
Sukta 1.105
Trita Āptya (traditional attribution often given for RV 1.105; check recension-specific lists)
Various/cosmic (opening verse centers on Candramas and the two worlds; hymn often read as existential/psychological lament and seeking)
Gāyatrī (verse appears 3 pādas of ~8 syllables; likely Gāyatrī/related)
ঋগ্বেদ ১.১০৫ এটা অনুসন্ধানী, বহু-দেৱতা-আহ্বানী সূক্ত; য’ত ব্ৰহ্মাণ্ডীয় পৰ্যবেক্ষণ (চন্দ্ৰমা, বিজুলী, দুটা জগত—দ্যাউ আৰু পৃথিৱী)ৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ব্যক্তিগত, প্ৰায় স্বীকাৰোক্তিময় উদ্ধাৰ-প্ৰাৰ্থনালৈ গতি কৰে—ৰক্ষা, স্পষ্টতা আৰু সঠিক/শুভ বাক্ৰ বাবে। ইয়াক প্ৰায়ে ‘ত্ৰিতা’ৰ বিলাপ’ বুলি পঢ়া হয়; ইয়াত অন্তৰ্দুঃখক এনে অৱস্থা হিচাপে দেখুওৱা হৈছে যাক কেৱল দেৱতাসকল—বিশেষকৈ ইন্দ্ৰ আৰু ঋতক ধাৰণ কৰা বিশ্বশক্তিসমূহ—দূৰ কৰিব পাৰে। শেষত মিত্ৰ-বৰুণ, অদিতি, দ্যাউ-প্ৰথিৱীৰ দ্বাৰা বিজয়, শক্তি আৰু বিস্তৃত সুৰক্ষাৰ বাবে প্ৰাৰ্থনাৰে সূক্তখন সমাপ্ত হয়।
Mantra 1
चन्द्रमा अप्स्वन्तरा सुपर्णो धावते दिवि । न वो हिरण्यनेमयः पदं विन्दन्ति विद्युतो वित्तं मे अस्य रोदसी ॥
আপ্সুৰ অন্তৰত চন্দ্ৰমা—সুপৰ্ণ—দিবিত ধাৱমান। হিৰণ্যনেমি বিদ্যুৎসমূহে তোমাৰ পদচিহ্ন নাপায়; তথাপি এই দুই ৰোদসীৰ বিষয়ে মোৰ জ্ঞান আছে—দীপ্তিমানৰ এক গুপ্ত গতি আছে, বাহ্য দৃষ্টিৰ অগোচৰ।
Mantra 2
अर्थमिद्वा उ अर्थिन आ जाया युवते पतिम् । तुञ्जाते वृष्ण्यं पयः परिदाय रसं दुहे वित्तं मे अस्य रोदसी ॥
অৰ্থৰ সন্ধানীজন যেন কইনাৰ দৰে যুৱ পতিক ওচৰলৈ আহে; বীৰ্য্যময় বলৰ দুগ্ধ চেপি উলিয়াই সি চাৰিওফালে ঢালি দিয়ে, তাৰ ৰস দুহে। হে দ্যৌ আৰু পৃথিৱী, এই মোৰ অন্তৰৰ ধন তোমালোকে জানাঁ।
Mantra 3
मो षु देवा अदः स्वरव पादि दिवस्परि । मा सोम्यस्य शम्भुवः शूने भूम कदा चन वित्तं मे अस्य रोदसी ॥
হে দেৱসকল, দ্যৌৰ পৰা সেই স্বৰ-জ্যোতি আমাৰ পৰা নপৰে; সোমৰ সৌম্য, শম্ভু কল্যাণ কেতিয়াও যেন আমাৰ পৰা শূন্য নহওক। হে দ্যৌ আৰু পৃথিৱী, এই মোৰ সন্ধানৰ ধন তোমালোকে জানাঁ।
Mantra 4
यज्ञं पृच्छाम्यवमं स तद्दूतो वि वोचति । क्व ऋतं पूर्व्यं गतं कस्तद्बिभर्ति नूतनो वित्तं मे अस्य रोदसी ॥
মই যজ্ঞক সৰ্বনিম্ন আসনত সুধোঁ; সি দূতৰ দৰে কথা কৈ উঠে—‘প্ৰাচীন ঋত (সত্য-ব্যৱস্থা) ক’লৈ গ’ল? এতিয়া কোনে তাক নতুনকৈ ধৰি ৰাখে?’ হে দ্যৌ আৰু পৃথিৱী, এই মোৰ সন্ধানৰ ধন তোমালোকে জানাঁ।
Mantra 5
अमी ये देवाः स्थन त्रिष्वा रोचने दिवः । कद्व ऋतं कदनृतं क्व प्रत्ना व आहुतिर्वित्तं मे अस्य रोदसी ॥
হে দেবগণ, তোমালোক যিসকলে দ্যৌৰ তিনিটা দীপ্তিময় ৰোচনাত নিজৰ স্থান গ্ৰহণ কৰিছা—তোমালোকৰ ওচৰত ঋত (সত্য-নিয়ম) ক’ত, অনৃত (অসত্য) ক’ত? তোমালোকৰ প্ৰাচীন আহুতি এতিয়া ক’ত?—হে দ্যৌ আৰু পৃথিৱী, মোৰ এই অনুসন্ধানৰ নিহিত ধন-ভাণ্ডাৰ জানিবা।
Mantra 6
कद्व ऋतस्य धर्णसि कद्वरुणस्य चक्षणम् । कदर्यम्णो महस्पथाति क्रामेम दूढ्यो वित्तं मे अस्य रोदसी ॥
কেতিয়া আমি ঋতস্য ধৰ্ণস (ঋত-ব্যৱস্থাৰ আধাৰ)লৈ উপনীত হ’ম? কেতিয়া বৰুণৰ বিস্তৃত দৃষ্টি (চক্ষণ) লাভ হ’ব? কেতিয়া আৰ্যমণৰ মহাপথেৰে আমি সেই কঠোৰ সংকীৰ্ণতা পাৰ হৈ যাম?—হে দ্যৌ আৰু পৃথিৱী, মোৰ এই অনুসন্ধানৰ নিহিত ধন-ভাণ্ডাৰ জানিবা।
Mantra 7
अहं सो अस्मि यः पुरा सुते वदामि कानि चित् । तं मा व्यन्त्याध्यो वृको न तृष्णजं मृगं वित्तं मे अस्य रोदसी ॥
মই সেইজন, যিয়ে পূৰ্বে সোম ৰস নিপীড়িত হোৱাৰ সময়ত বহু কথা উচ্চাৰণ কৰিছিলোঁ। এতিয়া দাৰিদ্ৰ্যই মোক বাঘৰ দৰে খেদে—তৃষ্ণাজাত হৰিণক যেন নেকুৰে খেদে।—হে দ্যৌ আৰু পৃথিৱী, মোৰ এই অনুসন্ধানৰ নিহিত ধন-ভাণ্ডাৰ জানিবা।
Mantra 8
सं मा तपन्त्यभितः सपत्नीरिव पर्शवः । मूषो न शिश्ना व्यदन्ति माध्यः स्तोतारं ते शतक्रतो वित्तं मे अस्य रोदसी ॥
সকলো দিশে মোক তাপ দিছে—সপত্নী পত্নীৰ দৰে পাৰ্শ্ববোৰ জ্বলি উঠে। মূষিক যেন ৰজ্জু কুটি কুটি খায়, তেনেকৈ অভাৱ/ক্ষুধাই মোক ভিতৰে ভিতৰে ক্ষয় কৰে। হে শতক্ৰতু, তোমাৰ স্তোতাক মই; হে দ্যাৱা-পৃথিৱী, মোৰ এই অন্বেষণৰ ধন (বিত্ত) জানিবা।
Mantra 9
अमी ये सप्त रश्मयस्तत्रा मे नाभिरातता । त्रितस्तद्वेदाप्त्यः स जामित्वाय रेभति वित्तं मे अस्य रोदसी ॥
এই সাত ৰশ্মি—সেই ঠাইতে মোৰ নাভি টানি মেলি বান্ধা আছে। ত্ৰিত আপ্ত্যই সেই কথা জানে, আৰু আত্মীয়তাৰ বাবে কাতৰ হৈ আহ্বান কৰে। হে দ্যাৱা-পৃথিৱী, মোৰ এই অন্বেষণৰ ধন (বিত্ত) জানিবা।
Mantra 10
अमी ये पञ्चोक्षणो मध्ये तस्थुर्महो दिवः । देवत्रा नु प्रवाच्यं सध्रीचीना नि वावृतुर्वित्तं मे अस्य रोदसी ॥
এই পাঁচ বলৱান (পঞ্চোক্ষণ) মহান দ্যৌৰ মাজত থিয় হৈ আছে। দেৱদিশে একেলগে মুখ ঘুৰাই, যি কথা উচ্চাৰণযোগ্য তাক সিহঁতে একেলগে আৱৰি ধৰিছে। হে দ্যাৱা-পৃথিৱী, মোৰ এই অন্বেষণৰ ধন (বিত্ত) জানিবা।
Mantra 11
सुपर्णा एत आसते मध्य आरोधने दिवः । ते सेधन्ति पथो वृकं तरन्तं यह्वतीरपो वित्तं मे अस्य रोदसी ॥
সুপৰ্ণা এইসকল (সুন্দৰ-পাখিযুক্ত) দিৱসৰ মধ্যৱৰ্তী আৱৰণত বহি আছে। সিহঁতে পথসমূহৰ পৰা বাঘ্ৰক (বৃক) ৰোধ কৰে—যি মহাশক্তিশালী জলধাৰা পাৰ হ’বলৈ উদ্যত। হে দ্যাৱা-পৃথিৱী, মোৰ এই অনুসন্ধানৰ ধন (বিত্ত) জানক।
Mantra 12
नव्यं तदुक्थ्यं हितं देवासः सुप्रवाचनम् । ऋतमर्षन्ति सिन्धवः सत्यं तातान सूर्यो वित्तं मे अस्य रोदसी ॥
হে দেৱাসকল, এই নৱ উক্থ্য—সুস্থাপিত, সুপ্ৰবচনীয়—স্থিৰ হওক। সিন্ধুসকল ঋত (ṛta) সহ বয়; সূৰ্য সত্য (satya) বিস্তাৰ কৰে। হে দ্যাৱা-পৃথিৱী, মোৰ ভিতৰত এই লাভ/আবিষ্কাৰ (বিত্ত) জানি নিশ্চিত কৰক।
Mantra 13
अग्ने तव त्यदुक्थ्यं देवेष्वस्त्याप्यम् । स नः सत्तो मनुष्वदा देवान्यक्षि विदुष्टरो वित्तं मे अस्य रोदसी ॥
হে অগ্নি, তোমাৰ সেই উক্থ্য (প্ৰেৰিত বাক্য) দেৱসকলৰ মাজত লাভযোগ্য। তুমি আমাৰ ভিতৰত আসীন হৈ, মানুহ-সদৃশ বুদ্ধিৰে দেৱসকললৈ যজ্ঞ কৰোৱা; অধিক নিশ্চিত জ্ঞানী তুমি—মোৰ ভিতৰত এই লাভ (বিত্ত) স্থাপন কৰা। হে দ্যাৱা-পৃথিৱী, সাক্ষী হওক।
Mantra 14
सत्तो होता मनुष्वदा देवाँ अच्छा विदुष्टरः । अग्निर्हव्या सुषूदति देवो देवेषु मेधिरो वित्तं मे अस्य रोदसी ॥
আসনত হোতা ৰূপে, মনুষ্যসম জ্ঞানী, তথাপি অধিক বিদ্বান—সোজাকৈ দেৱসকলৰ ওচৰলৈ গমন কৰে। অগ্নিয়ে হব্যসমূহ সুন্দৰকৈ সাজি-সঁজাই নিবেদন কৰে; দেৱসকলৰ মাজত দেৱ, মেধাবী জ্ঞানী—দ্যৌ আৰু পৃথিৱী মোৰ ভিতৰত এই লাভ/প্ৰাপ্তি নিশ্চিত কৰক।
Mantra 15
ब्रह्मा कृणोति वरुणो गातुविदं तमीमहे । व्यूर्णोति हृदा मतिं नव्यो जायतामृतं वित्तं मे अस्य रोदसी ॥
ব্ৰহ্মা (ব্ৰহ্ম-বাণী) পথ গঢ়ে; গাতুবিদ্ বৰুণ—তাকেই আমি বিচাৰোঁ। হৃদয়ে অন্তৰৰ মতি উন্মোচন কৰে; আমাৰ ভিতৰত নৱ ঋত জন্ম লওক—দ্যৌ আৰু পৃথিৱী মোৰ এই লাভ নিশ্চিত কৰক।
Mantra 16
असौ यः पन्था आदित्यो दिवि प्रवाच्यं कृतः । न स देवा अतिक्रमे तं मर्तासो न पश्यथ वित्तं मे अस्य रोदसी ॥
সেই পথ—আদিত্যই স্বৰ্গত ঘোষণা-যোগ্য কৰি স্থাপন কৰিছে। দেৱসকলেও তাক অতিক্ৰম নকৰে; কিন্তু মৰ্ত্যসকলে তাক নেদেখে। দ্যৌ আৰু পৃথিৱী মোৰ ভিতৰত এই সত্য-পথৰ আবিষ্কাৰ নিশ্চিত কৰক।
Mantra 17
त्रितः कूपेऽवहितो देवान्हवत ऊतये । तच्छुश्राव बृहस्पतिः कृण्वन्नंहूरणादुरु वित्तं मे अस्य रोदसी ॥
ত্ৰিতা কূপত নিক্ষিপ্ত হৈ সহায়ৰ বাবে দেৱতাসকলক আহ্বান কৰে। সেই আহ্বান বृहস্পতিয়ে শুনিলে; সংকীৰ্ণতাৰ মাজৰ পৰা বিস্তৃত পথ কৰি তেওঁ মুক্তি আনিলে। এই উদ্ধাৰ-লাভ মোৰ ভিতৰত দ্যৌঃ-পৃথিৱীয়ে দৃঢ় কৰি দিওক।
Mantra 18
अरुणो मा सकृद्वृकः पथा यन्तं ददर्श हि । उज्जिहीते निचाय्या तष्टेव पृष्ट्यामयी वित्तं मे अस्य रोदसी ॥
অৰুণ বৰ্ণৰ নেকুৰে এবাৰ পথেদি যোৱা মোক দেখিলে। তলৰ পৰা চাই সি চোয়াল মেলি উঠে—কাৰিগৰৰ গঢ়া অস্ত্ৰ যেন কাষ কাটি পেলায়। এই ভক্ষণকাৰী বিপদৰ পৰা পলোৱা এই লাভ মোৰ ভিতৰত দ্যৌঃ-পৃথিৱীয়ে দৃঢ় কৰি দিওক।
Mantra 19
एनाङ्गूषेण वयमिन्द्रवन्तोऽभि ष्याम वृजने सर्ववीराः । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥
এই অনুপ্ৰাণিত স্তোত্ৰে আমি—ইন্দ্ৰৰ আশ্ৰয়ে—সংকটৰ সংঘাতে জয়ী হওঁ, আৰু সকলো বীৰশক্তি লৈ বাহিৰ হওঁ। মিত্ৰ-বৰুণে আমাক বৃদ্ধি কৰক; অদিতি, সিন্ধু, পৃথিৱী আৰু দ্যৌঃ এই সিদ্ধি আমাৰ ভিতৰত বলৱান কৰক।
It begins with cosmic images (Moon, lightning, Heaven and Earth) to point to a hidden truth, then turns into a personal plea for help and guidance, ending with a prayer for strength and victory supported by Indra and other gods.
It suggests that the deepest order or truth (ṛta) is not grasped by outward signs alone; the seer claims there is a subtler course of light/knowledge that must be approached through divine alignment and inspired speech.
It can be recited when feeling overwhelmed or stuck—especially at dawn or evening—asking for clarity, right words, and protection, and closing with the final verse as a prayer for courage and support.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.