Rig Veda Sukta 131
Mandala 1Sukta 1317 Mantras

Sukta 131

Sukta 1.131

Rishi

Parāśara Vāsiṣṭha (traditional for RV 1.131)

Devata

Indra

Chandas

Triṣṭubh (likely)

এই সূক্তত ইন্দ্ৰক সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যাৰ আগত দ্যৌ আৰু পৃথিৱী নত হয়, আৰু যাক দেৱসকলে সকলো দিৱ্য কৰ্মৰ অগ্ৰভাগত স্থাপন কৰে। ইয়াত তেওঁৰ বীৰত্বপূর্ণ সাফল্য—দুৰ্গ ভাঙি পেলোৱা আৰু জলধাৰা মুক্ত কৰা—স্মৰণ কৰা হৈছে; লগতে যজ্ঞ-অৰ্পণ নকৰা বৈৰীক দণ্ডিত কৰিবলৈ, আৰু উপাসকৰ পথক বৈৰী অভিপ্ৰায় আৰু দুৰ্ভাগ্যৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ তেওঁক প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।

Mantras

Mantra 1

इन्द्राय हि द्यौरसुरो अनम्नतेन्द्राय मही पृथिवी वरीमभिर्द्युम्नसाता वरीमभिः । इन्द्रं विश्वे सजोषसो देवासो दधिरे पुरः । इन्द्राय विश्वा सवनानि मानुषा रातानि सन्तु मानुषा ॥

ইন্দ্ৰৰ নিমিত্তে সাৰ্বভৌম দ্যৌ (আকাশ) নম্ৰ হৈছে; ইন্দ্ৰৰ নিমিত্তে মহান পৃথিৱী নিজৰ বিস্তাৰসমূহেৰে অধিক বিস্তৃত হৈছে, সেই বিস্তাৰসমূহেৰে দীপ্তিমান দ্যুম্ন লাভ কৰিছে। একমত হৈ সকলো দেৱতাই ইন্দ্ৰক আগত স্থাপন কৰিলে। ইন্দ্ৰৰ নিমিত্তে সকলো মানৱ সৱন (সোম-চাপ) দান হউক—মানৱীয় অৰ্পণসমূহ দান হউক।

Mantra 2

विश्वेषु हि त्वा सवनेषु तुञ्जते समानमेकं वृषमण्यवः पृथक्स्वः सनिष्यवः पृथक् । तं त्वा नावं न पर्षणिं शूषस्य धुरि धीमहि । इन्द्रं न यज्ञैश्चितयन्त आयवः स्तोमेभिरिन्द्रमायवः ॥

সকলো সৱনতে তোমাকেই হি উদ্দীপিত কৰে—একে আৰু একে ইন্দ্ৰক; তথাপি দৃঢ়-সংকল্প লোকসকলে পৃথক পৃথকভাবে তোমাক বিচাৰে, নিজৰ নিজৰ স্বৰ্গ-লাভৰ বাবে। তোমাক আমি নাওঁৰ দৰে, পাৰাপাৰৰ নৌকাৰ দৰে, শূষ (উন্মাদ বেগ/আঘাত)-ৰ জুৱাৰ ওপৰত স্থাপন কৰোঁ। যজ্ঞেৰে অনুসন্ধানীসকলে ইন্দ্ৰক জ্বলাই তোলে; স্তোত্ৰেৰে অনুসন্ধানীসকলে ইন্দ্ৰক জাগ্ৰত কৰে।

Mantra 3

वि त्वा ततस्रे मिथुना अवस्यवो व्रजस्य साता गव्यस्य निःसृजः सक्षन्त इन्द्र निःसृजः । यद्गव्यन्ता द्वा जना स्वर्यन्ता समूहसि । आविष्करिक्रद्वृषणं सचाभुवं वज्रमिन्द्र सचाभुवम् ॥

সহায়তা কামনা কৰা যুগল অনুসন্ধানীসকলে তোমালৈ বিস্তাৰিত হৈছে—ব্ৰজ (আবৰণ/গো-ঘেৰ) জয় কৰিবলৈ আৰু দীপ্ত গাভী-ধেনুসমূহ মুক্ত কৰিবলৈ; হে ইন্দ্ৰ, তেওঁলোকে মুক্ত কৰিবলৈ সক্ষম। যেতিয়া গাভী-অন্বেষী, স্বৰ (আলোক)-অন্বেষী দুজন জন একেলগে তোমাৰ সংযোগত মিলিত হয়, তেতিয়া তুমি প্ৰকাশ কৰোঁৱা বৃষ-শক্তি, সঙ্গী-ভূত বজ্ৰ—হে ইন্দ্ৰ, সঙ্গী-ভূত বজ্ৰ।

Mantra 4

विदुष्टे अस्य वीर्यस्य पूरवः पुरो यदिन्द्र शारदीरवातिरः सासहानो अवातिरः । शासस्तमिन्द्र मर्त्यमयज्युं शवसस्पते । महीममुष्णाः पृथिवीमिमा अपो मन्दसान इमा अपः ॥

তোমাৰ এই বীৰ্যৰ কথা পূৰ্বজনসকলে জানে: হে ইন্দ্ৰ, যেতিয়া তুমি শৰৎকালীন দুৰ্গসমূহ ভেদ কৰি পাৰ হৈছিলা—জয়ী হৈ, ভেদ কৰি পাৰ হৈছিলা। হে ইন্দ্ৰ, শক্তিৰ অধিপতি, যজ্ঞবিহীন সেই মৰ্ত্যক শাসন কৰাঁ। উল্লাসিত হৈ তুমি এই মহান পৃথিৱী কেতিয়াও ক্ষুণ্ণ কৰা নাই; তুমি এই জলসমূহ মুক্ত কৰি দিছা—এই জলসমূহ।

Mantra 5

आदित्ते अस्य वीर्यस्य चर्किरन्मदेषु वृषन्नुशिजो यदाविथ सखीयतो यदाविथ । चकर्थ कारमेभ्यः पृतनासु प्रवन्तवे । ते अन्यामन्यां नद्यं सनिष्णत श्रवस्यन्तः सनिष्णत ॥

তেতিয়াই, হে বৃষভ ইন্দ্ৰ, মদ-উল্লাসৰ মাজত লোকসকলে তোমাৰ এই বীৰ্য্য-প্ৰভাৱ ঘোষণা কৰিলে—যেতিয়া তুমি উশিজ্‌সকলক সহায় কৰিলা, যেতিয়া তুমি সখাৰ দৰে সহায় কৰিলা। যুদ্ধসমূহত আগবাঢ়ি যাবলৈ তুমি তেওঁলোকৰ বাবে কৰ্ম-পথ ৰচনা কৰিলা। শ্ৰৱস্যা (খ্যাতি) বিচাৰি তেওঁলোকে জয় কৰিলে—নদীৰ পাছত নদী জয় কৰিলে।

Mantra 6

उतो नो अस्या उषसो जुषेत ह्यर्कस्य बोधि हविषो हवीमभिः स्वर्षाता हवीमभिः । यदिन्द्र हन्तवे मृधो वृषा वज्रिञ्चिकेतसि । आ मे अस्य वेधसो नवीयसो मन्म श्रुधि नवीयसः ॥

আৰু এই উষাও যেন আমাৰ প্ৰতি প্ৰসন্ন হয়; কিয়নো—অৰ্খ (স্তোত্ৰ)ৰ প্ৰতি জাগ্ৰত হওঁক, আমাৰ হৱি আৰু আহ্বানসমূহে সৈতে—যি স্বৰ্-লোক জয় কৰায়। হে ইন্দ্ৰ, বজ্ৰধাৰী বৃষভ, যেতিয়া তুমি আক্রমণকাৰী বাধা (মৃধ) ধ্বংস কৰিব জানো, তেতিয়া মোৰ এই ঋষিৰ নৱীন ভাবনাও শুনা—এই নৱীন মন্ত্র-প্ৰেৰণা শুনা।

Mantra 7

त्वं तमिन्द्र वावृधानो अस्मयुरमित्रयन्तं तुविजात मर्त्यं वज्रेण शूर मर्त्यम् । जहि यो नो अघायति शृणुष्व सुश्रवस्तमः । रिष्टं न यामन्नप भूतु दुर्मतिर्विश्वाप भूतु दुर्मतिः ॥

হে ইন্দ্ৰ, তুমি শক্তিত বৃদ্ধি পাই, তুৱিজাত, বীৰ—বজ্ৰেৰে সেই মর্ত্যক আঘাত কৰা, যি শত্রুভাৱাপন্ন আৰু আমাক ক্ষতি কৰিব খোজে। যি আমাৰ অমঙ্গল কামনা কৰে তাক বধ কৰা; হে সুশ্ৰৱস্তম (সৰ্বাধিক সুখ্যাত), আমাৰ কথা শুনা। আমাৰ পথত আঘাতকাৰী দুৰ্ভাগ্য নাহওক; সকলো দুৰ্মতি দূৰ হওক—সম্পূৰ্ণৰূপে দূৰ হওক।

Frequently Asked Questions

It declares Indra as the foremost divine power, recalls his victories that free the waters and open space, and asks him to protect the worshipper by removing hostile forces and bad intentions.

In Vedic thought, sacrifice symbolizes cooperation with cosmic order. The “ayajyu” represents refusal of that order, so the hymn asks Indra to restrain such disruptive forces.

It can be recited as a prayer for courage, obstacle-removal, and safe passage—especially before travel, important work, or when seeking protection from hostility and negativity.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App