
Sukta 1.11
Traditionally: Madhucchandas Vaiśvāmitra for RV 1.11
Indra
Triṣṭubh (RV 1.11 is predominantly Triṣṭubh)
RV 1.11 এটা সংক্ষিপ্ত ত্ৰিষ্টুভ্ সূক্ত, য’ত স্তুতিৰে ইন্দ্ৰৰ মহিমা বৃদ্ধি কৰা হৈছে আৰু তেওঁৰ নিৰ্ণায়ক বীৰ কৰ্মসমূহ স্মৰণ কৰা হৈছে—বিশেষকৈ বলাৰ গুহা খুলি দিয়া আৰু দীপ্তিমান “গাই” (কিৰণ/ধন) মুক্ত কৰা। এই সূক্তই ইন্দ্ৰৰ বিজয়ী শক্তি, ৰক্ষা আৰু প্ৰচুৰ দান বিচাৰে, আৰু সত্য-মন উপাসকসকলে আহ্বান কৰিলে তেওঁৰ উদাৰতা সকলো গণনাক অতিক্ৰম কৰে বুলি দৃঢ় কৰে।
Mantra 1
इन्द्रं विश्वा अवीवृधन्त्समुद्रव्यचसं गिरः । रथीतमं रथीनां वाजानां सत्पतिं पतिम् ॥
সমুদ্ৰবিস্তৃত স্বৰূপে ব্যাপ্ত ইন্দ্ৰক বিশ্ববিস্তৃত গীত-বাণীসমূহে বৃদ্ধি কৰিলে। ৰথীসকলৰ মাজত সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ ৰথী, বীৰ্য-সমৃদ্ধিৰ অধিপতি, সত্যবানসকলৰ নেতা-স্বামী—সেই প্ৰভু।
Mantra 2
सख्ये त इन्द्र वाजिनो मा भेम शवसस्पते । त्वामभि प्र णोनुमो जेतारमपराजितम् ॥
হে ইন্দ্ৰ, তোমাৰ সখ্যত বল-সমৃদ্ধি-অন্বেষী আমি ভয় নকৰোঁ, হে শৱসৰ অধিপতি। তোমালৈ আমি আহ্বান কৰি আগবাঢ়োঁ—অপৰাজিত জয়ীক, জয়কৰ্তাক।
Mantra 3
पूर्वीरिन्द्रस्य रातयो न वि दस्यन्त्यूतयः । यदी वाजस्य गोमतः स्तोतृभ्यो मंहते मघम् ॥
ইন্দ্ৰৰ প্ৰাচীন দানসমূহ আৰু তেওঁৰ সহায় কেতিয়াও ব্যৰ্থ নহয়। যেতিয়া তেওঁ স্তোতাসকলক মহৎ দান প্ৰদান কৰে, সেয়া ৰশ্মিময় ‘গোমৎ’ বল-সমৃদ্ধি—জ্ঞান-গাভীৰে সমৃদ্ধ।
Mantra 4
पुरां भिन्दुर्युवा कविरमितौजा अजायत । इन्द्रो विश्वस्य कर्मणो धर्ता वज्री पुरुष्टुतः ॥
দুৰ্গ-নগৰ ভাঙোতা, যুৱ ঋষি, অপৰিমেয় তেজেৰে জন্মিল—ইন্দ্ৰ; সৰ্ব কৰ্মৰ ধাৰক, বজ্ৰধাৰী, বহুজনৰ স্তুতিত প্ৰশংসিত।
Mantra 5
त्वं वलस्य गोमतोऽपावरद्रिवो बिलम् । त्वां देवा अबिभ्युषस्तुज्यमानास आविषुः ॥
হে অদ্ৰিবো (শিলাধাৰী), তুমি গোমত্ বলৰ গুহা-বিল মুকলি কৰিলা। ভীত আৰু পীড়িত দেৱসকলে তোমাক প্ৰকাশলৈ আনিলে।
Mantra 6
तवाहं शूर रातिभिः प्रत्यायं सिन्धुमावदन् । उपातिष्ठन्त गिर्वणो विदुष्टे तस्य कारवः ॥
হে শূৰ, তোমাৰ দান-ৰাতিভিৰে মই পুনৰ স্ৰোতস্বিনী সিন্ধুৰ ফালে ঘূৰি আহি তাক ঘোষণা কৰিলোঁ। হে গিৰ্বণ, স্তোতাসকলে তোমাৰ ওচৰত থিয় দিলে; কাৰণ কৰ্ম-কাৰৱসকলে তোমাৰ সেই শক্তি জানে।
Mantra 7
मायाभिरिन्द्र मायिनं त्वं शुष्णमवातिरः । विदुष्टे तस्य मेधिरास्तेषां श्रवांस्युत्तिर ॥
হে ইন্দ্ৰ, তোমাৰ মায়া-শক্তিৰে তুমি মায়াবী শুষ্ণক অৱনত কৰিলে। জ্ঞানীসকলে তোমাৰ সেই কৰ্ম জানে; তেওঁলোকৰ শ্ৰৱণ-শক্তি জাগ্ৰত কৰ—তেওঁলোকৰ প্ৰেৰিত কীৰ্তি আৰু গ্ৰহণক্ষমতা উচ্ছ্বসিত কৰ।
Mantra 8
इन्द्रमीशानमोजसाभि स्तोमा अनूषत । सहस्रं यस्य रातय उत वा सन्ति भूयसीः ॥
বল-শক্তিৰ অধিপতি ইন্দ্ৰক উদ্দেশি স্তোত্ৰসমূহ ধ্বনিত হ’ল। সহস্ৰ তেওঁৰ দান; আৰু সেয়া অধিকো—কাৰণ তেওঁৰ অনুগ্ৰহ গণনাৰ অতীতভাৱে উথলি উঠে।
It says that inspired hymns strengthen Indra, the great victorious power, and it asks him to protect and bless the worshippers with success and abundance.
Vala’s cave is a symbol of obstruction; when Indra opens it, the ‘cows’ (often understood as rays of light or wealth) are released—meaning prosperity and clarity return.
It can be recited as an Indra-stotra during a fire offering or personal prayer when seeking courage, obstacle-removal, protection, and strength to act rightly.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.