
Sukta 1.85
Gotama Rāhūgaṇa (traditional for RV 1.85)
Maruts (Rudra’s sons)
Triṣṭubh (common for Marut hymns; verse-level confirmation may vary)
এই সূক্তত ৰুদ্ৰৰ ঝড়-জন্মা পুত্ৰ মৰুতসকলক দীপ্তিমান, যুদ্ধত প্ৰবল শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যিসকলে জগতসমূহ বিস্তাৰ কৰে আৰু যজ্ঞক উদ্দীপিত কৰে। তেওঁলোকৰ দ্ৰুত, উজ্জ্বল পদযাত্ৰা, স্বৰ্গত তেওঁলোকৰ বিশ্বব্যাপী মহিমা, আৰু যজ্ঞাসনত অন্তৰংগভাৱে উপস্থিত হোৱা আগমন উদযাপন কৰা হৈছে। শেষত কবিয়ে তেওঁলোকক প্ৰাৰ্থনা কৰে—সুৰক্ষাদায়ক ‘আশ্ৰয়’ আনক আৰু উপাসকসকলক ধন আৰু বীৰবল প্ৰদান কৰক।
Mantra 1
प्र ये शुम्भन्ते जनयो न सप्तयो यामन्रुद्रस्य सूनवः सुदंससः । रोदसी हि मरुतश्चक्रिरे वृधे मदन्ति वीरा विदथेषु घृष्वयः ॥
যিসকলে দীপ্ত নাৰীসকলৰ দৰে নিজকে অলংকৃত কৰে, আৰু দ্ৰুত অশ্বৰ দৰে আগবাঢ়ে—সেইসকল ৰুদ্ৰৰ পুত্ৰ, সুদংসস (সু-শক্তি/সু-কর্মসম্পন্ন) মৰুত। বৃদ্ধিৰ নিমিত্তে তেওঁলোকে দুয়ো জগত (ৰোদসী) গঢ়ি তুলিছে; বীৰসকল বিদথসমূহত উল্লাস কৰে, দীপ্ত তেজে তীব্ৰ।
Mantra 2
त उक्षितासो महिमानमाशत दिवि रुद्रासो अधि चक्रिरे सदः । अर्चन्तो अर्कं जनयन्त इन्द्रियमधि श्रियो दधिरे पृश्निमातरः ॥
সেই বলবানসকলে মহিমা লাভ কৰিলে; ৰুদ্ৰসকলে দিৱিত নিজৰ সদ (আসন) স্থাপন কৰিলে। স্তোত্ৰ গাই তেওঁলোকে অগ্নিময় অৰ্ক (দীপ্ত স্তব) উত্পন্ন কৰে আৰু ইন্দ্ৰিয় (অধিপত্য-শক্তি) জন্মায়; পৃশ্নিমাতাৰ পুত্ৰসকলে নিজৰ ওপৰত শ্ৰিয়ঃ (ঐশ্বৰ্য-শোভা) ধাৰণ কৰিলে।
Mantra 3
गोमातरो यच्छुभयन्ते अञ्जिभिस्तनूषु शुभ्रा दधिरे विरुक्मतः । बाधन्ते विश्वमभिमातिनमप वर्त्मान्येषामनु रीयते घृतम् ॥
গোমাতৃক (পৃশ্নি-জনিত) শক্তিসকলে যেতিয়া অঞ্জি (উজ্জ্বল অলংকাৰ)ৰে দেহসমূহ সুশোভিত কৰে আৰু উজ্জ্বল সোণ (বিৰুক্ম) ধাৰণ কৰে, তেতিয়া তেওঁলোকে সকলো আক্রমণকাৰী বৈৰিতা দূৰ কৰে। তেওঁলোকৰ পথসমূহৰ পিছে পিছে ঘৃত (শুদ্ধ দীপ্ত ৰস/আলোক-সাৰ) বৈ যায়।
Mantra 4
वि ये भ्राजन्ते सुमखास ऋष्टिभिः प्रच्यावयन्तो अच्युता चिदोजसा । मनोजुवो यन्मरुतो रथेष्वा वृषव्रातासः पृषतीरयुग्ध्वम् ॥
যে সুমুখা (সু-মুখ) মৰুতগণ বর্শা হাতে দীপ্তি ছটিয়াই উঠে, তেওঁলোকে নিজৰ বল-তেজে অচলকেও কঁপাই তোলে। হে মৰুতসকল, মনোজৱ (মন-দ্ৰুত) হৈ যেতিয়া তোমালোক ৰথত পৃষতী (ছিটা-ছিটা বৰ্ণৰ) অশ্ব জুৱাইছিলা, তেতিয়া অদম্য সংকল্পৰ বৃষ-দলৰ দৰে তোমালোক আগবাঢ়ি আহিলা।
Mantra 5
प्र यद्रथेषु पृषतीरयुग्ध्वं वाजे अद्रिं मरुतो रंहयन्तः । उतारुषस्य वि ष्यन्ति धाराश्चर्मेवोदभिर्व्युन्दन्ति भूम ॥
যেতিয়া তোমালোক ৰথত পৃষতী অশ্ব জুৱাই, হে মৰুতসকল, বেগেৰে ধাৱমান হৈ বলৰ উচ্ছ্বাসত অদ্ৰি (শিলা) আগবঢ়াই নিলে—তেতিয়া অৰুষ (ৰক্তিম) জ্যোতিৰ ধাৰাসমূহ উজলি ওলাই পৰে; যেন চামৰাৰ থলীৰ পৰা পানী ঢালি দিয়া হয়, তেনেকৈ সিহঁতে বিস্তৃত ভূমিত সিঁচি-ছটিয়াই দিয়ে।
Mantra 6
आ वो वहन्तु सप्तयो रघुष्यदो रघुपत्वानः प्र जिगात बाहुभिः । सीदता बर्हिरुरु वः सदस्कृतं मादयध्वं मरुतो मध्वो अन्धसः ॥
সাতটা দ্ৰুত অশ্বে তোমালোকক ইয়ালৈ আনক—চঢ়িবলৈ তৎপৰ, উৰিবলৈ দ্ৰুত; বাহুৰ বল লৈ আগবাঢ়ি আহা। প্ৰস্তুত কৰা তোমালোকৰ আসনত, বিস্তৃত পবিত্ৰ বৰ্হিত বহা; হে মৰুতসকল, মধুৰ মধ্ব-অন্ধস (মধুময় সাৰ) পান কৰি উল্লাসিত হওঁক—আত্মাক পোষণ কৰা সেই আনন্দত।
Mantra 7
तेऽवर्धन्त स्वतवसो महित्वना नाकं तस्थुरुरु चक्रिरे सदः । विष्णुर्यद्धावद्वृषणं मदच्युतं वयो न सीदन्नधि बर्हिषि प्रिये ॥
তেওঁলোকে—নিজ শক্তিত স্বয়ং-প্ৰভাৱশালী—নিজ মহিমাৰে অতি বিস্তৃত হ’ল; স্বৰ্গত স্থিতি ল’লে আৰু নিজৰ সদঃ (আসন/অধিষ্ঠান) বিস্তাৰ কৰিলে। আৰু যেতিয়া বিষ্ণুৱে উন্মত্ত বৃষভক গতি দিলে—যি মদ-চ্যুত নহয়—তেতিয়া তেওঁলোকে প্ৰিয় বৰ্হিষৰ ওপৰত, প্ৰাণশক্তিৰ দৰে, অৱতৰণ কৰি বহিল।
Mantra 8
शूरा इवेद्युयुधयो न जग्मयः श्रवस्यवो न पृतनासु येतिरे । भयन्ते विश्वा भुवना मरुद्भ्यो राजान इव त्वेषसंदृशो नरः ॥
বীৰসকলৰ দৰে, আগবাঢ়িবলৈ উদ্যত যোদ্ধাসকলৰ দৰে, যশ-অন্বেষীসকল যুদ্ধত যিদৰে গতি কৰে—তেওঁলোকে তেনেদৰে অগ্ৰসর হয়। মৰুদসকলৰ আগত সকলো ভুবন কঁপে—যেন তীক্ষ্ণ-দৰ্শন, দীপ্তিমান নৰ-ৰাজাসকলৰ আগত।
Mantra 9
त्वष्टा यद्वज्रं सुकृतं हिरण्ययं सहस्रभृष्टिं स्वपा अवर्तयत् । धत्त इन्द्रो नर्यपांसि कर्तवेऽहन्वृत्रं निरपामौब्जदर्णवम् ॥
যেতিয়া ত্বষ্টাই সু-কৰ্মে গঢ়া সোণালী বজ্ৰ—সহস্ৰ-ধাৰ, নিজৰ কুশল শক্তিৰে—ঘূৰাই চলালে, তেতিয়া ইন্দ্ৰই তাক নৰ্যপাংসি (দেৱীয়-মানৱীয় কৰ্ম) সম্পাদনৰ বাবে ধাৰণ কৰিলে। তেওঁ বৃত্ৰক বধ কৰিলে, জলসমূহক বাহিৰ উলিয়ালে; অৰ্ণৱৰ বন্যা ভাঙি মুকলি কৰিলে।
Mantra 10
ऊर्ध्वं नुनुद्रेऽवतं त ओजसा दादृहाणं चिद्बिभिदुर्वि पर्वतम् । धमन्तो वाणं मरुतः सुदानवो मदे सोमस्य रण्यानि चक्रिरे ॥
তোমালোক নিজ শক্তিৰে তললৈ দবাই ধৰা বলক ওপৰলৈ ঠেলি দিলে; দৃঢ়ভাৱে স্থাপিত পৰ্বতকো ফালি পেলালে। ধ্বনি উৰুৱাই, সুদানৱ মৰুতসকলে সোম-মদত ৰণৰ আনন্দ-উল্লাস, ন্যায়সংগত সংঘৰ্ষত উচ্ছ্বসিত শক্তিসমূহ গঢ়ি তুলিলে।
Mantra 11
जिह्मं नुनुद्रेऽवतं तया दिशासिञ्चन्नुत्सं गोतमाय तृष्णजे । आ गच्छन्तीमवसा चित्रभानवः कामं विप्रस्य तर्पयन्त धामभिः ॥
তোমালোক তললৈ দবাই ধৰা বেঁকা-পথক আঁতৰাই দিলে; সেই দিশাৰ দ্বাৰাই তৃষ্ণাতুৰ গৌতমৰ বাবে এক উৎস ঝৰাই দিলে। সহায় লৈ আহি, চিত্ৰভানু—উজ্জ্বল-জ্যোতিৱন্তসকলে—নিজ নিজ ধাম (ধাম)ৰ শক্তিৰে ঋষিৰ কামনা তৃপ্ত কৰে।
Mantra 12
या वः शर्म शशमानाय सन्ति त्रिधातूनि दाशुषे यच्छताधि । अस्मभ्यं तानि मरुतो वि यन्त रयिं नो धत्त वृषणः सुवीरम् ॥
যি শান্তিৰ আশ্ৰয়সমূহ তোমালোকৰ—সংগ্ৰামীজনৰ বাবে—আৰু যি ত্ৰিধাতু ভিত্তিসমূহ দানকাৰীক তোমালোক দিয়া, সেয়া আমাৰ ওচৰলৈ আনক, হে মৰুতসকল। হে বৃষণ, আমাৰ ভিতৰত সুবীৰ্যসমৃদ্ধ ৰয়ি (রয়ি) স্থাপন কৰক।
The Maruts are a youthful host of storm and wind deities, called the sons of Rudra. They are praised as radiant, swift, and powerful, bringing energy, rain, protection, and strength to the worshippers.
After praising their might, the hymn asks the Maruts to bring their “shelters” (śarma) and “triple foundations” (tridhātu) to the sacrificers, and to grant wealth (rayi) filled with heroic power (suvīra).
Barhis is the ritual seat laid out for the gods. The hymn emphasizes that the Maruts not only roar in the sky but also come close and “sit” in the offering space, making their blessings accessible in the sacrifice.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.