ্য আৰু সন্তান-সমৃদ্ধি শক্তিশালী কৰিবলৈ এক প্ৰবল ব্ৰহ্মন্ (পবিত্ৰ মন্ত্র-গঠন) অৰ্পণ কৰে।
Mantras
Mantra 1
तां सु ते कीर्तिं मघवन्महित्वा यत्त्वा भीते रोदसी अह्वयेताम् । प्रावो देवाँ आतिरो दासमोजः प्रजायै त्वस्यै यदशिक्ष इन्द्र ॥
হে মঘৱন (দানশীল) ইন্দ্ৰ, তোমাৰ সেই কীৰ্তি—সেইয়েই তোমাৰ মহিমা; ভীত হৈ দ্যৌ আৰু পৃথিৱীয়ে তোমাক আহ্বান কৰিছিল। তুমি দেৱসকলক ৰক্ষা কৰিলা; বলত দাসক অতিক্ৰম কৰিলা; আৰু এই প্ৰজাৰ বাবে উপদেশ আৰু শক্তি দান কৰিলা, হে ইন্দ্ৰ।
Mantra 2
यदचरस्तन्वा वावृधानो बलानीन्द्र प्रब्रुवाणो जनेषु । मायेत्सा ते यानि युद्धान्याहुर्नाद्य शत्रुं ननु पुरा विवित्से ॥
যেতিয়া তুমি নিজৰ দেহত গতি কৰিলা, বলত বৃদ্ধি পাই, হে ইন্দ্ৰ, জনসমূহৰ মাজত তোমাৰ শক্তিসমূহ ঘোষণা কৰিলা—এইয়েই তোমাৰ মায়া; যি যুদ্ধসমূহৰ কথা তেওঁলোকে কয়। আজি তুমি শত্রুক বিচাৰি নুফুৰা; কিয়নো আগতেই তুমি তাক চিনিছিলা।
Mantra 3
क उ नु ते महिमनः समस्यास्मत्पूर्व ऋषयोऽन्तमापुः । यन्मातरं च पितरं च साकमजनयथास्तन्वः स्वायाः ॥
হে মহিমান্বিত! তোমাৰ মহিমাৰ সীমা কোনে নু স্পৰ্শ কৰিছে? পূৰ্বৰ ঋষিসকলেও আমাৰ বাবে তাৰ সম্পূৰ্ণ পৰিমাপ নাপালে; কিয়নো তুমি নিজৰ স্বীয় তনুৰ পৰা একেলগে মাতৃ আৰু পিতৃক জন্ম দিলা।
Mantra 4
चत्वारि ते असुर्याणि नामादाभ्यानि महिषस्य सन्ति । त्वमङ्ग तानि विश्वानि वित्से येभिः कर्माणि मघवञ्चकर्थ ॥
মহিষ—মহানজনৰ—তোমাৰ চাৰিটা অসুৰীয় নাম আছে, অদাভ্য, অজেয়। হে মঘৱন, তুমি সিহঁত সকলো জানো; যিসকল নামৰ দ্বাৰাই তুমি তোমাৰ কৰ্মসমূহ সম্পন্ন কৰিলা।
Mantra 5
त्वं विश्वा दधिषे केवलानि यान्याविर्या च गुहा वसूनि । काममिन्मे मघवन्मा वि तारीस्त्वमाज्ञाता त्वमिन्द्रासि दाता ॥
তুমি একাই সকলো বস্তু নিজৰ অধিকাৰত ধৰি ৰাখিছা—প্ৰকাশিত ধন-সম্পদো, গুহাত লুকাই থকা বসুতো। হে মঘৱন, মোৰ অন্তৰৰ কামনা যেন বিফল নকৰিবা; তুমি জ্ঞাতা, তুমি—হে ইন্দ্ৰ—দাতা।
Mantra 6
यो अदधाज्ज्योतिषि ज्योतिरन्तर्यो असृजन्मधुना सं मधूनि । अध प्रियं शूषमिन्द्राय मन्म ब्रह्मकृतो बृहदुक्थादवाचि ॥
যি জনে জ্যোতিত জ্যোতি স্থাপন কৰিলে, আৰু মধুৰতাৰে মধুৰসমূহ একেলগ কৰিলে—তেতিয়া ব্ৰহ্ম-কৰ্তাৰ বিস্তৃত উক্থ (স্তোত্ৰ)ৰ পৰা ইন্দ্ৰৰ বাবে প্ৰিয় আৰু প্ৰবল মনন (মন্ত্র-ভাব) উচ্চাৰিত হ’ল।
Frequently Asked Questions
It praises Indra’s extraordinary power and protective role—so great that even Heaven and Earth call on him—and it asks for strength and flourishing life.
It points to Indra’s hidden, unassailable sovereign aspects—secret bases of his effectiveness—rather than “demon” meanings of the later word asura.
Alongside Indra’s warrior imagery, it presents him as an inner illuminator: the power that establishes clarity within consciousness and strengthens inspired speech (brahman).
Ask anything about Sukta 54 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.