
Sukta 1.152
Māmateya (traditional for this adjacent hymn cluster)
Mitra-Varuṇa (dual)
Tr̥ṣṭubh (probable for RV 1.152 opening; needs full hymn metrical audit)
এই সূক্তত মিত্ৰ–বৰুণক ঋত (ব্ৰহ্মাণ্ডীয় বিধান)ৰ সম্পূৰ্ণ সমন্বিত ৰক্ষক হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেঁওলোকৰ অক্ষুণ্ণ শক্তি আৰু সত্যনিষ্ঠ শাসনে উপাসকক অনৃত (মিছা)ৰ সিপাৰলৈ লৈ যায়। পৰাডক্স আৰু ৰহস্যময় চিত্ৰকল্প (পদহীন যি পদৱানৰ আগতে যায়; গোপন গৰ্ভ যি ভাৰ বহে)ৰ জৰিয়তে ই জগতসমূহ ধাৰণ কৰা অদৃশ্য নিয়ন্ত্ৰক বুদ্ধিক সূচায়। লগতে ই যজ্ঞীয় পোষণ আৰু প্ৰেৰিত বাক্ৰ দিশে ঘূৰি, বয়ুনানি (বিবেচনা/বোধ) আৰু অদিতিৰ পূৰ্ণতাৰ বিস্তৃত সুৰক্ষা প্ৰাৰ্থনা কৰে।
Mantra 1
युवं वस्त्राणि पीवसा वसाथे युवोरच्छिद्रा मन्तवो ह सर्गाः । अवातिरतमनृतानि विश्व ऋतेन मित्रावरुणा सचेथे ॥
সমৃদ্ধ পুষ্টিত তোমালোক দুজন বস্ত্ৰ পৰিধান কৰা; তোমালোকৰ চিন্তা-গতি আৰু ভাব-প্ৰবাহ অক্ষুণ্ণ। সকলো অনৃত-অসত্য অতিক্ৰম কৰি তোমালোক আগবাঢ়া; ঋতদ্বাৰা, হে মিত্র-বৰুণ, তোমালোক এক সুৰে একেলগে চলা।
Mantra 2
एतच्चन त्वो वि चिकेतदेषां सत्यो मन्त्रः कविशस्त ऋघावान् । त्रिरश्रिं हन्ति चतुरश्रिरुग्रो देवनिदो ह प्रथमा अजूर्यन् ॥
ইয়াকেই তুমি স্পষ্টকৈ বুজা—ইহঁতৰ মাজত সত্য মন্ত্ৰ, কবিয়ে প্ৰশংসিত আৰু ঋঘাৱান্ (সোজা-গতি শক্তি) দ্বাৰা প্ৰেৰিত, উগ্ৰ চতুৰাশ্ৰী শক্তি হৈ ত্ৰিৰাশ্ৰীক আঘাত কৰি নিধন কৰে; আৰু প্ৰথম দেৱ-নিন্দকসকল ভাঙি পৰে, টিকি নাথাকে।
Mantra 3
अपादेति प्रथमा पद्वतीनां कस्तद्वां मित्रावरुणा चिकेत । गर्भो भारं भरत्या चिदस्य ऋतं पिपर्त्यनृतं नि तारीत् ॥
পদহীন হয়েও ই পদৱতীসকলৰ মাজত প্ৰথমে গতি কৰে—হে মিত্ৰ-বৰুণ, তোমালোকৰ এই তত্ত্ব কোনে বুজিলে? গোপন গৰ্ভে নিজৰ ভাৰ বহন কৰে; ই ঋতক পূৰ্ণ কৰে আৰু অনৃতক তললৈ ঠেলি দিয়ে।
Mantra 4
प्रयन्तमित्परि जारं कनीनां पश्यामसि नोपनिपद्यमानम् । अनवपृग्णा वितता वसानं प्रियं मित्रस्य वरुणस्य धाम ॥
আমি দেখোঁ—কন্যাসকলৰ চাৰিওফালে গতি কৰা সেই প্ৰিয় জাৰক; তথাপি সি সিহঁতৰ ভিতৰত লীন নহয়। অখণ্ড, বিস্তৃত বস্ত্ৰৰ দৰে প্রসাৰিত, সি মিত্র আৰু বরুণৰ প্ৰিয় ধাম পৰিধান কৰি আছে।
Mantra 5
अनश्वो जातो अनभीशुरर्वा कनिक्रदत्पतयदूर्ध्वसानुः । अचित्तं ब्रह्म जुजुषुर्युवानः प्र मित्रे धाम वरुणे गृणन्तः ॥
অশ্ববিহীনেই জন্ম, লাগামবিহীনেই—সেই অর্বা অশ্ব হ্ৰেষা কৰি দৌৰি উঠে, উৰ্ধ্ব শৃঙ্গ-শিখা উত্থিত। যুৱাসকল অচিন্ত্য (তথাপি শক্তিমান) ব্রহ্ম গ্ৰহণ কৰে; মিত্রত আৰু বরুণত ধাম ঘোষণা কৰি গীত গায়।
Mantra 6
आ धेनवो मामतेयमवन्तीर्ब्रह्मप्रियं पीपयन्त्सस्मिन्नूधन् । पित्वो भिक्षेत वयुनानि विद्वानासाविवासन्नदितिमुरुष्येत् ॥
পোষণকাৰী ধেনুসকল আহে—মামতাৰ পুত্ৰক সহায় কৰি—এই উদৰত ব্রহ্ম-প্ৰিয়ক পূৰ্ণ কৰে। পান কৰি, যি বিদ্বান সি বয়ুনা (বিবেচনা-উপায়)সমূহ ভিক্ষা কৰিব; মুখে উপাসনা কৰি, সি অদিতিক বিস্তাৰ কৰি ৰক্ষা কৰিব।
Mantra 7
आ वां मित्रावरुणा हव्यजुष्टिं नमसा देवाववसा ववृत्याम् । अस्माकं ब्रह्म पृतनासु सह्या अस्माकं वृष्टिर्दिव्या सुपारा ॥
হে মিত্র-বৰুণ, নমস্কাৰে—হব্য-জুষ্টি (অৰ্পণৰ প্ৰীতিলাভ)ৰ বাবে—আপোনালোকক আমাৰ ফালে আহ্বান কৰোঁ; হে দেৱদ্বয়, আপোনালোকৰ অৱস (ৰক্ষা-শক্তি)ৰে আমাৰ ওচৰলৈ ঘূৰাই আনক। পৃতনাসু (অন্তৰ্যুদ্ধসমূহত) আমাৰ ব্ৰহ্ম (প্ৰেৰিত স্তোত্ৰ-বাণী) জয়ী হওক; দিৱ্য বৰ্ষা (অনুগ্ৰহৰ বৃষ্টি) আমাৰ বাবে সুপাৰা—সহজে পাৰ হ’ব পৰা আৰু নিৰাপদে পাৰ কৰোৱা—হওক।
They are a paired deity of sovereignty: Mitra represents harmony and right relationship, while Varuṇa represents vast moral-cosmic oversight. Together they uphold ṛta (truthful order).
Ṛta is the right pattern—cosmic order, truth, and lawful harmony. Anṛta is its opposite: falsehood, disorder, and what breaks alignment in thought, speech, and action.
It is a Vedic riddle pointing to unseen forces that precede visible movement and growth—an inner or hidden principle that carries the world’s burden, strengthens ṛta, and pushes down anṛta.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.