Sukta 140
Sukta 10.140
Agni
Trishtubh (probable)
এই ছয়-মন্ত্ৰৰ সূক্তত অগ্নিক বিস্তৃত-দীপ্তিমান, সৰ্ব-আলোকময় শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; যাৰ ৰশ্মি আৰু বল উপাসকৰ ভিতৰত বিজয়ী প্ৰাচুৰ্য (ৱাজ) স্থাপন কৰে। ইয়াত অগ্নিক লোকসকলৰ মাজত বিস্তাৰিত হ’বলৈ, যজমানক ধন আৰু কাৰ্যকৰী ইচ্ছাশক্তি/সংকল্প (ক্ৰতু)ৰে সমৃদ্ধ কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে; আৰু ই দৃঢ়ভাৱে কয় যে প্ৰতিটো যুগতে মানৱজাতিয়ে আশীৰ্বাদৰ বাবে অগ্নিক আগত স্থাপন কৰে, আৰু তেওঁক দিৱ্য, ঋত-বাহক নেতা হিচাপে গীত গায়।
Mantras
Mantra 1
अग्ने तव श्रवो वयो महि भ्राजन्ते अर्चयो विभावसो । बृहद्भानो शवसा वाजमुक्थ्यं दधासि दाशुषे कवे ॥
অগ্নে, তোৰ শ্ৰৱস্ (খ্যাতি) আৰু তোৰ বয়ঃ (পুষ্টি/বল) মহৎ; হে বিভাৱসু, তোৰ দীপ্ত অর্চিসমূহ জ্বলি উঠি উজ্জ্বল হয়। হে বৃহদ্ভানু, তোৰ শক্তিৰে তুই দাশুষে (দানকাৰী) কৱিক (ঋষি)-লৈ উক্থ্য বাজ (স্তোত্ৰযোগ্য বিজয়শক্তি) স্থাপন কৰ।
Mantra 2
पावकवर्चाः शुक्रवर्चा अनूनवर्चा उदियर्षि भानुना । पुत्रो मातरा विचरन्नुपावसि पृणक्षि रोदसी उभे ॥
পাৱক-ৱৰ্চাঃ, শুক্ৰ-ৱৰ্চাঃ, অনূন-ৱৰ্চাঃ—তুই তোৰ ভানুৰে ওপৰলৈ উঠি আহ। দুটা মাতাৰ (দ্যৌঃ-পৃথিৱী) মাজত বিচৰণ কৰা পুত্ৰৰ দৰে তুই সহায়ৰ বাবে ওচৰলৈ আহ; তুই ৰোদসী উভে—দ্যৌ আৰু পৃথিৱী—দুয়োকে পূৰ্ণ কৰ।
Mantra 3
ऊर्जो नपाज्जातवेदः सुशस्तिभिर्मन्दस्व धीतिभिर्हितः । त्वे इषः सं दधुर्भूरिवर्पसश्चित्रोतयो वामजाताः ॥
হে ঊর্জঃ-নপাৎ, হে জাতবেদঃ, আমাৰ সু-শস্তি (শুভ স্তব) আৰু ধীতি (ধ্যান/বুদ্ধি)ৰে স্থিত হৈ আনন্দিত হওক। তোৰ ভিতৰত ইষঃ (প্ৰেৰণা/আহাৰ-শক্তি) একেলগে সঞ্চিত—বহুৰূপ, বহুবৰ্ণ দীপ্তি-সমৃদ্ধ, বিচিত্ৰ সহায়দায়িনী, বামজাতাঃ (আনন্দৰ পৰা জন্মা)।
Mantra 4
इरज्यन्नग्ने प्रथयस्व जन्तुभिरस्मे रायो अमर्त्य । स दर्शतस्य वपुषो वि राजसि पृणक्षि सानसिं क्रतुम् ॥
হে অগ্নি, আকাঙ্ক্ষাৰে দীপ্ত, আমাৰ মাজত জনসমূহৰ সৈতে নিজকে বিস্তাৰ কৰা, হে অমৰ, আমাৰ ঐশ্বৰ্য-সমৃদ্ধিৰ বাবে। তোৰ ৰূপৰ দৰ্শনীয় সৌন্দৰ্যৰে তই উজ্জ্বল হৈ প্ৰকাশ পাৱ; তই বিজয়ী ইচ্ছা, কৰ্মৰ কার্যকৰ শক্তি—ক্ৰতু—পূৰ্ণ কৰ।
Mantra 5
इष्कर्तारमध्वरस्य प्रचेतसं क्षयन्तं राधसो महः । रातिं वामस्य सुभगां महीमिषं दधासि सानसिं रयिम् ॥
তই যজ্ঞৰ গঢ়নকাৰ, দূৰদৰ্শী, মহৎ ঐশ্বৰ্যৰ ভিতৰত বাস কৰা। তই আনন্দৰ দান—সৌভাগ্যময় আৰু বিশাল—স্থাপন কৰ; তই মহাশক্তিশালী ইষ, বিজয়ী ৰয়ি, সত্তাৰ পূৰ্ণতা স্থিৰ কৰ।
Mantra 6
ऋतावानं महिषं विश्वदर्शतमग्निं सुम्नाय दधिरे पुरो जनाः । श्रुत्कर्णं सप्रथस्तमं त्वा गिरा दैव्यं मानुषा युगा ॥
মানুহে আনন্দৰ বাবে অগ্নিক আগত স্থাপন কৰিছে—ঋত-সম্পন্ন, মহিষসদৃশ বলৱান, সকলোৰে দৰ্শনীয় অগ্নিক। মানৱৰ যুগসমূহে গীত-বাণীৰে তোক গাইছে—দৈৱ, অতি-বিস্তৃত, জাগ্ৰত কৰ্ণে শুনা।
Frequently Asked Questions
It praises Agni as the radiant divine fire who brings prosperity and victorious energy (vāja) and strengthens the worshipper’s effective will (kratu), while upholding Ṛta (cosmic order).
Because Agni is placed at the beginning of worship as the leading power of the rite—he receives offerings first and carries them to the gods, so he is established ‘puro’ (in front).
Vāja is victorious strength and plenitude that helps one succeed; kratu is the capable will or effective intelligence that makes the sacrifice and one’s work fruitful.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.