Mandala 1

Sukta 1

Sukta 1.1

ঋগ্বেদৰ এই উদ্বোধনী সূক্তত যজ্ঞৰ অগ্ৰগণ্য পুৰোহিত (পুৰোহিত) ৰূপে অগ্নিক আহ্বান কৰা হৈছে—দেৱতাসকলক আনিব পৰা দিৱ্য দূত আৰু সমৃদ্ধি স্থাপনকাৰী। নটা গায়ত্ৰী ছন্দৰ মন্ত্রত অগ্নিক ঋষি-ইচ্ছাপ্ৰেৰিত, সত্যবাহী আৰু “ধন-ভাণ্ডাৰ”ৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ দাতা বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে; শেষত উপাসকৰ কল্যাণৰ বাবে তেওঁ পিতাৰ দৰে সহজে সন্নিকট হ’বলৈ এক অন্তৰঙ্গ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।

9 mantras | Rishi: Madhucchandas Vaiśvāmitra | Devata: Agni

Chandas: Gāyatrī

Sukta 2

Sukta 1.2

ঋগ্বেদ ১.২ এটা প্ৰাৰম্ভিক সোম-অৰ্পণৰ স্তোত্ৰ, য’ত প্ৰথমে দ্ৰুত জীৱন-শ্বাসস্বৰূপ বায়ুক যজ্ঞলৈ আহি প্ৰস্তুত সোম পান কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনোৱা হয়। তাৰ পিছত আহ্বানটো যুগল দেৱতালৈ বিস্তাৰিত হয়—বায়ুৰ সৈতে ইন্দ্ৰ, আৰু শেষত মিত্ৰ-বৰুণ—প্ৰেৰিত শক্তি, বিজয়ী উদ্যম, আৰু ফলপ্ৰসূ পবিত্ৰ কৰ্মৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় বিচক্ষণ ঋত-ব্যৱস্থা (দক্ষ) লাভৰ কামনাৰে।

9 mantras | Rishi: Madhucchandas Vaiśvāmitra | Devata: Vāyu

Chandas: Gāyatrī

Sukta 3

Sukta 1.3

ঋগ্বেদ ১.৩ এটা প্ৰাচীন গায়ত্ৰী ছন্দৰ আহ্বান-স্তোত্ৰ; ইয়াত প্ৰভাত আৰু উদ্ধাৰৰ দ্ৰুতগামী যমজ দেৱতা অশ্বিনীদ্বয়ক যজ্ঞলৈ আমন্ত্ৰণ আৰু স্বাগতম জনোৱা হয়—অৰ্পিত আহুতি গ্ৰহণ কৰি শক্তি, আনন্দ আৰু সমৃদ্ধি আনিবলৈ। তাৰ পাছত এই আহ্বান বিশ্বে দেবাঃ (সকলো দেৱতা)লৈ বিস্তাৰিত হয় আৰু শেষত সৰস্বতীক প্ৰেৰিত চিন্তা (ধী) জাগ্ৰতকাৰিণী বুলি দীপ্ত ঘোষণা কৰা হয়; ফলত যজ্ঞ কেৱল বাহ্যিক অৰ্পণ নহয়, অন্তৰ্জগতত স্পষ্টতাৰ জাগৰণো হৈ উঠে।

12 mantras | Rishi: Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditional attribution for RV 1.1–1.11; RV 1.3 addressed to the Aśvins in this opening sequence) | Devata: Aśvinau (the Aśvins, dual divinity)

Chandas: Gāyatrī (3 pādas × 8 syllables; typical for the opening hymns of Mandala 1)

Sukta 4

Sukta 1.4

এই গায়ত্ৰী সূক্তে যজ্ঞক ফলপ্ৰসূ কৰা দিৱ্য শক্তিক আহ্বান কৰিছে—অগ্নিক, যি আহুতি আৰু আকাঙ্ক্ষাৰ সুগঠিত, অবিচ্ছিন্ন বল ৰূপে প্ৰকাশিত; ৰক্ষা আৰু বৃদ্ধি লাভৰ বাবে দিনেদিনে আহ্বান কৰা হয়। ই ইন্দ্ৰৰ দিশেও মুখ ঘূৰায়—নিৰাপত্তা-দায়ক শান্তি আৰু সোম-পেষকৰ শক্তিশালী সহায়ক ৰূপে—সুনাম, প্ৰাচুৰ্য, আৰু বাধা অতিক্ৰম কৰি নিৰাপদ গতিৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰে। এইদৰে সূক্তখনে প্ৰাৰম্ভিক বৈদিক যজ্ঞক অন্তৰ-বাহিৰ একেলগে হোৱা ক্ৰিয়া হিচাপে চিত্ৰিত কৰে: ইচ্ছাক প্ৰজ্বলিত কৰা (অগ্নি) আৰু বিজয়ী সুৰক্ষা লাভ কৰা (ইন্দ্ৰ)।

10 mantras | Rishi: Madhucchandas Vaiśvāmitra | Devata: Agni (invoked as the integral, well-formed power of the sacrifice and inner will)

Chandas: Gāyatrī

Sukta 5

Sukta 1.5

ঋগ্বেদ ১.৫ত ইন্দ্ৰক আহ্বান কৰা হৈছে—তেওঁ আহি যজ্ঞত আসন গ্ৰহণ কৰক আৰু সঙ্গীসকলে স্তোম (স্তুতিগীত) উঠাই ধৰা সময়ত সদ্য নিপীড়িত সোম পান কৰক। এই সূক্তত ইন্দ্ৰৰ তৎক্ষণাৎ, পূৰ্ণবিকশিত পৰাক্ৰমৰ বন্দনা কৰা হৈছে—সোমৰ বাবে আৰু সৰ্বাধিপত্যৰ বাবে জন্মলাভ কৰা—আৰু শেষত এক ৰক্ষাপ্ৰাৰ্থনা আছে যাতে বৈৰী মৰ্ত্য শক্তিসমূহে উপাসকসকলক ক্ষতি নকৰে, আৰু ইন্দ্ৰে বিনাশৰ আঘাত দূৰ কৰি দিয়ে।

10 mantras | Rishi: Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditional attribution for RV 1.1–1.11; RV 1.5 commonly within this attribution) | Devata: Indra

Chandas: Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables typical for this Indra hymn section)

Sukta 6

Sukta 1.6

ঋগ্বেদ ১.৬ গায়ত্ৰী ছন্দত ইন্দ্ৰ-স্তোত্ৰ; ইয়াত ইন্দ্ৰৰ বিজয়ী শক্তিক উজ্জ্বল সূৰ্যসদৃশ ‘ৰোচনā’ দীপ্তিৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছে, যি দীপ্তিক তেওঁ জগতীয় কৰ্মৰ বাবে যুঁজাই গতি দান কৰে। কবিসকলে প্ৰেৰিত বাণীৰে ইন্দ্ৰৰ ওচৰলৈ আহি, দ্যৌ, পৃথিৱী আৰু বিস্তৃত মধ্যাকাশ—সকলো স্তৰৰ পৰা ‘সাতি’ (জয়/অর্জন) বিচাৰে, যাতে বিজয়শক্তি তেওঁলোকৰ জীৱন আৰু যজ্ঞত উপস্থিত হয়।

10 mantras | Rishi: Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditional attribution for RV 1.1–1.11; for 1.6 commonly Vaiśvāmitra lineage) | Devata: Indra (with solar/rocanā imagery; the verse evokes the yoking of the radiant power in Indra’s cosmic action)

Chandas: Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables; typical for early RV 1 hymns to Indra)

Sukta 7

Sukta 1.7

RV 1.7 এটা সংক্ষিপ্ত গায়ত্ৰী সূক্ত, য’ত গায়ক আৰু ঋষিসকলৰ বাবে ইন্দ্ৰক পুনঃপুনঃ স্তুতিৰ মুখ্য কেন্দ্ৰ বুলি দৃঢ়ভাৱে ঘোষণা কৰা হৈছে—দীপ্তিমান স্তোত্ৰ আৰু প্ৰেৰিত বাক্যৰ দ্বাৰা তেওঁ বলৱান হয়। ইয়াত সদা-দাতা ‘বৃষভ’ ইন্দ্ৰক অৰ্পিত সাৰ বৃদ্ধি কৰিবলৈ আৰু জয়, ৰক্ষা আৰু বৃদ্ধি লাভৰ বাবে উপাসকসকলৰ প্ৰতি নিজৰ অবিভক্ত শক্তি মুখী কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।

10 mantras | Rishi: Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditional attribution for RV 1.1–1.11; RV 1.7 commonly placed under this seer in Anukramaṇī tradition) | Devata: Indra

Chandas: Gāyatrī (dominant meter of RV 1.1–1.10; this verse conforms to the compact praise style typical of Gāyatrī)

Sukta 8

Sukta 1.8

RV 1.8 ইন্দ্ৰলৈ গায়ত্ৰী ছন্দৰ এক স্তোত্ৰ; ইয়াত বিজয়দায়ক আৰু সদায় বৃদ্ধি পোৱা ‘ৰয়ি’ (ঐশ্বৰ্য/পূৰ্ণতাৰ শক্তি) লাভৰ বাবে, আৰু সামূহিক যজ্ঞত ইন্দ্ৰৰ সুৰক্ষাৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। স্তোত্ৰখন সংগ্ৰহ, প্ৰেৰিত চিন্তা, আৰু ‘তোক’ (সন্তান) লাভৰ চিত্ৰৰ মাজেৰে আগবাঢ়ি, শেষত সোমপানকাৰী ইন্দ্ৰক উদ্দেশ্য কৰি কৰা প্ৰশংসাৰ চূড়ান্ত কৰ্মত উপনীত হয়—যাৰ দ্বাৰা শক্তি আৰু আনন্দ নিশ্চিত হয়।

10 mantras | Rishi: Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditional ascription for RV 1.1–1.11; applied here by continuity of the early Mandala 1 opening set) | Devata: Indra

Chandas: Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables; RV 1.8 is classically in Gāyatrī addressing Indra)

Sukta 9

Sukta 1.9

ঋগ্বেদ ১.৯ এটা সংক্ষিপ্ত গায়ত্ৰী সূক্ত, য’ত ইন্দ্ৰক সোম-চাপনি (সোম পীড়ন) যজ্ঞলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে; তেওঁক উল্লাসজনক সাৰ ৰস পান কৰিবলৈ আৰু উপাসকসকলক বিজয়ী শক্তিৰে বলৱান কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰা হৈছে। কবিয়ে বাৰে বাৰে ইন্দ্ৰৰ উপস্থিতিক বৃদ্ধি সৈতে সংযোগ কৰিছে—বল (ওজস্), দীপ্তিময় মহিমা/প্ৰভাৱ (দ্যুম্ন) আৰু ধন-সম্পদ (ৰায়স্)ৰ—যাতে যজ্ঞকাৰীসকল সফলতা আৰু খ্যাতিলৈ আগবাঢ়ি যায়।

10 mantras | Rishi: Medhātithi Kāṇva (traditional attribution for RV 1.9) | Devata: Indra

Chandas: Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables; standard for many early Indra-invocations)

Sukta 10

Sukta 1.10

এই সূক্তত শতক্ৰতু ইন্দ্ৰক আহ্বান কৰা হৈছে—প্ৰেৰিত স্তোত্ৰ-গীতে যিজন শক্তিশালী হয়, আৰু তেওঁ বিনিময়ত বিজয়শক্তি, যশ আৰু প্ৰাচুৰ্য দান কৰে। দণ্ডৰ দৰে ইন্দ্ৰক “উঠাই” ধৰা স্তুতিৰে কবিয়ে তেওঁক গোপন “গাই” (আলোক/ধন) মুকলি কৰিবলৈ, পথ বহল কৰিবলৈ, আৰু উপাসকসকলৰ বাবে ৰাধস্ (পূৰ্ণতা/প্ৰাচুৰ্য-দান) প্ৰকাশিত কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে।

12 mantras | Rishi: Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditionally for RV 1.1–1.11; RV 1.10 attributed to him in Anukramaṇī lists) | Devata: Indra (Śatakratu)

Chandas: Gāyatrī (8+8+8 syllables)

Sukta 11

Sukta 1.11

RV 1.11 এটা সংক্ষিপ্ত ত্ৰিষ্টুভ্ সূক্ত, য’ত স্তুতিৰে ইন্দ্ৰৰ মহিমা বৃদ্ধি কৰা হৈছে আৰু তেওঁৰ নিৰ্ণায়ক বীৰ কৰ্মসমূহ স্মৰণ কৰা হৈছে—বিশেষকৈ বলাৰ গুহা খুলি দিয়া আৰু দীপ্তিমান “গাই” (কিৰণ/ধন) মুক্ত কৰা। এই সূক্তই ইন্দ্ৰৰ বিজয়ী শক্তি, ৰক্ষা আৰু প্ৰচুৰ দান বিচাৰে, আৰু সত্য-মন উপাসকসকলে আহ্বান কৰিলে তেওঁৰ উদাৰতা সকলো গণনাক অতিক্ৰম কৰে বুলি দৃঢ় কৰে।

8 mantras | Rishi: Traditionally: Madhucchandas Vaiśvāmitra for RV 1.11 | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (RV 1.11 is predominantly Triṣṭubh)

Sukta 12

Sukta 1.12

এই গায়ত্ৰী সূক্তত অগ্নিক দিৱ্য দূত আৰু হোতৃ হিচাপে বাছি লোৱা হৈছে—যিয়ে যজমানৰ স্তৱ আৰু আহুতি দেৱতাসকলৰ ওচৰলৈ বহন কৰে আৰু তেওঁলোকৰ আশীৰ্বাদ উভতি আনে। অগ্নিক সৰ্বজ্ঞ, ঋত-প্ৰতিষ্ঠিত আৰু অন্তৰৰ দুখ-ক্লেশ দূৰকৰ্তা বুলি প্ৰশংসা কৰি, তেওঁক যজ্ঞক্ৰিয়া ফলপ্ৰসূ কৰিবলৈ আৰু নিজৰ উজ্জ্বল শিখাৰে অন্তিম স্তোম গ্ৰহণ কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়।

12 mantras | Rishi: Medhātithi Kāṇva (traditional attribution for RV 1.12) | Devata: Agni

Chandas: Gāyatrī (3 x 8 syllables)

Sukta 13

Sukta 1.13

RV 1.13 এটা সংক্ষিপ্ত আহ্বানমূলক সূক্ত; ইয়াত অগ্নিক হোতৃ আৰু দূত ৰূপে প্ৰজ্বলিত কৰি, তেওঁক যজ্ঞলৈ দেৱতাসকলক আনিবলৈ আৰু আহুতিক ফলপ্ৰসূ কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। মন্ত্রসমূহ আচাৰগত নাম-ডাকৰ দৰে আগবাঢ়ে—ৰাত্ৰি আৰু উষা সহ মুখ্য দিৱ্য শক্তিসকলক বৰ্হিষত বহি ভাগ ল’বলৈ আহ্বান কৰি—শেষত ‘স্বাহা’সহ গৃহ্য যজ্ঞ সাজু কৰা হয়, যাতে দেৱতাসকল একত্ৰিত হৈ যজমানক শক্তিশালী কৰে।

12 mantras | Rishi: Medhātithi Kāṇva (traditional attribution for RV 1.13) | Devata: Agni

Chandas: Gāyatrī

Sukta 14

Sukta 1.14

RV 1.14 গায়ত্ৰী ছন্দৰ এক আহ্বানমূলক অগ্নি-সূক্ত। কণ্ব ঋষিয়ে অগ্নিক বিশ্বে দেবাঃৰ সৈতে সোমপানৰ বাবে আহিবলৈ আৰু নিৰ্দোষ হোতৃ ৰূপে যজ্ঞ সম্পাদন কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে। সূক্তটোৱে বাৰে বাৰে অগ্নিৰ আহ্বানকাৰী আৰু বাহক ভূমিকা জোৰ দিয়ে—দেৱতাসকলক “ইয়ালৈ” আনিব, ঋত (সঠিক শৃঙ্খলা/ধৰ্ম) স্থাপন কৰিব, আৰু মধুময় আনন্দ (মধু/সোম) যেন বিধিমতে গ্ৰহণ কৰা যায় সেয়া সক্ষম কৰিব।

12 mantras | Rishi: Kaṇva | Devata: Agni (with Viśve Devāḥ as accompanying powers)

Chandas: Gāyatrī (likely for RV 1.14.1; short 3×8 structure typical of the opening of many sūktas)

Sukta 15

Sukta 1.15

RV 1.15 এটা গায়ত্ৰী ছন্দৰ সূক্ত; ইয়াত ইন্দ্ৰক ঋত (সঠিক নিয়ম/ব্যৱস্থা)ৰ সৈতে সঙ্গতিত সোম পান কৰিবলৈ আহ্বান কৰা হৈছে, যাতে যজমানৰ বাবে তেওঁৰ বল আৰু ৰক্ষা প্ৰকাশ পায়। সূক্তটো সোম-পেষণৰ পৰিৱেশ—পেষণ শিল, ঋত্বিজ পুৰোহিতসকল, আৰু ধন-দাতা শক্তি ‘দ্ৰৱিণোদা’—ৰ মাজেৰে আগবাঢ়ে; আৰু শেষত গাৰ্হপত্য অগ্নিত যজ্ঞক ভিত্তি দি, অগ্নিক যজ্ঞৰ শৃঙ্খলাবদ্ধ নেতা হিচাপে স্থাপন কৰে।

12 mantras | Rishi: Medhātithi Kāṇva (traditional for RV 1.15) | Devata: Indra (Soma-drinker)

Chandas: Gāyatrī

Sukta 16

Sukta 1.16

মেধাতিথি কাণ্বৰ এই গায়ত্ৰী সূক্তত ইন্দ্ৰক তৎক্ষণাৎ আহ্বান কৰা হৈছে—তেওঁ যেন নিজৰ হৰিত (তাম্ৰবৰ্ণ) অশ্বসমূহৰ সৈতে সোম-পেষণ যজ্ঞলৈ শীঘ্ৰে আহি পান কৰে। কবিয়ে স্তোম (স্তৱ)ক দেৱতাৰ আসনস্বৰূপে অৰ্ঘ্য কৰে, আৰু সোমে তৃষ্ণাতুৰ বৃষৰ দৰে উল্লসিত হ’বলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে; শেষত শতিক্ৰতু ইন্দ্ৰক গৰু, ঘোঁৰা আৰু বিজয়ী শক্তিৰে উপাসকসকলৰ কামনা পূৰণ কৰিবলৈ নিবেদন কৰে।

9 mantras | Rishi: Medhātithi Kāṇva (traditional for RV 1.16) | Devata: Indra

Chandas: Gāyatrī

Sukta 17

Sukta 1.17

এই সূক্তত ইন্দ্ৰ আৰু বৰুণক যুগল “সাম্ৰাট” ৰূপে একেলগে আহ্বান কৰা হৈছে—যিসকলে ৰক্ষা কৰে, আশীৰ্বাদ দিয়ে আৰু মানৱ জীৱনক সঠিক বিধি-শৃঙ্খলাত স্থাপন কৰে। উপাসকে তেওঁলোকৰ কৃপা বিচাৰে—ইন্দ্ৰৰ বল বৰুণৰ সত্য আৰু নিয়ম (ঋত/ধৰ্ম)ৰ সৈতে সমন্বিত হৈ—যাতে উপাসকৰ ক্ৰতু (ইচ্ছা/সংকল্প) প্ৰেৰিত স্তুতি আৰু ফলপ্ৰসূ যজ্ঞক্ৰিয়াৰ বাবে উপযুক্ত হয়। শেষ শ্লোকসমূহত জোৰ দিয়া হৈছে যে সুগঠিত স্তুতি দুয়ো দেৱতাৰ ওচৰলৈ পৌঁছক আৰু একেলগে গোৱা সামূহিক স্তোত্ৰ হিচাপে সমৃদ্ধি লাভ কৰোক।

9 mantras | Rishi: Medhātithi Kāṇva (trad.) | Devata: Indra-Varuṇa (dual)

Chandas: Gāyatrī

Sukta 18

Sukta 1.18

এই সূক্তত পবিত্ৰ বাক্ আৰু পুৰোহিতীয় শক্তিৰ অধিপতি ব্ৰহ্মণস্পতিকে আহ্বান কৰা হৈছে—সোমক “সুৱৰ্ণময়” কৰিবলৈ আৰু দ্ৰষ্টাক প্ৰেৰিত উচ্চাৰণ আৰু ফলপ্ৰসূ যজ্ঞৰ বাবে যোগ্য কৰি তুলিবলৈ। সোম, ইন্দ্ৰ আৰু অধিকাৰ-প্ৰদানকাৰী শক্তি দক্ষিণাৰ সৈতে তেওঁ পাপ, ভ্ৰান্তি আৰু সংকোচৰ পৰা ৰক্ষা কৰক বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়, যাতে এই ক্ৰিয়া এক দীপ্তিময়, স্বৰ্গসদৃশ স্তোত্ৰ-নিবাসত পৰিণত হয়।

9 mantras | Rishi: Kakṣīvant Dairghatamasa (traditionally for RV 1.18) | Devata: Brahmaṇaspati

Chandas: Gāyatrī (probable for RV 1.18 opening; short compact verse typical of gāyatrī)

Sukta 19

Sukta 1.19

RV 1.19 এটা সংক্ষিপ্ত গায়ত্ৰী সূক্ত; ইয়াত অগ্নিক বাৰে বাৰে আহ্বান কৰা হৈছে যে তেওঁ “মৰুতসকলৰ সৈতে” সুন্দৰ, সু-ব্যৱস্থিত যজ্ঞলৈ আহক, তাক ৰক্ষা কৰক (গোপীথা) আৰু ক্ৰিয়াক শক্তি দিয়ক। মৰুতসকল উজ্জ্বল কিন্তু ভয়ংকৰ, ন্যায়সঙ্গত শাসনত দৃঢ় আৰু অনিষ্টকাৰীক ধ্বংস কৰা বুলি প্ৰশংসিত; সেয়ে তেওঁলোকৰ ঝড়-শক্তি আৰু অগ্নিৰ শিখাই একেলগে বাধা আঁতৰাই অনুপ্ৰাণিত কৰ্ম জাগ্ৰত কৰে। সূক্তৰ অন্তত সোম-অৰ্পণৰ ভাব আহে: পুৰোহিতে অগ্নিৰ প্ৰথম পানৰ বাবে মধুময় সোম ঢালে, যিয়ে অগ্নি, প্ৰাণ-বায়ু (মৰুত) আৰু অৰ্পণৰ মিত্ৰতাক সীলমোহৰ কৰে।

9 mantras | Rishi: Kāṇva (traditional for RV 1.19, Agni with Maruts) | Devata: Agni (invoked with the Maruts)

Chandas: Gāyatrī

Sukta 20

Sukta 1.20

এই গায়ত্ৰী সূক্তে ইন্দ্ৰৰ “জন্ম” অৰ্থাৎ যজ্ঞত আৰু মানৱ-পাত্ৰত তেওঁৰ প্ৰকাশিত উপস্থিতি আহ্বান কৰিবলৈ এক স্তোম (স্তৱ-সূত্ৰ) গঢ়ে, আৰু তেওঁক ধন-নিধিৰ সৰ্বোত্তম স্থাপক হিচাপে প্ৰশংসা কৰে। তাৰ পিছত আহ্বানটো দেৱশক্তিসকলৰ সমন্বিত আগমনত বিস্তাৰ পায়—মৰুতসকলৰ সৈতে ইন্দ্ৰ আৰু ৰাজস আদিত্যসকল—আৰু ঋভুসকলৰ আদৰ্শ “সঠিক কৰ্ম-কুশলতা” স্মৰণ কৰে, যাৰ দ্বাৰা তেওঁলোকে দেৱসকলৰ মাজত সন্মানিত যজ্ঞ-ভাগ লাভ কৰিছিল।

8 mantras | Rishi: Medhātithi Kāṇva (traditional for RV 1.20, associated with the R̥bhus/Indra complex in the hymn) | Devata: Primarily Indra (opening frames the hymn-offering for divine manifestation; subsequent verses involve Indra and the R̥bhus)

Chandas: Gāyatrī

Sukta 21

Sukta 1.21

এই সংক্ষিপ্ত ইন্দ্ৰাগ্নী সূক্তটো দ্বৈত আহ্বান, য’ত ইন্দ্ৰ আৰু অগ্নিক সোম-পেষণস্থললৈ আগবাঢ়ি আহিবলৈ আৰু একেলগে তেওঁলোকলৈ অৰ্পিত স্তৱ গ্ৰহণ কৰিবলৈ মাত দিয়া হৈছে। ই তেওঁলোকৰ যৌথ পৰাক্ৰম, যজ্ঞলৈ তৎপৰতাৰে আহিবলৈ সদা প্ৰস্তুতি, আৰু উপাসকক সত্যত জাগ্ৰত ৰাখি সুৰক্ষাময় শান্তি (শৰ্ম) দান কৰাৰ সামৰ্থ্যক উজ্জ্বল কৰি তোলে।

6 mantras | Devata: Indrāgnī (dual deity: Indra and Agni)

Chandas: Gāyatrī (likely for early RV dual-invocation hymns; not verified from input)

Sukta 22

Sukta 1.22

এই সূক্তটি প্ৰভাত-আহ্বানৰূপে অশ্বিন-যুগলক সম্বোধন কৰি আৰম্ভ হয়—দ্ৰুতগামী যমজ চিকিৎসক দেৱতাদ্বয় আহি সোম পান কৰক, জাগৰণ, ৰক্ষা আৰু কাৰ্যকৰী শক্তি আনক বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়। আগবাঢ়ি গৈ প্ৰাৰ্থনাখন সহায়কাৰী দিৱ্য শক্তিসমূহলৈ বিস্তাৰিত হয় (ধাৰণকাৰী “ৰাণী” স্বৰূপে দেৱীসকলৰ এটা গোটসহ), আৰু শেষত বিষ্ণুৰ “সৰ্বোচ্চ পদ”ৰ প্ৰসিদ্ধ দৰ্শনত উপসংহাৰ হয়—জাগ্ৰত ঋষিসকলে যি পৰম স্থান প্ৰজ্বালিত কৰে।

21 mantras | Devata: Aśvinau

Sukta 23

Sukta 1.23

RV 1.23 সোম-আহ্বানমূলক স্তোত্ৰ হিচাপে আৰম্ভ হয়—বায়ুক শীঘ্ৰ আহি যজ্ঞ-তৃণৰ ওপৰত সাজি থোৱা সদ্য নিস্পেষিত, প্ৰবল সোম পান কৰিবলৈ নিমন্ত্ৰণ কৰে। স্তোত্ৰ আগবঢ়াৰ লগে লগে ই সহায়ক আহ্বানলৈ (বিশেষকৈ পূষণ আৰু অগ্নিলৈ) বিস্তাৰিত হয়—পথ-নিৰ্দেশ, হেৰোৱা বস্তু পুনৰুদ্ধাৰ, আৰু তেজ, সন্তান, দীঘলীয়া আয়ু আদি সমন্বিত আশীৰ্বাদ বিচাৰে; দেৱতাসকল যজমানৰ আকাংক্ষাৰ সাক্ষী ৰূপে উপস্থিত।

24 mantras | Rishi: Medhātithi Kāṇva (opening of RV 1.23 traditionally under Kāṇva seers) | Devata: Vāyu (often paired with Indra in early soma offerings, though this verse directly addresses Vāyu)

Chandas: Gāyatrī (typical for many opening soma-invitation verses; probable here)

Sukta 24

Sukta 1.24

ঋগ্বেদ ১.২৪ এটা আন্তৰিক প্ৰশ্নৰে আৰম্ভ হয়—“কোন অমৰৰ সুন্দৰ নাম আমি ধৰি ৰাখিম?”—আৰু সোনকালেই আদিত্য বৰুণৰ মহিমা আৰু অদিতিৰ বিস্তাৰক কেন্দ্ৰ কৰি উঠে। এই সূক্তত বৰুণৰ ঋত-শাসন (বিশ্ব-নিয়ম)ৰ প্ৰশংসা কৰা হৈছে, যিয়ে সূৰ্যক তাৰ পথত স্থাপন কৰে; আৰু শেষত অনুতাপময় প্ৰাৰ্থনাৰে বৰুণৰ বাঁধনি-পাশ ঢিলা কৰিবলৈ মিনতি কৰা হয়, যাতে উপাসক অদিতিৰ সীমাহীন স্বাধীনতা আৰু নিৰ্দোষতালৈ পুনৰ ঘূৰি যাব পাৰে।

15 mantras | Rishi: Medhātithi Kāṇva (traditional for RV 1.24) | Devata: Aditi (with an open interrogative seeking the right immortal); the hymn is closely associated with Varuṇa in RV 1.24 overall

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 1.24 opening verses; exact meter should be confirmed against pada counts)

Sukta 25

Sukta 1.25

এই সূক্তটো বৰুণৰ ওচৰত স্বীকাৰোক্তি আৰু প্ৰাৰ্থনা: মানুহে বাৰে বাৰে তেওঁৰ ঋত (বিশ্ব-নৈতিক শৃঙ্খলা) ৰক্ষা কৰাত ব্যৰ্থ হ’লেও, কবিয়ে ক্ষমা আৰু পুনৰুদ্ধাৰ বিচাৰে। ইয়াত বৰুণক সৰ্বদৰ্শী ৰক্ষক হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—কি কৰা হৈছে আৰু কি বাকী আছে, সকলো তেওঁ জানে। শেষত বিখ্যাত অনুৰোধ উঠে: জীৱন যাতে সত্য আৰু স্বাধীনতাত আগবাঢ়ে, সেয়া নিশ্চিত কৰিবলৈ বৰুণৰ বান্ধনি “পাশ” (pāśa) ৰ পৰা মুক্তি দিয়া হওক।

21 mantras | Rishi: Śunaḥśepa Ājīgarti (traditional for this Varuṇa sequence) | Devata: Varuṇa

Chandas: Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables typical in RV 1.25 opening)

Sukta 26

Sukta 1.26

RV 1.26 অগ্নিৰ উদ্দেশ্যে ৰচিত এক সূক্ত, য’ত যজ্ঞাগ্নিক আহ্বান কৰা হৈছে যাতে তেওঁ নিজকে পুষ্টিদায়ক শক্তিৰে “আৱৃত” কৰে আৰু যজ্ঞক সোজা, কাৰ্যকৰী গতি (অধ্বৰ) ৰূপে আগবঢ়াই নিয়ে। ইয়াত অগ্নিৰ অনন্য ভূমিকা—সাৰ্বজনীন মুখ আৰু মধ্যস্থ—উপৰত জোৰ দিয়া হৈছে: যি দেৱতাকেই পূজা কৰা হওক, আহুতি প্ৰকৃততে অগ্নিতেই প্ৰজ্বলিত হয়, আৰু অগ্নিয়েই তাক সকলো দেৱতাৰ ওচৰলৈ বহন কৰি নিয়ে। সূক্তটোৰ অন্তত প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে যে অগ্নি তেওঁৰ সকলো ৰূপত যজ্ঞ আৰু প্ৰেৰিত বাক্যক ধৰি ৰাখক, যাতে আহুতি বিজয়ী আৰু ফলপ্ৰসূ হয়।

10 mantras | Rishi: वसिष्ठ (Vasiṣṭha) (traditional attribution for RV 1.26) | Devata: अग्नि (Agni) (implied by miyedhya, ūrjām pate, yaja)

Chandas: गायत्री (Gāyatrī) (RV 1.26.1 is commonly Gāyatrī in the Agni hymns)

Sukta 27

Sukta 1.27

এই সূক্তত মূলত অগ্নিক প্ৰিয়, ধন-প্ৰদানকাৰী অগ্নিৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি যজ্ঞযাত্ৰা (অধ্বৰ) শাসন কৰি পথ দেখুৱায়, সঠিক গতি আৰু সফল আহুতি নিশ্চিত কৰে। উপাসকক সংঘাতত আৰু বল লাভত সহায় কৰিবলৈ অগ্নিক প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়, যাতে স্থায়ী প্ৰেৰণা (ইষঃ) আৰু সমৃদ্ধি আয়ত্ত কৰিব পৰা যায়। শেষ মন্ত্রত সকলো দেৱতাৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা বিস্তাৰিত হয়, আৰু মানৱ গায়কৰ সীমাৰ বাহিৰৰ শক্তিসমূহে যেন স্তোত্ৰ আৰু আকাঙ্ক্ষা কাটি নধৰে বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়।

13 mantras | Devata: Agni

Sukta 28

Sukta 1.28

এই সূক্তত সোম-পেষণক এক জীৱন্ত, ধ্বনিময় যজ্ঞ-কৰ্ম হিচাপে উপস্থাপন কৰা হৈছে। পেষণ-পাথৰ, উখল, পাত্ৰ আৰু চালনীক আহ্বান কৰা হয়—সিহঁতে ইন্দ্ৰক জাগ্ৰত কৰে আৰু অৰ্পণক ফলপ্ৰসূ কৰে। ঠোকাঠুকি আৰু পেষণৰ শ্ৰাব্য তালক বিজয়-ঘোষণা ৰূপে পবিত্ৰ কৰি, শেষত সোমক সাৱধানে স্থানান্তৰ আৰু শোধন কৰা হয়, যাতে পৰিষ্কৃত পানীয়খিনি দেবতাৰ বাবে যথাযথভাৱে আগবঢ়াই থোৱা যায়।

9 mantras | Devata: Indra (with ritual implements personified in the frame)

Sukta 29

Sukta 1.29

এই ইন্দ্ৰ-সূক্ত (পুনৰাবৃত্ত ধ্ৰুৱপদসহ) সোমপায়ী, সত্যবাহী বীৰক প্ৰাৰ্থনা কৰে—কবিসকলৰ স্তৱক কাৰ্যকৰী আৰু ফলপ্ৰসূ কৰি তুলক, আৰু গোধন, অশ্ব, লগতে “হাজাৰগুণ দীপ্তিমান” প্ৰাচুৰ্য দান কৰক। লগতে ইন্দ্ৰক অনুৰোধ কৰা হৈছে যেন তেওঁ বাধাদানকাৰী শক্তি আৰু শত্রুতাপূৰ্ণ কোলাহল ভাঙি পেলায়, যাতে দান আৰু সঠিক উচ্চাৰণ জাগ্ৰত হৈ প্ৰবল হয়।

7 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional for RV 1.29; confirm per Anukramaṇī) | Devata: Indra

Chandas: Jagatī (refrain-like extension; verify by syllable count across pādas)

Sukta 30

Sukta 1.30

এই সূক্তখন মূলত ইন্দ্ৰক আহ্বান—তেওঁ যেন সোনকালে সোম-পেষণস্থললৈ আহে, অৰ্পিত সোমৰস পান কৰে, আৰু বিজয়, বল তথা দীপ্তিময় ধন (ৰয়ি) দান কৰে। ইয়াত ইন্দ্ৰক বজ্ৰধাৰী, শতশক্তিসম্পন্ন বন্ধু বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যিয়ে বাধা ভাঙে আৰু যজ্ঞকাৰীসকলক সমৃদ্ধ কৰে; লগতে সহায়, ৰক্ষা আৰু যজ্ঞক্ৰিয়াৰ সফল সম্পূৰ্ণতাৰ বাবে অনুৰোধসমূহ ধাৰাবাহিকভাৱে উত্থাপিত হৈছে।

22 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (often for RV 1.30; verify per Anukramaṇī) | Devata: Indra

Chandas: Gāyatrī (likely; three pādas with shorter cadence—verify exact syllable counts)

Sukta 31

Sukta 1.31

RV 1.31 অগ্নিক উদ্দেশ্য কৰি ৰচিত এটা ত্ৰিষ্টুভ্ ছন্দৰ সূক্ত; ইয়াত অগ্নিক অঙ্গিৰসসকলৰ মাজত প্ৰথম ঋষি/দ্ৰষ্টা, দেৱ আৰু মানুহৰ শুভ বন্ধু, আৰু ঋত (বিশ্ব-নিয়ম)ৰ দৃঢ় ৰক্ষক হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে। সূক্তটোৱে অগ্নিক অনুৰোধ কৰে যাতে তেওঁ সঠিক কৰ্ম আৰু সঠিক চিন্তাক প্ৰজ্বলিত কৰে, প্ৰচুৰ ধন আৰু বীৰশক্তি আনে, আৰু একত্ৰিত, সৌভাগ্যবান মনৰ জৰিয়তে উপাসকসকলক ‘উত্তম’ (vasyaḥ) দিশলৈ পথ দেখুৱাই নিয়ে।

18 mantras | Rishi: Hiraṇyastūpa Āṅgirasa (traditional attribution for RV 1.31) | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 32

Sukta 1.32

এই সূক্তত ইন্দ্ৰৰ আদিম বীৰকীৰ্তি উদ্‌যাপন কৰা হৈছে—জলধাৰা ৰোধ কৰি ৰাখিছিল যি বৃত্ৰ (অহি) নামৰ বাধা, তাক বধ কৰা আৰু তাৰ ফলত জীৱনদায়িনী স্ৰোতসমূহ মুক্ত হোৱা। ইয়াত ইন্দ্ৰৰ অপ্রতিহত বজ্ৰ-শক্তি, পৰ্বতৰ দুৰ্গম আশ্ৰয় ভাঙি পেলোৱা, আৰু বিশ্ব-ব্যৱস্থা তথা মানৱ সমৃদ্ধিৰ পুনঃপ্ৰতিষ্ঠা বৰ্ণিত। সূক্তখন স্তোত্ৰ-আহ্বানৰূপে ইন্দ্ৰৰ শক্তি মহিমান্বিত কৰে, যাতে তেওঁ পুনৰ বাধা অপসাৰণ কৰি বিজয়, বৰষুণ আৰু স্থিতি দান কৰে।

15 mantras | Rishi: Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditional for RV 1.32) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 33

Sukta 1.33

RV 1.33 ইন্দ্ৰলৈ উৎসৰ্গিত ত্ৰিষ্টুভ্ ছন্দৰ এক সূক্ত, য’ত শক্তিৰ প্ৰভুক ‘গো’ (আলো, ধন-সম্পদ, আৰু সঠিক দিশ) বিচাৰি উলিয়াই পুনঃস্থাপন কৰোঁতা হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে, আৰু উপাসকসকলৰ প্ৰতি তেওঁৰ প্ৰাচুৰ্য ঘূৰাই দিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। সূক্তটোৱে ইন্দ্ৰৰ অতিক্ৰম-অসম্ভৱ শক্তিক প্ৰশংসা কৰে—সূৰ্যসদৃশ সতৰ্ক প্ৰহৰাৰে ৰক্ষিত আৰু বেষ্টিত—আৰু প্ৰতিযোগিতা, ক্ষেত্ৰ-জয়, তথা ন্যায্য লাভৰ সুৰক্ষাত তেওঁৰ স্পষ্ট সহায়কাৰ্যসমূহ স্মৰণ কৰে। এই সূক্তৰ উদ্দেশ্য হৈছে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আৰু বাধাৰ মাজতো বিজয়, দীপ্তিময় সমৃদ্ধি, আৰু অটল বিবেচনা লাভৰ বাবে ইন্দ্ৰক আহ্বান কৰা।

15 mantras | Rishi: Gautama Rāhūgaṇa (traditional attribution for RV 1.33) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 34

Sukta 1.34

এই সূক্তত অশ্বিনৌ (নাসত্যদ্বয়)ক পুনঃপুন আহ্বান কৰা হৈছে—“আজি তিনিবাৰ” আৰু “দিনে দিনে”—যেন তেওঁলোকে নিজৰ দ্ৰুত ৰথেৰে আহি সদায় নতুন প্ৰেৰণা, ৰক্ষা আৰু জীৱনধাৰক সহায় আনেন। তেওঁলোকৰ বিস্তৃত গতি, সময়মতে উদ্ধাৰ-শক্তি, আৰু সুবীৰ (বীৰশক্তিত সমৃদ্ধ) ধন দান কৰাৰ ক্ষমতা প্ৰশংসিত হৈছে; শেষত বল লাভত বৃদ্ধি আৰু বিজয়ৰ বাবে সোজা প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।

12 mantras | Rishi: Gautama Rāhūgaṇa (traditional for RV 1.34) | Devata: Aśvinau

Chandas: Jagatī

Sukta 35

Sukta 1.35

RV 1.35 সৱিতৃ-স্তৱ; ইয়াত আৰম্ভণিতে অগ্নি, মিত্ৰ–বৰুণ আৰু ৰাত্ৰীক ৰক্ষাকাৰী সহায় শক্তি হিচাপে আহ্বান কৰা হয়, তাৰ পাছত সৱিতৃক দেৱীয় প্ৰেৰক ৰূপে ধৰা হয় যিয়ে সত্ত্বসমূহক নিৰাপদ, সু-নিৰ্মিত পথেদি আগবঢ়াই নিয়ে। স্তৱটোৱে সৱিতৃৰ বিশ্ব-ব্যৱস্থাপনাৰ ধ্যান কৰে—লোকলোকান্তৰত তেওঁৰ স্থিতি/আসনসমূহ, যি যমৰ ৰাজ্যকো স্পৰ্শ কৰে—আৰু সুৰক্ষা, সঠিক দিশ-নিৰ্দেশ, আৰু অন্তৰৰ “উচ্চাৰিত” পথপ্ৰদৰ্শন বিচাৰে, যিয়ে অস্পষ্টতা/অন্ধকাৰৰ পৰা স্পষ্ট দৰ্শনলৈ লৈ যায়।

11 mantras | Rishi: Hiraṇyastūpa Āṅgirasa (traditional attribution for RV 1.35) | Devata: Savitṛ (primary); with invocations to Agni, Mitra–Varuṇa, and Rātrī as supporting powers

Chandas: Jagatī (predominant for RV 1.35; verse-length consistent with Jagatī cadence)

Sukta 36

Sukta 1.36

RV 1.36 কাণ্বসকলৰ অগ্নি-সূক্ত; ইয়াত দিৱ্য অগ্নিক মহাশক্তিশালী, সৰ্বজন-আদৃত পুৰোহিত ৰূপে আহ্বান কৰা হৈছে, যিয়ে মানুহৰ বাক্য আৰু আহুতি দেৱতাসকলৰ ওচৰলৈ বহন কৰে। ঋত (বিশ্ব-নিয়ম)ৰ ওপৰত প্ৰজ্বলিত অগ্নিৰ প্ৰশংসা কৰা হয়, আৰু সূক্তটোৱে নিজেই তেওঁক বলৱান কৰক বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়। শেষত সুৰক্ষাৰ আবেদন—তেওঁৰ তীব্ৰ শিখাই ৰাক্ষস আৰু সকলো বৈৰী, কুটিল শক্তিক দগ্ধ কৰি আঁতৰাওক।

20 mantras | Rishi: Kaṇva (Kāṇva lineage; RV 1.36 is Kaṇva-associated) | Devata: Agni

Chandas: Gāyatrī (hymn RV 1.36 is predominantly Gāyatrī)

Sukta 37

Sukta 1.37

এই সূক্তত ঝড়-সেনা মৰুতসকলৰ উজ্জ্বল স্তৱ কৰা হৈছে—তেওঁলোকৰ অপ্রতিৰোধ্য বেগ, দীপ্তিমান ৰথ, আৰু ভয়-জাগোৱা শক্তি, যাৰ প্ৰভাৱত পৃথিৱীও কঁপে। কণ্ব ঋষিয়ে তেওঁলোকক শৃঙ্খলিত শক্তিৰে আহিবলৈ আহ্বান কৰে, যাতে উপাসকসকলৰ ভিতৰত বল, আনন্দ আৰু ঋত-সম্মত সঠিক গতি-প্ৰেৰণা জাগ্ৰত হয়। শেষত মৰুতসকলৰ সৈতে সখ্যতাৰ দৃঢ় ঘোষণা আৰু তেওঁলোকৰ উল্লাসময় পৰাক্ৰমে পোষিত পূৰ্ণ জীৱন যাপন কৰাৰ কামনা প্ৰকাশ পায়।

15 mantras | Rishi: Kaṇva (Kaṇva lineage) | Devata: Maruts

Chandas: Gāyatrī (probable for opening of hymn; short 3-pāda structure typical)

Sukta 38

Sukta 1.38

এই সূক্তত মৰুত-গণক ইন্দ্ৰৰ দ্ৰুতগামী, বজ্ৰগৰ্জন-ধ্বনিযুক্ত সহচৰ ৰূপে আহ্বান কৰা হৈছে; কোন আনন্দে তেওঁলোকক টানি আনে সেয়া সুধি, সু-প্ৰস্তুত হৱি গ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰা হৈছে। বিজুলী, বৰষুণ আৰু গৰ্জনময় শক্তিৰ সৈতে তেওঁলোকৰ ধুমুহা-দীপ্তি প্ৰশংসা কৰি, উপাসকসকলৰ বাবে ৰক্ষা, বৃদ্ধি আৰু অন্তৰ-বল দৃঢ় কৰাৰ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। সূক্তৰ অন্তত মৰুতসকলক সোজাকৈ আৰাধনা কৰিবলৈ আৰু তেওঁলোকৰ শক্তি ‘ইয়াত আমাৰ ভিতৰতে বৃদ্ধি পাওক’ বুলি আহ্বান কৰা হৈছে।

15 mantras | Rishi: Kaṇva (Kaṇva lineage) | Devata: Marutaḥ

Chandas: Gāyatrī/Anuṣṭubh-like? (uncertain; requires metrical verification)

Sukta 39

Sukta 1.39

এই সূক্তত দূৰ দেশৰ পৰা জ্বলা শক্তিৰে উজাই অহা মৰুতসকলক আহ্বান কৰা হৈছে; সিহঁতে কাৰ প্ৰেৰণাত গতি কৰে আৰু কাক সহায় বা আঘাত কৰিবলৈ মনস্থ কৰিছে—সেয়া সুধা হৈছে। গৰ্জন কৰা সিহঁতৰ ৰথ, পৃথিৱী কঁপাই তোলা আগমন, আৰু অপ্রতিৰোধ্য বলৰ উজ্জ্বল বৰ্ণনা দিয়া হৈছে; লগতে বৈৰী শক্তিৰ বিৰুদ্ধে—বিশেষকৈ ঋষিৰ প্ৰেৰিত দৰ্শন (ṛṣi)ৰ বিৰোধীসকলৰ বিৰুদ্ধে—সিহঁতৰ সুৰক্ষা প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।

10 mantras | Rishi: Kaṇva (Kāṇva lineage; traditional attribution) | Devata: Maruts

Chandas: Trishtubh (probable; needs verse-scan confirmation)

Sukta 40

Sukta 1.40

এই সূক্তত পবিত্ৰ বাক্‌ আৰু প্ৰাৰ্থনাৰ অধিপতি ব্ৰহ্মণস্পতিলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে—তেওঁ উঠি যজ্ঞৰ নেতৃত্ব লওক, যাতে মন্ত্ৰ কাৰ্যকৰী আৰু ৰক্ষাদায়ক হয়। মৰুতসকলক তেওঁলোকৰ উদাৰ শক্তিৰে আগবাঢ়ি আহিবলৈ মাত দিয়া হৈছে, আৰু ইন্দ্ৰক দ্ৰুত প্ৰেৰক আৰু অজেয় বল ৰূপে কাৰ্য কৰি ভয় আৰু সংঘাতৰ মাজতো দৃঢ় কুশল-কল্যাণ স্থাপন কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰা হৈছে।

8 mantras | Devata: Brahmaṇaspati (with Maruts and Indra invoked)

Sukta 41

Sukta 1.41

এই সূক্তত আদিত্যসকল—বৰুণ, মিত্ৰ আৰু অৰ্যমন—ক ঋত (বিশ্ব আৰু নৈতিক শৃঙ্খলা)ৰ দূৰদৰ্শী ৰক্ষক হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে, আৰু পৰাজয়, ভ্ৰান্তি আৰু বৈৰী ষড়যন্ত্ৰৰ পৰা ৰক্ষা বিচৰা হৈছে। তেওঁলোকক ‘সোজা পথ’ত যজ্ঞক আগবঢ়াই নিয়া পথপ্ৰদৰ্শক ৰূপে দেখুওৱা হৈছে—যিয়ে সঠিক চিন্তা, সামাজিক সমন্বয় আৰু বিপদৰ মাজেৰে নিৰাপদ গমন নিশ্চিত কৰে। শেষত নৈতিক সুৰ স্পষ্ট: দেখাত উদাৰ মানুহৰ প্ৰতিও বিচক্ষণতা ৰাখিবলৈ, আৰু ক্ষতিকাৰক বাক্যৰ টানত নপৰিবলৈ উপদেশ দিয়া হৈছে।

9 mantras | Devata: Varuṇa, Mitra, Aryaman (Ādityas)

Sukta 42

Sukta 1.42

এই সূক্তটো পূষণলৈ উদ্দেশ্য কৰা এক যাত্ৰা-প্ৰাৰ্থনা। উপাসকে অনুৰোধ কৰে যে পূষণ পথত আগতে গৈ দুঃখ-কষ্ট আৰু বিপদ আঁতৰাওক, আৰু ইচ্ছিত গন্তব্যলৈ নিৰাপদে পথ দেখুৱাই লৈ যাওক। পূষণৰ অভিভাৱকত্বত ন্যায়সঙ্গতভাৱে অৰ্জিত আৰু ন্যায়সঙ্গতভাৱে উপভোগ্য, সু-অৰ্জিত সমৃদ্ধিও বিচৰা হৈছে। শেষত বিবাদ নহয়, শান্তিময় স্তুতিত উপসংহাৰ কৰি, স্থায়ী ধন-সম্পদৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়।

10 mantras | Devata: Pūṣan

Sukta 43

Sukta 1.43

RV 1.43 ৰুদ্ৰক উদ্দেশ্য কৰি ৰচিত এটা সংক্ষিপ্ত গায়ত্ৰী স্তোত্ৰ; ইয়াত হৃদয়-শান্তিকৰ, যথাযথ ‘স্তুতিবাক্য’ লাভৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে—যি ভয়ংকৰ দেৱতাক শান্তি, সুৰক্ষা আৰু কল্যাণৰ উৎসলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে। স্তোত্ৰটোৱে ৰুদ্ৰৰ উপকাৰী, দীপ্তিময় দিশ (সূৰ্য আৰু সোণৰ দৰে উজ্জ্বল) উজ্জ্বলকৈ দেখুৱায়, আৰু অন্তৰ্নিহিতভাৱে তেওঁৰ ভয়জাগানীয়া শক্তিকো স্বীকাৰ কৰি, উপাসক আৰু সমাজৰ বাবে আৰোগ্য আৰু মঙ্গল নিশ্চিত কৰাত লক্ষ্য ৰাখে।

9 mantras | Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional for RV 1.43) | Devata: Rudra

Chandas: Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables; typical for concise invocations)

Sukta 44

Sukta 1.44

RV 1.44 এটা প্ৰভাত-সংলগ্ন অগ্নি-সূক্ত; ইয়াত পবিত্ৰ অগ্নিক দেৱীয় দূত হিচাপে জ্বলাই, উষাৰ সৈতে জাগি উঠা দেৱতাসকলক আনিবলৈ আৰু দানশীল যজমানক “বহুৰঙীয়া” সমৃদ্ধি দান কৰিবলৈ তেওঁক প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়। স্তৱ আগবঢ়াৰ লগে লগে অগ্নিক প্ৰভাতৰ বিস্তৃত দেৱমণ্ডলীত—সবিতৃ, উষা, অশ্বিন-যুগল, ভাগ, মৰুত, আৰু বৰুণ—সহ আহ্বান কৰা হয়; ফলত এই যজ্ঞ সোম-যাগলৈ দেৱীয় শক্তিসমূহক সমন্বিতভাৱে আদৰণি জনোৱা আৰু ঋতৰ শৃঙ্খলা স্থাপন কৰা এক ক্ৰিয়া হৈ উঠে।

14 mantras | Devata: Agni

Sukta 45

Sukta 1.45

এই সূক্তত অগ্নিক পুৰোহিত-আহ্বানকাৰী ৰূপে সম্বোধন কৰা হৈছে, যিজনে বসু, ৰুদ্ৰ আৰু আদিত্য—এই দিৱ্য গোষ্ঠীসমূহক মানৱ যজ্ঞলৈ আনি আচাৰক “সু-অধ্বৰ” (সুপথিত) কৰি তোলে। বাৰে বাৰে অগ্নিক অনুৰোধ কৰা হয় যেন তেওঁ আহুতি আৰু যজমানৰ অভিপ্ৰায়/সংকল্পক ঊৰ্ধ্বলৈ বহন কৰে, যাতে মনুৰ মানৱ সমাজ ঋত (বিশ্ব-নিয়ম)ৰ সৈতে সঙ্গতি লাভ কৰে। সূক্তটোৱে অগ্নিৰ যজনাক সোমৰ উপস্থিতিৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে সংযোগ কৰে; শেষত দেৱতাসকলক পান কৰিবলৈ আহ্বান জনাই যজ্ঞই সাধাৰণ সময়ক অতিক্ৰম কৰক বুলি কামনা কৰা হয়।

10 mantras | Rishi: Kaṇva (Kāṇva lineage) (traditional for RV 1.45) | Devata: Agni (as summoner and sacrificer); also invokes Vasus, Rudras, Ādityas

Chandas: Gāyatrī (probable; requires pada-count verification)

Sukta 46

Sukta 1.46

ঋগ্বেদ ১.৪৬ এটা প্ৰভাত-আহ্বান, য’ত উষাৰ প্ৰকাশৰ জৰিয়তে অশ্বিনী-দ্বয়ক আগমনৰ বাবে মাত দিয়া হয়। এই সূক্তত দিৱ্য যমজদ্বয়ক দ্ৰুত উদ্ধাৰক আৰু চিকিৎসক হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে, যিসকলে নিজৰ দীপ্তিময় ৰথত আহে। তেওঁলোকক ‘অস্তিত্বৰ নদী’সমূহ পাৰ হৈ আহিবলৈ, সোম গ্ৰহণ কৰিবলৈ, আৰু উপাসক তথা সমাজক সুৰক্ষা, কল্যাণ-সুখ আৰু নিৰ্বিঘ্ন সহায় দান কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।

15 mantras | Rishi: Kaṇva (Kanvas; RV 1.46 traditionally Kaṇva-pravara) | Devata: Aśvins (with Uṣas as the presenting power in the opening)

Chandas: Gāyatrī

Sukta 47

Sukta 1.47

কণ্বৰ এই সূক্তত অশ্বিনৌক আহ্বান কৰা হৈছে—তেজস্বী ৰথত দ্ৰুত আহি, তেওঁলোকৰ বাবে পিষা সৰ্বাধিক মধুৰ সোম পান কৰক; ‘ঋত’ বৃদ্ধি কৰি কল্যাণ আৰু সুস্থতা পুনঃস্থাপন কৰক। বাৰে বাৰে এই যুগল চিকিৎসকক অনুৰোধ কৰা হৈছে যে, দানশীল যজমানক পৃথিৱীৰ গভীৰতা আৰু স্বৰ্গীয় বিস্তাৰ—সকলো লোকৰ পৰা আহৰণ কৰা ৰত্ন (মণি/শক্তি) আৰু ৰয়ি (সমৃদ্ধি, পূৰ্ণতা) দান কৰক। সূক্তৰ অন্তত কণ্বৰ যজ্ঞ-সত্ৰসমূহৰ সৈতে অশ্বিনদ্বয়ৰ দীৰ্ঘদিনীয়া অন্তৰঙ্গতা পুনৰ নিশ্চিত কৰি, এই নিমন্ত্ৰণক ব্যক্তিগত আৰু পৰম্পৰাগত—দুয়ো ৰূপে স্থাপন কৰা হৈছে।

10 mantras | Rishi: Kaṇva | Devata: Aśvinau

Chandas: Jagati (probable for RV 1.47.1 due to longer line; requires metrical verification)

Sukta 48

Sukta 1.48

এই সূক্তটো উষাসলৈ প্ৰভাত-আহ্বান; তেওঁক মধুৰতা, বিস্তৃত পোহৰ আৰু উদাৰ ধন-সম্পদসহ উদিত হ’বলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে, যাতে মানৱজীৱন স্পষ্টতা আৰু ধৰ্মসম্মত কৰ্মত জাগ্ৰত হয়। পদ্যসমূহত উষাসক সেই প্ৰকাশকাৰিণী হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে যিয়ে অন্ধকাৰ দূৰ কৰে, মঙ্গল আৰু বল আনে, আৰু উপাসকক পূৰ্ণতা, শ্ৰী-শোভা আৰু পোষণৰ ধাৰক শক্তিসমূহৰ সৈতে সুৰ মিলাই দিয়ে।

16 mantras | Rishi: Kaṇva | Devata: Uṣas (Dawn)

Chandas: Gāyatrī (probable for RV 1.48; verse-level not independently verified here)

Sukta 49

Sukta 1.49

এই সংক্ষিপ্ত উষস্-সূক্তত প্ৰভাতদেৱীক আহ্বান কৰা হৈছে—তেওঁ যেন দীপ্ত উচ্চতাৰ পৰা নিজৰ মঙ্গলময় শক্তিসহ আহে, জাগৰণ, শৃঙ্খলা আৰু জীৱনৰ সঠিক তাল-লয় আনে। তেওঁৰ ৰশ্মিয়ে সমগ্ৰ উজ্জ্বল জগত আলোকিত কৰাৰ লগে লগে, পাখিধাৰী, দ্বিপদ আৰু চতুষ্পদ—সকলো প্ৰাণী ঋত (ব্ৰহ্মাণ্ডীয় সত্য) অনুসাৰে গতি লাভ কৰি জাগি উঠে বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। শেষত কাণ্বসকলে প্ৰেৰিত বাক্যৰে স্পষ্টকৈ তেওঁক মাতি, সত্য ধন-সম্পদ আৰু অন্তৰৰ স্পষ্টতা কামনা কৰে।

4 mantras | Rishi: Praskaṇva Kāṇva (Kāṇva lineage) | Devata: Uṣas (Dawn)

Chandas: Gāyatrī (probable for RV 1.49; verse-level metrical confirmation recommended)

Sukta 50

Sukta 1.50

RV 1.50 সূৰ্যক জাতবেদস্‌ ৰূপে উজ্জ্বল স্তৱ—সৰ্বজ্ঞ, সৰ্বপ্ৰকাশক শক্তি, যাঁৰ ৰশ্মিয়ে সকলো জীৱৰ বাবে তেওঁক দৃষ্টিগোচৰ কৰে। এই সূক্তত তেওঁৰ দৈনিক উদয় আৰু দ্যুলোক আৰু অন্তৰীক্ষত বিস্তৃত গতি-পথ অনুসৰণ কৰা হৈছে; তেওঁক সময়ৰ মাপক, জন্মসমূহৰ সাক্ষী, আৰু চেতনাৰ জাগৰণকাৰী হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। শেষত আছে এক ৰক্ষাৰ প্ৰাৰ্থনা: আদিত্য সম্পূৰ্ণ বলৰে উদিত হ’লে, তেওঁ বৈৰী শক্তিসমূহক দমন কৰক আৰু উপাসকক ঘৃণাকাৰীৰ ক্ষমতাৰ পৰা ৰক্ষা কৰক।

13 mantras | Rishi: Kaṇva (Kāṇva lineage; hymn RV 1.50 traditionally ascribed to Kaṇvas) | Devata: Sūrya (Sun)

Chandas: Gāyatrī (probable for RV 1.50.1–4; verse-level metrical confirmation recommended)

Sukta 51

Sukta 1.51

RV 1.51 ইন্দ্ৰ-স্তোত্ৰৰ এক প্ৰবল সূক্ত; ইয়াত ইন্দ্ৰক ধন-সম্পদে উথলি উঠা সাগৰ আৰু অজেয় বীৰ-চেম্পিয়ন হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে, যাৰ মহিমা মানৱ-মাপ অতিক্ৰম কৰে। কবিয়ে সংঘাত আৰু সামূহিক প্ৰচেষ্টাত ইন্দ্ৰৰ সহায় বিচাৰে—মিত্ৰ আৰু বৈৰীক চিনাক্ত কৰিবলৈ, আইন-নমনা/অধৰ্মী শক্তিসমূহক দমন কৰিবলৈ, আৰু যজ্ঞকাৰীসকলক বীৰত্বৰ বল আৰু সুৰক্ষাময় আশ্ৰয় দান কৰিবলৈ।

15 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional attribution for RV 1.51) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (typical for many Indra hymns; this verse is in longer cadence than gāyatrī)

Sukta 52

Sukta 1.52

ঋগ্বেদ ১.৫২ ইন্দ্ৰ-স্তুতি, য’ত বৃত্ৰ-বধৰ বিজয়ক কেন্দ্ৰ কৰি বৰ্ণনা কৰা হৈছে—এই বিজয়ে জলসমূহ মুক্ত কৰে আৰু মানুহৰ দৃষ্টি আৰু ঋত/শৃঙ্খলাৰ বাবে সূৰ্যক স্থাপন কৰে। সূক্তখনে ইন্দ্ৰক বলৱান, দ্ৰুতগামী বীৰ-চেম্পিয়ন ৰূপে প্ৰশংসা কৰে—সু-গঠিত বাক্য/স্তোত্ৰে আহ্বান কৰা, মৰুতসকলৰ সৈতে, আৰু দেৱতাসকলৰ দ্বাৰা আনন্দিত। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে যজমানৰ প্ৰতি ইন্দ্ৰক অনুকূল কৰি সুৰক্ষা, গাতু (পথ/গমন), আৰু তেওঁৰ নিৰ্ণায়ক যুদ্ধশক্তিৰে অৰ্জিত প্ৰাচুৰ্য/সমৃদ্ধি দান কৰোৱা।

15 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional for RV 1.52 in many Anukramaṇī lists) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 53

Sukta 1.53

বিশ্বামিত্ৰৰ এই ত্ৰিষ্টুভ স্তোত্ৰই ইন্দ্ৰক প্ৰশংসাৰ “নতুন বাক্য” আগবঢ়ায়; যজ্ঞৰ দীপ্ত আসনত তেওঁক আহ্বান কৰি ঘোষণা কৰে যে সত্য ধন সৎ প্ৰচেষ্টাৰে লাভ হয়, খালী চাটুকাৰিতাৰে নহয়। ই সোমাজাত পৰাক্ৰমে ইন্দ্ৰৰ বৃত্ৰবধ আৰু বাধা-ভাঙনি কীৰ্তি উদ্‌যাপন কৰে, আৰু শেষত প্ৰাৰ্থনা কৰে যে উপাসকসকল ইন্দ্ৰৰ মঙ্গলময় বন্ধু হওক—বীৰশক্তি, দীঘলীয়া আয়ু আৰু বিজয়ী অগ্ৰগতিৰে সমৃদ্ধ।

11 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditionally for RV 1.53) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 54

Sukta 1.54

বিশ্বামিত্ৰৰ এই ইন্দ্ৰ-সূক্তত যুদ্ধ আৰু দুখ-সঙ্কটৰ মাজত গায়কসকলক মঘৱান ইন্দ্ৰে যেন ত্যাগ নকৰে বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে, আৰু তেওঁৰ পৰাক্ৰমৰ কোনো সীমা নাই বুলি দৃঢ়ভাৱে কোৱা হৈছে। ইয়াত ইন্দ্ৰৰ জগত্-কঁপোৱা কীৰ্তি—নদীৰ আৰ্তনাদ, অৰণ্যৰ গর্জন, দুৰ্গ-দৃঢ় গড় ভাঙি পেলোৱা—স্মৰণ কৰি সেই স্মৃতিকে সমুদায়ৰ বাবে ৰক্ষা, বিজয়ী শক্তি আৰু দীৰ্ঘস্থায়ী সমৃদ্ধিৰ অনুৰোধলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হৈছে।

11 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditionally for RV 1.54) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 55

Sukta 1.55

এই সূক্তত ইন্দ্ৰৰ অপৰিমেয় মহিমা বঢ়াই কোৱা হৈছে—ইমান বিশাল যে স্বৰ্গ আৰু পৃথিৱীয়েও তেওঁক ধাৰণ বা মাপিব নোৱাৰে—আৰু যুদ্ধত তেওঁৰ ভয়ংকৰ, দীপ্তিমান শক্তিক স্তুতি কৰা হৈছে। বজ্ৰ (বজ্ৰায়ুধ) গঢ়া আৰু ধাৰ দিয়া কথাটো বাৰে বাৰে উত্থাপন কৰা হৈছে—এই নিৰ্ণায়ক শক্তিয়ে বাধা-অৱৰোধ ধ্বংস কৰি জনসাধাৰণৰ বাবে বল, সুৰক্ষা আৰু অক্ষয় ধন-সম্পদ নিশ্চিত কৰে।

8 mantras | Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable; requires metrical verification)

Sukta 56

Sukta 1.56

এই সূক্তত ইন্দ্ৰৰ অপ্রতিৰোধ্য অগ্ৰগতিৰ প্ৰশংসা কৰা হৈছে: তেওঁ দ্ৰুত অশ্বৰ দৰে উঠি দাঁড়ায়, হৰিত-যোজিত ৰথেৰে আগবাঢ়ে, আৰু গর্জনময় বলৰে অন্ধকাৰ দূৰ কৰে। নিজৰ তৱিষী (দিব্য প্ৰচণ্ড শক্তি) দ্বাৰা বলীয়ান হৈ তেওঁ দ্যৌ আৰু পৃথিৱীক ধাৰণ কৰে, আৰু সোমৰ উল্লাসত বৃত্ৰৰ বন্ধন ভাঙি জলধাৰা মুক্ত কৰে। এই সূক্ত ৰক্ষা, পোহৰ আৰু প্ৰাচুৰ্যৰ বাবে ইন্দ্ৰৰ বিজয়ী শক্তিক আহ্বান।

6 mantras | Devata: Indra (high probability in this local sequence; exact assignment should be confirmed from RV Anukramaṇī)

Chandas: Trishtubh (probable; requires metrical verification)

Sukta 57

Sukta 1.57

এই ছয়-পদীয়া ত্ৰিষ্টুভ্ স্তোত্ৰত ইন্দ্ৰক অপৰিমেয় দাতা ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যাঁৰ “ধৰিবলৈ কঠিন” দান সকলো প্ৰাণীৰ বাবে অবিৰতভাৱে উজলি পৰে। ইয়াত তেখেতৰ নিৰ্ণায়ক বিজয়-কৃত্য স্মৰণ কৰা হয়: বজ্ৰেৰে মহান পৰ্বত বিদীৰ্ণ কৰি আবদ্ধ জলধাৰা মুক্ত কৰিলে, যাৰ ফলত জগত ধাৰিত হয়। কবিয়ে সমাজক ইন্দ্ৰৰ আশ্ৰিত ৰূপে স্থাপন কৰি, তেখেতক আমাৰ বাক্য গ্ৰহণ কৰি আমাৰ জীৱন আৰু বল-শক্তি সৱল কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰে।

6 mantras | Rishi: Vasiṣṭha Maitrāvaruṇi | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 58

Sukta 1.58

ঋগ্বেদ ১.৫৮ত অগ্নিক হোতৃ আৰু দিৱ্য দূত হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যজ্ঞৰ বিধিৰে তেওঁ গতি লাভ কৰি মধ্যাকাশ অতিক্ৰম কৰে আৰু দেৱতাসকলক আহুতিলৈ আহ্বান কৰে। এই সূক্তত অগ্নিৰ উপকাৰী যাজকীয় ভূমিকা আৰু অৰণ্যত বতাহে উচটাই তোলা, জ্বলন্ত, ভয়ংকৰ শক্তিৰ একেলগে চিত্ৰণ আছে; শেষত তেওঁৰ পৰা আশ্ৰয়, দুঃখ-কষ্টৰ পৰা ৰক্ষা, আৰু উষা-আনোতা প্ৰেৰণা আৰু ধন-সম্পদ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।

9 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 1.58) | Devata: Agni (Hotar; as messenger)

Chandas: Jagatī (probable for RV 1.58; verify in critical edition)

Sukta 59

Sukta 1.59

এই সূক্তত অগ্নিক বৈশ্বানৰ—সাৰ্বজনীন অগ্নি—ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; যাৰ ভিতৰত সকলো আন অগ্নি আনন্দিত হয়। অগ্নিক মানৱ বসতিৰ “নাভি” (কেন্দ্ৰীয় বন্ধন) বুলি দেখুওৱা হৈছে, যিয়ে লোকসকলক ধৰ্মসম্মত শৃঙ্খলাত একেলগে ধৰি ৰাখে। তেওঁ প্ৰেৰিত হোতৃ হিচাপে প্ৰাচীন, মহাশক্তিশালী স্তোত্ৰ আৰু আহুতি দেবতাসকলৰ ওচৰলৈ বহন কৰে, আৰু ভাৰদ্বাজ বংশধৰসকলসহ সকলো জনতাক বল, সমৃদ্ধি আৰু সুশৃঙ্খল জীৱন দান কৰে।

7 mantras | Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional for RV 1.59) | Devata: Agni Vaiśvānara

Chandas: Triṣṭubh (11-syllable pādas, standard for many Agni hymns here)

Sukta 60

Sukta 1.60

এই সৰু ত্ৰিষ্টুভ স্তোত্ৰত অগ্নিক উজ্জ্বল “সভাৰ সংকেত” আৰু দ্ৰুত দূত হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে, যাৰ কৰ্মই যজ্ঞত তৎক্ষণাৎ ফল আনে। ইয়াত মাতৰিশ্বনে ভৃগুসকলৰ ওচৰলৈ অগ্নিক আনি দিয়া পৌৰাণিক কাহিনী স্মৰণ কৰা হৈছে আৰু সেই আদিম দানক মানুহে হৃদয়ৰ পৰা আৰু যজ্ঞভূমিৰ পৰা বাৰে বাৰে অগ্নি জ্বলাই তোলাৰ কৰ্মৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছে। স্তোত্ৰটোৰ অন্তত কবিয়ে অগ্নিক ধন-সম্পদৰ অধিপতি বুলি ঘোষণা কৰে আৰু উষা-মুখী প্ৰাৰ্থনাত শীঘ্ৰ আগমন আৰু অন্তৰ্জ্যোতিৰ উদ্ভাসৰ বাবে নিবেদন কৰে।

5 mantras | Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional for RV 1.60) | Devata: Agni (with Mātariśvan in narrative role)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 61

Sukta 1.61

RV 1.61 এটা ত্ৰিষ্টুভ্ ছন্দৰ সূক্ত, য’ত গৌতমসকলে ইন্দ্ৰলৈ এক শক্তিশালী স্তোত্ৰ আগবঢ়াই, তেওঁৰ উথলি-পৰা মহিমা—যি স্বৰ্গ, পৃথিৱী আৰু মধ্যাকাশ জুৰি বিস্তৃত—আৰু আলোক আৰু বিজয় লাভ কৰোৱা অদম্য যুদ্ধশক্তিক প্ৰশংসা কৰে। সূক্তটোৱে বাৰে বাৰে প্ৰশংসাক ‘উপহাৰ’ (ব্ৰহ্মাণি) বুলি চিত্ৰিত কৰে, যিয়ে ইন্দ্ৰক বলৱান কৰে; লগতে কবিসকলৰ ভিতৰত প্ৰেৰিত দৃষ্টি স্থাপন কৰিবলৈ আৰু উষা-জন্মা দ্ৰুত সমৃদ্ধি আৰু বুদ্ধি আনিবলৈ তেওঁক অনুৰোধ কৰে।

16 mantras | Rishi: Gautama (Gautamāsaḥ) for RV 1.61 | Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (standard for many Indra hymns in RV 1)

Sukta 62

Sukta 1.62

এই ত্ৰিষ্টুভ্ স্তোত্ৰত ইন্দ্ৰলৈ এক সুগঠিত “নতুন” ব্ৰহ্মন (পবিত্ৰ মন্ত্র-ৰচনা) নিবেদন কৰা হৈছে আৰু অঙ্গিৰস ধাৰাত তেওঁক স্তুতি কৰা হৈছে—প্ৰেৰিত বাক্‌শক্তিৰ বহুল-শ্ৰুত অধিপতি আৰু বিজয়ী বলৰ স্বামী ৰূপে। ইয়াত অঙ্গিৰস-বংশীয় চিত্ৰকল্প উত্থাপিত—ঋষিসুলভ স্তুতি, দ্যৌ-প্ৰিথিৱীৰ কসমিক ধাৰণ, আৰু ইন্দ্ৰৰ দীপ্তিমান ৰথ-দল—যাৰ দ্বাৰা উপাসকসকলৰ বাবে সঠিক পথ-নিৰ্দেশ, ৰক্ষা, আৰু উষা-বাহিত প্ৰেৰণা নিশ্চিত কৰা হয়।

13 mantras | Rishi: Gautama (Gotamāsaḥ) | Devata: Indra (with Angiras lineage imagery)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 63

Sukta 1.63

এই ত্ৰিষ্টুভ্ ছন্দৰ সূক্তত ইন্দ্ৰক “মহান” বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যাঁৰ পৰাক্ৰমে দ্যৌ আৰু পৃথিৱী স্থিৰ থাকে, আৰু যাঁৰ সন্মুখত পৰ্বতমালাও ভয়-ভক্তিত অচল হৈ দৃঢ়ভাৱে থিয় দিয়ে। সূক্তখনে তেওঁক প্ৰাৰ্থনা কৰে যাতে তেওঁ উপাসকসকলক বৈৰী শক্তিৰ পৰা ৰক্ষা কৰে, প্ৰতিবাধা ভাঙি পেলায়, আৰু সুগঠিত বল, বিজয়, আৰু প্ৰেৰিত ধন-সম্পদ দান কৰে—বিশেষকৈ প্ৰভাতবেলাত গৌতমসকলৰ ব্ৰহ্মণ (পবিত্ৰ উচ্চাৰণ)ৰ দ্বাৰা।

9 mantras | Rishi: Gotama Rāhūgaṇa (traditional attribution for RV 1.63) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 64

Sukta 1.64

এই মৰুত-স্তোত্ৰত নোধাস গৌতমে ঝড়-গণৰ বাবে এটা “সু-গঠিত” প্ৰশস্তি ৰচনা কৰিছে—সিংহ-সদৃশ গর্জন, দীপ্তিমান ৰূপ আৰু একত্ৰিত শক্তিক উদ্‌যাপন কৰি, যি বাধা ভাঙে আৰু অন্ধকাৰ দূৰ কৰে। সূক্তটো সাৱধান কাব্যিক আহ্বানৰ পৰা আৰম্ভ কৰি সজীৱ যুদ্ধময় চিত্ৰণলৈ আগবাঢ়ে, আৰু শেষত ঋত (বিশ্ব-ব্যৱস্থা)ৰ সৈতে সঙ্গতিপূৰ্ণ প্ৰেৰিত শক্তি আৰু দৃঢ়, বীৰ-বহনকাৰী ধন-সম্পদৰ বাবে এক ব্যৱহাৰিক প্ৰাৰ্থনাত সমাপ্ত হয়।

15 mantras | Rishi: Nodha Gautama (Nodhas, of the Gautama lineage) | Devata: Maruts (Rudra’s storm-host; powers of dynamic force)

Chandas: Triṣṭubh (11-syllable pādas; typical for Marut hymns)

Sukta 65

Sukta 1.65

RV 1.65-এ অগ্নিক গোপন হলেও সন্ধানযোগ্য শিখা হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—গুহাত শিকাৰ অনুসৰণ কৰাৰ দৰে তেওঁক অনুসৰণ কৰি ধৰা যায়—যি প্ৰাৰ্থনাৰ দ্বাৰা যোজিত হৈ দেৱতাসকললৈ আহুতি বহন কৰে। স্তোত্ৰখনে তেওঁৰ অপ্রতিৰোধ্য উত্থানক (মুক্ত ঘোঁৰা বা বান্ধভাঙা নদীৰ দৰে) উদ্‌যাপন কৰে আৰু তেওঁক দূৰ-প্ৰভাময় জ্ঞানী, “ঋত-জন্মা,” হিচাপে অংকন কৰে—যিয়ে উপাসনাক অদৃশ্যতা/অন্ধকাৰৰ পৰা দীপ্তিমান শৃঙ্খলা-ব্যৱস্থালৈ পথ দেখুৱায়।

10 mantras | Rishi: Gautama Rāhūgaṇa (traditional attribution for RV 1.65) | Devata: Agni (probable; RV 1.65 is an Agni hymn in the standard Anukramaṇī tradition)

Chandas: Gāyatrī/Anuṣṭubh uncertain from single pāda excerpt; full hymn needed for secure meter

Sukta 66

Sukta 1.66

ঋগ্বেদ ১.৬৬ত অগ্নিক বহুধা-দীপ্তিমান, সৰ্বদৰ্শী উপস্থিতি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—ধন, সূৰ্য, প্ৰাণ আৰু “চিৰন্তন পুত্ৰ” ৰূপে—যিয়ে জীৱন ধাৰণ কৰে আৰু অন্তৰ্নিহিত শক্তি জাগ্ৰত কৰে। স্তোত্ৰখনত লোকসমূহৰ মাজত অগ্নিৰ দীপ্ত উদ্ভৱ, যুদ্ধযোগ্য বল, আৰু অন্ধকাৰৰ সোঁতক আগুৱাই ঠেলি আঁতৰাই দিয়া ক্ষমতা বৰ্ণিত; যাতে দীপ্ত “গাই” (কিৰণ/অন্তৰ্দৃষ্টি)সমূহ স্বৰ্গীয় দৃষ্টিৰ সৈতে সুৰ মিলায়।

10 mantras | Rishi: Gṛtsamada (traditional) | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires verification)

Sukta 67

Sukta 1.67

এই সূক্তত অগ্নিক অৰণ্যত শীঘ্ৰ-জন্মা শিখা হিচাপে আৰু মৰ্ত্যলোকৰ মাজত মিত্ৰ-সদৃশ বন্ধু হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি সঠিক শ্ৰৱণ আৰু ঋত প্ৰতি স্বেচ্ছা আনুগত্যৰ দ্বাৰা সমাজক সুৰ মিলাই একত্ৰ কৰে। অগ্নিক গুহাত লুকাই থকা দীপ্তিমান “গো-ধন”ৰ সন্ধানকাৰী আৰু ৰক্ষক ৰূপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে; আৰু শেষত জলসমূহৰ নিবাসত স্থাপিত জাগ্ৰত বুদ্ধি (চিত্তি)ৰ দৰ্শনত উপনীত হয়, য’ত জ্ঞানীসকলে একেলগে সন্মতি/সমন্বয় গঢ়ি তোলে।

10 mantras | Rishi: Gṛtsamada | Devata: Agni (with Mitra-quality: harmonizing friend within mortals)

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 1.67)

Sukta 68

Sukta 1.68

এই সূক্তত সদায় জাগ্ৰত অগ্নিক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি স্বৰ্গমুখী হৈ উঠি যায়, চলমান আৰু স্থিৰ সকলোৰে পথসমূহ সুশৃঙ্খল কৰে, আৰু ৰাতিবোৰ “মেলি” দিয়ে—আলো, জ্ঞান আৰু ধৰ্ম্য কৰ্মৰ বাবে ঠাই উন্মুক্ত কৰে। ইয়াত সচেতন জ্ঞাতা আৰু গৃহপতি অগ্নিক প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে যে, যিসকলে আহুতি দিয়ে আৰু যিসকলে তেওঁৰ পৰা শিক্ষা বিচাৰে, তেওঁলোকৰ বাবে ধন-সমৃদ্ধি (ৰায়স)ৰ দুৱাৰসমূহ প্ৰশস্ত কৰি দিয়ক।

10 mantras | Rishi: Parāśara (traditional for this Agni hymn cluster) | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (likely; confirm)

Sukta 69

Sukta 1.69

এই অগ্নি-সূক্তত অগ্নিক দীপ্তিমান, দ্যুলোক-সদৃশ পোহৰ হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি ঋতৰ সঠিক পথত গতি কৰে আৰু উষাৰ প্ৰেমিকৰ দৰে যজ্ঞক জাগ্ৰত কৰে। সূক্তটোৱে অগ্নিক একত্ৰিত মানৱ-সমুদায়ে আহ্বান কৰা দিৱ্য শক্তি হিচাপে দেখুৱাইছে, যিয়ে সমৃদ্ধি, ৰক্ষা আৰু স্বৰ (সূৰ্যলোক)ৰ দৰ্শনৰ দুৱাৰ মেলে। এই সূক্তৰ উদ্দেশ্য হৈছে অগ্নিক অন্তৰত আৰু বাহিৰত প্ৰজ্বলিত কৰা, যাতে তেওঁ আহুতি বহন কৰি সকলো সিদ্ধি দান কৰে।

10 mantras | Rishi: Gṛtsamada (traditional for RV 1.69, Agni-hymn) | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)

Sukta 70

Sukta 1.70

RV 1.70 অগ্নিৰ স্তৱ; ইয়াত আৰ্য-মনীষা (উচ্চ, সুসংবদ্ধ অন্তৰ্দৃষ্টি)ৰ জৰিয়তে “প্ৰাচীন প্ৰাচুৰ্য” লাভ/জয় কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে আৰু অগ্নিয়ে সকলো সিদ্ধি-অর্জন সুৰক্ষিত কৰক বুলি অনুৰোধ কৰা হৈছে। সূক্তটোৱে অগ্নিক সচেতন জ্ঞাতা আৰু ৰক্ষক হিচাপে দেখুৱায়—যজ্ঞ আৰু জীৱনৰ বিস্তৃত ভিত্তিসমূহৰ প্ৰহৰী, যিয়ে দেৱ আৰু মৰ্ত্যৰ জন্মসমূহ বুজে, আৰু সাধকক অন্তৰ আৰু বাহিৰৰ সংঘাতৰ মাজেৰে সঠিক উদ্ভৱ আৰু বিজয়লৈ পথ দেখুৱায়।

11 mantras | Rishi: Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditionally for RV 1.70) | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (verse-level confirmation recommended)

Sukta 71

Sukta 1.71

এই সূক্তত আকাংক্ষাৰে জাগ্ৰত ‘ইচ্ছিত শিখা’ ৰূপে অগ্নিক প্ৰশংসা কৰা হৈছে আৰু তেওঁক উষা—বহুৰঙীয়া উদয়ৰ দ্বাৰা সকলো শক্তিক আগবঢ়াই নিয়া প্ৰভাত—ৰ সৈতে আন্তঃবিন্যস্ত কৰা হৈছে। গোপন অগ্নিৰ জাগৰণ আৰু উষাৰ পিছত আগবঢ়া সামূহিক ‘ভগ্নীসদৃশ’ শক্তিসমূহৰ উল্লেখৰ পৰা ই আগবাঢ়ি, স্থায়ী প্ৰাণশক্তি, দেৱপথত সঠিক গতি, আৰু অনিষ্ট তথা বৈৰী বাক্যৰ পৰা বংশানুক্ৰমিক বন্ধনসমূহক ৰক্ষা কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে।

10 mantras | Rishi: Parāśara Śāktya | Devata: Agni and Uṣas (interwoven: awakening of the desired flame and the dawning illumination)

Chandas: Triṣṭubh (with extended cadence)

Sukta 72

Sukta 1.72

এই সূক্তত অগ্নিক সদায় সক্ৰিয় দিৱ্য শিল্পী ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যিয়ে প্ৰেৰিত কাব্যকৃতি (কাব্যানি) ধৰি ‘স্থাপন’ কৰে আৰু ধন-সম্পদ তথা অমৰ শক্তিসমূহৰ অধিপতি হয়। ইয়াত বিশ্বতাত্ত্বিক চিত্ৰকল্প—গোপন ৰহস্য, স্বৰ্গৰ ‘দুই চকু’ নিৰ্মাণ, আৰু নদীসমূহক মুক্ত কৰা—ক যজ্ঞীয় ধৰ্মতত্ত্বৰ সৈতে বোনা হৈছে; য’ত অগ্নিয়ে অমৃত (অমৰত্ব) ৰক্ষা কৰে আৰু যজমানৰ বৃদ্ধি, স্থিৰতা আৰু আগবঢ়া যাত্ৰাক সুৰক্ষিত কৰে।

10 mantras | Rishi: Parāśara Śāktya | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 73

Sukta 1.73

RV 1.73 অগ্নিক সুপথ-প্ৰদৰ্শক হোতৃ হিচাপে আহ্বান কৰা এক স্তৱ; তেওঁ যজমানৰ “গৃহ/আবাস” (সদ্মন) ক আশীৰ্বাদ, সমৃদ্ধি আৰু ঋতৰ সঠিক শৃঙ্খলাৰ এক বিস্তৃত ক্ষেত্ৰলৈ প্ৰসাৰিত কৰে। এই সূক্তত অগ্নিৰ জ্ঞানময় নেতৃত্ব (সুপ্ৰণীতি) প্ৰশংসিত, আৰু ঋতৰ প্ৰবাহ মুকলি কৰাৰ তেওঁৰ শক্তি (গাই আৰু নদীয়ে বাধা ভাঙি ওলাই অহাৰ দৰে) কল্পিত ৰূপে বৰ্ণিত। শেষত কবিৰ বাক্য যেন প্ৰিয় হয় আৰু অগ্নিৰ সু-যোজিত শাসনে ধন আৰু দেৱদত্ত যশ আনক—এই প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।

10 mantras | Rishi: Madhucchandā Vaiśvāmitra (traditional for RV 1.73) | Devata: Agni

Chandas: Gāyatrī/Anuṣṭubh not applicable here; RV 1.73 is commonly Triṣṭubh (probable for this verse)

Sukta 74

Sukta 1.74

এই সূক্তটো যজ্ঞৰ সদা-নিকট পুৰোহিত অগ্নিক উদ্দেশ্য কৰি কৰা এক আহ্বান-প্ৰাৰ্থনা। গায়কসকলে অনুৰোধ কৰে যে তেওঁ “দূৰৰ পৰা” আৰু “ইয়াত” যজ্ঞক্ৰিয়াত তেওঁলোকৰ স্তোত্ৰ শুনক। সূক্তটো অগ্নিক বিভিন্ন উপাধিৰে প্ৰশংসা কৰে—সু-আহ্বানিত, দেৱসদৃশ, পৰাক্ৰমী, বৰ্হিষত সু-আসীন—আৰু তেওঁক সেইজন ৰূপে দেখুৱায় যিয়ে অৰ্পণকাৰী উপাসক আৰু দেৱসকলৰ বাবে দীপ্ত বীৰশক্তি আৰু সমৃদ্ধি প্ৰকাশিত কৰে।

9 mantras | Rishi: Gopavana Ātreya (traditional for RV 1.74) | Devata: Agni

Chandas: Gāyatrī (probable; short 3-pāda structure typical of gāyatrī in this hymn style)

Sukta 75

Sukta 1.75

এই সৰু অগ্নি-সূক্তত কবিয়ে অগ্নিদেৱক আহ্বান কৰিছে—তেওঁৰ আটাইতকৈ বিস্তৃত, প্ৰেৰিত বাক্য গ্ৰহণ কৰক আৰু যজ্ঞবেদীত আসন লৈ আহুতি গ্ৰহণকাৰী ‘মুখ’ হৈ উঠক। তাৰ পিছত সূক্তখনে অগ্নিৰ মানৱীয় আত্মীয়তা/সান্নিধ্য অনুসন্ধান কৰে—কোনে সঁচাকৈ তেওঁৰ বন্ধু, পৃষ্ঠপোষক আৰু ঋতুকৰ্মৰ সহযাত্ৰী? শেষত প্ৰাৰ্থনা কৰা হয় যে অগ্নিয়ে ‘বৃহৎ ঋত’ (ṛtam bṛhat) ৰূপে আমাৰ পক্ষত মিত্ৰ-বৰুণ আৰু অন্যান্য দেৱতাসকললৈ যজ্ঞ সম্পাদন কৰক, আৰু তেওঁলোকক নিজৰ নিবাসলৈ আনক।

5 mantras | Rishi: Gotama Rāhūgaṇa (traditional; verify) | Devata: Agni

Chandas: Gāyatrī (likely for RV 1.75; confirm metrically)

Sukta 76

Sukta 1.76

গৌতমসকলৰ এই সৰু ত্ৰিষ্টুভ স্তোত্ৰত অগ্নিক সত্য হোতৃ আৰু অন্তৰ্নিহিত পুৰোহিত ৰূপে সম্বোধন কৰা হৈছে; তেওঁক লাভ কৰিবলৈ কোনটো সঠিক মানসিক ভাৱ আৰু প্ৰেৰিত অন্তৰ্দৃষ্টি সৰ্বোত্তম—সেই কথা সুধা হৈছে। অগ্নিৰ ৰক্ষাকাৰী, শোধনকাৰী শক্তিৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়, যাতে তেওঁ বৈৰী শক্তি (ৰক্ষস) দগ্ধ কৰে আৰু সোমপতি (সাধাৰণতে ইন্দ্ৰ)ক আহুতিলৈ আনি যজ্ঞক সঠিকভাৱে সম্পন্ন কৰায়। স্তোত্ৰৰ শেষত অগ্নিৰ প্ৰাচীন ঋষিত্ব স্মৰণ কৰি, আজিও ‘আনন্দিত চামচ’—অৰ্থাৎ স্বেচ্ছা আৰু আনন্দময় সংকল্পেৰে—যজ্ঞ কৰিবলৈ তেওঁক উদ্দীপিত কৰা হয়।

5 mantras | Rishi: Gautama (Gautama Rahūgaṇa tradition for RV 1.76–1.77; family hymn context: Gautamas) | Devata: Agni (as Hotṛ, inner divine Will and priest of the sacrifice)

Chandas: Triṣṭubh (11-syllable pādas; standard for many Agni hymns in this section)

Sukta 77

Sukta 1.77

গৌতমসকলৰ এই সৰু ত্ৰিষ্টুভ স্তোত্ৰত সুধা কৰা হৈছে—যজ্ঞত দেৱতাসকলক উপস্থিত কৰোৱা দীপ্তিমান হোতৃ অগ্নিক সত্যকৈ প্ৰশংসা কৰিবলৈ কোনটো উপযুক্ত, দেৱ-গ্ৰহণযোগ্য বাক্য হ’ব পাৰে? তাৰ পাছত অগ্নিক ঋতাৱা (ঋত/বিশ্ব-নিয়মৰ ধাৰক) ৰূপে, অন্তৰৰ দৃঢ় সংকল্প আৰু সঠিক পথ-নিৰ্দেশ ৰূপে, আৰু উপাসকৰ বাবে যশ, বল আৰু পোষণ বৃদ্ধি কৰা শক্তি ৰূপে উদ্‌যাপন কৰা হৈছে।

5 mantras | Rishi: Gautama | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 78

Sukta 1.78

এই সংক্ষিপ্ত গায়ত্ৰী সূক্তত সৰ্বজ্ঞ অগ্নি জাতবেদসক আহ্বান কৰা হৈছে—প্ৰেৰিত বাক্য আৰু ‘দ্যুম্ন’ (দীপ্তিমান শক্তি)ৰ দ্বাৰা তেওঁক প্ৰবলভাৱে প্ৰজ্বলিত কৰি আগবঢ়াই নিবলৈ। গৌতম বংশৰ ঋষিসকল (আৰু নামোল্লিখিত ৰাহূগণাসকল) তেওঁক বিস্তৃত-দৰ্শী আৰু ‘বাজ’—জীৱনীশক্তি আৰু প্ৰাচুৰ্য—অর্জনত সৰ্বাধিক বিজয়ী বুলি বন্দনা কৰে, যাতে তেওঁৰ পোহৰ আৰু শক্তি উপাসকসকলৰ ভিতৰত কাৰ্য কৰে।

5 mantras | Rishi: Gautama (Gotama lineage; ‘Gotamāḥ’ indicates the family-seers) | Devata: Agni (Jātavedas)

Chandas: Gāyatrī (3×8 syllables)

Sukta 79

Sukta 1.79

এই সূক্তত অগ্নিক দীপ্তিমান আৰু দ্ৰুতগামী শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—উষাৰ দৰে উজ্জ্বল আৰু বতাহৰ দৰে চঞ্চল—যি মধ্যাকাশত বিস্তাৰিত হৈ প্ৰেৰিত কৰ্ম জাগ্ৰত কৰে। কবিসকলৰ চিন্তা আৰু স্তোত্ৰত তেওঁ ৰক্ষা আৰু সহায়সহ অৱতৰণ কৰক, বাধাদায়ক ৰক্ষসসকলক দূৰ কৰক, আৰু যজ্ঞক স্পষ্টতা আৰু সত্যত প্ৰতিষ্ঠা কৰক—এইদৰে প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।

12 mantras | Rishi: Gotama (traditional attribution for RV 1.79 to Gotama Rāhūgaṇa in many indices) | Devata: Agni (depicted with dawn-like and wind-like dynamics)

Chandas: Triṣṭubh (11-syllable quarters; hymn style shifts from gāyatrī of 1.78)

Sukta 80

Sukta 1.80

RV 1.80 এটা ত্ৰিষ্টুভ্ ছন্দৰ ইন্দ্ৰ-সূক্ত, য’ত সোম-মদ (সোমৰ উন্মাদনা) আৰু প্ৰেৰিত বাক্‌ (ব্ৰহ্মন্/উক্থ) কেনেকৈ ইন্দ্ৰৰ বল বৃদ্ধি কৰে আৰু বাধাদানকাৰী সৰ্প (অহি/বৃত্ৰ)ৰ ওপৰত তেওঁৰ বিজয় আগবঢ়ায়, সেয়া উদ্‌যাপন কৰা হৈছে। কবিসকলে ইন্দ্ৰৰ “স্বৰাজ্য” (স্ব-সাৰ্বভৌমত্ব) অনুসৰণ কৰি বহু কণ্ঠ, জপ, আৰু স্তোভাসহ এক সামূহিক লিতুৰ্জি চিত্ৰিত কৰে, আৰু এই প্ৰেৰণা প্ৰাচীন ঋষিসকল (অথৰ্বন, মনু, দধ্‌যঞ্চ)ৰ পৰম্পৰাত স্থাপন কৰে। সূক্তটোৰ উদ্দেশ্য প্ৰশংসা আৰু শক্তিদান—যজ্ঞলৈ ইন্দ্ৰক আহ্বান কৰা, গীত-স্তোত্ৰেৰে তেওঁক বলৱান কৰা, আৰু উপাসকসকলৰ বাবে শক্তি, বৰষুণ আৰু সমৃদ্ধিৰ মুক্তি নিশ্চিত কৰা।

16 mantras | Rishi: Gotama Rāhūgaṇa (Gautama) (traditional for RV 1.80) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (predominant in Indra hymns; this verse is triṣṭubh-like in length and cadence)

Sukta 81

Sukta 1.81

RV 1.81 ইন্দ্ৰক সদায় বাঢ়ি থকা শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা এক স্তোত্ৰ; তেওঁ যুদ্ধ জয় কৰে, জগতসমূহ ধৰি ৰাখে আৰু তেওঁৰ উপাসকসকলক ডাঙৰ-সৰু দুয়ো ধৰণৰ সংকটত ৰক্ষা কৰে। ইয়াত ইন্দ্ৰৰ অতুলনীয় পৰাক্ৰম বৰ্ণিত—পৃথিৱী পূৰ্ণ কৰি আকাশ জুৰি বিস্তৃত—আৰু লগতে ব্যৱহাৰিক সহায় বিচাৰে: বিজয়, সুৰক্ষা, আৰু বৈৰী বা অৰ্ঘ্য-নদিয়া লোকসকলৰ বিষয়ে বিচক্ষণতা।

9 mantras | Rishi: Gautama Rāhūgaṇa (traditionally for RV 1.81) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 82

Sukta 1.82

এই ছয়-পদৰ সূক্তটো ইন্দ্ৰক তৎক্ষণাৎ আহ্বান জনায়—কবিসকলৰ সত্য বাক্য শুনিবলৈ আৰু সোম-অৰ্পণলৈ শীঘ্ৰে আহিবলৈ। “দুটা পিঙ্গল অশ্ব জোঁত” বুলি পুনৰাবৃত্ত ধ্বনি ইন্দ্ৰৰ আগমনক ঘেৰি ধৰে—বৃষভ-বলীয় ৰথত তেওঁৰ আগমন, উপচি-পৰা সোমপাত্ৰ চিনাক্ত কৰা, আৰু চেপা পানীয়ৰ পৰা উল্লাসিত হোৱা। শেষত কবিয়ে ব্ৰহ্মণ (পবিত্ৰ উচ্চাৰণ) দ্বাৰা ইন্দ্ৰৰ অশ্বদ্বয় জোঁতে, তেওঁক আসন গ্ৰহণ কৰি আনন্দিত হ’বলৈ অনুৰোধ কৰে; লগতে সহচৰ উপস্থিতি হিচাপে পূষণৰ উল্লেখো আছে।

6 mantras | Devata: Indra

Sukta 83

Sukta 1.83

এই সৰু ইন্দ্ৰ-সূক্তত ইন্দ্ৰৰ সহায়ত সমৃদ্ধি লাভ কৰা মৰ্ত্যজনক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—তেওঁ ঘোঁৰা, “গাই” (কিৰণ/ধন) আৰু প্ৰাচুৰ্য লাভ কৰে, যেনেকৈ পানীয়ে নদী ভৰাই তোলে। ইয়াত অঙ্গিৰস–পণি/বলা পটভূমিৰ স্মৰণ আছে, য’ত গোপন ধন আৰু পোহৰ সঠিকভাৱে অগ্নি জ্বলাই আৰু প্ৰেৰিত প্ৰচেষ্টাৰে জয় কৰা হয়; আৰু শেষত গীত, পেষণ-শিলা আৰু বিস্তৃত বৰ্হিসসহ সুসম্পন্ন সোম-যজ্ঞতেই ইন্দ্ৰৰ আনন্দ অৱস্থিত বুলি কোৱা হৈছে।

6 mantras | Devata: Indra

Sukta 84

Sukta 1.84

এই সূক্তটি সোম-পেষণৰ আহ্বান—ইন্দ্ৰক “সৰ্বাধিক প্ৰবল” দেৱতা বুলি যজ্ঞলৈ মাতি আনে আৰু সূৰ্যই যেন ৰশ্মিৰে আকাশ ভৰাই তোলে, তেনেদৰে বিজয়শক্তি (ইন্দ্ৰিয়)ৰে পৰিপূৰ্ণ হৈ আহিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে। ইয়াত বজ্ৰধাৰী ইন্দ্ৰৰ মহাশক্তি, মৰুতসকলৰ সৈতে তেওঁৰ সঙ্গ আৰু গোৱ-শক্তি/সোম-শক্তিৰ সৈতে মিলি পানীয় প্ৰস্তুত কৰা শক্তিসমূহৰ প্ৰশংসা কৰা হৈছে; লগতে জনসমূহৰ বাবে অবিচল সুৰক্ষা আৰু মাপি-বণ্টা ধন-সম্পদ দান কৰিবলৈ নিবেদন কৰা হৈছে।

20 mantras | Rishi: Gotama Rāhūgaṇa (traditionally for RV 1.84) | Devata: Indra

Chandas: Gāyatrī (probable for RV 1.84.1; verse-level verification recommended)

Sukta 85

Sukta 1.85

এই সূক্তত ৰুদ্ৰৰ ঝড়-জন্মা পুত্ৰ মৰুতসকলক দীপ্তিমান, যুদ্ধত প্ৰবল শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যিসকলে জগতসমূহ বিস্তাৰ কৰে আৰু যজ্ঞক উদ্দীপিত কৰে। তেওঁলোকৰ দ্ৰুত, উজ্জ্বল পদযাত্ৰা, স্বৰ্গত তেওঁলোকৰ বিশ্বব্যাপী মহিমা, আৰু যজ্ঞাসনত অন্তৰংগভাৱে উপস্থিত হোৱা আগমন উদযাপন কৰা হৈছে। শেষত কবিয়ে তেওঁলোকক প্ৰাৰ্থনা কৰে—সুৰক্ষাদায়ক ‘আশ্ৰয়’ আনক আৰু উপাসকসকলক ধন আৰু বীৰবল প্ৰদান কৰক।

12 mantras | Rishi: Gotama Rāhūgaṇa (traditional for RV 1.85) | Devata: Maruts (Rudra’s sons)

Chandas: Triṣṭubh (common for Marut hymns; verse-level confirmation may vary)

Sukta 86

Sukta 1.86

এই সূক্তত মৰুতসকলক শক্তিশালী, স্বৰ্গ-ভ্ৰমণকাৰী ৰক্ষক হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে—যিসকলে পথ প্ৰশস্ত কৰে, উপাসকক ৰক্ষা কৰে আৰু প্ৰচেষ্টাৰত জনসমূহক ধৰি ৰাখে। ঋষিয়ে তেওঁলোকৰ প্ৰতি দীৰ্ঘদিনীয়া ভক্তি স্মৰণ কৰি সক্ৰিয় সহায় বিচাৰে—গোপন অন্ধকাৰ দূৰ কৰি দীপ্তিময় স্পষ্টতাক প্ৰবল কৰিবলৈ। সামগ্ৰিকভাৱে, ই ৰক্ষা, সামূহিক শক্তি, আৰু বাধাদায়ক শক্তিৰ ওপৰত পোহৰৰ বিজয়ৰ বাবে এক প্ৰাৰ্থনা।

10 mantras | Rishi: Gotama Rāhūgaṇa (traditional for RV 1.86) | Devata: Marutās

Chandas: Gāyatrī (compact 3×8 style; hymn 1.86 is commonly in Gāyatrī/related meters)

Sukta 87

Sukta 1.87

ঋগ্বেদ ১.৮৭-ত মৰুতসকলক এক অপ্রতিৰোধ্য, যুৱ দল হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—সোজা বেগে ধাৱমান, অবিচল, উষাৰ দৰে দীপ্তিমান—যিসকলৰ গতি আৰু গীতে শ্ৰী আৰু সাহস বিস্তাৰ কৰে। এই সূক্তই ধী (প্ৰেৰিত চিন্তা)ৰ বাবে তেওঁলোকৰ ৰক্ষা বিচাৰে, আৰু তেওঁলোকৰ সত্য, নিৰ্ভীকতা, আৰু অন্তৰ্নিহিত “ধামন” (নিজ আশ্ৰয়/নিবাস)ক এনে শক্তি হিচাপে উদযাপন কৰে যিয়ে উপাসকক স্থিৰ কৰে আৰু উত্থান ঘটায়।

6 mantras | Rishi: Gautama Rāhūgaṇa (traditional for RV 1.87) | Devata: Marutaḥ

Chandas: Jagatī (probable; RV 1.87 shows Jagatī/Triṣṭubh mixture, opening often Jagatī-like length)

Sukta 88

Sukta 1.88

এই সূক্তটো মৰুতসকললৈ এক গতিশীল আহ্বান—তেওঁলোকে বিজুলী-উজ্জ্বল ৰথত শীঘ্ৰ আহি যজমানৰ যজ্ঞ-ক্ষেত্ৰত প্ৰাচুৰ্য, বল-বীৰ্য আৰু ৰক্ষাশক্তি ঢালি দিয়ক। ইয়াত জোৰ দিয়া হৈছে যে কবিসকল (গৌতমসকল) ফলপ্ৰসূ মন্ত্ৰ-শক্তি (ব্ৰহ্মন) উত্থাপন কৰে, যিয়ে আনন্দৰ উৎসক ‘উঠাই’ তোলে; যাতে মৰুতসকলে পান কৰিব পাৰে আৰু তাৰ বিনিময়ত সমাজক বৃদ্ধি আৰু ঋত-অনুগত (সুশৃঙ্খল) শক্তিৰে সবল কৰে।

6 mantras | Rishi: Gautama (RV 1.88 traditionally Gautama Rāhūgaṇa) | Devata: Maruts

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 89

Sukta 1.89

এই সূক্তটো বিশ্বে দেৱাঃ (সকল দেৱতা)লৈ উদ্দেশ্য কৰি এক বিস্তৃত আশীৰ্বাদ-স্তৱ। ইয়াত সকলো দিশৰ পৰা শুভ সংকল্প/শুভ প্ৰেৰণা (ভদ্ৰাঃ ক্ৰতৱঃ) আহিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে আৰু দেৱতাসকলে উপাসকৰ প্ৰাণশক্তি আৰু সমৃদ্ধি ৰক্ষা কৰি স্থিৰভাৱে বৃদ্ধি কৰক বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। ই সুৰক্ষামূলক ‘স্বস্তি’ সূত্ৰসমূহক এক সাৰ্বজনীন দৃষ্টিভংগীৰ সৈতে বুনি তোলে, য’ত অদিতিক দেৱতা, জগতসমূহ আৰু জন্ম নিজেইৰ সৰ্বব্যাপী মূল আধাৰ হিচাপে প্ৰতিপন্ন কৰা হৈছে।

10 mantras | Rishi: Gautama (traditional for RV 1.89) | Devata: Viśve Devāḥ (All the Gods)

Chandas: Jagatī (probable; RV 1.89 is commonly Jagatī)

Sukta 90

Sukta 1.90

এই সূক্তটো সমূহ “অমৰ শক্তিসমূহ” (অমৃতাঃ)—যাক সাধাৰণতে আদিত্যসকল আৰু ঋতৰ সহচৰ ৰক্ষক দেৱতাসকল বুলি বুজা হয়—ক স্বস্তি (কল্যাণ-মঙ্গল), সুৰক্ষা, আৰু অন্তৰ-বাহিৰ নিৰাপদ শান্তি দান কৰিবলৈ কৰা প্ৰাৰ্থনা। ইয়াত বৈৰী শক্তি আৰু কু-ইচ্ছা দূৰ কৰি পঠিয়াবলৈ অনুৰোধ কৰা হৈছে, আৰু অভিজ্ঞতাৰ জগতসমূহ (ৰাতি, উষা, পৃথিৱী-অঞ্চল আৰু স্বৰ্গ) “মধুময়” (মধু) অৰ্থাৎ সুৰেলাভাৱে সমন্বিত, শুভ, আৰু সৎজীৱন/ঋত-অনুগত জীৱনক সহায়ক হ’বলৈ কামনা কৰা হৈছে।

9 mantras | Devata: Collective deities invoked for well-being (svasti) / protective powers (plural ‘te amṛtāḥ’)

Sukta 91

Sukta 1.91

এই সূক্তত সোম (ইন্দু)ক দীপ্তিমান পথপ্ৰদৰ্শক হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যিয়ে সাধকসকলক “ৰাজপথ”ত আগবঢ়াই নিয়ে, যেনেকৈ আগতে পিতৃসকলে লৈ গৈছিল; আৰু দেৱসকলৰ মাজত ধন-সম্পদ জয় কৰাই দিয়া দিৱ্য শক্তি হিচাপে। বাৰে বাৰে সোমক অনুৰোধ কৰা হয় যাতে তেওঁ প্ৰাণশক্তি বিস্তাৰ কৰে, ৰোগ আৰু বিশৃঙ্খলা দূৰ কৰে, ধন আৰু প্ৰাচুৰ্য বৃদ্ধি কৰে, আৰু উপাসকৰ ন্যায়সঙ্গত অংশৰ বাবে দীপ্তিমান লাভত যুদ্ধ কৰে।

23 mantras | Devata: Soma (Indu)

Sukta 92

Sukta 1.92

ঋগ্বেদ ১.৯২ এটা উষা-সূক্ত, য’ত উষাসক সদায় নবীকৰণ হোৱা শক্তি হিচাপে উদ্‌যাপন কৰা হৈছে—তেওঁ পোহৰৰ “ধ্বজা” তুলি ধৰে, ৰক্তাভ কিৰণসমূহক লাল গাইৰ দৰে মুকলি কৰে, আৰু জগতখনক গতি দিছে। কবিয়ে তেওঁৰ অবিচল পুনৰাগমন, সৌন্দৰ্য আৰু উপকাৰিতাক প্ৰশংসা কৰে, আৰু অন্ধকাৰ আৰু বৈৰিতাক দূৰ কৰি আয়ু দীঘল কৰাৰ তেওঁৰ সামৰ্থ্য উল্লেখ কৰে। সূক্তটো যজ্ঞৰ কাৰ্যকাৰিতাৰ দিশলৈও ঘূৰে, আৰু শেষত প্ৰভাতত জাগ্ৰত হোৱা সোমপান-সম্পৰ্কীয় শক্তিসমূহক আহ্বান কৰি নিবেদনলৈ দেৱতাসকলক আনিবলৈ কয়।

18 mantras | Rishi: Gautama (Gautama Rahūgaṇa tradition) / Gotamas (per internal evidence in 1.92.7) | Devata: Uṣas (Dawn)

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 1.92; verse-length and cadence consistent)

Sukta 93

Sukta 1.93

এই সূক্তত যমল দেৱতা অগ্নি আৰু সোমক যজ্ঞৰ একেটা সমন্বিত শক্তি হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে—অগ্নি বাহক আৰু প্ৰজ্বলক, সোম প্ৰাণদায়ক পানীয় আৰু প্ৰেৰক। কবিৰ সু-গঠিত স্তৱ শুনিবলৈ, সাজি থোৱা আহুতি গ্ৰহণ কৰিবলৈ, আৰু যজমানক ৰক্ষা, বল, আনন্দ, লগতে ভালদৰে শ্ৰুত আৰু সফল ক্ৰিয়া দান কৰিবলৈ তেওঁলোকক প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। সুৰটো ব্যৱহাৰিক আৰু যজ্ঞ-কেন্দ্ৰিক—“আহা, উপভোগ কৰা, আমাক আশ্ৰয় দিয়া, আৰু উপাসকৰ মাজত শম্/য়োঃ (শান্তি আৰু কল্যাণ) প্ৰতিষ্ঠা কৰা।”

12 mantras | Rishi: Uncertain here from supplied data; traditionally RV 1.93 is attributed to seers of the Gotama lineage (needs external confirmation) | Devata: Agni-Soma (dual deity)

Chandas: Gāyatrī/Anuṣṭubh-like? (requires verification; verse appears in a compact form but needs metrical count)

Sukta 94

Sukta 1.94

এই সূক্তত জাতবেদস অগ্নিক স্তৱ কৰা হৈছে—সৰ্বজ্ঞ অগ্নি, যিয়ে আহুতি বহন কৰে আৰু সু-যোজিত ৰথৰ দৰে সমাজৰ সু-গঠিত প্ৰশংসাও বহন কৰে। অগ্নিৰ মিত্ৰতাৰ আশ্ৰয়ত সুৰক্ষা, সভাত উপাসকৰ বাক্যৰ বলবৃদ্ধি, আৰু সহায়ক দিৱ্য শক্তিসমূহৰ সমৰ্থনত দীঘলীয়া জীৱন আৰু সৌভাগ্য লাভৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।

15 mantras | Rishi: Gopavana Ātreya (traditionally for RV 1.94) | Devata: Agni (as Jātavedas)

Chandas: Triṣṭubh (11-syllable pādas; hymn largely Triṣṭubh)

Sukta 95

Sukta 1.95

এই সূক্তত “দুইটা অসদৃশ ৰূপ”ৰ এক বৈদিক ধাঁধা উন্মোচিত হয়—যাক প্ৰায়ে উষা–ৰাত্ৰি বা দ্যৌ–পৃথিৱী দৰে যুগল বিশ্ব-মাতৃ বুলি বুজা হয়—যিসকলে এটা গোপন বাছুৰ/শিশুক পোষণ কৰে; সি হৈছে ঋত আৰু কৌশলৰ উদীয়মান সাৰ্বভৌম শক্তি (দক্ষ)। গাই, পোহৰ আৰু দীক্ষাৰ স্তৰিত চিত্ৰকল্পনাৰ মাজেৰে সূক্তটো শেষত অগ্নিক স্পষ্ট প্ৰাৰ্থনালৈ লৈ যায়—মিত্ৰ–বৰুণ, অদিতি, প্ৰবাহমান সিন্ধু, আৰু দ্যৌ–পৃথিৱীৰ সহায়ত তেওঁ যশসহ জ্বলি উঠক।

9 mantras | Devata: Enigmatic/cosmological (often interpreted as a paired principle—e.g., two mothers/cows; dawn and night; or two worlds—supporting a hidden child)

Sukta 96

Sukta 1.96

RV 1.96 এটা অগ্নি-সূক্ত; ইয়াত অগ্নিক প্ৰাচীন হলেও সদায় নৱজন্ম ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—দেৱতাসকলে তেওঁক ধৰি ৰাখে, আৰু জল, মিত্ৰ আৰু প্ৰেৰিত বুদ্ধি (ধিষণা)ৰ দ্বাৰা শক্তিত স্থাপন কৰে। স্তোত্ৰত অগ্নিক ৰাত্ৰি আৰু উষাই একেলগে লালন-পালন কৰা ‘একমাত্ৰ সন্তান’ বুলি দেখুওৱা হৈছে; তেওঁ দ্যৌ আৰু পৃথিৱীৰ মাজত সোণালী দীপ্তিৰে জ্বলি উঠে। শেষত প্ৰাৰ্থনা—ইন্ধনেৰে বৃদ্ধি পোৱা অগ্নিয়ে মিত্ৰ–বৰুণ, অদিতি, সিন্ধু, পৃথিৱী আৰু দ্যৌৰ সমৰ্থনত দীপ্তিমান যশ আৰু প্ৰাচুৰ্য দান কৰক।

9 mantras | Rishi: Parāśara Śāktya (traditional for RV 1.96) | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 97

Sukta 1.97

এই সৰু অগ্নি-সূক্তটো এটা পুনৰাবৃত্ত প্ৰাৰ্থনাৰ ওপৰত গঢ়া: “আমাৰ পৰা লেগি থকা অঘ (অশুভ/পাপ) জ্বলাই আঁতৰাই দিয়া।” অগ্নিক সৰ্বমুখী, সৰ্বদিশে-বেষ্টিত শোধক হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে—যিয়ে অশুচিতা দগ্ধ কৰে মাথোঁ নহয়, ধন-সমৃদ্ধি (ৰয়ি) জাগ্ৰত কৰে আৰু বানৰ ওপৰে নাওঁৰ দৰে উপাসকক বিপদ পাৰ কৰাই নিয়ে। এই সূক্তৰ উদ্দেশ্য অপশকুন-নিবাৰণ আৰু পুনৰুদ্ধাৰমূলক—পাপ/দুৰ্ভাগ্য আঁতৰাই স্বস্তি আৰু কল্যাণ প্ৰতিষ্ঠা কৰা।

6 mantras | Devata: Agni

Chandas: Gāyatrī-like refrain structure (short, repetitive; exact metrical classification may vary by recension)

Sukta 98

Sukta 1.98

এই সৰু ত্ৰিষ্টুভ স্তোত্ৰত অগ্নিক বৈশ্বানৰ—সাৰ্বজনীন অগ্নি—ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁ সকলো লোকৰ ওপৰত ৰাজকীয় দীপ্তিৰে সিংহাসনত অধিষ্ঠিত আৰু সূৰ্যৰ সৈতে একেলগে কাৰ্য কৰে। তেওঁ দ্যৌ আৰু পৃথিৱীত ধাৰিত, ঔষধিত প্ৰৱেশ কৰি (চিকিৎসাশক্তি জাগ্ৰত কৰি) বুলি বৰ্ণিত; দিন-ৰাতিৰ ৰক্ষা, সত্য আৰু স্থায়ী সমৃদ্ধিৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়। শেষ শ্লোকত মিত্ৰ–বৰুণ, অদিতি, সিন্ধু, পৃথিৱী আৰু দ্যৌ আদি সহায়ক বিশ্বশক্তিৰে আশীৰ্বাদ বিস্তাৰিত হয়, যাতে ধন আৰু পূৰ্ণতা উপাসকৰ সৈতে ‘লাগি থাকে’।

3 mantras | Devata: Agni Vaiśvānara (with solar association)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 99

Sukta 1.99

এই এক-মন্ত্ৰৰ সূক্তত জাতবেদস্‌ ৰূপে সৰ্বজ্ঞ অগ্নিক আহ্বান কৰা হৈছে; যজ্ঞ শক্তিশালী কৰিবলৈ সোম পিষি আহুতি দিয়া হয়। অগ্নিক প্ৰাৰ্থনা কৰা হয় যাতে তেওঁ বৈৰী অভিপ্ৰায় দগ্ধ কৰে আৰু নাওঁয়ে যেনেকৈ নদী পাৰ কৰায়, তেনেকৈ উপাসকক প্ৰতিটো কঠিন পাৰাপাৰ সুৰক্ষিতভাৱে পাৰ কৰাই বিপদ আৰু ভুল পথৰ পৰা আঁতৰাই ৰাখে।

1 mantras | Devata: Agni (Jātavedas)

Sukta 100

Sukta 1.100

এই সূক্তত ইন্দ্ৰক অপ্রতিহত, সূৰ্য্য-সদৃশ অগ্ৰসৰ আৰু বৃত্ৰ-বধক হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; বাৰে বাৰে “মৰুতসকলৰ সৈতে” তেওঁক সমাজৰ সক্ৰিয় ৰক্ষক ৰূপে প্ৰতিটো সংঘাত আৰু উদ্যোগত আহ্বান কৰা হয়। ইন্দ্ৰক বিজয়, ধন, জল, আৰু সমৃদ্ধ সন্তান-সন্ততি দান কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়; আৰু শেষত মিত্ৰ–বৰুণ, অদিতি, সিন্ধু, পৃথিৱী আৰু দ্যৌ (আকাশ)ৰ জৰিয়তে লাভ কৰা মঙ্গল সৰ্বত্র বিস্তাৰ হওক বুলি এক বিস্তৃত আশীৰ্বাদে সূক্তটি সমাপ্ত হয়।

17 mantras | Devata: Indra (with Maruts)

Sukta 101

Sukta 1.101

কুৎস আঙিৰসৰ এই ত্ৰিষ্টুভ স্তোত্ৰত ‘মৰুতৱন্ত’ ইন্দ্ৰ—মৰুতসকলৰ সঙ্গত থকা ইন্দ্ৰ—ক আনন্দময়, যুদ্ধজয়ী শক্তি হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে; যিয়ে অন্ধকাৰ আৰু বাধা-অৱৰোধ ভাঙি মুকলি কৰে আৰু বাজ (বিজয়ী পূৰ্ণতা/সমৃদ্ধি) দান কৰে। কবিয়ে প্ৰতিটো অৱস্থাত—বীৰ অগ্ৰগতি, ভয়, প্ৰচেষ্টা আৰু জয়ত—ইন্দ্ৰৰ সখ্যতা বিচাৰে, যাতে গায়কসকলে বাহ্য প্ৰতিযোগিতা আৰু অন্তৰ্দ্বন্দ্ব দুয়োটাতে জয়ী হয়। শেষত প্ৰাৰ্থনাখন বিস্তাৰ কৰি বিশ্বধাৰণৰ সহায়ক বৃত্ত গঢ়ে: মিত্ৰ-বৰুণ, অদিতি, সিন্ধু, পৃথিৱী আৰু দ্যৌ (আকাশ)।

11 mantras | Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional attribution for RV 1.94–1.115 includes Kutsa; RV 1.101 is commonly assigned to Kutsa Āṅgirasa in Anukramaṇī) | Devata: Indra (Marutvant Indra: Indra in companionship with the Maruts)

Chandas: Triṣṭubh (11-syllable pādas; standard for many Indra hymns)

Sukta 102

Sukta 1.102

এই ত্ৰিষ্টুভ্ স্তোত্ৰত ইন্দ্ৰক অতুলনীয়, বহু-সহায় শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি বাধা ভাঙে, “উজ্জ্বল গোধন” (গাই/ধন) জয় কৰে, আৰু কৰ্মৰ প্ৰতিটো উত্থান-ঢৌৰ মাজেদি যজমানক পাৰ কৰাই নিয়ে। কবিয়ে প্ৰেৰিত ধী (dhī) ক স্তুতিৰূপে অৰ্পণ কৰে, পুনঃপুনঃ কৃত কাৰ্যত ইন্দ্ৰৰ অপ্রতিৰোধ্য পৰাক্ৰম স্মৰণ কৰে, আৰু শেষত বিজয় আৰু পূৰ্ণতা (ৱাজ, vāja) লাভৰ বাবে ৰক্ষাময় প্ৰাৰ্থনা কৰে—যি মিত্ৰ–বৰুণ, অদিতি, সিন্ধু, পৃথিৱী আৰু দ্যৌ (আকাশ) ৰ সহায়ত অধিক বিস্তৃত হয়।

11 mantras | Rishi: Kutsa Āṅgirasa (standard attribution for this Indra hymn cluster) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 103

Sukta 1.103

এই সূক্তত ইন্দ্ৰৰ সৰ্বোচ্চ, দূৰব্যাপী পৰাক্ৰমৰ প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি পৃথিৱী আৰু স্বৰ্গত একেটা একীভূত নিদৰ্শনস্বৰূপে কাৰ্য কৰে। গাই, ঘোঁৰা, উদ্ভিদ, পানী আৰু অৰণ্য আদি কল্যাণকাৰী আৱিষ্কাৰসমূহ আৰু বাধাদানকাৰী শত্রুসকলৰ ওপৰত তেওঁৰ বিজয় স্মৰণ কৰি, ইন্দ্ৰৰ বীৰশক্তিত বিশ্বাস স্থাপন কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰে। শেষ শ্লোকত মিত্ৰ, বৰুণ, অদিতি, সিন্ধু, পৃথিৱী আৰু দ্যৌক আহ্বান কৰি, উপাসকসকলৰ বাবে লাভ কৰা বিজয়ক অধিক বিস্তাৰিত আৰু মহিমান্বিত কৰিবলৈ আশীৰ্বাদ প্ৰসাৰিত কৰা হয়।

8 mantras | Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional attribution) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 104

Sukta 1.104

এই সূক্তত ইন্দ্ৰক ওচৰলৈ আহিবলৈ, যজ্ঞত আসন গ্ৰহণ কৰিবলৈ আৰু সদ্য নিপীড়িত সোম পান কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে, যাতে তেওঁৰ শক্তি জাগ্ৰত হৈ ৰক্ষা আৰু বিজয় দান কৰে। গোধূলি আৰু প্ৰভাতত দেৱীয় অশ্বসমূহক খুলি বিশ্ৰাম দিবলৈ কোৱা অন্তৰংগ স্বাগতৰ সৈতে, দস্যু, কুটিল বৈৰিতা আৰু উপাসকসকলৰ ন্যায্য ভাগ হেৰুওৱা যেন নঘটে—এইবোৰ আঁতৰাবলৈ তৎক্ষণাৎ প্ৰাৰ্থনা একেলগে জড়িত।

9 mantras | Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional attribution for RV 1.104) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 1.104; verse-length and cadence consistent)

Sukta 105

Sukta 1.105

ঋগ্বেদ ১.১০৫ এটা অনুসন্ধানী, বহু-দেৱতা-আহ্বানী সূক্ত; য’ত ব্ৰহ্মাণ্ডীয় পৰ্যবেক্ষণ (চন্দ্ৰমা, বিজুলী, দুটা জগত—দ্যাউ আৰু পৃথিৱী)ৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ব্যক্তিগত, প্ৰায় স্বীকাৰোক্তিময় উদ্ধাৰ-প্ৰাৰ্থনালৈ গতি কৰে—ৰক্ষা, স্পষ্টতা আৰু সঠিক/শুভ বাক্‌ৰ বাবে। ইয়াক প্ৰায়ে ‘ত্ৰিতা’ৰ বিলাপ’ বুলি পঢ়া হয়; ইয়াত অন্তৰ্দুঃখক এনে অৱস্থা হিচাপে দেখুওৱা হৈছে যাক কেৱল দেৱতাসকল—বিশেষকৈ ইন্দ্ৰ আৰু ঋতক ধাৰণ কৰা বিশ্বশক্তিসমূহ—দূৰ কৰিব পাৰে। শেষত মিত্ৰ-বৰুণ, অদিতি, দ্যাউ-প্ৰথিৱীৰ দ্বাৰা বিজয়, শক্তি আৰু বিস্তৃত সুৰক্ষাৰ বাবে প্ৰাৰ্থনাৰে সূক্তখন সমাপ্ত হয়।

19 mantras | Rishi: Trita Āptya (traditional attribution often given for RV 1.105; check recension-specific lists) | Devata: Various/cosmic (opening verse centers on Candramas and the two worlds; hymn often read as existential/psychological lament and seeking)

Chandas: Gāyatrī (verse appears 3 pādas of ~8 syllables; likely Gāyatrī/related)

Sukta 106

Sukta 1.106

এই সূক্তটো বিশ্বেদেৱাঃ—ইন্দ্ৰ, মিত্ৰ-বৰুণ, অগ্নি, মৰুতগণ, অদিতি আৰু সংশ্লিষ্ট দেৱশক্তিসকলক—সমষ্টিগতভাৱে আহ্বান কৰি ৰক্ষা, বৃদ্ধি আৰু বিপদ-দুৰ্দশাৰ মাজেৰে নিৰাপদ পাৰাপাৰ বিচাৰে। পুনঃপুনঃ উচ্চাৰিত ধ্ৰুৱপদত দানশীল সহায়ক বসুসকলক অনুৰোধ কৰা হৈছে—সঙ্কীৰ্ণ গিৰিখাতৰ পৰা ৰথ উদ্ধাৰ কৰাৰ দৰে, উপাসকক প্ৰতিটো “কঠিন গিৰিপথ/দুৰ্গম ঘাট”ৰ পৰা টানি উলিয়াই আনক। শেষ শ্লোকসমূহে এই ৰক্ষাক বিশ্বধাৰক আধাৰসমূহলৈ—অদিতি, সিন্ধু, পৃথিৱী আৰু দ্যৌ (আকাশ)—বিস্তাৰ কৰে, যাতে যজমান অবিচ্যুতভাৱে সুৰক্ষিত থাকে।

7 mantras | Rishi: Likely Kutsa Āṅgirasa (traditional for RV 1.106) or associated seer-family in anukramaṇī; requires confirmation by specific śākha anukramaṇī | Devata: Viśvedevāḥ / collective invocation (Indra, Mitra, Varuṇa, Agni, Maruts, Aditi; addressed also to Vasus)

Chandas: Jagatī (probable for RV 1.106.1 by syllable length; needs metrical verification)

Sukta 107

Sukta 1.107

এই সৰু সূক্তটোত যজ্ঞ যেতিয়া আদিত্যসকল আৰু সহচৰ দেৱতাসকলৰ ফালে আগবাঢ়ে, তেতিয়া তেওঁলোকৰ কৃপাময় দৃষ্টি আৰু অনুগ্ৰহ একেলগে আহ্বান কৰা হৈছে। ইয়াত দয়ালু সুৰক্ষা, সংকোচন (অংহস)ৰ পৰা আঁতৰি ‘বিস্তৃত অৱকাশ’, আৰু মহাজাগতিক শক্তিসমূহ—ইন্দ্ৰ, মিত্ৰ-বৰুণ, অগ্নি, আৰ্যমণ, সবিতৃ, অদিতি, দ্যাৱা-পৃথিৱী—দ্বাৰা স্থাপিত স্থিৰ শান্তি (শৰ্ম) লাভৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।

3 mantras | Devata: Ādityas (collective)

Sukta 108

Sukta 1.108

এই সূক্তত যমজ শক্তি ইন্দ্ৰ আৰু অগ্নিক একেলগে তেওঁলোকৰ দীপ্তিমান ৰথত আহি সদ্য নিপীড়িত সোমৰস পান কৰিবলৈ আহ্বান কৰা হৈছে। তেওঁলোকে যি যি ক্ষেত্ৰত আনন্দ পায়—গৃহত, পবিত্ৰ বাক্‌ (ব্ৰহ্মন)ত, বা ৰাজশক্তিত—সেই সকলো ঠাইৰ পৰা পুনঃপুনঃ মাতি অনা হয়, যাতে তেওঁলোকে বিজয়, গোধন/ধন আৰু সৰ্বাঙ্গীন সমৃদ্ধি দান কৰে। শেষ আশীৰ্বাদত প্ৰাৰ্থনা অন্য পোষক দেৱতা আৰু বিশ্বধাৰক আধাৰসমূহলৈ বিস্তাৰিত হয়—মিত্ৰ-বৰুণ, অদিতি, সিন্ধু, পৃথিৱী আৰু দ্যৌ (আকাশ)।

13 mantras | Devata: Indra-Agni (dual)

Sukta 109

Sukta 1.109

এই সূক্তত অদ্বিতীয় যুগল দেৱতা ইন্দ্ৰ–অগ্নিক আহ্বান কৰা হৈছে—যিসকলে সঠিক বোধ, বিজয় আৰু ধনৰ ন্যায্য অংশ দান কৰে। কবিয়ে তেওঁলোকক যজ্ঞলৈ নিমন্ত্ৰণ কৰি বৰ্হিষত বহি সোম ৰসত আনন্দ কৰিবলৈ কয়, আৰু তেওঁলোকৰ প্ৰসিদ্ধ বৃত্ৰ-বধ শক্তি স্মৰণ কৰে। শেষত বিস্তৃত আশীৰ্বাদসহ মিত্ৰ–বৰুণ, অদিতি, সিন্ধু, পৃথিৱী আৰু দ্যৌ (আকাশ) আদি পোষক দেৱতাসকলক উপাসকক বৃদ্ধি কৰি ধৰি ৰাখিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়।

8 mantras | Devata: Indrāgnī

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 110

Sukta 1.110

এই সূক্তত ঋভুসকলক—দিব্য কাৰিগৰ-ভাতৃসকলক—প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁলোকৰ শক্তিয়ে যজ্ঞকাৰ্যক নিখুঁত কৰে, মাপে আৰু পুনৰ্নৱীকৰণ কৰি তাক “মধুৰ” প্ৰেৰিত অৰ্পণলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে। গঢ়া পাত্ৰ, মাপি থোৱা পৰিসৰ আৰু স্বাহাত সন্তুষ্টিৰ চিত্ৰৰ জৰিয়তে, ই ঋভুসকলক (আৰু ঋভুমান ৰূপে ইন্দ্ৰক) দীপ্তিমান দান, যশ আৰু প্ৰাচুৰ্য দান কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে। শেষত আশীৰ্বাদখন বিশ্বব্যাপী সমবেত কণ্ঠলৈ বিস্তাৰিত হয়—মিত্ৰ-বৰুণ, অদিতি, সিন্ধু, পৃথিৱী আৰু দ্যৌস—যাতে যজ্ঞ সাৰ্বজনীনভাৱে সমৰ্থিত হয়।

9 mantras | Devata: Ṛbhavaḥ (primary); verse frames sacrificial craft and satisfaction of the artisan-deities

Chandas: Jagatī (probable; longer cadence typical of Ṛbhu hymns)

Sukta 111

Sukta 1.111

এই চুটি ত্ৰিষ্টুভ্ স্তোত্ৰত ঋভুসকলক দিৱ্য কাৰিগৰ-শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যিসকলে “গঢ়ি” নিখুঁত ৰূপ সৃষ্টি কৰে: ইন্দ্ৰৰ ৰথ আৰু অশ্ব, পুনৰ যৌৱন, আৰু জীৱনৰ পুনৰুদ্ধাৰিত সামঞ্জস্য। তেওঁলোকৰ পৌৰাণিক কাৰুকাৰ্যক ই প্ৰাৰ্থনালৈ ৰূপান্তৰ কৰে: উপাসকৰ বাবে সাতি (জয়লাভ/সফল প্ৰাপ্তি), সংঘাতত বিজয়, আৰু স্থিৰ সুৰক্ষা গঢ়ি দিয়ক; আৰু এই আশীৰ্বাদসমূহ মিত্ৰ–বৰুণ, অদিতি, পৃথিৱী আৰু দ্যৌ (আকাশ) আদি বিস্তৃত কসমিক ৰক্ষকসকলৰ দ্বাৰা নিশ্চিত হয়।

5 mantras | Rishi: Hymn to the Ribhus; seer attribution varies in tradition, but the hymn is within Ribhu cycle. | Devata: Ribhus (Ṛbhavaḥ).

Chandas: Trishtubh (common for this hymn).

Sukta 112

Sukta 1.112

RV 1.112 এটা বিস্তৃত অশ্বিন-সূক্ত; ইয়াত দিৱ্য যমজ দুজনক বাৰে বাৰে আহ্বান কৰা হৈছে—পূৰ্বযুগত যি সহায়-শক্তিৰে তেওঁলোকে ঋষি আৰু ৰজাসকলক উদ্ধাৰ, আৰোগ্য আৰু সমৃদ্ধ কৰিছিল, সেই সহায় লৈ “আহক” বুলি। আৰম্ভণিতে যজ্ঞৰ কসমিক আধাৰ হিচাপে দ্যাৱা-পৃথিৱী আৰু অগ্নিক আহ্বান কৰা হয়; তাৰ পাছত অশ্বিনসকলৰ উপকাৰৰ দৃষ্টান্তসমূহ—দ্ৰুত যাত্ৰা, ৰক্ষা, আৰু কল্যাণ-ক্ষেম পুনঃস্থাপন—একেৰ পিছত এক গাঁথি দিয়া হয়, যাতে সেই একে শক্তি বৰ্তমান যজ্ঞতো উপস্থিত থাকে। সূক্তটোৰ শেষত ব্যাপক আশীৰ্বাদ: দিন-ৰাতি ৰক্ষা আৰু দানৰ অধিক দৃঢ়তা বিচাৰি মিত্ৰ-বৰুণ, অদিতি, সিন্ধু, পৃথিৱী আৰু দ্যৌক প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়।

25 mantras | Rishi: Gautama Rāhūgaṇa (traditional attribution for RV 1.112) | Devata: Aśvins (with invocations to Dyāvā-Pṛthivī and Agni as preparatory supports)

Chandas: Jagatī (probable for RV 1.112; refrain-like structure suggests longer meter; confirm by syllable count in full scan)

Sukta 113

Sukta 1.113

এই সূক্তত উষা (প্ৰভাত)ক “আলোকসমূহৰ আলোক” বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে—তেওঁ প্ৰতিদিনে নতুনকৈ জন্ম লৈ ৰাত্ৰিক আঁতৰাই সকলো জীৱক গতি, কৰ্ম আৰু উপাসনাৰ বাবে জাগ্ৰত কৰে। ইয়াত মানৱজীৱনৰ ক্ষণস্থায়িত্বৰ ওপৰত চিন্তা আছে—আগৰ পুৰুষসকল “গুচি গ’ল”, কিন্তু একেই উষা পুনৰ পুনৰ ঘূৰি আহে—সেয়ে সময়মতে প্ৰয়াস আৰু সঠিক আকাংক্ষাৰ আহ্বান জনায়। সূক্তৰ শেষত প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে যে উষাসকলে কঢ়িয়াই অনা মঙ্গলদায়ক দানসমূহ মিত্ৰ-বৰুণ আৰু সহায়ক বিশ্বশক্তিসমূহে নিশ্চিত কৰি অধিক বৃদ্ধি কৰক।

19 mantras | Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional ascription for RV 1.113 in many recensions) | Devata: Uṣas (Dawn)

Chandas: Gāyatrī (RV 1.113 is predominantly Gāyatrī)

Sukta 114

Sukta 1.114

RV 1.114 ৰুদ্ৰলৈ কৰা এক প্ৰাৰ্থনা—তেওঁ শক্তিশালী, ভয়ংকৰ, তথাপি গভীৰভাৱে কল্যাণকাৰী—যেন তেওঁৰ শক্তি ক্ষতিৰ সলনি আৰোগ্যৰ দিশে ঘূৰে। এই সূক্তই সমগ্ৰ সমাজৰ বাবে শান্তি আৰু সম্পূৰ্ণতা বিচাৰে: মানুহ (দুই-পদ), গৰু-ধন (চাৰি-পদ), আৰু বসতিৰ পোষণ, সন্তান-সম্পদ আৰু মঙ্গল। শেষত এক সুৰক্ষাময় আহ্বানত, মৰুতসকলৰ সৈতে ৰুদ্ৰক আহ্বান শুনিবলৈ অনুৰোধ কৰা হয়, আৰু আন দেৱীয়/ব্ৰহ্মাণ্ডীয় শক্তিসকলক এই বৰ দঢ় কৰি ৰাখিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়।

11 mantras | Rishi: Hiraṇyastūpa Āṅgirasa (traditional for RV 1.114) | Devata: Rudra

Chandas: Jagatī

Sukta 115

Sukta 1.115

এই সূক্তত সূৰ্যৰ দৈনিক উদয়ক দেৱতাসকলৰ দীপ্তিমান “মুখ” আৰু “চকু” বুলি উদ্‌যাপন কৰা হৈছে; তেওঁ দ্যৌ, পৃথিৱী আৰু অন্তৰীক্ষক ঋত (নিয়ম-শৃঙ্খলা) আৰু দৃষ্টিগোচৰতাৰে পূৰ্ণ কৰে। সূৰ্যৰ ৰথ আৰু ৰাতিৰ পৰা দিনলৈ হোৱা পৰিৱর্তনক এক বিধিবদ্ধ মহাজাগতিক গমন-প্ৰক্ৰিয়া হিচাপে চিত্ৰিত কৰি, তাৰ পিছত সেই কসমিক ঘটনাক দুঃখ-ক্লেশ আৰু দোষৰ পৰা মুক্তি, আৰু ঋতত (সত্য-শৃঙ্খলাত) বিস্তাৰ লাভৰ বাবে প্ৰাৰ্থনালৈ ৰূপান্তৰ কৰা হৈছে।

6 mantras | Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional attribution for RV 1.115) | Devata: Sūrya

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 1.115.1)

Sukta 116

Sukta 1.116

এই সূক্তটো অশ্বিনৌক স্তুতি আৰু আহ্বান—তেওঁলোকৰ দ্ৰুত ৰথ আৰু উদ্ধাৰ, চিকিৎসা, আৰু পুনৰ সম্পূৰ্ণতা ঘূৰাই দিয়া “আশ্চৰ্য-কর্ম” (দংসস) উদ্‌যাপন কৰে। ইয়াত স্মৰণীয় উপকাৰসমূহ একেলগে গাঁথা হৈছে—কইনাক নিৰাপদে পোৱাই দিয়া, সোণালী হাত দান কৰা, আৰু বহুতো আন সহায়কাৰ্য—যাৰ দ্বাৰা এই যমজ দেবতাক বৰ্তমানৰ সুৰক্ষা, সমৃদ্ধি, আৰু দীঘলীয়া আয়ু (অম্লান অন্তৰ্দৃষ্টি সহ)ৰ বাবে ওচৰলৈ টানি অনা হয়।

25 mantras | Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional for RV 1.116) | Devata: Aśvinau (Nāsatyā)

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 1.116.1)

Sukta 117

Sukta 1.117

RV 1.117 হৈছে অশ্বিনৌ (নাসত্যা)—দ্ৰুতগামী দিৱ্য চিকিৎসক যমজ—ক সোম-অৰ্ঘ্যলৈ আহিবলৈ এক জোৰাল আহ্বান, যাতে তেওঁলোকে নিজৰ ‘বাজ’—বিজয়ী বৃদ্ধি-শক্তি—আনি দিয়ে। এই সূক্তত বিখ্যাত উদ্ধাৰ-কীৰ্তিসমূহ (বৃদ্ধক পুনৰুজ্জীৱিত কৰা, পীড়িতক ৰক্ষা কৰা, সমৃদ্ধি আৰু নিৰাপদ যাত্ৰা দান) একেলগে গাঁথা হৈছে; সেয়া যমজদ্বয়ৰ বিশ্বাসযোগ্যতাৰ প্ৰমাণ আৰু বৰ্তমান সহায় বিচাৰাৰ ভিত্তি হিচাপে ব্যৱহৃত। ইয়াৰ উদ্দেশ্য দুয়োটা—আচাৰগতভাৱে যজ্ঞলৈ দেৱতাক আকৰ্ষণ কৰা, আৰু ব্যৱহাৰিকভাৱে উপাসকসকলৰ বাবে চিকিৎসা, সুৰক্ষা আৰু সমৃদ্ধিশালী শক্তি নিশ্চিত কৰা।

25 mantras | Rishi: Dīrghatamas Āucathya (traditional attribution for RV 1.117) | Devata: Aśvinau (Nāsatyā)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 118

Sukta 1.118

এই সূক্তটো উষা (প্ৰভাত) সময়ত অশ্বিনৌক তৎক্ষণাৎ আহ্বান—তেওঁলোকৰ দ্ৰুত, শ্যেন-সদৃশ ৰথেৰে আহি সহায়, চিকিৎসা আৰু নিৰাপদ পাৰাপাৰ দান কৰিবলৈ। ইয়াত তেওঁলোকৰ প্ৰসিদ্ধ উদ্ধাৰ আৰু পুনৰুদ্ধাৰ-কীৰ্তি প্ৰশংসা কৰা হৈছে—দুখীয়া-পীড়িতক উঠাই তোলা, বিপদত পৰাক ৰক্ষা কৰা, আৰু জীৱনীশক্তি পুনৰ নবীকৰণ কৰা—যাতে যজমান দৈনিক উষাৰ আগমনত সুৰক্ষা আৰু সমৃদ্ধি লাভ কৰে।

11 mantras | Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional for this hymn cluster) | Devata: Aśvinau

Chandas: Triṣṭubh (common for RV 1.118)

Sukta 119

Sukta 1.119

এই সূক্তটো প্ৰভাতৰ তৎকাল আহ্বান—অশ্বিন দ্বয়ক মাতি তেওঁলোকৰ বহুশক্তিসম্পন্ন ৰথক যজ্ঞলৈ আনিবলৈ, যাতে উপাসকে তেওঁলোকৰ ৰক্ষা আৰু দানৰ দ্বাৰা “সঁচাকৈ জীয়াই” থাকিব পাৰে। ইয়াত তেওঁলোকৰ চিহ্নিত উদ্ধাৰ আৰু পুনৰুদ্ধাৰৰ কাহিনী স্মৰণ কৰা হৈছে—ৰেভাক ৰক্ষা কৰা, অত্রিক শীতল কৰা, বন্দনাৰ আয়ু দীঘল কৰা—আৰু শেষত প্ৰসিদ্ধ শুভ্ৰ অশ্ব শ্বেতৰ জৰিয়তে পেদুক বিজয়ী শক্তি দান কৰা হয়; এইদৰে যমজ দেবতাক দ্ৰুত চিকিৎসক, সহায়ক আৰু যুদ্ধ-সহায়ক ৰূপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে।

10 mantras | Rishi: Kakṣīvān Dairghatamasa (traditional for RV 1.119) | Devata: Aśvinau

Chandas: Jagatī (probable for RV 1.119.1; longer line typical of Jagatī)

Sukta 120

Sukta 1.120

এই সূক্তটো অশ্বিন যমজদ্বয়লৈ সোজা, অনুসন্ধানী আহ্বান—কোন ধৰণৰ অৰ্পণ আৰু অন্তৰৰ কেনে প্ৰস্তুতি সঁচাকৈ তেওঁলোকক সন্তুষ্ট কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সহায় আনে—সেই কথা সুধে। ই তেওঁলোকক উদ্ধাৰকৰূপে প্ৰশংসা কৰে, যিসকলে সত্ত্বসমূহক সংকোচ আৰু বিপদৰ পৰা টানি উলিয়াই আনে; আৰু তেওঁলোকৰ ৰক্ষা আৰু জাগৰণ-শক্তি বিচাৰে, যাতে অলসতা, অনিষ্ট, আৰু কেৱল নিষ্ক্ৰিয় ভোগ-সন্তুষ্টি অতিক্ৰম হয়।

12 mantras | Rishi: Kakṣīvān Dairghatamasa (traditional for RV 1.120) | Devata: Aśvinau

Chandas: Anuṣṭubh-like/short metre (requires śākhā verification; commonly RV 1.120 uses shorter metres than the preceding triṣṭubhs)

Sukta 121

Sukta 1.121

RV 1.121 এটা চিন্তাশীল সৃষ্টি-সূক্ত, যি প্ৰশ্নৰ জৰিয়তে বিশ্বৰ উৎপত্তিৰ ওচৰলৈ যায় আৰু “ক” (“কোন?”) বুলি সম্বোধিত গোপন প্ৰভুক কেন্দ্ৰ কৰি পুনঃপুনঃ অনুসন্ধান কৰে। ই স্ৰষ্টাৰ ধাৰণকাৰী শক্তি—জীৱন, প্ৰাণ আৰু ঋত/নিয়মৰ দাতা—ক প্ৰশংসা কৰে; আৰু এই অনুসন্ধানক উপাসনালৈ ৰূপান্তৰ কৰি সুৰক্ষা আৰু সমৃদ্ধিৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা জনায়।

15 mantras | Rishi: Hiraṇyastūpa Āṅgirasa (traditional attribution for RV 1.121, subject to recensional tradition) | Devata: Ka (Prajāpati / the Unknown God; hymn framed as inquiry into the Creator)

Chandas: Triṣṭubh (dominant for RV 1.121)

Sukta 122

Sukta 1.122

এই সূক্তত ৰুদ্ৰক মৰুতসকলৰ সৈতে আহ্বান কৰা হৈছে; সু-ৰক্ষিত সোম আৰু যজ্ঞক আগবঢ়াই ধুমুহা-সেনাৰ অধিপতি, আৰোগ্যদায়ী আৰু কৃপাময় শক্তিৰ ওচৰলৈ লৈ যাবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়। ইয়াত দেৱীয় মহিমাৰ স্তৱ—আকাশ আৰু পৃথিৱীৰ মাজত দণ্ডায়মান—সঙ্গতে ৰক্ষা, প্ৰাণশক্তি আৰু জীৱনত বিজয়ী গতিৰ বাবে নিবেদন একেলগে মিলিছে। সুৰটো একে সময়তে বিস্ময়মিশ্ৰিত ভয় আৰু অন্তৰঙ্গ: ভয়ংকৰ, বনৰীয়া ৰুদ্ৰক শৃঙ্খলাবদ্ধ যজ্ঞ-অনুষ্ঠান আৰু সমষ্টিগত মৰুত-শক্তিৰ জৰিয়তে সমীপ কৰা হয়।

15 mantras | Devata: Rudra with the Maruts

Sukta 123

Sukta 1.123

এই সূক্তত উষাস (প্ৰভাত)ক সেই শক্তি হিচাপে স্তৱ কৰা হৈছে, যি অন্ধকাৰৰ পৰা উদিত হৈ জগতখন উন্মোচন কৰে আৰু ঋত (ব্ৰহ্মাণ্ডীয় নিয়ম) অনুসাৰে মানৱ জীৱনক পুনৰ গতি দিয়ে। ৰাত্ৰি আৰু উষাসক পালাবদল হোৱা বিপৰীত শক্তি হিচাপে তুলনা কৰা হৈছে; আৰু প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে যে উষাসৰ আগমনে উপাসকৰ ভিতৰত শুভ, সঠিক-দিশনির্দেশিত ইচ্ছা/সংকল্প (ক্ৰতু)ৰ লগতে প্ৰাচুৰ্য আৰু দানশীলতা প্ৰতিষ্ঠা কৰক।

13 mantras | Devata: Uṣas (Dawn) / Dakṣiṇā (opening image), with dawn-emergence motif

Sukta 124

Sukta 1.124

এই উষা-সূক্তত প্ৰভাতক সেই শক্তি হিচাপে বন্দনা কৰা হৈছে, যিয়ে অগ্নিক প্ৰজ্বলিত কৰে, সূৰ্যৰ বিস্তৃত পোহৰ মেলি দিয়ে, আৰু দুপদী-চতুষ্পদী সকলো জীৱক সঠিক গতি আৰু উদ্দেশ্যলৈ প্ৰবৃত্ত কৰে। উজ্জ্বল নাৰী-চিত্রৰ জৰিয়তে কবিয়ে উষাক উপকাৰী জাগৰণকাৰিণী ৰূপে প্ৰশংসা কৰিছে—যিয়ে জীৱন-জলক পৰিষ্কাৰ কৰে, ধন আৰু মঙ্গল আনে, আৰু প্ৰতিদিনে জগতৰ ঋত-ব্যৱস্থাক নতুনকৈ স্থাপন কৰে। সূক্তৰ অন্তত তেখেতৰ ৰক্ষাময় সহায় আৰু প্ৰচুৰ বল-সমৃদ্ধিৰ বাবে আনুষ্ঠানিক প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।

13 mantras | Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional attribution for RV 1.124, subject to śākhā recensional listings) | Devata: Uṣas (primary); with functional presence of Agni, Sūrya, Savitṛ as allied powers in the dawn-process

Chandas: Triṣṭubh (11-syllable lines; standard for many Uṣas hymns)

Sukta 125

Sukta 1.125

ঋগ্বেদ ১.১২৫-ত দক্ষিণা—দানৰ পবিত্ৰ শক্তি—ক প্ৰশংসা কৰা হৈছে। ইয়াত দেখুওৱা হৈছে যে দান আৰু যথাযথ গ্ৰহণে সমৃদ্ধি জন্মায়, আয়ু আৰু বংশবৃদ্ধি কৰে, আৰু পোষক প্ৰাচুৰ্যৰ ধাৰা আকৰ্ষণ কৰে। সূক্তটোৱে দানক ঋতৰ এক নিয়ম হিচাপে স্থাপন কৰে—উদাৰজন সুৰক্ষিত আৰু সমৃদ্ধ হয়, কিন্তু যিজনে দান নকৰে সি শোকত আবদ্ধ হৈ সামাজিক-আধ্যাত্মিক ক্ষয়ত পতিত হয়।

7 mantras | Rishi: Attribution varies in tradition for RV 1.125; commonly linked to themes of Dakṣiṇā and giving (check recension-specific Anukramaṇī). | Devata: Dakṣiṇā / Dāna (the power of the gift) with Indra appearing in later verses; hymn centers on the law of giving-receiving

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 126

Sukta 1.126

RV 1.126 এটা দানস্তুতি; ইয়াত কক্ষীৱান সিন্ধুৰ কাষত বাস কৰা এজন ৰাজ-পৃষ্ঠপোষকৰ উদাৰতা আৰু যশ-লাভৰ উদ্দেশ্যে কৰা মহাদানশীলতাক প্ৰশংসা কৰে—যিজনে সোম-পেষণৰ ভাগ “মাপি” দি অতি প্ৰচুৰ সোম-অৰ্পণ আৰু ধন-সম্পদ বিতৰণ কৰে। স্তোত্ৰখনত জনসমক্ষে প্ৰশংসা (শ্ৰৱস্—দীৰ্ঘস্থায়ী খ্যাতি—অর্জন আৰু প্ৰচাৰৰ বাবে) আৰু দানৰ উজ্জ্বল তালিকা-চিত্র—ঘোঁৰা, শাৰী-শাৰী দল, প্ৰাচুৰ্য—একেলগে মিহলি হৈছে; শেষত কবিয়ে খেলিমেলি, আত্ম-উল্লেখমূলক গৰ্বে কয় যে তেওঁৰ পাৰিতোষিক কোনো সৰু বস্তু নহয়।

7 mantras | Rishi: Kakṣīvān Dairghatamasa (traditionally associated with RV 1.126) | Devata: Dānastuti to a royal patron (human king as vehicle of divine plenitude); praised power expressed through the ‘unconquered king’ who measures out Soma-pressings

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 1.126.1)

Sukta 127

Sukta 1.127

এই সূক্তত অগ্নি জাতবেদসক ঊৰ্ধ্বগামী হোতৃ ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি নিজৰ শিখাৰ জৰিয়তে আহুতি বহন কৰে আৰু যজ্ঞৰ ঋত-পথ প্ৰকাশ কৰে। অগ্নিক যজ্ঞৰ শ্ৰাব্য, ধ্বজ-সদৃশ চিহ্ন হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে—যি দেৱসকলক একত্ৰ কৰে, দুঃসময়ত মানৱ প্ৰচেষ্টাক দৃঢ় কৰে, আৰু গায়কসকলক নিকটদৃষ্টি, সমৃদ্ধি আৰু বীৰ্যশক্তি দান কৰে।

11 mantras | Rishi: Parucchēpa or related Agni hymn seer-tradition (traditional attribution for RV 1.127 varies across indices) | Devata: Agni (Jātavedas)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 128

Sukta 1.128

RV 1.128 এটা অগ্নি-সূক্ত, য’ত অগ্নিদেৱক নিৰ্দোষ হোতৃ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছে—মানৱৰ বাবে জন্ম লোৱা, ইলাৰ যজ্ঞাসনত আসীন, দেৱ আৰু মানুহৰ মাজত আহুতি আৰু মিত্ৰতা বহন কৰিবলৈ সদা প্ৰস্তুত। সূক্তখনে ঋত (তেওঁৰ “নিজ বিধান”) প্ৰতি অগ্নিৰ অনুগত্য, ধন আৰু যশ আনিব পৰা শক্তি, আৰু বাহিৰৰ আক্ৰমণ—শত্ৰুভাৱাপন্ন বাক্য, কুটিল অনিষ্ট, আৰু পাপ—ৰ পৰা ৰক্ষা কৰাৰ গুণ প্ৰশংসা কৰে। শেষত, সমুদায়ে অগ্নিক প্ৰিয়, বিচক্ষণ দূত আৰু সৰ্বজ্ঞ দ্ৰষ্টা হিচাপে সিংহাসনত অধিষ্ঠিত কৰে—যাক দেৱতাসকলেও পবিত্ৰ স্তোত্ৰগীতেৰে সহায় বিচাৰি আহ্বান কৰে।

8 mantras | Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional for the section; RV 1.128 also Agni hymn in the same family transmission) | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 129

Sukta 1.129

এই ইন্দ্ৰ-সূক্তত কবিয়ে দেৱতাক অনুৰোধ কৰে যে প্ৰেৰিত চিন্তাৰ “ৰথ”খন যুঁজাই আৰু পথ দেখুৱাওক, যাতে স্তোত্ৰ সত্য দ্ৰষ্টা-বাণী হৈ দ্ৰুত সিদ্ধি আনিব পাৰে। সূক্তখনে বাৰে বাৰে ইন্দ্ৰক ৰক্ষোহন (শত্ৰু/অন্ধকাৰ শক্তিৰ বধকাৰী) ৰূপে আহ্বান কৰে—যিয়ে কুদ্ভাৱ, নিন্দা আৰু বেঁকা বাধা-প্ৰতিৰোধ দূৰ কৰি প্ৰেৰিত গায়ক আৰু তেওঁৰ সমাজক সুৰক্ষা দিয়ে। ইয়াত কাব্যিক আত্ম-প্ৰতিফলন (মন্ত্ৰ কেনেকৈ কাৰ্যকৰী হয়)ৰ সৈতে সুৰক্ষা, বিজয়, আৰু দুষ্ট বাক্য তথা দুষ্ট অভিপ্ৰায় ডুবি-যোৱা/ক্ষয় হোৱাৰ বাবে সোজা প্ৰাৰ্থনা একেলগে মিলিছে।

11 mantras | Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable; verify)

Sukta 130

Sukta 1.130

এই সূক্তত দূৰৰ পৰা ইন্দ্ৰক সোম-পেষণ যজ্ঞলৈ তৎক্ষণাৎ আহিবলৈ জৰুৰী আহ্বান জনোৱা হৈছে, আৰু উপাসকসকলৰ মাজত নিজৰ ঘৰৰ ৰজা যেন আসন গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। ইয়াত ইন্দ্ৰক দুৰ্গভেদী, শক্তি আৰু ধনৰ দাতা বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে; লগতে কবিসকলৰ গঢ়া বাক্যক এক ৰথৰ দৰে দেখুওৱা হৈছে, যি ‘নিৰ্মিত’ হৈ দেৱতাক বিধিলৈ বহন কৰি আনে। উদ্দেশ্য হৈছে সুৰক্ষা আৰু বিজয়—ইন্দ্ৰৰ শক্তিসম্পন্ন উপস্থিতি আৰু ৰক্ষাকৰ্তৃত্বৰ জৰিয়তে গৰু-ধন, ধন-ভাণ্ডাৰ আৰু বল লাভ কৰা।

10 mantras | Devata: Indra

Sukta 131

Sukta 1.131

এই সূক্তত ইন্দ্ৰক সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যাৰ আগত দ্যৌ আৰু পৃথিৱী নত হয়, আৰু যাক দেৱসকলে সকলো দিৱ্য কৰ্মৰ অগ্ৰভাগত স্থাপন কৰে। ইয়াত তেওঁৰ বীৰত্বপূর্ণ সাফল্য—দুৰ্গ ভাঙি পেলোৱা আৰু জলধাৰা মুক্ত কৰা—স্মৰণ কৰা হৈছে; লগতে যজ্ঞ-অৰ্পণ নকৰা বৈৰীক দণ্ডিত কৰিবলৈ, আৰু উপাসকৰ পথক বৈৰী অভিপ্ৰায় আৰু দুৰ্ভাগ্যৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ তেওঁক প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।

7 mantras | Rishi: Parāśara Vāsiṣṭha (traditional for RV 1.131) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (likely)

Sukta 132

Sukta 1.132

এই সৰু ইন্দ্ৰ-স্তোত্ৰত প্ৰভাতত জাগ্ৰত, সোজা গতি কৰা ইন্দ্ৰৰ শক্তিক আহ্বান কৰা হৈছে—উজ্জ্বল জগতত বিজয় আৰু যুদ্ধ-প্ৰতিযোগিতাত সফলতাৰ বাবে। ইয়াত ইন্দ্ৰৰ আদৰ্শ কীৰ্তি স্মৰণ কৰা হয়—অঙ্গিৰসসকলৰ বাবে ভালা-সদৃশ আবৰণ ভাঙি মুকলি কৰা আৰু বাধাৰ স্তূপীকৃত ‘মূৰ’সমূহ আঘাত কৰি নাশ কৰা—যাতে তেওঁৰ দান উপাসকৰ ওচৰলৈ সোজাকৈ আৰু মঙ্গলময়ভাৱে আহে। স্তোত্ৰটোৱে যথাযথ যজ্ঞ (সোম-পেষণ)ৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে আৰু যজ্ঞৰ বিৰোধিতা কৰা নিয়মহীনসকলক ইন্দ্ৰে দমন কৰক বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰে।

4 mantras | Devata: Indra (primary), with supportive epithets invoking dawn-awakening and straight course

Sukta 133

Sukta 1.133

এই সূক্তটো ইন্দ্ৰলৈ এক সুৰক্ষামূলক আহ্বান—অদম্য যোদ্ধা ৰূপে—যি শত্রুবলক চূর্ণ কৰে, বিশেষকৈ গোপন ঠাইত লুকাই থকা যাতু-শক্তি (টোনা-মন্ত্ৰ, বিকৃতিমূলক প্ৰভাৱ)ক। কবিয়ে ইন্দ্ৰক অনুৰোধ কৰে যাতে তেওঁ এই অন্ধকাৰৰ গঠনসমূহ পদদলিত কৰে, কাটি পেলায় আৰু দূৰলৈ খেদাই পঠিয়ায়; লগতে উপাসকৰ “মহা সুৰক্ষা” দৃঢ় কৰে, আৰু নিজৰ ভয়ংকৰ অস্ত্ৰ আৰু ত্ৰিবাৰ-সাত শক্তিসহ উপস্থিত হয়।

7 mantras | Rishi: Gautama Rāhūgaṇa (traditional attribution for RV 1.133) | Devata: Indra

Chandas: Anuṣṭubh (probable for this short verse; exact metrical assignment may vary by recension analysis)

Sukta 134

Sukta 1.134

এই সূক্তত দ্ৰুতগামী বায়ুদেৱতা বায়ুক আহ্বান কৰা হৈছে—তেওঁ যেন সৰ্বপ্ৰথমে সোম-পেষণস্থললৈ আহে আৰু প্ৰথম পান (গ্ৰহ) গ্ৰহণ কৰে, আৰু যজ্ঞলৈ উন্নীত সত্য (সূনৃতা) আৰু স্থিৰ, জ্ঞানময় মন আনিব। তেওঁৰ প্ৰাণদায়িনী শক্তিৰ প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি উষাৰ দীপ্তি মুকলি কৰে, দোহনী গাইৰ দৰে প্ৰাচুৰ্য উন্মুক্ত কৰে, আৰু দীপ্তিমান স্বৰ্গৰ পৰা মৰুতসকলৰ জন্মৰ সৈতে তেওঁৰ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে। উদ্দেশ্য দুয়োটা—যজ্ঞীয়: প্ৰথম সোমপানত বায়ুৰ উপস্থিতি নিশ্চিত কৰা; আধ্যাত্মিক: শ্বাস, গতি আৰু স্পষ্টতাক যজ্ঞৰ শক্তি (মখ)ৰ সৈতে সুৰ মিলোৱা।

5 mantras | Rishi: Gautama Rāhūgaṇa (traditional for RV 1.134) | Devata: Vāyu

Chandas: Jagatī (probable; extended lines typical of Vāyu hymns here)

Sukta 135

Sukta 1.135

ঋগ্বেদ 1.135 এটা আহ্বানমূলক সোম-সূক্ত, য’ত বায়ুক—প্ৰায়ে ইন্দ্ৰ-বায়ু যুগলৰ সহিত—ভালদৰে বিস্তাৰিত বৰ্হিসলৈ অতি শীঘ্ৰ আহি প্ৰথম সোম পান কৰিবলৈ নিমন্ত্ৰণ কৰা হৈছে। ইয়াত উজ্জ্বল, দ্ৰুত-প্ৰবাহমান সোমধাৰা, উলৰ ছাঁকনিৰ মাজেৰে সিহঁতৰ গতি, আৰু সূৰ্যৰ কিৰণ-সদৃশ বায়ুৰ অপ্রতিৰোধ্য শক্তিৰ স্তৱ কৰা হৈছে—যাক কোনোবাই ৰোধ কৰিব নোৱাৰে। এই সূক্তৰ উদ্দেশ্য হ’ল দেৱতাৰ তৎক্ষণাৎ আগমন, প্ৰথম পান, আৰু যজমানসকলক বল, উল্লাস/উন্মাদনা, আৰু কাৰ্যকৰী সংকল্পশক্তি (ক্ৰতু) দান কৰোৱা।

8 mantras | Rishi: Gautama Rāhūgaṇa (traditional attribution for RV 1.135) | Devata: Vāyu (with Indra-Vāyu as associated dyad in the hymn)

Chandas: Jagatī (probable for RV 1.135; verse shows extended cadence typical of Jagatī)

Sukta 136

Sukta 1.136

RV 1.136 “দুজন ৰজা”ৰ প্ৰতি স্তৱ আৰু প্ৰাৰ্থনাৰ সূক্ত—প্ৰধানকৈ আদিত্য মিত্ৰ আৰু বৰুণ—যাঁহাদের অজেয় সার্বভৌমত্বে ঋত (ব্ৰহ্মাণ্ডীয় আৰু নৈতিক শৃঙ্খলা) ধৰি ৰাখে। কবিয়ে চিন্তাক আহুতি ৰূপে অৰ্পণ কৰে আৰু সোমক মিত্ৰ–বৰুণৰ বাবে শান্তিদায়ক ভাগ বুলি জোৰ দিয়ে, ৰজাদ্বয়ক উপাসকৰ উদ্দেশ্যসমূহ ফলপ্ৰসূ কৰি তুলিবলৈ অনুৰোধ কৰে। শেষত সূক্তখন সামূহিক দেৱীয় সুৰক্ষাৰ আহ্বানলৈ বিস্তাৰিত হয়—অগ্নি, মিত্ৰ, বৰুণ (আৰু সহায়ক শক্তিসমূহ) যজ্ঞকাৰীসকলক শর্মন (আশ্ৰয়/শান্তি) দান কৰক।

7 mantras | Rishi: Gautama Rāhūgaṇa (traditional attribution for RV 1.136) | Devata: Mitra-Varuṇa (probable for RV 1.136; ‘two kings’ and later mention of Mitra, Aryaman, Varuṇa in 1.136.2 suggests Ādityas with focus on Mitra-Varuṇa)

Chandas: Triṣṭubh/Jagatī mixture (probable; requires full metrical scan; marked as uncertain)

Sukta 137

Sukta 1.137

এই সংক্ষিপ্ত সূক্তত ঋতৰ আকাশ-স্পৰ্শী ৰাজকীয় ৰক্ষক মিত্ৰ আৰু বৰুণক ওচৰলৈ আহি সদ্য-নিষ্পেষিত সোম পান কৰিবলৈ আহ্বান কৰা হৈছে। ইয়াত পেষণ-শিলাৰে প্ৰস্তুত সোম, ‘গো’ৰ দীপ্তি (পোহৰ/জ্ঞান)ৰ সৈতে আৰু দধি মিহলাই নিবেদন কৰা বুলি কোৱা হৈছে, যিয়ে নিবেদনক উষা আৰু সূৰ্যৰ ৰশ্মিৰ সৈতে সুৰ মিলায়। উদ্দেশ্য হৈছে দেবদ্বয়ৰ উপস্থিতি লাভ কৰা, তেওঁলোকৰ আনন্দময়ভাৱে সোম-অৰ্ঘ্য গ্ৰহণ, আৰু যজমানৰ ক্ষেত্ৰত সত্য-ঋত-ব্যৱস্থাৰ প্ৰতিষ্ঠা।

3 mantras | Devata: Mitra–Varuṇa

Sukta 138

Sukta 1.138

এই সৰু সূক্তত পূষণক অক্লান্ত, মহাজন্মা পথপ্ৰদৰ্শক হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁৰ শক্তি আৰু গায়কৰ স্তৱ কেতিয়াও শিথিল নহয়। কবিয়ে সফলতা, ধন-সম্পদ আৰু প্ৰতিটো প্ৰতিযোগিতাত নিৰাপদ সঙ্গ লাভৰ বাবে পূষণৰ ‘নিকট সহায়’ বিচাৰে, আৰু যজ্ঞলৈ সকলো মন একেলগে জোঁতাই দিয়া দেৱতাৰ সৈতে অটুট মিত্ৰতাক দৃঢ়ভাৱে ঘোষণা কৰে।

4 mantras | Devata: Pūṣan

Sukta 139

Sukta 1.139

এই সূক্তই যজ্ঞ আৰম্ভ কৰে—প্ৰথমে মন আৰু বেদীত অগ্নিক স্থাপন কৰি, তাৰ পাছত ইন্দ্ৰ-বায়ুক আহ্বান কৰি, আৰু শেষত ধীতি (প্ৰেৰিত বাক্‌)ৰ জৰিয়তে সমূহ দেৱতাক ওচৰলৈ আনে। ই এক লিতুৰ্জিক ‘ওচৰলৈ আনোৱা’ (আৱাহন) ক্ৰম: ইন্দ্ৰৰ বাবে সোম পেষা হয়, স্তৱ-স্তোত্ৰ অৰ্পণ কৰা হয়, আৰু সৰ্বদেৱতা—বিশেষকৈ তিনিটা এগাৰ (৩৩)—ক যজ্ঞ গ্ৰহণ কৰি তাত আনন্দিত হ’বলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়।

11 mantras | Devata: Agni; Indra-Vāyu; collective Devas

Sukta 140

Sukta 1.140

RV 1.140 এটা অগ্নি-সূক্ত; ইয়াত বেদীৰ অগ্নিক সু-প্ৰস্তুত “যোনি” (গৰ্ভ/আসন)ত আহি আসন গ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান কৰা হৈছে, আৰু তেওঁক পবিত্ৰ, অন্ধকাৰ-নাশক পোহৰৰ ৰথৰ দৰে দীপ্তিমান হ’বলৈ কোৱা হৈছে। সূক্তটোৱে যজ্ঞীয় চিত্ৰকল্প (কাঠ জ্বলাই তোলা, বস্ত্ৰ পৰিধান, আহুতি)ক বিশ্ব-পুনৰুৎপাদনৰ ভাবনাৰ সৈতে গাঁথি দিয়ে, আৰু অগ্নিক জ্ঞাতা ৰূপে দেখুৱায়—যিয়ে শক্তিসমূহ একত্ৰ কৰে, ৰূপসমূহ নৱীকৰণ কৰে, আৰু দিৱ্য পিতৃ-মাতৃ (দ্যাউস আৰু পৃথিৱী)ক প্ৰবাহমান নদীসমূহৰ সৈতে সংযোগ কৰি স্তোত্ৰক জাগ্ৰত কৰে আৰু পোষণ তথা বৰদান নিশ্চিত কৰে।

13 mantras | Rishi: Traditionally attributed to Kaṇva lineage for RV 1.140 (verify in anukramaṇī); hymn is Agni-centered | Devata: Agni

Chandas: Jagatī or Triṣṭubh (uncertain from provided text alone; verify in critical edition)

Sukta 141

Sukta 1.141

এই সূক্তত অগ্নিক শক্তিৰ পৰা জন্ম লোৱা দৃশ্য দীপ্তি হিচাপে, আৰু ঋত (বিশ্ব-নিয়ম)ৰ ধাৰাসমূহৰ মাজেৰে চিন্তা আৰু যজ্ঞক আগলৈ বহন কৰা অগ্ৰগামী শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে। অগ্নি বতাহে চালিত, দ্ৰুতগামী, শুদ্ধ-জন্মা; তথাপি তেওঁ অন্ধকাৰ ভেদি আগবাঢ়িব পাৰে, লোকসমূহৰ মাজেৰে পথ মুকলি কৰে। সূক্তৰ অন্তত এক সামূহিক আকাঙ্ক্ষা প্ৰকাশ পায়—দৃঢ় স্তোত্ৰ আৰু যথাযথ আহুতিৰ দ্বাৰা উপাসকসকলে অধিক বিস্তৃত অধিকার লাভ কৰক আৰু কুহেলিকাৰ ওপৰেৰে সূৰ্য যিদৰে আগবাঢ়ে, তেনেদৰে বাধা অতিক্ৰম কৰক।

13 mantras | Rishi: Dīrghatamas Āucathya (traditional, subject to recension) | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm)

Sukta 142

Sukta 1.142

এই সূক্তটো মূলত যজ্ঞ আৰম্ভণিত অগ্নিৰ আহ্বান। অগ্নিক প্ৰজ্বলিত কৰি দেৱতাসকলক আনিবলৈ, আচাৰৰ “প্ৰাচীন সূত্ৰ” প্ৰসাৰিত কৰিবলৈ, আৰু বৰ্হিষ (যজ্ঞ-ঘাঁহ) ওপৰত দিৱ্য শক্তিসকলক আসন দিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। লিতুৰ্জি আগবাঢ়াৰ লগে লগে ৰাত্ৰি-উষাক ঋত (ব্ৰহ্মাণ্ডীয় নিয়ম)ৰ ৰক্ষক হিচাপে আদৰণি জনোৱা হয়, আৰু শেষত স্বাহা দ্বাৰা ফলপ্ৰসূ হোৱা আহুতিত মুখ্য অতিথি দেৱতাসকলক অংশ ল’বলৈ আমন্ত্ৰণ কৰা হয়।

13 mantras | Rishi: Dīrghatamas Āucathya (traditional for this adjoining Agni hymn cluster; attribution may vary by tradition) | Devata: Agni

Chandas: Gāyatrī (probable for RV 1.142.1; verify by syllable count)

Sukta 143

Sukta 1.143

এই আঠটা ঋচাৰ স্তোত্ৰত অগ্নিক যজ্ঞৰ সদায়-নৱীকৃত শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—পৃথিৱীত ঋত্বিজ ৰূপে আসীন আৰু বসুসকলৰ দ্বাৰা ধাৰিত—যিয়ে বিধি আৰু ঋত (শৃঙ্খলা) স্থাপন কৰে। অগ্নিক তেওঁৰ জলময় গূঢ় ৰূপ ‘অপাম নপাত’ হিচাপে আহ্বান কৰা হয়; বাধা অপসাৰণকাৰী ভয়ংকৰ শক্তি, যিয়ে ‘অৰণ্য পৰিষ্কাৰ কৰে’; আৰু শেষত অনিমেষ প্ৰহৰী হিচাপে, যাক অনবৰ্ত ৰক্ষাকৱচেৰে লোকসকলক সুৰক্ষা দিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়।

8 mantras | Devata: Agni (including the form Apām Napāt)

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 1.143; verse length supports triṣṭubh cadence)

Sukta 144

Sukta 1.144

এই সূক্তত অগ্নিক হোতৃ ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—সেই দিৱ্য পুৰোহিত যি যজ্ঞক্ৰিয়াত সৰ্বপ্ৰথম আগবাঢ়ে আৰু শুদ্ধ, দীপ্তিময় ধী (পবিত্ৰ অভিপ্ৰায়/বুদ্ধি) উত্থাপন কৰি যজ্ঞ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। অগ্নিক কালাতীত আৰু সদায়-যুৱ ৰূপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে; যুগল শক্তিসমূহে সেৱা কৰে, আৰু দৃশ্য উপস্থিতি হিচাপে তেওঁ অৰ্পিত বাক্যৰ ফালে মুখ ঘুৰাই অৰ্পণক ফলপ্ৰসূ কৰে। এই সূক্তৰ উদ্দেশ্য বাহ্য (অগ্নি জ্বলাই সঠিক বিধিমতে যজ্ঞ সম্পাদন) আৰু অন্তৰ (ইচ্ছাশক্তি, স্পষ্টতা, আৰু ঋত-প্ৰতি সঠিক অভিমুখীকৰণ জাগ্ৰত কৰা) — দুয়োটাই।

7 mantras | Rishi: Dīrghatamas Aucathya (traditional attribution for RV 1.144–1.145; Agni hymns of the Dīrghatamas cycle) | Devata: Agni (as Hotṛ; the divine Will and priest of the inner sacrifice)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 145

Sukta 1.145

এই সৰু ত্ৰিষ্টুভ স্তোত্ৰত অগ্নিক সৰ্বজ্ঞ শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—আহ্বান কৰিলে তেওঁ আহে, প্ৰতিটো বাক্য শুনে, আৰু নিজৰ ভিতৰত সত্য আদেশ আৰু যজ্ঞক্ৰিয়াৰ সিদ্ধি—দুয়োটাই ধাৰণ কৰে। অগ্নিক দ্ৰুতগামী আৰু বিজয়ী ৰূপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে; তেওঁ যজ্ঞৰ বাবে শক্তিসমূহ সংগ্ৰহ কৰে আৰু ঋত (ব্ৰহ্মাণ্ডীয় নিয়ম)ৰ সৈতে সঙ্গত গোপন কাৰ্যপদ্ধতি (বয়ুনা) মর্ত্যলোকৰ লোকসকলক প্ৰকাশ কৰে। এই স্তোত্ৰৰ উদ্দেশ্য হৈছে অগ্নিক বিশ্বাসযোগ্য মধ্যস্থ আৰু অন্তৰ্নিহিত পথপ্ৰদৰ্শক হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা—যাৰ জ্ঞান যজ্ঞক ফলপ্ৰসূ আৰু সত্যবাহী কৰে।

5 mantras | Rishi: Dīrghatamas Aucathya (traditional for RV 1.145) | Devata: Agni (as knower and lord of powers)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 146

Sukta 1.146

এই সৰু অগ্নি-সূক্তত অগ্নিক এক বিশ্বব্যাপী সত্তা ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—“ত্ৰিশিৰ” আৰু “সপ্ত-ৰশ্মি”যুক্ত—যি দুজন পিতৃ-মাতৃৰ কোলাত জন্ম লৈ স্বৰ্গৰ উজ্জ্বল লোকসমূহ ভৰি তোলে। ইয়াত অৰণি-কাঠৰ পৰা অগ্নিৰ গোপন জন্মৰ ইংগিত আছে, আৰু “দুই গাই” (দ্বৈত শক্তি) এটাই বাছুৰক ঘেৰি ঘূৰি ফুৰা ৰূপকেৰে সেই যুগল শক্তিসমূহক সূচায়, যিসকলে যজ্ঞাগ্নিক পোষণ কৰে আৰু “বিশাল”ৰ নিয়মিত পথক ধৰি ৰাখে।

5 mantras | Devata: Agni

Sukta 147

Sukta 1.147

এই সৰু অগ্নি-সূক্তত সোধা হৈছে—শুদ্ধ আৰু উদ্যমী উপাসকসকলে কেনেকৈ ঠিকমতে অগ্নিত আহুতি দিব, যাতে দেৱসকলৰ ঋত (ব্ৰহ্মাণ্ডীয় নিয়ম)ৰ স্তোত্ৰ ধ্বনিত হয়। ইয়াত অন্ধকাৰ চকু-ধাঁধানো সময়ত ‘মামতেয়’ সহায়কসকলক অগ্নিয়ে যি ৰক্ষা কৰিছিল, সেয়া স্মৰণ কৰা হৈছে; আৰু অশুভ, বৈৰী অভিপ্ৰায়, লগতে মৰ্ত্যসকলৰ মাজত ছলনাময় দ্বিমুখীয়া আচৰণৰ পৰা সুৰক্ষাৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। সামগ্ৰিকভাৱে, ই এক সুৰক্ষাদায়ক আৰু ঋত-প্ৰতিষ্ঠাপক আহ্বান, য’ত যজ্ঞ, বংশ-ধাৰাবাহিকতা আৰু সৎ আচৰণক অগ্নিৰ অভিভাৱকত্বৰ সৈতে সঙ্গতি দিয়া হৈছে।

5 mantras | Devata: Agni

Sukta 148

Sukta 1.148

এই সৰু অগ্নি-সূক্তত দিৱ্য অগ্নিক সৰ্বকুশল হোতৃ বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে—মাতৰিশ্বনে তেওঁক ‘মথি’ উলিয়াই মানুহৰ কুলসমূহৰ মাজত স্থাপন কৰিছিল। স্তোত্ৰৰ দ্বাৰা যজ্ঞত অগ্নিক ধৰি আগলৈ লৈ যোৱা হয়, যেন উৎসুক ৰথ-অশ্বসমূহ। লগতে তেওঁৰ অক্ষত-অভেদ্যতা ঘোষণা কৰা হৈছে—কোনো বৈৰী শক্তিয়ে তেওঁক ক্ষতি কৰিব নোৱাৰে, কিয়নো শাশ্বত ৰক্ষকসকলে তেওঁৰ অগ্ৰগতিক সুৰক্ষা দিয়ে।

5 mantras | Devata: Agni (with Mātariśvan as associated figure)

Sukta 149

Sukta 1.149

এই সংক্ষিপ্ত সূক্তত অগ্নিক সমৃদ্ধিৰ অধিপতি বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে—সোম পিষা হ’লে তেওঁ ধনৰ আসনত আহে, আৰু তেওঁৰ দীপ্তিমান শক্তিয়ে জ্বলি উঠি সত্তাৰ দৃঢ় দুৰ্গ ‘খুলি’ দিয়ে। অগ্নিক অশ্বৰ দৰে ক্ষিপ্ৰ, সূৰ্যৰ দৰে উজ্জ্বল, আৰু দ্বিজন্মা (দুবাৰ জন্মা) হোতৃ বুলি উদ্‌যাপন কৰা হৈছে—যিয়ে উদাৰ যজমানক ইচ্ছিত ধন-সম্পদ আৰু যশ বিতৰণ কৰে।

5 mantras

Sukta 150

Sukta 1.150

এই সৰু অগ্নি-সূক্তটো এক ব্যক্তিগত আশ্ৰয়-প্ৰাৰ্থনা: উপাসকে বাৰে বাৰে অগ্নিক “নিজৰ এজন” বুলি আহ্বান কৰি, দেৱতাৰ বিশাল ৰক্ষাকাৰী শক্তিত আশ্ৰয় বিচাৰে। অগ্নিক সেই দিৱ্য শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে, যিয়ে বৈৰী আৰু অকৃপণক পথৰ পৰা আঁতৰাই দিয়ে, কেতিয়াও অধাৰ্মিকৰ পক্ষ নলয়; আৰু আগলৈ লৈ যোৱা পোহৰ হিচাপে, যাৰ দ্বাৰা মৰ্ত্যসকল প্ৰেৰিত হয় আৰু উচ্চতৰ চেতনাৰ “স্বৰ্গ”ত বৃদ্ধি পায়।

3 mantras | Devata: Agni

Sukta 151

Sukta 1.151

এই সূক্তত মিত্ৰ আৰু বৰুণক প্ৰিয় যমজ প্ৰভু হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যিসকলে ঋত (ব্ৰহ্মাণ্ডীয় নিয়ম) ধৰি ৰাখে আৰু জন্মৰ পৰা জীৱসমূহক ৰক্ষা কৰে; দ্ৰষ্টাৰ বাক্যৰ প্ৰতি সঁহাৰি দি সুৰক্ষা আৰু বৃদ্ধি প্ৰদান কৰে। তেওঁলোকৰ শক্তি ‘বিস্তৃত দুৱাৰ’ মেলি দিয়া, পৱিত্ৰ পোষক ধাৰাসমূহ মুক্ত কৰা, আৰু উষা আৰু সূৰ্যৰ পোহৰক প্ৰকাশত আনিবলৈ টানি অনা বুলি চিত্ৰিত; শেষত তেওঁলোকৰ অতুল দেৱত্ব আৰু উদাৰ দানশীলতাৰ ঘোষণাৰে সূক্তখন সমাপ্ত হয়।

9 mantras | Devata: Mitra-Varuṇa (dual) (probable from dual forms and Mitra mention)

Sukta 152

Sukta 1.152

এই সূক্তত মিত্ৰ–বৰুণক ঋত (ব্ৰহ্মাণ্ডীয় বিধান)ৰ সম্পূৰ্ণ সমন্বিত ৰক্ষক হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেঁওলোকৰ অক্ষুণ্ণ শক্তি আৰু সত্যনিষ্ঠ শাসনে উপাসকক অনৃত (মিছা)ৰ সিপাৰলৈ লৈ যায়। পৰাডক্স আৰু ৰহস্যময় চিত্ৰকল্প (পদহীন যি পদৱানৰ আগতে যায়; গোপন গৰ্ভ যি ভাৰ বহে)ৰ জৰিয়তে ই জগতসমূহ ধাৰণ কৰা অদৃশ্য নিয়ন্ত্ৰক বুদ্ধিক সূচায়। লগতে ই যজ্ঞীয় পোষণ আৰু প্ৰেৰিত বাক্‌ৰ দিশে ঘূৰি, বয়ুনানি (বিবেচনা/বোধ) আৰু অদিতিৰ পূৰ্ণতাৰ বিস্তৃত সুৰক্ষা প্ৰাৰ্থনা কৰে।

7 mantras | Rishi: Māmateya (traditional for this adjacent hymn cluster) | Devata: Mitra-Varuṇa (dual)

Chandas: Tr̥ṣṭubh (probable for RV 1.152 opening; needs full hymn metrical audit)

Sukta 153

Sukta 1.153

এই সৰু ত্ৰিষ্টুভ স্তোত্ৰত মিত্ৰ–বৰুণক একেলগে যুগল ৰূপে আহ্বান কৰা হৈছে; ধী (অন্তৰ্দৃষ্টি) আৰু ভক্তিপূৰ্ণ নমস্কাৰৰ সৈতে যাজকসকলে আনোৱা ঘৃত-সমৃদ্ধ আহুতি তেওঁলোকে গ্ৰহণ কৰক বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়। তেওঁলোকৰ অধিপত্যক ঋত (ব্ৰহ্মাণ্ডীয় বিধান)ৰ সৈতে সংযুক্ত কৰি দেখুওৱা হৈছে, আৰু অদিতিক পোষণকাৰী গাই ৰূপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে, যিয়ে সত্যৰ সৈতে সঙ্গতি ৰখাসকলৰ বাবে প্ৰাচুৰ্য বৃদ্ধি কৰে। শেষত প্ৰাচীন প্ৰভুৰ পোষণকাৰী ‘দুধ’ আৰু জলৰ বাবে মিনতি কৰা হয়—যি জীৱন, স্পষ্টতা আৰু সঠিক বিধানৰ প্ৰতীক।

4 mantras | Rishi: Dīrghatamas Āucathya (traditional attribution) | Devata: Mitra–Varuṇa

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 154

Sukta 1.154

এই সূক্তত বিষ্ণুৰ বীৰোচিত “বিস্তৃত পদক্ষেপ” ঘোষণা কৰা হৈছে—যাৰ দ্বাৰা তেওঁ পৃথিৱীৰ বিস্তাৰসমূহ মাপি নিৰ্ধাৰণ কৰে, সৰ্বোচ্চ স্থান স্থিৰ কৰে, আৰু ত্ৰিগুণ আধাৰ হিচাপে দ্যৌ আৰু পৃথিৱীক ধাৰণ কৰে। শেষত ই বিষ্ণুৰ “পৰম পদ” (paramaṃ padam) ৰ দৰ্শনত উপনীত হয়—এটি দীপ্তিময়, আকাংক্ষিত নিবাস, য’ত উজ্জ্বল “গাই” (কিৰণ/অন্তৰ্দৃষ্টি) অক্লান্তভাৱে বিচৰণ কৰে, আৰু উপাসকক সেই সৰ্বোচ্চ আলোকৰ দিশে আহ্বান জনায়।

6 mantras | Rishi: Dīrghatamas Āucathya (traditional for RV 1.154) | Devata: Viṣṇu

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 155

Sukta 1.155

এই সূক্তত বিষ্ণুক বিশাল, অজেয় ৰক্ষক হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি প্ৰেৰিত চিন্তাক জাগ্ৰত কৰে আৰু পৰ্বতৰ শিখৰত দৃঢ়ভাৱে থিয় হৈ থাকে। তেওঁৰ বিশ্বব্যাপী “বিস্তৃত পদক্ষেপ” যিয়ে লোকসমূহক মাপে আৰু ধৰি ৰাখে—সেই মহিমাক যজ্ঞৰ ঋত-শৃঙ্খলা আৰু প্ৰতিযোগিতাত বিজয়ৰ সৈতে সংযোগ কৰি উদ্‌যাপন কৰা হৈছে। কবিয়ে বিষ্ণুক একে সময়তে বিশ্ব-মাপক আৰু সদা-যুৱ শক্তি হিচাপে চিত্ৰিত কৰিছে, যি উপাসকসকলক সহায় কৰিবলৈ আগবাঢ়ি আহে।

6 mantras | Rishi: Dīrghatamas Aucathya (traditional for RV 1.155) | Devata: Viṣṇu

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 156

Sukta 1.156

এই সৰু ত্ৰিষ্টুভ স্তোত্ৰত বিষ্ণুক বিশাল, প্ৰাচীন আৰু ঋত (বিশ্ব-নিয়ম)ৰ ধাৰক হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে। তেওঁক মিত্ৰৰ দৰে কৃপালু হ’বলৈ আৰু স্তোত্ৰ আৰু যজ্ঞ সফল কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়। ইয়াত বিষ্ণুৰ বিস্তৃত উপস্থিতি, যজমানক ‘ঋতৰ ভাগ’ত স্থাপন কৰাৰ ভূমিকা, আৰু ইন্দ্ৰৰ সৈতে তেওঁৰ দিৱ্য সঙ্গ—যিয়ে সঠিক কৰ্ম আৰু অন্তৰ্দৃষ্টি শক্তিশালী কৰে—উল্লেখ কৰা হৈছে।

5 mantras | Rishi: Dīrghatamas Aucathya (traditional for RV 1.156) | Devata: Viṣṇu

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 157

Sukta 1.157

এই সূক্তটো উষাৰ আহ্বান—অশ্বিন-যুগলক উদ্দেশ্য কৰি—যেতিয়া অগ্নি জাগে, সূৰ্য উদয় হয়, আৰু উষাই নিজৰ পোহৰ বিস্তাৰ কৰে; সৱিতৃয়ে স্থাপন কৰা জগতৰ নিয়মিত গতি-প্ৰবাহ সেই মুহূৰ্তত স্পষ্ট হয়। ইয়াত যমজ চিকিৎসক দেৱতাক অনুৰোধ কৰা হৈছে যে তেওঁলোকে নিজৰ ৰথত ত্বৰিতে আহক, প্ৰাণশক্তি আৰু পোষণ আনক, অনিষ্ট আৰু বৈৰিতা শোধন কৰি দূৰ কৰক, আৰু ভক্ত যজমানৰ বাবে বল আৰু সফলতা স্থাপন কৰক।

5 mantras | Devata: Aśvins (with Agni, Sūrya, Uṣas, Savitṛ as supporting powers)

Chandas: Jagatī (probable for RV 1.157 opening; needs confirmation by syllable count)

Sukta 158

Sukta 1.158

দীৰ্ঘতমস-চক্ৰৰ এই সৰু সূক্তত অশ্বিনদ্বয়ৰ সৈতে একাত্ম বুলি চিনাক্ত যমল শক্তিক আহ্বান কৰা হৈছে। ৰুদ্ৰ-সদৃশ উপাধিৰে তেওঁলোকক উজ্জ্বল, বলৱান আৰু বহুমনা সহায়ক হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হয়। স্তোত্ৰৰ পৰা ৰক্ষামূলক প্ৰাৰ্থনালৈ গৈ, ‘পাখিওৱালা’ যমলজনে উপাসকক শুষি নেপেলাওক বা ছিটাই নেপেলাওক বুলি অনুৰোধ কৰা হয়। শেষত এক আত্ম-সন্দৰ্ভমূলক বাক্যত ব্ৰহ্মন (পবিত্ৰ উচ্চাৰণ/অন্তৰ্দৃষ্টি) নিজেই সাৰথি হৈ সাধকসকলক আপঃ (জল)ৰ দিশে—অন্বেষণৰ গোপন লক্ষ্য—পথ দেখুৱাই লৈ যায়।

6 mantras | Devata: Aśvins (with Rudra-like epithets; hymn addressed to the twin powers)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 159

Sukta 1.159

এই পাঁচ-পদীয়া সূক্তত দ্যাৱা–পৃথিৱী (আকাশ আৰু পৃথিৱী)ক মহান, সত্য-বর্ধক পিতৃ-মাতৃ ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যিসকলে ঋত (ব্ৰহ্মাণ্ডীয় নিয়ম) ধৰি ৰাখে আৰু সভাত যজ্ঞীয় দৃষ্টিক কাৰ্যকৰী কৰে। ইয়াত তেওঁলোকৰ জননী-শক্তিৰ স্মৰণ কৰা হৈছে—দুয়ো মাতৃৰ পৰা স্থিতি আৰু গতি স্থাপন কৰা শক্তিসমূহ উদ্ভৱ হয়। শেষত, সবিতাৰ দেৱীয় প্ৰেৰণা-সংযুক্ত, স্পষ্ট-নির্দেশিত সমৃদ্ধি (ৰয়ি)ৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।

5 mantras | Rishi: Traditionally: Dīrghatamas (for RV 1.159) or a related Āṅgirasa line; verify in an Anukramaṇī for exact attribution. | Devata: Dyāvāpṛthivī (Heaven and Earth)

Chandas: Triṣṭubh (typical for such praise verses; verify)

Sukta 160

Sukta 1.160

এই সূক্তত দ্যাৱা–পৃথিৱী (আকাশ আৰু পৃথিৱী)ক সৰ্বজগতৰ, ঋত-ধাৰক পিতৃ-মাতৃ ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁলোকে মধ্যাকাশ ধৰি ৰাখি শৃঙ্খলা আৰু কল্যাণ স্থাপন কৰে। সূৰ্যক তেওঁলোকৰ মাজত শুদ্ধ, বিধিসন্মত গতি-কাৰী হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে; লগতে এক অন্তৰ্নিহিত, শোধনকাৰী অগ্নি-শক্তিৰ আভাসো আছে, যি লোকসমূহ শুচি কৰি দীপ্তিময় পোষণ প্ৰদান কৰে। শেষত দ্ৰষ্টাই দুয়োকে ব্ৰহৎ (বিশাল মহত্ত্ব), যশ, ক্ষত্ৰ (ৰক্ষাশক্তি) আৰু সমাজৰ বাবে অন্তৰ্বল বৃদ্ধি কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে।

5 mantras | Rishi: As RV 1.160 (verify in Anukramaṇī) | Devata: Dyāvāpṛthivī (with Sūrya as the lawful mover between them)

Chandas: Triṣṭubh (probable; verify)

Sukta 161

Sukta 1.161

এই সূক্তত দিৱ্য শিল্পী ঋভুসকলৰ পৰীক্ষা আৰু গৌৰৱগাথা বৰ্ণিত। অগ্নি দূত (বাৰ্তাবাহক) ৰূপে কাহিনীৰ কাঠামো গঢ়ি তোলে, আৰু এটা একক কাঠৰ পাত্ৰ/কাপ (চমসা) ক বহুতো নিখুঁত ৰূপলৈ ৰূপান্তৰ কৰাৰ প্ৰসিদ্ধ ঘটনাই মুখ্য স্থান পায়। ধাঁধাময় প্ৰশ্ন, যজ্ঞীয় সংলাপ, আৰু সোম পীড়নৰ উল্লেখৰ জৰিয়তে ই কৌশলক পবিত্ৰ শক্তি হিচাপে উদ্‌যাপন কৰে—ঋত (ব্ৰহ্মাণ্ডীয় বিধান)ৰ সৈতে সঙ্গতি থকা কাৰুকাৰ্যই অমৰত্ব আৰু দেৱলোকীয় স্বীকৃতি লাভ কৰে।

14 mantras | Rishi: Rbhus (collective seers/artisans) traditionally associated with this sukta; specific attribution not provided in input | Devata: Agni as dūta; narrative frame concerns the Rbhus and the transformation of the cup (camasá)

Sukta 162

Sukta 1.162

RV 1.162 অশ্বমেধৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক যজ্ঞীয় স্তোত্ৰ-সমষ্টি; ইয়াত দীক্ষিত অশ্বক দেৱজন্মা, আহুতি-বাহক, যশ আৰু সার্বভৌমত্বৰ বাহন হিচাপে বৰ্ণনা কৰি পবিত্ৰ কৰা হয়। যজ্ঞত কোনো দিৱ্য শক্তিয়ে দোষ নধৰে—এই উদ্দেশ্যে বহু দেৱতাক সাক্ষী ৰূপে আহ্বান কৰা হয়, আৰু প্ৰস্তুতি, আহুতি আৰু সামূহিক সম্মতিৰ কৰ্মসমূহ সতর্কভাৱে নিৰ্দেশিত কৰা হয়। স্তোত্ৰৰ অন্তত অনাগস (নিদোষতা), জীৱন-ধাৰক ধন, সন্তান আৰু ক্ষত্র—যথাযথভাৱে সুশৃঙ্খল ক্ষমতা—যজ্ঞৰ ‘অশ্ব-শক্তি’ৰ দ্বাৰা লাভ হওক বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়।

22 mantras | Rishi: Traditionally Dīrghatamas Aucathya for RV 1.162 (horse-sacrifice hymn complex; some traditions vary) | Devata: Aśva / sacrificial horse (with many gods invoked as witnesses)

Chandas: Trishtubh

Sukta 163

Sukta 1.163

ঋগ্বেদ ১.১৬৩ হৈছে অশ্বক লৈ এক ৰহস্যময় স্তোত্ৰ—এফালে দীক্ষিত যজ্ঞ-অশ্ব, আনফালে গভীৰতাৰ পৰা উঠি সৰ্বোচ্চ স্থানলৈ আগবঢ়া এক দিৱ্য জীৱনীশক্তি। স্তোত্ৰটোৱে অশ্বৰ আশ্চৰ্য জন্ম, শক্তি আৰু বিজয়ী উত্থানক প্ৰশংসা কৰে; লগতে সতৰ্ক কৰে যে কেৱল ভোগ-আনন্দৰ পিছত দৌৰিলে মৰ্ত্য “গোৰ পদ” (আলোক/কিৰণ) এৰি নিম্নতৰ পোষণৰ দিশে ঘূৰি যায়। শেষত অশ্ব সৰ্বোচ্চ আসনত উপস্থিত হয়; দেৱতাসকলে তাক আদৰণি জনায়, আৰু সি দাতাক ইচ্ছিত প্ৰাচুৰ্য দান কৰে।

13 mantras | Rishi: Dīrghatamas Āucathya (traditional for RV 1.163) | Devata: Aśva (mystic steed; divine life-force in ascent)

Chandas: Triṣṭubh (common for RV 1.163; verse-level verification recommended)

Sukta 164

Sukta 1.164

ঋগ্বেদ ১.১৬৪ দীৰ্ঘতমাৰ প্ৰসিদ্ধ “ধাঁধা-সূক্ত”, য’ত স্তৰবদ্ধ গূঢ় ধাঁধাৰ জৰিয়তে বিশ্ব-ব্যৱস্থা (ঋত) প্ৰকাশ পায়—এটা একমাত্ৰ সত্যক বহু ধৰণে কোৱা হয়, সময়ৰ চক্ৰ, বাক্‌ (বাণী)ৰ গতি, আৰু যজ্ঞীয় জগত-প্ৰতীকৰূপে অগ্নি, সূৰ্য, আপঃ (জল) আৰু গৌ (গাই)ৰ প্ৰতীক-ব্যাখ্যা। ই সৰল ৰৈখিক প্ৰাৰ্থনা নহয়; বৰং এক ধ্যানময় মানচিত্ৰ, য’ত বিশ্বদেৱাঃ (সাৰ্বজনীন শক্তিসমূহ) গোপন উৎসৰ পৰা প্ৰকাশিত জীৱনলৈ কেনেকৈ কাৰ্য কৰে দেখুৱাই, আৰু শ্ৰোতাক বহুত্বৰ আঁৰত একত্ব দেখিবলৈ প্ৰশিক্ষণ দিয়ে।

52 mantras | Rishi: dīrghatamā aucathyaḥ | Devata: viśvedevāḥ (universal powers) / riddle-hymn on cosmic functions

Chandas: virāṭ-triṣṭubh

Sukta 165

Sukta 1.165

ঋগ্বেদ ১.১৬৫ এটা স্তুতিৰ কাঠামোৰ ভিতৰত গঢ়া এক নাটকীয় ইন্দ্ৰ–মৰুত সংলাপ। কবিয়ে মৰুতসকলৰ একত্ৰ দীপ্তি আৰু শক্তিক প্ৰশ্ন কৰে, আৰু ইন্দ্ৰই বৃত্ৰ-বধত নিজৰ স্বতন্ত্ৰ বিজয় আৰু মানৱজাতিৰ প্ৰতি নিজৰ উপকাৰ-দানৰ কথা দৃঢ়ভাৱে ঘোষণা কৰে। এই সূক্তত দেৱতাসকলৰ মাজত প্ৰাধান্য আৰু মিত্ৰতা/মৈত্ৰীৰ সমীকৰণ—ঝড়-দেৱতা মৰুত আৰু বজ্ৰধাৰী ইন্দ্ৰ কেনেকৈ একেলগে কাৰ্য কৰে—সেই বিষয়ে আলোচনা হয়। শেষত মৰুতসকলক তেওঁলোকৰ ‘বলৰ দল/সেনা’সহ আহিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাই, বীৰ্য, ৰক্ষা আৰু বৃদ্ধি দান কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়।

15 mantras | Rishi: Agastya Mānavā (traditional for RV 1.165, Indra–Marut dialogue) | Devata: Maruts (addressed; within an Indra–Marut dialogic frame)

Chandas: Tr̥ṣṭubh (probable; metrical verification recommended)

Sukta 166

Sukta 1.166

RV 1.166 মৰুতসকলৰ প্ৰতি এক তেজস্বী স্তোত্ৰ; ইয়াত তেওঁলোকৰ উচ্ছ্বাসভৰা ‘জন্ম’, গৰ্জনময় পদযাত্ৰা আৰু যোদ্ধাসদৃশ শক্তিৰ কথা স্মৰণ কৰা হৈছে—যি বাধা দূৰ কৰে আৰু অনুগ্ৰহপ্ৰাপ্ত উপাসকক ৰক্ষা কৰে। অগস্ত্য তেওঁলোকৰ দূৰপ্ৰসাৰী মহাশক্তিৰ প্ৰশংসা কৰি গৃহক—বিশেষকৈ সন্তান-সন্ততি আৰু বৃদ্ধি—ৰক্ষা কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰে, আৰু জীৱনৰ প্ৰতিযোগিতাসমূহত জয়লাভ কৰিবলৈ বল প্ৰদান কৰিবলৈ বিচাৰে। স্তোত্ৰখনৰ অন্তত গীত-স্তুতিয়েই অৰ্ঘ্য ৰূপে অৰ্পণ কৰা হয়, যাৰ দ্বাৰা মৰুতসকলক পোষণ আৰু বিজয়ক্ষমতা লৈ আহিবলৈ নিমন্ত্ৰণ জনোৱা হয়।

15 mantras | Rishi: Agastya Māna (traditional for RV 1.166) | Devata: Maruts (with implicit linkage to the 'Bull' power, often Indra)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 167

Sukta 1.167

অগস্ত্য-সংগ্ৰহৰ এই সূক্তত ইন্দ্ৰৰ সহস্ৰগুণ শক্তি—সহায়, পোষণ, ধন-সম্পদ আৰু বিজয়দায়ক “বাজাঃ” (সাফল্য-সাধনৰ শক্তি)—আহ্বান কৰি উপাসকসকলৰ ওচৰলৈ প্ৰাচুৰ্য আৰু সুৰক্ষা আকৰ্ষণ কৰা হয়। স্তোত্ৰ আগবঢ়াৰ লগে লগে মৰুতসকল (ইন্দ্ৰৰ ধুমুহা-সহচৰ) আৰু সোম-পেষণ যজ্ঞক্ৰিয়া মুখ্য হৈ উঠে; ইয়াত স্তোত্ৰ, আহুতি আৰু প্ৰেৰিত গীত সমাজৰ ভিতৰত শক্তিক “প্ৰতিষ্ঠা” কৰে বুলি দেখুৱায়। সূক্তটোৰ অন্তত মৰুতসকলৰ আগত সোজাকৈ স্তোম (হিম্ন) নিবেদন কৰি দেহগত কল্যাণ, বিস্তৃতি আৰু দীঘলীয়া কাল ধৰি কাৰ্যকৰিতা কামনা কৰা হয়।

11 mantras | Rishi: Agastya (traditional for this section; RV 1.167 is Indra-focused within the Agastya collection) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 168

Sukta 1.168

এই সূক্তত মৰুতসকলক একত্ৰিত, দ্ৰুতগামী বাহিনী হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে—যিসকলে যজ্ঞৰ পৰা যজ্ঞলৈ গমন কৰে, প্ৰেৰিত চিন্তাক গতি দিয়ে আৰু দুয়ো জগত (দ্যাৱা-পৃথিৱী) জুৰি ‘সঠিক-গামী’ অগ্ৰগতি দান কৰে। কবিয়ে তেওঁলোকৰ বিস্তৃত পৰিসৰ আৰু ঝড়-শক্তিত বিস্মিত হয়—যি সংকুচিত/দবাই থোৱা বস্তু ভাঙি মুকলি কৰে, পথ পৰিষ্কাৰ কৰে আৰু জীৱন আৰু বিজয়ৰ বাবে শক্তিসমূহ মুক্ত কৰে। শেষত, কবিয়ে সযতনে গঢ়া স্তোত্ৰ-গীত অৰ্ঘ্য কৰি মৰুতসকলক পোষণ আৰু দেহধাৰী কল্যাণৰ বাবে বলবর্ধক শক্তি সহ আহিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনায়।

10 mantras | Rishi: Agastya Mānavā (traditional for RV 1.168, Marut hymn) | Devata: Maruts

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 169

Sukta 1.169

এই সূক্তত ইন্দ্ৰক বিশাল, দীপ্তিমান ৰক্ষক আৰু বিজয়ী বাধাভঞ্জক ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁ মৰুতসকলৰ সৈতে একেলগে কাৰ্য কৰে। ইন্দ্ৰৰ প্ৰিয় অনুগ্ৰহ (সুম্ন), ঋত (সত্য/ব্যৱস্থা)ৰ পথত সঠিক পথনির্দেশ, আৰু “দৃঢ় দুৰ্গ” মুকলি কৰি দিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে, যাতে উপাসকসকলে শক্তি, পোহৰ আৰু প্ৰাচুৰ্যসহ আগবাঢ়িব পাৰে।

8 mantras | Rishi: Agastya Maitrāvaruṇi (traditional for RV 1.169) | Devata: Indra (with Maruts as associated powers)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 170

Sukta 1.170

এই সংক্ষিপ্ত ত্ৰিষ্টুভ স্তোত্ৰটো সংলাপধৰ্মী কাঠামোত ইন্দ্ৰ আৰু মৰুতসকলৰ মাজত টানাপোড়েন আৰু পুনৰ-মিলনৰ দৃশ্য মঞ্চস্থ কৰে; মধ্যস্থ ঋষি হিচাপে অগস্ত্য উপস্থিত। আৰম্ভণিতে ই জ্ঞানমূলক অনিশ্চয়তা উত্থাপন কৰে—কি জানিব পৰা যায় আৰু “অন্যৰ মন” কিমান অস্থিৰ হ’ব পাৰে—তাৰ পাছত ঋত (কসমিক শৃঙ্খলা) অনুসাৰে ঐক্য পুনঃস্থাপনৰ দিশে ধাৱিত হয়, যাতে ইন্দ্ৰে মৰুতসকলৰ সৈতে যজ্ঞ-অৰ্পণ গ্ৰহণ কৰে। উদ্দেশ্য একে সময়তে আচারগত (মৰুতসকলৰ সৈতে ইন্দ্ৰৰ অংশগ্ৰহণ নিশ্চিত কৰা) আৰু নৈতিক-মনোবৈজ্ঞানিক (ইচ্ছা, বাক্য আৰু মৈত্ৰী/মিত্ৰতা সোজা কৰা) ।

5 mantras | Rishi: Agastya | Devata: Indra–Maruts dialogue frame (this sukta is often read as a tension/conciliation hymn involving Indra, Maruts, and the seer)

Chandas: Triṣṭubh (general for the hymn; this verse shows compact, gnomic style)

Sukta 171

Sukta 1.171

এই সূক্তত অগস্ত্যই মৰুতসকলক—দ্ৰুত বতাহ-ধুমুহাৰ শক্তি—তৎকাল শান্ত কৰি আহ্বান কৰিছে; তেওঁলোকক ক্ৰোধ এৰি দিবলৈ, অশ্ববোৰৰ জোঁৱা খুলি দিবলৈ, আৰু নিজৰ বলক মঙ্গলময় সহায়ত ৰূপান্তৰ কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰিছে। ইয়াত এটা টান উত্তেজনাৰ সুৰো আছে: গায়ক ইন্দ্ৰৰ অতিশয় প্ৰবল মহাশক্তিৰ আগত কঁপি উঠে আৰু যজ্ঞ আৰু সমাজ সুৰক্ষিত আৰু সবল হ’বলৈ ইন্দ্ৰ আৰু মৰুতৰ মাজত সঠিক সামঞ্জস্য বিচাৰে। সেয়ে এই সূক্তই প্ৰাৰ্থনা, সংযম আৰু যথাযথ আহুতিৰ জৰিয়তে উগ্ৰ দিৱ্য শক্তিক শৃঙ্খলিত, কল্যাণকাৰী কৰ্মত পৰিণত কৰে।

6 mantras | Rishi: Agastya | Devata: Maruts

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 172

Sukta 1.172

এই সংক্ষিপ্ত গায়ত্ৰী স্তোত্ৰত মৰুতসকলক দীপ্তিময়, মঙ্গলময় আগমনৰ বাবে আৰু তেওঁলোকৰ উজ্জ্বল, ৰক্ষাকাৰী সহায়ৰ বাবে আহ্বান কৰা হৈছে। শত্রুভাৱাপন্ন ক্ষেপণাস্ত্ৰ আৰু চেপি ধৰা আঘাত দূৰলৈ খেদাই পঠিয়াবলৈ, আৰু পৰি থকা ঘাঁহৰ গোট যেনেকৈ আঁতৰোৱা হয় তেনেকৈ চাৰিওফাল পৰিষ্কাৰ কৰি দিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়, যাতে উপাসক ‘ওপৰলৈ’ উঠি জীৱন আৰু কল্যাণত স্থিত হ’ব পাৰে।

3 mantras | Devata: Maruts

Chandas: Gayatri (3 pādas of 8 syllables typical for such concise Marut verses)

Sukta 173

Sukta 1.173

এই সূক্তটো ইন্দ্ৰ-স্তোত্ৰ; আৰম্ভণিতে স্বৰ্গজ গীত গাবলৈ উদ্দীপনা জাগে আৰু স্তুতিৰে দীপ্ত ‘স্বৰ’ (সূৰ্য্যময় বিস্তাৰ) প্ৰকাশ কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। তাৰ পিছত যুদ্ধ আৰু পথত অগ্ৰসৰ বীৰ হিচাপে ইন্দ্ৰক সম্বোধন কৰি, সমাজৰ বাবে সঠিক গতি/পথ (গাতু), বিজয়, আৰু দ্ৰুত দানশীল প্ৰাচুৰ্য দান কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে।

13 mantras | Devata: Likely Indra (context of RV 1.173), with strong svar/light imagery; verse functions as hymnic prelude invoking chant and rays

Chandas: Trishtubh (likely; longer line structure)

Sukta 174

Sukta 1.174

এই সূক্তত দেৱসকলৰ মাজত সাৰ্বভৌম ইন্দ্ৰক বলিষ্ঠ আহ্বান জনোৱা হৈছে—যাতে তেওঁ উপাসকৰ মানৱীয় শক্তি (নৃ) ৰক্ষা কৰে আৰু সকলো বিপদ অতিক্ৰম কৰি নিৰাপদে পাৰ কৰাই দিয়ে। ইন্দ্ৰক সত্পতি আৰু সহোদা—সত্য ঋতৰ অধিপতি আৰু বল-দাতা—বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁ অকৃপণ/অদাতা লোকক পৰাজিত কৰে আৰু ধৰ্মসন্মত বংশধাৰা, সাহস, আৰু প্ৰতিযোগিতাত বিজয়ক শক্তিশালী কৰে। শেষ প্ৰাৰ্থনাত ইন্দ্ৰক সম্পূৰ্ণৰূপে “আমাৰ” হ’বলৈ, আটাইতকৈ ‘নেকুৰা-প্ৰতিৰোধী’ ৰক্ষক হ’বলৈ, আৰু জয়লাভৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় চালক প্ৰাচুৰ্য (ইষ) আৰু দ্ৰুত দান প্ৰদান কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰা হৈছে।

10 mantras | Rishi: Agastya Māna (traditional attribution for RV 1.174 in many Anukramaṇī traditions; verify against the specific Śākala anukramaṇī used in your corpus). | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 1.174; confirm per metrical scan in implementation).

Sukta 175

Sukta 1.175

এই ছয়-পদীয়া ত্ৰিষ্টুভ্ সূক্তত সোম-শক্তিসম্পন্ন ইন্দ্ৰক আহ্বান কৰা হৈছে। তাত তেওঁৰ উল্লাস-উন্মাদনা (মদ)ৰ উত্থানক প্ৰশংসা কৰা হৈছে, যিয়ে তেওঁক “সহস্ৰ-বিজয়ী” বীৰ কৰি তোলে, আৰু উপাসকসকলৰ বাবে বিজয়শক্তি পুনৰ নবীকৰণ কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। ইন্দ্ৰৰ পৌৰাণিক উদ্ধাৰকাৰ্য—সূৰ্য/আলোক পুনৰুদ্ধাৰ, শুষ্ণক আঘাত কৰা, আৰু কুৎসক সহায় কৰা—স্মৰণ কৰি, সেই একে নিৰ্ণায়ক বলেই যেন বৰ্তমানৰ বাধা ভাঙি শক্তি, লাভ, আৰু দ্ৰুত দান প্ৰদান কৰে বুলি কামনা কৰা হৈছে।

6 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional attribution for RV 1.175 in the Vasiṣṭha-associated cluster; verify against śākhā-anukramaṇī for edition-specific certainty) | Devata: Indra (Soma-empowered Indra)

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 1.175; confirm per padya count in critical edition)

Sukta 176

Sukta 1.176

এই ছয়-মন্ত্ৰৰ সূক্তত সোম (ইন্দু)ক উদ্দীপক, বৃষ-সদৃশ শক্তি হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে—যি ইন্দ্ৰৰ ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰি যুদ্ধত আৰু ধন-লাভত তেওঁৰ বলক অপ্রতিৰোধ্য কৰে। ইয়াত প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে যে যিসকলে অৰ্ঘ্য নেদিয়ে/সোম নুচাপে (সোম নিস্পেষণ নকৰে) তেওঁলোকক দমন কৰা হওক, আৰু যজ্ঞৰ লাভ আৰু আনন্দ সত্য উদ্‌যাপনকাৰীসকললৈ বৈ আহক—যেনেকৈ প্ৰাচীন ঋষিসকলৰ ক্ষেত্ৰত হৈছিল।

6 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional; verify for RV 1.176) | Devata: Soma (Indu) in relation to Indra (Indra-Soma complex)

Chandas: Triṣṭubh (probable; verify)

Sukta 177

Sukta 1.177

এই পাঁচ-পদীয়া সূক্তটো জনসমূহৰ বৃষ-সদৃশ ৰজা ইন্দ্ৰক তৎক্ষণাৎ আহ্বান কৰে—স্তৱ আৰু পেষিত সোমে আকৃষ্ট হৈ, দুটা হৰিৰ সৈতে নিজৰ ৰথত শীঘ্ৰ আহিবলৈ। ইয়াত গায়কক সহায় কৰিবলৈ ইন্দ্ৰৰ সদা-প্ৰস্তুতি, যশ আৰু বল দান, আৰু উপাসকসকলক উজ্জ্বল, বিজয়ময় অৱস্থা (উষা-সদৃশ নবীকৰণ) তথা সফল সিদ্ধি-প্ৰাপ্তিৰ দিশে আগবঢ়াই নিয়াৰ কথা বিশেষভাৱে প্ৰকাশ পাইছে।

5 mantras | Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable; requires metrical verification)

Sukta 178

Sukta 1.178

ইন্দ্ৰক উদ্দেশ্য কৰি ৰচিত এই সৰু সূক্তটো দেৱতাৰ “সজাগ শ্ৰৱণ” (শ্ৰুষ্টি)লৈ সোজা আহ্বান। কবিয়ে ইন্দ্ৰক অনুৰোধ কৰে যাতে উপাসকৰ বাঢ়ি অহা আকাংক্ষাক অৱহেলা নকৰে আৰু সৰ্বব্যাপী ধন-সম্পদ আৰু শক্তি দান কৰে। ইন্দ্ৰক যুদ্ধ-বিজয়ী আৰু গায়কৰ আহ্বান মনোযোগেৰে শুনা দেৱতা হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যিয়ে দানশীল পৃষ্ঠপোষকৰ বাবে ৰথ আগবঢ়ায় আৰু গৰ্বিত শত্রুৰ বিৰুদ্ধে নিজৰ ভক্তসকলক ৰক্ষা কৰে। এই সূক্তৰ উদ্দেশ্য ব্যৱহাৰিক আৰু ভক্তিমূলক—স্তৱ আৰু অৰ্পণৰ জৰিয়তে সুৰক্ষা, বিজয় আৰু স্থায়ী ঐশ্বৰ্য লাভ কৰা।

5 mantras | Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable; requires metrical verification)

Sukta 179

Sukta 1.179

এই সংক্ষিপ্ত সংলাপ-সূক্তত অগস্ত্যৰ দীঘলীয়া তপস্যাময় পৰিশ্ৰম আৰু লোপামুদ্ৰাৰ বৈবাহিক মিলন, কাম (ইচ্ছা) আৰু সৃজনশীল পূৰ্ণতাৰ আহ্বানৰ মাজৰ টানাপোড়েন দেখুওৱা হৈছে। ইয়াত ইচ্ছাক কেৱল ভোগ-বিলাস বুলি নহয়, বৰং সঠিকভাৱে মুক্ত হ’লে সন্তান, শক্তি আৰু ঋষিৰ ফলপ্ৰসূ আশীৰ্বাদক সহায় কৰা এক শক্তি হিচাপে বুজোৱা হৈছে। সূক্তৰ অন্তত অগস্ত্য তপসক উৰ্বৰতালৈ ৰূপান্তৰ কৰি দেৱতাসকললৈ ‘সত্য আশীষ’ (satyā āśiṣaḥ) অৰ্পণ কৰে।

6 mantras | Rishi: Agastya (with Lopāmudrā in the dialogue tradition) | Devata: Dialogue hymn (Agastya–Lopāmudrā); no single devatā, with Soma/inner desire and marital/creative power in focus

Chandas: Trishtubh (probable; confirm by scan)

Sukta 180

Sukta 1.180

এই সূক্তত দ্ৰুতগামী দিৱ্য চিকিৎসক আৰু উদ্ধাৰকৰূপে অশ্বিনদ্বয়ক আহ্বান কৰা হৈছে। সিহঁতৰ সুৱৰ্ণ-চক্ৰযুক্ত ৰথ, যি লোকসমূহৰ মাজেৰে গতি কৰে আৰু উষা (প্ৰভাত)ৰ সৈতে সঙ্গী হয়, তাক প্ৰশংসা কৰা হৈছে। সিহঁতক নিজৰ দলসমূহ জোঁটাবলৈ, স্বধা নামৰ অন্তৰ্নিহিত শক্তিৰে প্ৰাচুৰ্য মুকলি কৰিবলৈ, আৰু বিজয়, পোষণ আৰু কল্যাণলৈ লৈ যোৱা নৱ, অবাধ ‘সুপথ’ (সুবিতা) দান কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।

10 mantras | Rishi: Unknown/varied (Ashvin hymn tradition; requires external index for exact rishi of RV 1.180) | Devata: Aśvins (Nasatyas)

Chandas: Jagatī or Triṣṭubh (uncertain; requires metrical verification)

Sukta 181

Sukta 1.181

এই সূক্তত অশ্বিনৌক দ্ৰুতগামী, প্ৰিয় সহায়ক হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে—যিসকলে উপাসকসকলক “উঠাই” ধৰে আৰু বিশেষকৈ প্ৰয়োজনৰ ক্ষণত তেওঁলোকৰ পথ মুকলি কৰি দিয়ে। সিহঁতৰ জগতসমূহৰ মাজেৰে দীপ্তিময় গতি, জীৱনদায়িনী শক্তি, আৰু ভালদৰে যজ্ঞ অৰ্পণ কৰা যজমানৰ বাবে অব্যর্থ যৌৱনত্বৰ প্ৰশংসা কৰা হৈছে। কবিয়ে ‘ৱৰিবস’ (বিস্তৃত অৱকাশ/সুবিধা), দুঃখ-কষ্ট অতিক্ৰম কৰি বিজয় লাভ, আৰু সময়মতে আগমনেৰে শীঘ্ৰ দান কৰা বাউণ্টি/ঐশ্বৰ্য বিচাৰে।

9 mantras | Devata: Aśvinau

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 182

Sukta 1.182

এই অশ্বিন সূক্তত যমল দিৱ্য চিকিৎসক অশ্বিনদ্বয়ক তেওঁলোকৰ দ্ৰুত ৰথত শীঘ্ৰ আহিবলৈ আহ্বান কৰা হৈছে—প্ৰেৰিত চিন্তাক সজীৱ কৰিবলৈ আৰু তেওঁলোকৰ পবিত্ৰ, দীপ্তিময় সহায়ত “সুকৃত” (সঠিক-কৰোৱা/শুভ কৰ্ম) দান কৰিবলৈ। সূক্তটিয়ে তেওঁলোকৰ প্ৰসিদ্ধ উদ্ধাৰ-কাহিনীবোৰ স্মৰণ কৰে—বিশেষকৈ বিপদসংকুল পানীৰ মাজেদি তুগ্ৰ্যৰ পুত্ৰক ৰক্ষা কৰা ঘটনাটো—আৰু সেই স্মৃত সহায়ক বৰ্তমানৰ অনুৰোধলৈ ৰূপান্তৰ কৰে: পোষণ, দুঃখ-দুৰ্দশাৰ ওপৰত বিজয়, আৰু সোম-সত্ৰত স্থায়ী দান।

8 mantras | Rishi: Agastya Māna (traditional for this Aśvin cluster; confirm via Anukramaṇī for RV 1.182) | Devata: Aśvinau

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 183

Sukta 1.183

এই সৰু অশ্বিন-স্তোত্ৰত কবিয়ে যমজ দিৱ্য চিকিৎসক অশ্বিনদ্বয়ক আহ্বান কৰে—চিন্তাৰ দৰে দ্ৰুত তেওঁলোকৰ আশ্চৰ্য ৰথ জোঁতাই, যজমানৰ সুসজ্জিত গৃহলৈ নিৰাপদে আহিবলৈ। পথত ৰক্ষাৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰে, তেওঁলোকৰ নিৰ্ধাৰিত ভাগ অৰ্ঘ্য ৰূপে আগবঢ়ায়, আৰু তেওঁলোকৰ সহায়ত অন্ধকাৰৰ পৰা দূৰৰ পাৰলৈ গমনক উদযাপন কৰে—পোষণ, বাধা দূৰ কৰা, আৰু শীঘ্ৰ দানকাৰী শক্তি লাভৰ কামনাৰে।

6 mantras | Devata: Aśvinau

Sukta 184

Sukta 1.184

এই সূক্তত নাসত্যা অশ্বিনৌ—দিব্য যমজ—ক প্ৰভাতত ‘দেৱ-গমন’ পথেদি আহিবলৈ আহ্বান কৰা হৈছে আৰু সহায়, আৰোগ্য আৰু সমৃদ্ধিৰ মধুময় দান আনিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। কবিয়ে ‘পুনঃ পুনঃ’ তেওঁলোকক আহ্বান কৰি, অন্ধকাৰ আৰু বাধা অতিক্ৰম কৰি উপাসকসকলৰ বাবে নিৰাপদ গতি, পূৰ্ণতা, বল আৰু শুভভাগ্য বিচাৰে।

6 mantras | Rishi: Agastya (traditional for RV 1.184) | Devata: Aśvinau (Nāsatyā)

Chandas: Jagatī (probable; verify by metrical count)

Sukta 185

Sukta 1.185

এই সূক্তত দিন আৰু ৰাতিৰ ঘূৰ্ণায়মান পালাবদল, আৰু তাৰ জৰিয়তে জগত ধাৰণ কৰা সুশৃঙ্খল দ্বৈততাক চিন্তা কৰে। ই সিহঁতৰ ৰহস্যময় উৎপত্তিত বিস্ময় প্ৰকাশ কৰে, ঋত (সত্য-ব্যৱস্থা)ৰ অধীনত সিহঁতৰ বিশ্ব-স্থিৰতাক প্ৰশংসা কৰে, আৰু শেষত সাৰ্বজনীন পিতৃ-মাতৃ ৰূপে দ্যাৱা-পৃথিৱীক প্ৰাৰ্থনা কৰে—যেন তেওঁলোকে যজ্ঞকাৰীক ৰক্ষা কৰে, পোষণ কৰে, আৰু স্থায়ী সমৃদ্ধি আৰু সৎ প্ৰেৰণা/ধাৰ্মিক উদ্দীপনাৰ পথত পথপ্ৰদৰ্শন কৰে।

11 mantras | Rishi: Traditionally attributed to an early seer of the Dyāvā-Pṛthivī (Heaven-and-Earth) cycle in RV 1.185 (exact rishi varies by tradition; not supplied in input) | Devata: Ahanī (Day and Night) / cosmic duality; implicitly Rodasī order

Chandas: Triṣṭubh (probable; verify by metrical scan)

Sukta 186

Sukta 1.186

এই সূক্তটি এক আহ্বানমূলক লিতানি, য’ত সবিতৃক তেওঁৰ বিশ্বানৰ (“সৰ্বব্যাপী, সৰ্বমানৱ-অন্তৰ্গত”) ৰূপত আহ্বান কৰা হৈছে—যেন তেওঁ আলোকিত অৰ্পণ-ধাৰাসমূহৰ সৈতে যজ্ঞত প্ৰৱেশ কৰে আৰু উপাসকৰ প্ৰেৰিত সংকল্পক বিস্তাৰ কৰি সমগ্ৰ চলমান জগতক আলিঙ্গন কৰায়। স্তৱ আগবঢ়াৰ লগে লগে, সহচৰ দেৱতাসকল—বিশেষকৈ ত্বষ্টৃ আৰু বৃত্ৰহন ইন্দ্ৰ—ক এক যৌথ “অভিপিত্ব” (ঘনিষ্ঠ নিবাস/সাম্য)ত যোগ দিবলৈ আহ্বান কৰা হয়, যাতে বল, স্থিত প্ৰতিষ্ঠা, আৰু দীৰ্ঘস্থায়ী ধন-ঐশ্বৰ্য দান হয়। সূক্তটি শেষত “দীধিতি” (উজ্জ্বল জ্বালনি/অন্তৰ্জ্যোতি)ৰ প্ৰতিমূৰ্তিত উপনীত হয়—এই ধাৰণকাৰী উপস্থিতিৰ জৰিয়তে সাধকে দেৱসকলৰ মাজত পৰিশ্ৰম কৰে আৰু বৰদানসমূহৰ দৃঢ় সমষ্টিক চিনে।

11 mantras | Devata: Savitṛ (with Viśvānara aspect)

Sukta 187

Sukta 1.187

এই সূক্তত সোমক পবিত্ৰ “পানীয়” (পিতু) ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যিয়ে দিৱ্য সংকল্প স্থাপন কৰে, দেৱতাসকলক বলৱান কৰে, আৰু বৃত্ৰ/অহি ৰূপে প্ৰতীকিত বাধাৰ ওপৰত বিজয় লাভৰ শক্তি দিয়ে। ইয়াত সোমৰ যজ্ঞীয় পৰিচয় (পিষা, অৰ্পিত, সধমাদত ভাগ-বতৰা) আৰু তেওঁৰ বিশ্বজনীন ভূমিকা একেলগে মিলিছে—ধৰ্ম/ঋতৰ সঠিক ব্যৱস্থা পুনঃস্থাপন কৰি, দেৱতা আৰু উপাসক উভয়ৰ বাবে শক্তি আৰু পোহৰ মুকলি কৰে।

11 mantras | Devata: A mighty upholder of dharma (likely Indra or a related heroic power; identification requires full hymn context beyond 1.187.1)

Chandas: Gayatri/Anuṣṭubh uncertain (meter requires syllable verification; short verse suggests non-Trishtubh)

Sukta 188

Sukta 1.188

এই সূক্তত মধ্যাকাশত দীপ্তিমান ৰজা ৰূপে অগ্নিক প্ৰজ্বলিত কৰা হয় আৰু তেওঁক প্ৰেৰিত দূত হিচাপে আহ্বান কৰা হয়, যিয়ে সকলো দেৱতাৰ ওচৰলৈ আহুতি বহন কৰে। আমন্ত্ৰণৰ এক শৃংখলাত—বিশেষকৈ উষা-শক্তিসকলক—ঐশ্বৰ্য/দীপ্তি, যজ্ঞত ঋত (সঠিক বিধি-শৃংখলা), আৰু সফল ‘স্বাহা’ কৰ্ম লাভৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়; য’ত অগ্নি দেৱসেনাৰ নেতা ৰূপে উজ্জ্বল হৈ উঠে।

11 mantras | Rishi: Agastya (traditionally associated with RV 1.188 in Anukramaṇī lists) | Devata: Agni (primary); also functions as divine messenger to all Devatās

Chandas: Triṣṭubh (common for RV 1.188; verse-length supports triṣṭubh cadence)

Sukta 189

Sukta 1.189

এই সূক্তটো অগ্নিক জ্ঞানী পথপ্ৰদৰ্শক হিচাপে প্ৰাৰ্থনা কৰে—যিয়ে উপাসকক সমৃদ্ধি আৰু সঠিক সত্তালৈ লৈ যোৱা “শুভ পথ”ত আগবঢ়াই নিয়ে, আৰু পুনঃপুনঃ হোৱা পাপ আৰু অন্তৰৰ ভ্ৰান্তি দূৰ কৰে। ইয়াত অগ্নিক বৈৰী, কু-ইচ্ছাপূৰ্ণ শক্তিৰ পৰা সমাজক ৰক্ষা কৰিবলৈও অনুৰোধ কৰা হৈছে, আৰু শেষত মনৰ পুত্ৰ, পৰাক্ৰমী অগ্নিলৈ সুগঠিত বাক্যৰ আত্মবিশ্বাসী অৰ্পণ কৰি স্থায়ী প্ৰাচুৰ্য আৰু বিজয়ী শক্তি কামনা কৰা হৈছে।

8 mantras | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (common for RV 1.189; not metrically recomputed here)

Sukta 190

Sukta 1.190

এই সূক্তত বृहস্পতিকে প্ৰেৰিত বাক্যৰ অক্লান্ত “বৃষভ” ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁৰ দীপ্তিমান গীত দেৱতাসকলেও আৰু নবীকৰণ বিচৰা মৰ্ত্যসকলেও শুনে। ইয়াত প্ৰাৰ্থনা কৰা হয় যে সত্য ধন—বীৰ্যশক্তি, সঠিক পথনিৰ্দেশ, আৰু ফলপ্ৰসূ সমৃদ্ধি—কেৱল যোগ্যসকলকেই দিয়া হওক, কেৱল সুখদ লাভৰ বাবে দিৱ্যতাৰ ওচৰলৈ অহাসকলক নহয়। সেয়েহে এই সূক্তই প্ৰশংসা (স্তুতি)ক অন্তৰ্নিহিত যোগ্যতা (অধিকার) আৰু পবিত্ৰ বাক্যৰ সঠিক ব্যৱহাৰৰ সৈতে সংযোগ কৰে।

8 mantras | Devata: Bṛhaspati

Chandas: Jagatī or Triṣṭubh (uncertain here; not recomputed and the transmitted line-length suggests possible Jagatī tendencies)

Sukta 191

Sukta 1.191

এই সূক্তটো অদৃশ্য উপদ্ৰৱকাৰী শক্তিক দূৰ কৰিবলৈ এক অপোত্ৰোপায়িক (ৰক্ষামূলক) জপ। বহু ব্যাখ্যাত এই উপদ্ৰৱকাৰীসকল বিষ, ৰোগ-কাৰক দ্ৰব্য/জীৱাণু, শত্রুভাৱাপন্ন সত্তা, বা গোপন অমঙ্গল—যি মানুহৰ ওপৰত “লাগি” ধৰে বুলি ধৰা হয়। সূক্তটোৱে লুকাই থকা ডং আৰু বিষৰ নাম লৈ সিহঁতক নিষ্ক্ৰিয় কৰে, তাৰ পিছত উদীয়মান সূৰ্য/আদিত্যক মহা-প্ৰকাশক হিচাপে আহ্বান কৰে—যিয়ে অদৃশ্যভাৱে কাম কৰা অমঙ্গলক ধ্বংস কৰে। শেষত সুৰটো প্ৰতিষেধক আৰু ঘোষণামূলক: বিষ “নিৰস” কৰা হ’ল, অৰ্থাৎ শক্তিহীন।

16 mantras | Devata: Apotropaic force against unseen afflictors (often read as disease/poison/hostile beings; devatā assignment varies in traditions)