Sukta 116

Mantra 1

नासत्याभ्यां बर्हिरिव प्र वृञ्जे स्तोमाँ इयर्म्यभ्रियेव वातः । यावर्भगाय विमदाय जायां सेनाजुवा न्यूहतू रथेन ॥

নাসত্যদ্বয়ৰ বাবে মই বৰ্হিৰ দৰে স্তোত্ৰ বিস্তাৰ কৰোঁ; মেঘক ঠেলি নিয়া বতাহৰ দৰে সিহঁতক গতি দিওঁ। হে নাসত্যদ্বয়, যিসকলে সেনা-প্ৰেৰক ৰথেৰে অৰ্ভগ আৰু বিমদাৰ বাবে কন্যা-বধূ আনিছিলা—সেইদৰে আহা, আৰু আমাৰ ভিতৰতো আত্মা আৰু আনন্দৰ বিবাহ-সংযোগ, তৎক্ষণাৎ সহায়ৰূপে, স্থাপন কৰা।

Mantra 2

वीळुपत्मभिराशुहेमभिर्वा देवानां वा जूतिभिः शाशदाना । तद्रासभो नासत्या सहस्रमाजा यमस्य प्रधने जिगाय ॥

দৃঢ়-উড্ডয়ন পদক্ষেপে, অথবা দ্রুত-সুৱৰ্ণ প্ৰেৰণা-শক্তিৰে, অথবা দেৱতাসকলৰ নিজস্ব বেগৰ ধাৱনে—সদায় আগবাঢ়ি—হে নাসত্যদ্বয়, সেইদৰে ৰাসভ (গাধা) যমৰ প্ৰধন (সংগ্ৰাম/প্ৰতিযোগিতা)ত সহস্ৰ জয় কৰিলে। তেনেদৰে আমাৰ ভিতৰতো তোমালোকৰ শক্তিয়ে সীমাবদ্ধতা আৰু মৃত্যুমুখী অভ্যাসৰ ৰাজ্যৰ পৰা বল-সমৃদ্ধি জয় কৰি আনক।

Mantra 3

तुग्रो ह भुज्युमश्विनोदमेघे रयिं न कश्चिन्ममृवाँ अवाहाः । तमूहथुर्नौभिरात्मन्वतीभिरन्तरिक्षप्रुद्भिरपोदकाभिः ॥

হে অশ্বিনদ্বয়, তুগ্ৰে ভুজ্যুক উথল-পাতল বন্যা-মেঘত নিক্ষেপ কৰিলে—যেন কোনো উদ্ধাৰকৰ নথকা অৱস্থাত ধন-সম্পদ হেৰাই যায়। কিন্তু তোমালোক আত্ম-নিয়ন্ত্ৰিত নৌকাৰে, অন্তৰিক্ষ-পথে চলা, জল নথকা ঠাইতো যেন জলেৰে গতি কৰা নৌকাৰে, তাক ওপৰলৈ তুলিলা। তেনেদৰে আশ্চৰ্য উপায়ে আমাকো বিভ্ৰম-অন্ধকাৰৰ প্লাৱনৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰা।

Mantra 4

तिस्रः क्षपस्त्रिरहातिव्रजद्भिर्नासत्या भुज्युमूहथुः पतंगैः । समुद्रस्य धन्वन्नार्द्रस्य पारे त्रिभी रथैः शतपद्भिः षळश्वैः ॥

হে নাসত্যদ্বয়, তিনিটা ৰাতি আৰু তিনিটা দিন, দ্ৰুতগতিত আগবাঢ়ি, তোমালোক ডেউকা-ধাৰী বাহনত ভুজ্যুক বহন কৰিলে। সাগৰৰ বিস্তীৰ্ণ শূন্য প্ৰান্তৰ ওপাৰে, সেঁতসেঁতে লোকৰ দূৰ পাৰলৈ—তিনিখন ৰথে, শত-পদী, ষড়শ্বযুক্ত—এইদৰে দীঘল পাৰাপাৰ কৰিলা। তেনেদৰে দীঘল অন্ধকাৰৰ মাজেৰে আমাৰ চেতনাকো বহন কৰি লৈ যোৱা।

Mantra 5

अनारम्भणे तदवीरयेथामनास्थाने अग्रभणे समुद्रे । यदश्विना ऊहथुर्भुज्युमस्तं शतारित्रां नावमातस्थिवांसम् ॥

আধাৰ নথকা ঠাইত তোমালোক সেই বীৰত্ব প্ৰকাশ কৰিলা; ভৰ দিব পৰা নথকা, ধৰি ল’ব নোৱাৰা সাগৰত—যেতিয়া তোমালোক ভুজ্যুক ঘৰলৈ উহাই আনিলা, শত-আৰি-যুক্ত নৌকাৰ ওপৰত থিয় হৈ। তেনেদৰে আমাৰো আধাৰহীন ক্ষণত, যেতিয়া মনত ধৰা-ধৰাৰ ঠাই নাথাকে, সেই একে শক্তি প্ৰকাশ কৰা: বহু উপকৰণেৰে সজ্জিত, শৃঙ্খলিত ইচ্ছাৰ নৌকা আমাক দিয়া।

Mantra 6

यमश्विना ददथुः श्वेतमश्वमघाश्वाय शश्वदित्स्वस्ति । तद्वां दात्रं महि कीर्तेन्यं भूत्पैद्वो वाजी सदमिद्धव्यो अर्यः ॥

হে অশ্বিনদ্বয়, অঘাশ্বাৰ বাবে তোমালোক যি শ্বেত অশ্ব দান কৰিছিলা—চিৰস্থায়ী স্বস্তিৰ নিমিত্তে। তোমালোকৰ সেই দান মহৎ আৰু কীৰ্তনীয় হ’ল; সেইবাবে পৈদ্ব, বলবিজয়ী বাজী, সদায় হব্য-অৰ্হ্য আৰ্য (উদাৰ-উচ্চ) হ’ল। আমাকো তেনেই শ্বেত অশ্ব—শুদ্ধ, দীপ্ত শক্তিৰ প্ৰেৰণা—দান কৰা, যাতে স্থায়ী কল্যাণ স্থিৰ হয়।

Mantra 7

युवं नरा स्तुवते पज्रियाय कक्षीवते अरदतं पुरंधिम् । कारोतराच्छफादश्वस्य वृष्णः शतं कुम्भाँ असिञ्चतं सुरायाः ॥

হে নৰা, হে বলৱান প্ৰভু অশ্বিনদ্বয়, পজ্ৰ বংশৰ কক্ষীৱন্ত স্তোতাক তোমালোক পূৰণ্ধি—সমৃদ্ধিৰ শক্তি—আনি দিলে। বলবান্ অশ্বৰ খুৰৰ পৰা তোমালোক সুৰাৰ শত কুম্ভ উজাৰি দিলে—উপচি-পৰা আনন্দ, যি সাধকৰ বৃদ্ধি পোষণ কৰে।

Mantra 8

हिमेनाग्निं घ्रंसमवारयेथां पितुमतीमूर्जमस्मा अधत्तम् । ऋबीसे अत्रिमश्विनावनीतमुन्निन्यथुः सर्वगणं स्वस्ति ॥

শীতৰ দ্বাৰা তোমালোক দাহক অগ্নিৰ তাপ নিবাৰণ কৰিলে, আৰু তেওঁৰ ভিতৰত পিতুমতী—পোষক, আহাৰসমৃদ্ধ—ঊৰ্জা স্থাপন কৰিলে। গহ্বৰত নিমজ্জিত অত্রিক, হে অশ্বিনদ্বয়, তোমালোক ওপৰলৈ তুলিলে—তাঁৰ সমগ্ৰ গণক স্বস্তি আৰু নিৰাপত্তালৈ নিলে।

Mantra 9

परावतं नासत्यानुदेथामुच्चाबुध्नं चक्रथुर्जिह्मबारम् । क्षरन्नापो न पायनाय राये सहस्राय तृष्यते गोतमस्य ॥

হে নাসত্যদ্বয়, তোমালোক দূৰতম পৰাৱতলৈও তেওঁৰ পিছে পিছে গ’লাহ; বোজাত বেঁকা হৈ পৰা উচ্চ-ভিত্তিৰ আধাৰক তোমালোক দৃঢ় কৰি তুলিলাহ। পানীয়স্থানলৈ ধাৱমান পানীৰ দৰে, সহস্ৰগুণ ঐশ্বৰ্যৰ বাবে তৃষ্ণাতুৰ গৌতমৰ নিমিত্তে তোমালোক বৃদ্ধি-সাধন দান-ধাৰা প্ৰবাহিত কৰিলাহ।

Mantra 10

जुजुरुषो नासत्योत वव्रिं प्रामुञ्चतं द्रापिमिव च्यवानात् । प्रातिरतं जहितस्यायुर्दस्रादित्पतिमकृणुतं कनीनाम् ॥

হে নাসত্যদ্বয়, জীৰ্ণ-ক্ষয়িষ্ণুৰ বাবেও তোমালোক চ্যৱানাৰ পৰা আৱৰণ-খোলাটো চামৰা খোলাৰ দৰে মুকলি কৰিলাহ। ত্যাগ কৰা জীৱন-শ্বাসক তোমালোক পুনৰ আগবঢ়াই দিলে; হে দস্ৰ (অদ্ভুত-কর্মকাৰী)দ্বয়, তোমালোক তেওঁক পুনৰ কনীনাসকলৰ স্বামী—যৌৱনশক্তিৰ অধিপতি কৰি তুলিলাহ।

Mantra 11

तद्वां नरा शंस्यं राध्यं चाभिष्टिमन्नासत्या वरूथम् । यद्विद्वांसा निधिमिवापगूळ्हमुद्दर्शतादूपथुर्वन्दनाय ॥

হে নৰ-দ্বয়, হে নাসত্যদ্বয়, এই তোমালোকৰ কৰ্ম—প্ৰশংসাৰ যোগ্য, সিদ্ধিৰ যোগ্য; বিজয়-দায়ী তোমালোকৰ আশ্ৰয়-ৰক্ষা। কাৰণ তোমালোক জ্ঞানী হৈ, গুপ্ত ধন-নিধিৰ দৰে অদৃশ্যতাত লুকাই থকা বস্তুটো বন্দনাৰ বাবে ওপৰলৈ তুলি প্ৰকাশ কৰিলাহ।

Mantra 12

तद्वां नरा सनये दंस उग्रमाविष्कृणोमि तन्यतुर्न वृष्टिम् । दध्यङ्ह यन्मध्वाथर्वणो वामश्वस्य शीर्ष्णा प्र यदीमुवाच ॥

হে নৰা (অশ্বিনদ্বয়), জয়লাভৰ বাবে তোমালোকৰ সেই উগ্ৰ দংস (শক্তিকাৰ্য) মই প্ৰকাশ কৰোঁ—যেন বজ্ৰধ্বনি বৰষুণক দৃশ্যমান কৰে। দধ্যঞ্চ্‌ অথৰ্বণ যেতিয়া অশ্বৰ শিৰৰ পৰা মধুময় সত্য তোমালোকক ক’লে, তেতিয়া তোমালোকৰ গোপন বিদ্যা বিজয়ী প্ৰকাশ হৈ উঠিল।

Mantra 13

अजोहवीन्नासत्या करा वां महे यामन्पुरुभुजा पुरंधिः । श्रुतं तच्छासुरिव वध्रिमत्या हिरण्यहस्तमश्विनावदत्तम् ॥

হে নাসত্যদ্বয়, মহাযাত্ৰাত পুৰন্ধি হাত মেলি তোমালোকক আহ্বান কৰিলে, হে বহুদাতা। আৰু শোনা গ’ল—যেন আদেশ মানা হয়—অশ্বিনদ্বয় তোমালোকেই বধ্ৰিমতীক সোনালী হাত দান কৰিলে, কৰ্মশক্তি পুনৰ স্থাপন কৰি।

Mantra 14

आस्नो वृकस्य वर्तिकामभीके युवं नरा नासत्यामुमुक्तम् । उतो कविं पुरुभुजा युवं ह कृपमाणमकृणुतं विचक्षे ॥

নেকড়াৰ মুখৰ দাঁতৰ মাজত, সেই নিকট সংঘাতে, হে নৰা নাসত্যদ্বয়, তোমালোকেই বটেৰ (ৱৰ্তিকা) মুক্ত কৰিলে। আৰু হে বহুদাতা, দুঃখত কঁপা কবিক তোমালোকেই বিচক্ষ (স্পষ্টদৰ্শী) কৰি তুলিলে—যাতনা ৰূপান্তৰিত হ’ল বিবেচনাময় দৃষ্টিত।

Mantra 15

चरित्रं हि वेरिवाच्छेदि पर्णमाजा खेलस्य परितक्म्यायाम् । सद्यो जङ्घामायसीं विश्पलायै धने हिते सर्तवे प्रत्यधत्तम् ॥

খেলাৰ পৰিক্ৰমা-প্ৰতিযোগিতাত পাখিৰ পাখিৰ দৰে গতি যেতিয়া ছেদ হৈছিল, তেতিয়া হে নাসত্যদ্বয়, ধনৰ উদ্দেশ্যে স্থাপিত পুৰস্কাৰৰ দিশে পুনৰ দৌৰিবলৈ যাতে সক্ষম হয়—বিশ্পলাৰ বাবে তৎক্ষণাৎ লোহাৰ জঙ্ঘা (পা) স্থাপন কৰি দিলে; লাভ-যুদ্ধত অগ্ৰগতি পুনৰ স্থাপন কৰিলে।

Mantra 16

शतं मेषान्वृक्ये चक्षदानमृज्राश्वं तं पितान्धं चकार । तस्मा अक्षी नासत्या विचक्ष आधत्तं दस्रा भिषजावनर्वन् ॥

শত মেষা নাৰী-নেকুৰ (বেড়ী)ক দান কৰা ঋজ্ৰাশ্বক তেওঁৰ পিতৃয়ে অন্ধ কৰিলে। তেতিয়া হে নাসত্যদ্বয়, হে দস্ৰা—অচ্যুত বৈদ্যদ্বয়—তেওঁৰ বাবে স্পষ্ট দৰ্শনৰ চকু স্থাপন কৰি দিলে; বিবেচনাৰ পোহৰ পুনৰ আনিলে।

Mantra 17

आ वां रथं दुहिता सूर्यस्य कार्ष्मेवातिष्ठदर्वता जयन्ती । विश्वे देवा अन्वमन्यन्त हृद्भिः समु श्रिया नासत्या सचेथे ॥

সূৰ্যৰ কন্যাই, ৰথত উঠা যেনে গাড়ীত উঠা, তেনেদৰে—অশ্বৰ অগ্ৰগতি-গমনত বিজয়িনী হৈ—আপোনালোকৰ ৰথত আৰোহণ কৰিলে। সকলো দেৱতাই হৃদয়ে সন্মতি দিলে; হে নাসত্যদ্বয়, শ্ৰীৰ সমবেত দীপ্তিত—সৌন্দৰ্য, সামঞ্জস্য আৰু দীপ্ত পূৰ্ণতাত—আপোনালোক দুয়ো একেলগে চলিলে।

Mantra 18

यदयातं दिवोदासाय वर्तिर्भरद्वाजायाश्विना हयन्ता । रेवदुवाह सचनो रथो वां वृषभश्च शिंशुमारश्च युक्ता ॥

যেতিয়া হে অশ্বিনদ্বয়, দ্ৰুত-চালনাৰে, পথ-উন্মোচক গতি লৈ দিৱোদাস আৰু ভৰদ্বাজৰ ওচৰলৈ আহিলা, তেতিয়া তোমালোকৰ সঙ্গ-সহচৰ্য্যে চলা ৰথে সমৃদ্ধি-বৃদ্ধি বহন কৰিলে। তাত যোজিত আছিল বৃষভ-শক্তি আৰু শিংশুমাৰ-শক্তি—মহাবল আৰু ভৱনৰ জলধাৰাত নিৰাপদ পাৰাপাৰৰ শক্তিসমূহ।

Mantra 19

रयिं सुक्षत्रं स्वपत्यमायुः सुवीर्यं नासत्या वहन्ता । आ जह्नावीं समनसोप वाजैस्त्रिरह्नो भागं दधतीमयातम् ॥

হে নাসত্যদ্বয়, ৰয়ি—সত্তাৰ পূৰ্ণতা—সুক্ষত্ৰ (সু-শাসন), স্বপত্য (উত্তম সন্তান), আয়ুঃ (দীৰ্ঘায়ু) আৰু সুৱীৰ্য (বীৰ্য-শক্তি) বহন কৰি, তোমালোক একমন হৈ, বাজ-শক্তিসমূহসহ জাহ্নাৱীৰ ওচৰলৈ আহিলা। ত্ৰিৰহ্নৰ ভাগ স্থাপন কৰা সেই জননী তোমালোকৰ আগমন গ্ৰহণ কৰিলে।

Mantra 20

परिविष्टं जाहुषं विश्वतः सीं सुगेभिर्नक्तमूहथू रजोभिः । विभिन्दुना नासत्या रथेन वि पर्वताँ अजरयू अयातम् ॥

সৰ্বদিশে পৰিবিষ্ট জাহুষক তোমালোক সুগ-পথে, ৰজনীকালত, বিস্তৃত ৰজঃ-অন্তৰাল পাৰ কৰাই নিলে। হে নাসত্যদ্বয়, বিভিন্দু (বাধা-ভেদক) ৰথেৰে, অজরযূ—যৌৱনত অক্ষয়—তোমালোক পৰ্বতসমূহক বিদীৰ্ণ কৰি আগবাঢ়ি আহিলা, পথ-অৱৰোধক কঠিন গঠনসমূহ ভাঙি।

Mantra 21

एकस्या वस्तोरावतं रणाय वशमश्विना सनये सहस्रा । निरहतं दुच्छुना इन्द्रवन्ता पृथुश्रवसो वृषणावरातीः ॥

এটা উষাতেই, হে অশ্বিনদ্বয়, যুদ্ধজয়ৰ বাবে আৰু সহস্ৰ লাভৰ উদ্দেশ্যে তোমালোকে বশাক বশে আনিলা। ইন্দ্ৰৰ বল সহায় হৈ, দুঃশুনা—অশুভ দুঃখ-ক্লেশ—দূৰ কৰি, হে বৃষণদ্বয়, পৃথুশ্ৰৱসৰ পৰা বৈৰী শক্তিসমূহক অপসাৰিত কৰিলা।

Mantra 22

शरस्य चिदार्चत्कस्यावतादा नीचादुच्चा चक्रथुः पातवे वाः । शयवे चिन्नासत्या शचीभिर्जसुरये स्तर्यं पिप्यथुर्गाम् ॥

শৰাৰ বাবেও, হে নাসত্যদ্বয়, নীচ স্থানৰ পৰা পানী ওপৰলৈ উঠাই পান কৰিবলৈ যোগ্য কৰিলা। আৰু শয়াৰ বাবেও, তোমালোকৰ শচী-শক্তিৰে, জসুৰাৰ বাবে দুগ্ধশূন্য গাইখন দুগ্ধে ফুলাই তুলিলা—অভাবক পুষ্টিত পৰিণত কৰিলা।

Mantra 23

अवस्यते स्तुवते कृष्णियाय ऋजूयते नासत्या शचीभिः । पशुं न नष्टमिव दर्शनाय विष्णाप्वं ददथुर्विश्वकाय ॥

অন্বেষণ কৰি স্তৱ কৰা কৃষ্ণিয়াৰ বাবে, ঋজুগামীজনৰ বাবে, হে নাসত্যদ্বয়, তোমালোকৰ শচী-শক্তিৰে বিশ্বকায়লৈ বিষ্ণাপ্বক দান কৰিলা—যেন হেৰোৱা পশু পুনৰ দৃষ্টিগোচৰ হয় তেনেকৈ—চেতনাৰ ক্ষেত্ৰৰ পৰা লুপ্ত হোৱা বস্তু পুনৰ উভতাই আনিলা।

Mantra 24

दश रात्रीरशिवेना नव द्यूनवनद्धं श्नथितमप्स्वन्तः । विप्रुतं रेभमुदनि प्रवृक्तमुन्निन्यथुः सोममिव स्रुवेण ॥

দশ ৰাতি আৰু নৱ দিন ধৰি, অশিৱ বন্ধনে বাঁধি, আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈ জলৰ অন্তৰত ৰ’ব্ভ—ছিটাই পৰি, ত্যাজ্য হৈ—পৰি আছিল; তোমালোকেই তাক ওপৰলৈ তুলিলা, যেন স্ৰুৱেৰে সোম ৰস উলিয়াই আনা হয়; নিমজ্জিত চেতনাক তোমালোকেই উন্মুক্ত আলোকলৈ পুনৰ আনিলা।

Mantra 25

प्र वां दंसांस्यश्विनाववोचमस्य पतिः स्यां सुगवः सुवीरः । उत पश्यन्नश्नुवन्दीर्घमायुरस्तमिवेज्जरिमाणं जगम्याम् ॥

হে অশ্বিনদ্বয়, তোমালোকৰ দংস—মহৎ কীৰ্তি—মই ঘোষণা কৰিলোঁ। এইৰ অধিপতি মই হওঁ—সুগৱ, উজ্জ্বল গোৱাল-সম্পদে ধনী, আৰু সুবীৰ, বীৰ্য্যে সমৃদ্ধ। আৰু দৃষ্টিসম্পন্ন হৈ, লাভ কৰি দীঘল আয়ু, সন্ধিয়াৰ ঘৰলৈ যোৱাৰ দৰে, অন্তৰ-আলোক নক্ষয়াকৈ, মই জৰামাণলৈ গমন কৰোঁ।