Sukta 56
Sukta 10.56
A luminous guiding power (likely Savitṛ/Puṣan-type ‘leader by light’, or a collective divine principle)
Trishtubh (likely; requires metrical verification)
এই সূক্তত “তৃতীয় পোহৰ”ৰ দ্বাৰা লাভ হোৱা পথ-প্ৰদৰ্শনৰ ধ্যান আছে—যি সাধকক এক উচ্চতৰ মিলন-স্থানলৈ লৈ যায়, তাত দেহধাৰী সত্তা দীপ্তিমান হৈ দেৱতাসকলৰ প্ৰিয় হয়। লগতে ই এই কথাও চিন্তা কৰে যে পিতৃ-শক্তি আৰু দিৱ্য শক্তিসমূহে ছিটাই-পৰা বলসমূহক পুনৰ দেহত একত্ৰ কৰি শৃঙ্খলা স্থাপন কৰে; ফলত কঠিন পাৰাপাৰত নিৰাপদ গতি সম্ভৱ হয় আৰু নিম্ন আৰু উচ্চ লোকসমূহৰ মাজত সন্ততিক স্থাপন কৰা যায়।
Mantras
Mantra 1
इदं त एकं पर ऊ त एकं तृतीयेन ज्योतिषा सं विशस्व । संवेशने तन्वश्चारुरेधि प्रियो देवानां परमे जनित्रे ॥
ইয়াই তোমাৰ এটা আসন; আৰু সেয়া, পাৰলৈ, আন এটা। তৃতীয় জ্যোতিয়েৰে প্ৰৱেশ কৰা। দেহসমূহৰ মিলন-স্থানত তুমি মনোহৰ আৰু দীপ্ত হওঁক—দেৱতাসকলৰ প্ৰিয়, পৰম জন্মস্থানত।
Mantra 2
तनूष्टे वाजिन्तन्वं नयन्ती वाममस्मभ्यं धातु शर्म तुभ्यम् । अह्रुतो महो धरुणाय देवान्दिवीव ज्योतिः स्वमा मिमीयाः ॥
হে বাজিক, তোমাৰ তনু-শক্তিয়ে তোমাক আগুৱাই নিয়ক; আমাৰ বাবে কাম্য শান্তি স্থাপন কৰক, আৰু তোমাৰ বাবেও আশ্ৰয়। অক্ষত হৈ, মহা আধাৰৰ বাবে, তুমি দেৱতাসকলৰ বাবে দ্যুলোকত যেন, নিজৰ স্বজ্যোতি মাপি-বিতৰণ কৰা।
Mantra 3
वाज्यसि वाजिनेना सुवेनीः सुवितः स्तोमं सुवितो दिवं गाः । सुवितो धर्म प्रथमानु सत्या सुवितो देवान्त्सुवितोऽनु पत्म ॥
তুমি বাজিক; বাজিকত্বেৰে তুমি আমাক সু-নয়নে বহন কৰা। সুগতি স্তোত্ৰক আগুৱাই নিয়ে, সুগতি দ্যুলোকলৈ নিয়ে যায়। সুগতি ধৰ্ম—সত্যসমূহৰ অনুগামী প্ৰথম; সুগতি দেৱতাসকলক লৈ যায়, সুগতি পথৰ অনুগামী।
Mantra 4
महिम्न एषां पितरश्चनेशिरे देवा देवेष्वदधुरपि क्रतुम् । समविव्यचुरुत यान्यत्विषुरैषां तनूषु नि विविशुः पुनः ॥
এষাঁ মহিমাৰে পিতৃসকলেও অধিপত্য লাভ কৰিলে; দেৱসকলে দেৱসকলৰ মাজতে নিজৰ ক্রতু (ইচ্ছা-শক্তি) স্থাপন কৰিলে। তেওঁলোকে একেলগে বিস্তাৰ কৰিলে; আৰু যি যি অস্থিৰভাৱে উথলি উঠিছিল, সেয়া পুনৰ তেওঁলোকৰ দেহসমূহত প্ৰৱেশ কৰিলে।
Mantra 5
सहोभिर्विश्वं परि चक्रमू रजः पूर्वा धामान्यमिता मिमानाः । तनूषु विश्वा भुवना नि येमिरे प्रासारयन्त पुरुध प्रजा अनु ॥
নিজ শক্তিসমূহে তেওঁলোকে সমগ্ৰ ৰজঃ (আকাশ-অন্তৰীক্ষ) পৰিক্ৰমা কৰি আৱৰি ধৰিলে, প্ৰাচীন অথচ অমিত ধামসমূহ মাপি উলিয়ালে। সকলো ভুবন তেওঁলোকে নিজৰ দেহসমূহত স্থাপন কৰিলে; আৰু সৃষ্টিৰ ধাৰাত প্ৰজাসকলৰ বহুবিধ উদ্ভৱ বিস্তাৰ কৰিলে।
Mantra 6
द्विधा सूनवोऽसुरं स्वर्विदमास्थापयन्त तृतीयेन कर्मणा । स्वां प्रजां पितरः पित्र्यं सह आवरेष्वदधुस्तन्तुमाततम् ॥
দুই প্ৰকাৰে পুত্ৰসকলে স্বৰ্ৱিদ্ অসুৰক তৃতীয় কৰ্মদ্বাৰা স্থাপন কৰিলে। পিতৃসকলে নিজৰ প্ৰজা, পিতৃয় (পৈতৃক) বলসহ, অধঃলোকসমূহত স্থাপন কৰিলে—প্ৰসাৰিত তন্তু (সূত্ৰ) বিছাই থৈ।
Mantra 7
नावा न क्षोदः प्रदिशः पृथिव्याः स्वस्तिभिरति दुर्गाणि विश्वा । स्वां प्रजां बृहदुक्थो महित्वावरेष्वदधादा परेषु ॥
যেনেকৈ নাওঁৱে পৃথিৱীৰ চেপা-দিশসমূহ পাৰ হয়, তেনেকৈ স্বস্তি-শক্তিসমূহেৰে তুমি সকলো দুৰ্গম পথ অতিক্ৰম কৰোৱা। বৃহৎ-উক্তিযুক্ত সেই মহিমান্বিতজনাই নিজৰ প্ৰজাক নিম্নলোকতো আৰু উচ্চলোকতো স্থাপন কৰিলে।
Frequently Asked Questions
It points to a higher, guiding illumination—beyond ordinary perception—that allows entry into a more subtle ‘meeting-place’ and brings inner clarity and transformation.
Together they represent cosmic and ancestral powers that establish order and insight (kratu), showing that realization is supported by both divine law and ancestral continuity.
It can be recited for protection and right guidance—especially before travel or major transitions—focusing on svasti (well-being) and on gathering scattered energies back into calm, embodied steadiness.
Ask anything about Sukta 56 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.