Sukta 143
Sukta 1.143
Agni (including the form Apām Napāt)
Triṣṭubh (probable for RV 1.143; verse length supports triṣṭubh cadence)
এই আঠটা ঋচাৰ স্তোত্ৰত অগ্নিক যজ্ঞৰ সদায়-নৱীকৃত শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—পৃথিৱীত ঋত্বিজ ৰূপে আসীন আৰু বসুসকলৰ দ্বাৰা ধাৰিত—যিয়ে বিধি আৰু ঋত (শৃঙ্খলা) স্থাপন কৰে। অগ্নিক তেওঁৰ জলময় গূঢ় ৰূপ ‘অপাম নপাত’ হিচাপে আহ্বান কৰা হয়; বাধা অপসাৰণকাৰী ভয়ংকৰ শক্তি, যিয়ে ‘অৰণ্য পৰিষ্কাৰ কৰে’; আৰু শেষত অনিমেষ প্ৰহৰী হিচাপে, যাক অনবৰ্ত ৰক্ষাকৱচেৰে লোকসকলক সুৰক্ষা দিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়।
Mantras
Mantra 1
प्र तव्यसीं नव्यसीं धीतिमग्नये वाचो मतिं सहसः सूनवे भरे । अपां नपाद्यो वसुभिः सह प्रियो होता पृथिव्यां न्यसीददृत्वियः ॥
সহসৰ পুত্ৰ অগ্নিৰ বাবে মই আগবঢ়াওঁ অধিক বলৱতী, সদা-নৱ ধীতি—বাকৰ মতি। আপাম নপাত্, বসুসকলৰ সৈতে প্ৰিয় হোতা, ঋতুৱীয় সত্য-কৰ্মকাৰী ৰূপে পৃথিৱীত আসন গ্ৰহণ কৰিলে—ঋতক সঠিক ক্ৰমত স্থাপন কৰি।
Mantra 2
स जायमानः परमे व्योमन्याविरग्निरभवन्मातरिश्वने । अस्य क्रत्वा समिधानस्य मज्मना प्र द्यावा शोचिः पृथिवी अरोचयत् ॥
সৰ্বোচ্চ বিস্তাৰত জন্ম লওঁতেই অগ্নি মাতৰিশ্বনৰ বাবে প্ৰকাশিত হ’ল—শিখা-বাহকজনৰ বাবে। নিজৰ ক্রতু আৰু জ্বলি উঠাৰ মহিমাৰে তেওঁ দ্যৌ আৰু পৃথিৱীক নিজৰ শোচিষে দীপ্ত কৰিলে—চেতনাৰ ক্ষেত্ৰ জাগ্ৰত কৰি।
Mantra 3
अस्य त्वेषा अजरा अस्य भानवः सुसंदृशः सुप्रतीकस्य सुद्युतः । भात्वक्षसो अत्यक्तुर्न सिन्धवोऽग्ने रेजन्ते अससन्तो अजराः ॥
তোমাৰ এই তেজ অজৰ; তোমাৰ ৰশ্মিসমূহ সুন্দৰকৈ দৃষ্টিগোচৰ—সুপ্ৰতীক, শুভমুখ, সুদ্যুতি। ৰাতিৰ সীমা অতিক্ৰম কৰি উথলি উঠা নদীৰ দৰে, হে অগ্নি, সিহঁতে কঁপি কঁপি আগবাঢ়ে—অক্লান্ত, অক্ষয়, অজৰ।
Mantra 4
यमेरिरे भृगवो विश्ववेदसं नाभा पृथिव्या भुवनस्य मज्मना । अग्निं तं गीर्भिर्हिनुहि स्व आ दमे य एको वस्वो वरुणो न राजति ॥
যাক ভৃগুসকলে জাগ্ৰত কৰিলে—বিশ্ববেদস, পৃথিৱীৰ নাভি, মহিমাৰে জগতৰ কেন্দ্ৰ—সেই অগ্নিক গীত-স্তোত্ৰেৰে তোমাৰ নিজ গৃহলৈ আহ্বান কৰা। ধনৰ ওপৰত তেওঁ একাই ৰাজ কৰে—বৰুণৰ দৰে বিস্তৃত অধিপত্যে ঋত ধৰি ৰাখে।
Mantra 5
न यो वराय मरुतामिव स्वनः सेनेव सृष्टा दिव्या यथाशनिः । अग्निर्जम्भैस्तिगितैरत्ति भर्वति योधो न शत्रून्त्स वना न्यृञ्जते ॥
তেওঁ নতি নধৰে—মৰুতৰ গর্জনৰ দৰে, মুক্ত কৰা সেনাৰ দৰে, দিৱ্য বজ্ৰৰ দৰে। তীক্ষ্ণ জঁভাৰে অগ্নিয়ে গিলি খায়, ভক্ষণ কৰি নিঃশেষ কৰে; যোদ্ধাৰ দৰে শত্রুক আঘাত কৰি নত কৰে—অন্তৰৰ বাধা-অৰণ্য কাটি পৰিষ্কাৰ কৰে।
Mantra 6
कुविन्नो अग्निरुचथस्य वीरसद्वसुष्कुविद्वसुभिः काममावरत् । चोदः कुवित्तुतुज्यात्सातये धियः शुचिप्रतीकं तमया धिया गृणे ॥
কুৱিন্ নো অগ্নিঃ উচথস্য বীৰসৎ—স্তোত্ৰে অধিষ্ঠিত বীৰ—আমাৰ বাবে হবনে? কুৱিদ্ বসুঃ, বসুভিঃ সহ, আমাৰ সত্য কামনা পূৰ্ণ কৰিবনে? চোদঃ—প্ৰেৰক—কুৱিত্ আমাৰ ধীসমূহক জয়লৈ তুতুজ্যাত্, প্ৰচোদিত কৰিবনে? শুচি-প্ৰতীক তম্—শুদ্ধ মুখমণ্ডলবিশিষ্ট সেইজনক—এই আকাঙ্ক্ষাময় ধীয়াৰে মই গৃণে, স্তৱন কৰোঁ।
Mantra 7
घृतप्रतीकं व ऋतस्य धूर्षदमग्निं मित्रं न समिधान ऋञ्जते । इन्धानो अक्रो विदथेषु दीद्यच्छुक्रवर्णामुदु नो यंसते धियम् ॥
ঘৃত-প্ৰতীক অগ্নিক—ঋতস্য ধূর্ষদম্, ঋতৰ আধাৰত অধিষ্ঠিত—মিত্ৰৰ দৰে সমিধান (প্ৰজ্বলিত) কৰি ঋঞ্জতে, সুসংগঠিত কৰা হয়। ইন্ধানো, অক্রঃ—অবাঁকা/অদমিত—বিদথেষু দীদ্যৎ, দীপ্তিমান হৈ, শুক্ৰবৰ্ণাম্—উজ্জ্বল বৰ্ণৰ—আমাৰ ধিয়াম্ উদু নো যংসতে, আমাৰ প্ৰেৰিত ধীক উৰ্ধ্বলৈ তোলে।
Mantra 8
अप्रयुच्छन्नप्रयुच्छद्भिरग्ने शिवेभिर्नः पायुभिः पाहि शग्मैः । अदब्धेभिरदृपितेभिरिष्टेऽनिमिषद्भिः परि पाहि नो जाः ॥
অপ্ৰযুচ্ছন্ অগ্নে, অপ্ৰযুচ্ছদ্ভিঃ—অবিৰাম—শিৱেভিঃ নঃ পায়ুভিঃ, কল্যাণময় ৰক্ষকসকলৰে, শগ্মৈঃ—বলৱন্ত—আমাক পাহি। অদব্ধেভিঃ—অপ্ৰতারণীয়—অদৃপিতেভিঃ—অবিফল—ইষ্টে, অনিমिषद্ভিঃ—অপলক চেতনাৰে—পরি পাহি নো জাঃ, আমাৰ জনসমূহ আৰু জন্মসমূহক চাৰিওফালে ঘেৰি ৰক্ষা কৰা।
Frequently Asked Questions
Agni is praised—especially as the sacrificial fire (Hotṛ) and in the mysterious form Apām Napāt, the “Child of the Waters.”
It asks Agni to establish the rite in right order, destroy obstacles and hostile forces, and protect the people with steady, unfailing guardianship.
It points to a hidden, radiant fire-principle associated with the waters—Agni as a secret source of life and light that can emerge and act powerfully in the world.
Ask anything about Sukta 143 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.